II SA/Bk 438/19
WyrokWSA w Białymstoku2019-09-05
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Grażyna Gryglaszewska, Marcin Kojło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej i umorzyło postępowanie, uznając, że przedsięwzięcie nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO, uznając, że uzasadnienie organu odwoławczego nie było wystarczające do wykluczenia wątpliwości co do braku negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. W szczególności, organ odwoławczy nie rozważył wystarczająco kwestii sumowania mocy promieniowania poszczególnych anten oraz nie wyjaśnił, dlaczego pominięto promieniowanie wytwarzane przez anteny paraboliczne.Stan faktyczny
Inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. SKO uchyliło to postanowienie i umorzyło postępowanie, uznając, że inwestycja nie wymaga decyzji środowiskowej. Skarżący (mieszkańcy) podnieśli zarzuty dotyczące negatywnego wpływu inwestycji na zdrowie i wartość nieruchomości, powołując się na konieczność sumowania mocy wszystkich anten. WSA uchylił postanowienie SKO, wskazując na braki w uzasadnieniu organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i zasądza od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sesor sądowy WSA Marcin Kojło, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. M., I. M., A. B., T. B., J. Ż., T. Ż., W. J., M. M., D. R., A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzez skarżących: A. i I. M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, A. i T. B. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, J. i B. Ż. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, D. i A. R. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, W. J. kwotę 100 (sto) złotych, M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
We wniosku z [...] lutego 2018 r. (data wpływu do organu) O. S.A. z siedzibą w W. zwróciła się do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej O., zlokalizowanej na działce o nr [...] obręb J. w granicach oznaczonych linią ciągłą kolorem czerwonym i literami ABCD na załączonej mapie ewidencyjnej. Do wniosku dołączono Kartę informacyjną przedsięwzięcia, opracowania pn. Analiza rozkładu pól elektromagnetycznych i Kwalifikacja przedsięwzięcia, a także uproszczony wypis z rejestru gruntów.
Dysponując powyższymi dokumentami organ pierwszej instancji w piśmie z [...] lutego 2018 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, a następnie w pismach z [...] marca 2018 r. zwrócił się do trzech organów: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarządu Zlewni w A. i Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w B. Wydziału Spraw Terenowych I w S. z wnioskiem o wyrażenie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Organ pierwszej instancji otrzymał następujące stanowiska organów współdziałających:
- P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w piśmie z [...] marca 2018 r. stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie zalicza się do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71; dalej powoływane jako rozporządzenie). W związku z tym uznał, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma podstaw do wydania wnioskowanej opinii;
- Dyrektor Zarządu Zlewni w A. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w piśmie z [...] marca 2018 r. wyraził pogląd, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie jest wymienione w rozporządzeniu, stąd na jego realizację nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach i związana z tym opinia tego organu;
- Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w B. Naczelnik Wydziału Spraw Terenowych I w S. w piśmie z [...] marca 2018 r. wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia, zakwalifikowanego do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia, nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ inwestycja ta nie wpłynie negatywnie na środowisko.
Po uzyskaniu powyższych stanowisk i uzupełnieniu akt sprawy o "wyciąg z protestu mieszkańców wsi J." z [...] lutego 2018 r., Wójt Gminy S. w dniu [...] kwietnia 2018 r. wydał postanowienie oznaczone jako [...], w którym:
I. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej O., projektowanej na gruntach oznaczonych nr działki [...], położonych w miejscowości J. w gminie S.;
II. stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). W 26 punkach wskazał kwestie wymagające szczególnej analizy.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się inwestor, który w zażaleniu wniósł o uchylenie postanowienia w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uwzględniło zażalenie wydając w dniu [...] czerwca 2018 r. kasacyjne postanowienie nr [...]. Organ drugiej instancji podkreślił, że przede wszystkim istnieje potrzeba dokonania właściwej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia w kontekście unormowań zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, której należy dokonać w oparciu o informacje zawarte w dowodach przedłożonych przez inwestora i po wcześniejszym ustaleniu tzw. miejsc dostępnych dla ludności. Ponadto zwrócił uwagę, że w przypadku wydawania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie można kierować się jedynie stanowiskiem okolicznych mieszkańców, lecz konieczne jest uwzględnienie: 1) rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia; 2) jego usytuowania; 3) rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania inwestycji na poszczególne komponenty środowiska. Zaznaczył też, że przy ustalaniu kręgu stron postępowania organ pierwszej instancji winien kierować się treścią art. 74 ust. 3a ustawy, definiującą stronę postępowania mającego za przedmiot wydanie decyzji środowiskowej.
W trakcie ponownie prowadzonego postępowania uzupełniono akta sprawy o kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:5000, obejmującej teren przewidziany pod inwestycję oraz obszar jej oddziaływania, a także o uproszczone wypisy z ewidencji gruntów, dotyczące działek przedstawionych na powyższej mapie. W efekcie tych działań Wójt Gminy S. w dniu [...] marca 2019 r. wydał postanowienie znak [...], mocą którego ponownie:
I. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej O., projektowanej na gruntach oznaczonych nr działki [...], położonych w miejscowości J. w gminie S.;
II. stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz określił jego zakres poprzez zamieszczenie w jego treści informacji w pełnym zakresie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy.
W podstawie prawnej postanowienia organ pierwszej instancji powołał art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 68 ust. 1 ustawy oraz 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, zaś w uzasadnieniu najpierw przedstawił dotychczasowy tok postępowania a następnie stwierdził, że przedstawione przez inwestora założenia projektowe i kryteria kwalifikacji przedsięwzięcia nie są wystarczające do pełnego rozpoznania możliwych zagrożeń emisją pola elektromagnetycznego, emitowanego przez anteny, dla stanu zdrowia mieszkańców miejscowości J.. Z tego względu należy stwierdzić obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i konieczność sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko w pełnym zakresie.
W zażaleniu na powyższe postanowienie inwestor podniósł, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia, uznając że należy ono do przedsięwzięć, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Podkreślił, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie jest przedsięwzięciem wymienionym w rozporządzeniu, co wcześniej stwierdził organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej w piśmie z [...] marca 2018 r. i Dyrektor Zarządu Zlewni w A. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w piśmie z [...] marca 2018 r. Zarzucono, że przy wydawaniu postanowienia organ pierwszej instancji nie miał podstaw prawnych ku temu, by pominąć stanowiska organów współdziałających, lecz wziąć pod uwagę tylko i wyłącznie pismo o nazwie "Protest", podpisane w większości przez osoby nie będące stronami postępowania, które nie zgadzają się na realizację planowanej inwestycji. Dodatkowo podniesiono, że zgodnie z rozporządzeniem o kwalifikacji stacji bazowej telefonii komórkowej do przedsięwzięć wymagających decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach decyduje równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny oraz odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania poszczególnej anteny. Wskazał, że pierwsze kryterium zostało wyjaśnione w pkt 3 Karty informacyjnej przedsięwzięcia i dodatkowo w Kwalifikacji przedsięwzięcia, natomiast drugie kryterium przedstawiono graficznie w Analizie rozkładu pól elektromagnetycznych, opracowanej przy uwzględnieniu obecnego oraz przyszłego sposobu zagospodarowania terenu nieruchomości przewidzianej pod inwestycję oraz nieruchomości sąsiednich. Wskazując na powyższe inwestor wniósł o uchylenie w całości przedmiotowego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z art. 138 1 pkt 2 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu podano, że kryteriami decydującymi o kwalifikacji stacji bazowej telefonii komórkowej do przedsięwzięć wymagających decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wymienionymi w rozporządzeniu są:
- równoważna moc promieniowana izotopowo wyznaczona dla pojedynczej anteny;
- odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania poszczególnej anteny.
Z przedłożonych przez inwestora dokumentów, tj. Karty informacyjnej przedsięwzięcia, Kwalifikacji przedsięwzięcia i Analizy rozkładu pól elektromagnetycznych wynika, że planowana stacja bazowa telefonii komórkowej składać się będzie z systemu antenowego zainstalowanego na wieży stalowej o wysokości ok. 40,48 m n.p.t. oraz zespołu urządzeń nadawczo-odbiorczych i transmisyjnych umieszczonych w szafach ustawionych na ruszcie posadowionym u podstawy wieży. W skład systemu antenowego wchodzić będą dwie anteny radioliniowe (paraboliczne): jedna w azymucie 184° na wysokości 36,0 m i druga w azymucie 299° na wysokości 36,0 m, a także trzy anteny sektorowe (panelowe) o azymutach 30°, 200° i 300° zainstalowane na wysokości 39,0 m. Równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) dla pojedynczej anteny sektorowej wynosić będzie 8772 W. Instalacja radiokomunikacyjna, z wyłączeniem radiolinii, emitująca pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300000 MHz, w której równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 5000 W i nie więcej niż 10000 W zalicza się do przedsięwzięć:
- mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wówczas, gdy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 2 ust. 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia);
- mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wówczas, gdy miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny (§ 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia).
Organ odwoławczy podniósł, że ustawa środowiskowa i akt wykonawczy do niej nie definiują pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności". Dlatego posłużono się definicją tego pojęcia zawartą w art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 799 ze zm.) i wskazano, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Wskazano, że zgodnie z dominującym podglądem wyrażonym w doktrynie i orzecznictwie takimi miejscami są nieruchomości już legalnie zagospodarowane, zabudowane budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, ale też nieruchomości jeszcze nie zagospodarowane, na których zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym mogą być wznoszone budynki przeznaczone na pobyt ludzi. Dlatego dla bezspornego ustalenia występowania miejsc dostępnych dla ludności koniecznym jest ustalenie rzeczywistego i hipotetycznego stanu zabudowy nieruchomości znajdujących się w pobliżu działki inwestycyjnej.
Mając powyższe na uwadze i opierając się o dane zawarte w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia (s. 2) i w Kwalifikacji przedsięwzięcia (tabela na s. 5 i 6) organ odwoławczy stwierdził, że w osiach głównych wiązek promieniowania każdej z anten w odległości do 200 m od środka elektrycznego nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Najpełniej obrazuje to dowód w postaci Analizy rozkładu pól elektromagnetycznych. Na rysunkach uwzględniono wysokość zawieszenia anten wynoszącą 39,0 m n.p.t. oraz minimalne i maksymalne pochylenie wiązki tilt na azymutach 30°, 200° i 300°. Wynika z nich, że jedynie na azymucie 200° występują dwa budynki o wysokości 12,0 m i 9,0 m. Wysokość tych budynków jest niższa niż zasięg sumarycznych rozkładów pól dla anten sektorowych, znajdujący się na wysokości 25,4 m n.p.t. (15,4 m nad najwyższym budynkiem). Nadto podniesiono, że z uproszczonych wypisów z ewidencji gruntów oraz z kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 wynika, że zarówno działka o nr ewid. [...] przewidziana pod inwestycję, jak i działki sąsiednie w zdecydowanej większości stanowią grunty orne i częściowo grunty rolne zabudowane. Tylko na trzech działkach (o nr [...]) spośród dziesięciu położonych w obszarze oddziaływania inwestycji, obok gruntów ornych występują tereny mieszkaniowe. Zatem obszary te nie są przeznaczone pod wysokie budownictwo mieszkaniowe, a więc nawet hipotetycznie miejsca dostępne dla ludności nie znajdą się w osi głównej promieniowania anten sektorowych.
Taki stan rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, oznacza że stacja bazowa telefonii komórkowej O. o parametrach przedstawionych przez wnioskodawcę nie może być zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o jakich mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, opisanych w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia. Stąd realizacja tego przedsięwzięcia nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym w postępowaniu wszczętym wnioskiem inwestora w sprawie wydania takiej decyzji nie może mieć miejsca przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Bezprzedmiotowym więc okazało się postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji zakończone zaskarżonym postanowieniem. Dlatego też Kolegium zobligowane było uchylić kwestionowane postanowienie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na środowisko i określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a.
Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego złożyli A. M., I. M., A. B., T. B., J. Ż., B. Ż., i zarzucili naruszenie art. 66 ust. 1 ustawy, art. 7, art. 10 i 77 K.p.a. oraz art. 140 K.c. W uzasadnieniu skargi przede wszystkim powołano się na opracowania naukowe stwierdzające negatywny wpływ stacji bazowej telefonii komórkowej na zdrowie ludzi i środowisko. Nadto poniesiono, że przedmiotowa inwestycja znacznie obniży wartość rynkową sąsiadujących z działką nr [...] nieruchomości bądź też utrudni ich sprzedaż. Wybudowanie masztu oddziałującego negatywnie na środowisko i człowieka może wykluczyć możliwość ubiegania się o status gospodarstwa ekologicznego. Jako, że skarżący trudnią się rolnictwem oraz turystyką – budowa planowanej inwestycji może spowodować utratę ich źródła utrzymania. Zdaniem skarżących zachodzi konieczność stwierdzenia czy maszt może być zainstalowany we wskazanej przez operatora odległości od ich zabudowań. Powołując się na wyrok wydany w sprawie II OSK 329/14 stwierdzili, że w sprawie zachodzi konieczność zsumowania parametrów wszystkich anten, również tych zbudowanych i dopiero na tej podstawie dokonania oceny czy planowana stacja spełnia normy określone w przepisach prawa. Ewentualne zjawisko kumulacji może bowiem prowadzić do innej kwalifikacji szkodliwego promieniowania, co w konsekwencji skutkować może koniecznością zaliczenia przedsięwzięcia do katalogu przedsięwzięć potencjalnie oddziałujących na środowisko. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu konieczność zsumowania parametrów wszystkich anten podniósł, że powoływany w skardze wyrok analizował przesłanki określone w § 4 nieobowiązującego już rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.). Stąd zawarte w nim stanowisko odnoszące się do konieczności zsumowania parametrów wszystkich anten w celu dokonania kwalifikacji przedsięwzięcia pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Dodatkowo organ podniósł, że zna i podziela pogląd sądów administracyjnych wypracowany na tle obowiązującego rozporządzenia wskazujący, że dla potrzeb kwalifikowania przedsięwzięcia zachodzi potrzeba sumowania mocy promieniowania przez poszczególne anteny stacji bazowej telefonii komórkowej w sytuacji gdy wiązki promieniowania przecinają się, nakładają, nachodzą na siebie. W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia o czym świadczy rozkład pól elektromagnetycznych anten sektorowych – tilt minimalny i maksymalny na azymucie 30°, 200° i 300°.
W piśmie procesowym z 13 czerwca 2019 r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący przede wszystkim potrzymali swoje stanowisko, że dopiero po zsumowaniu mocy wszystkich anten można ocenić, czy planowana inwestycja wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Zarzucono, że organ drugiej instancji pominął moc promieniowania anten radioliniowych (parabolicznych), które miałyby być zamieszczone na wysokości 36 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na podstawie którego uchylono postanowienie Wójta Gminy S. i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości. Uchylonym postanowieniem organ pierwszej instancji stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej O., projektowanej na gruntach oznaczonych nr działki [...], położonych w miejscowości J. w gminie S., jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym stwierdził obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko.
Organ odwoławczy uchylając to postanowienie i umarzając postępowanie stanął na stanowisku, że przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej o parametrach przedstawionych przez inwestora nie może być zakwalifikowana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o jakich mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko opisanych w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. f rozporządzenia. Dlatego też jej realizacja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stanowisko organu odwoławczego zostało wyprowadzone po uprzedniej ocenie dwóch kryteriów, tj. równoważnej mocy promieniowanej izotopowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny i odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania poszczególnej anteny.
Odnośnie pierwszego kryterium ustalono, że planowana stacja bazowa telefonii komórkowej składać się będzie z systemu antenowego zainstalowanego na wieży stalowej o wysokości ok. 40,48 m n.p.t. oraz zespołu urządzeń nadawczo-odbiorczych i transmisyjnych umieszczonych w szafach ustawionych na ruszcie posadowionym u podstawy wieży. W skład systemu antenowego wchodzić będą dwie anteny radioliniowe (paraboliczne): jedna w azymucie 184° na wysokości 36,0 m i druga w azymucie 299° również na wysokości 36,0 m, a także trzy anteny sektorowe (panelowe) o azymutach 30°, 200° i 300° zainstalowane na wysokości 39,0 m. Równoważna moc promieniowana izotropowo (EIRP) dla pojedynczej anteny sektorowej wynosić będzie 8772W.
W dalszej kolejności ustalona moc promieniowana izotropowo dla pojedynczej anteny sektorowej miała wpływ na ocenę kryterium odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania poszczególnej anteny.
Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Z kolei według § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m.in. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Z powyższego wynika logiczna konsekwencja, że im większa moc promieniowana izotropowo tym większy obszar na którym bada się miejsca dostępne dla ludności. Przy mocy promieniowania wynoszącej 8772W dla pojedynczej anteny sektorowej obszar ten będzie wynosił maksymalnie 200 m. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie niniejszej w odległości do 200 m od środka elektrycznego nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Ustalenia te zostały dokonane na podstawie dokumentów przedłożonych przez inwestora, tj. Karty informacyjnej przedsięwzięcia, Kwalifikacji przedsięwzięcia i Analizy rozkładu pól elektromagnetycznych. Zdaniem sądu stanowisko organu odwoławczego nie zostało uzasadnione w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej
Pomimo tego, że organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę stwierdził, że zna i podziela pogląd sądów administracyjnych, zgodnie z którym dla potrzeb kwalifikowania przedsięwzięcia zachodzi potrzeba sumowania mocy promieniowania przez poszczególne anteny stacji bazowej telefonii komórkowej w uzasadnieniu postanowienia nie znalazły się żadne rozważania na ten temat. Z odpowiedzi na skargę można wywnioskować, że brak rozważań w tym zakresie spowodowany był stanowiskiem organu odwoławczego, że w sprawie nie zachodzi sytuacja przecinania się, nakładania, nachodzenia na siebie wiązek promieniowania, o czym świadczy rozkład pól elektromagnetycznych anten sektorowych – tilt minimalny i maksymalny na azymucie 30°, 200° i 300°.
Zdaniem sądu, uzasadnienie przedmiotowego postanowienia, stwierdzającego brak negatywnego oddziaływania na środowisko inwestycji polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej, powinno być skonstruowane w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwość że istotnie oddziaływanie takie nie zachodzi. Dlatego też, zdaniem sądu, z uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności powinno wynikać, że organ rozważał czy w sprawie zachodzi sumowanie promieniowania i dopiero w przypadku jednoznacznego wykluczenia takiej sytuacji, jako kryterium przyjąć promieniowanie określone tylko dla pojedynczej anteny.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy uzasadni swoje stanowisko w sposób wykluczający wątpliwości odnośnie kwalifikacji przedmiotowej inwestycji. Przede wszystkim oceni czy w sprawie ma miejsce sytuacja przecinania się, nakładania, nachodzenia na siebie wiązek promieniowania. Sąd zauważa przy tym, że dla oceny tej okoliczności może zachodzić konieczność uzupełnienia materiału dowodowego przede wszystkim opracowania dotyczącego rozkładu pól elektromagnetycznych i kwalifikacji przedsięwzięcia. Odnosząc się do tego opracowania wskazać należy, że na s. 6 zawarto w nim następujące stwierdzenia:
- moc promieniowana izotropowo powinna być rozpatrywana dla pojedynczej anteny, co wynika z treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia – akapit 1;
- sumowanie parametrów instalacji, w których równoważna moc promieniowana izotropowo rozpatrywana jest dla pojedynczej anteny, można przeprowadzić w obszarach nakładania się, nachodzenia lub krzyżowania osi głównych anten sektorowych;
- po przeanalizowaniu powyższego należy stwierdzić, że nie występują miejsca nakładania się, nachodzenia lub krzyżowania osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych, tym samym nie wystąpi sumowanie się mocy instalacji przedsięwzięć.
Z powyższego wynika, po pierwsze że autor opracowania rozpatrywał moc promieniowania dla pojedynczej anteny, kierując się literalnym brzmieniem treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Tymczasem dominujące w orzecznictwie stanowisko przyjmuje, że dla dokonania prawidłowej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, niezbędne jest dokładne określenie parametrów, zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Istotne znaczenie może mieć bowiem w tym względzie wyjaśnienie kwestii czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (vide: wyroki NSA: z 9 grudnia 2016 r., II OSK 708/15, z 1 grudnia 2015 r. II OSK 801/14; z 29 września 2015 r. II OSK 139/14, pub. CBOSA). Jak wskazał przy tym NSA w wyroku z 16 czerwca 2015 r. (II OSK 2706/13) przyjęcie, że dla ustalenia czy przedsięwzięcie oddziaływuje zawsze znacząco czy potencjalnie znacząco na środowisko, niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny, może doprowadzić do planowania takich niedopuszczalnych przedsięwzięć, które składać się będą z kilku czy kilkunastu anten, z których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną, co najmniej na linii nakładania lub przecinania, stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne (pub. CBOSA). Ponadto WSA w Gliwicach skonstatował w wyroku z dnia 29 listopada 2017 r. (II SA/Gl 781/17), że wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób cała inwestycja, a nie jej poszczególne elementy, wpłynie na środowisko (pub. CBOSA).
Po wtóre rozpatrywanie promieniowania dla pojedynczej anteny skutkowało z kolei tym, że sumowanie parametrów instalacji, przeprowadzono w obszarach nakładania się, nachodzenia lub krzyżowania osi głównych tylko anten sektorowych. Zdaniem sądu rozkład pól elektromagnetycznych anten sektorowych – tilt minimalny i maksymalny na azymucie 30°, 200° i 300° istotnie może wykluczać zjawisko nakładania się, nachodzenia lub krzyżowania osi głównych tych anten. Przy czym brak jest dostatecznego uzasadnienia w tym zakresie w samym postanowieniu. Nadto nie ma żadnego wyjaśnienia, dlaczego pominięto promieniowanie wytwarzane przez 2 anteny paraboliczne. Anteny te mają być umieszczone na wysokości 36,00 m a więc tylko 3 metry niżej niż anteny sektorowe i mają mieć azymuty 184° i 299° a więc bardzo zbliżone do dwóch azymutów anten sektorowych.
Rozpajając sprawę niniejszą ponownie organ odwoławczy należycie wyjaśni kwestię kwalifikacji przedsięwzięcia a następnie wyniki tych wyjaśnień zawrze w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, które powinno być skonstruowane w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżących orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy - do kosztów tych zaliczono wpisy sądowe uiszczone przez skarżących.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło