III SA/Kr 1182/16
WyrokWSA w Krakowie2017-01-20
Skład orzekający: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Piotr Głowacki, WSA Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów, powołując się na brak możliwości przewidzenia tych naruszeń lub na organizację szkoleń dla kierowców?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografów, nawet jeśli nie miał bezpośredniego wpływu na ich powstanie. Obowiązek zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, a także nadzoru nad kierowcami, spoczywa na przedsiębiorcy. Powołanie się na brak możliwości przewidzenia naruszeń lub na organizację szkoleń nie zwalnia z odpowiedzialności, chyba że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych, czego przedsiębiorca musi dowieść.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A Sp. z o.o. karę pieniężną za liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków kierowców, a także obowiązków związanych z obsługą tachografów. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy, nakładając karę w tej samej wysokości. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i twierdząc, że nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a także organizowała szkolenia dla kierowców. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 1182/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Waldemar Michaldo, Protokolant specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2017 r., sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W, na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z dnia 9 czerwca 2016 r. Nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej w transporcie drogowym, , - skargę oddala -, , , ,
Decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A Sp. z o. o. w W karę pieniężną w wysokości 25 000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły stwierdzone naruszenia opisane w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym:
- Ip. 5.2 przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- Ip. 5.4 skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku,
- Ip. 5.3 skrócenie dziennego czasu odpoczynku,
- Ip. 5. 1 przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu,
- Ip. 1.4 niezgłoszenie na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie,
- Ip. 6.3.12 naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego – za każdy pojazd,
- Ip. 6.3.8 okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę,
- Ip. 6.3.9 udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy - za każdy dzień,
- Ip. 6.3.6.4 brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: - miejsca lub daty końcowej używania wykresówki,
- Ip. 6.3.7 nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu - za każdy dzień, oraz
- Ip. 6.2.1 nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Naruszenia ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa przeprowadzonej w dniach od 2 marca 2015 r. do 27 marca 2015 r., a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z dnia 27.03.2015 r. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym Zakres kontroli obejmował okres od 1.06.2014 r. do 31.12.2014 r. Przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą dysponował licencją wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Średnia liczba kierowców zatrudnionych lub wykonujących przewozy drogowe na rzecz przedsiębiorcy na podstawie innych umów w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli wynosiła na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę 103 kierowców.
A Sp. z o. o. odwołała się od rozstrzygnięcia organu I instancji, podnosząc, że nie miała wpływu na powstanie stwierdzonych naruszeń, a także nie miała wiedzy o tym, że pobrane pliki danych cyfrowych są niepełne lub błędne. Przedsiębiorca wskazywał, że organ pierwszej instancji rozpoznał sprawę w oparciu o niepełny materiał dowodowy i przedłożył płytę z danymi, których nie okazano podczas kontroli w przedsiębiorstwie.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 9 czerwca 2016r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 4 pkt 22, art.5, art. 7a, art. 14 art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2013 r. póz. 1414 ze zm.), lp.5.1.1., lp.5.1.2, Ip. 5.2.1, Ip. 5.2.2, Ip. 5.3.1, lp.5.3.2, Ip. 5.4.1, Ip. 5.4.2, Ip. 1.4, lp.6.3.8, lp.6.3.9, Ip. 6.3.6.4, Ip. 6.3.7, Ip. 6.2.1, Ip. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 str. 1), art. 32, art., 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1), art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 180, póz. 1494 ze zm.), art. 1 ust 3 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia l lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia 1 lipca 2010 r. (Dz. Urz.UE. L Nr 168, str. 16), § 3 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych z dnia 23 sierpnia 2007 r. (Dz.U. Nr 159, poz. 1128), z uwagi na naruszenie przez organ I instancji art., 7, art., 77, art. 107 kpa w związku z Ip. 6.2.1, a także Ip. 6.3.9 oraz Ip. 5.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym uznał, że konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylił tą decyzję i orzekł co do istoty sprawy, nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości 25 000 zł.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził brak należytej staranności przedsiębiorcy w zakresie prowadzenia ewidencji czasu pracy kierowcy, ponadto liczne naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W opinii organu odwoławczego to przedsiębiorstwo ponosi odpowiedzialność za zaniedbania w związku z prowadzoną działalnością transportową. Ponadto wczytywanie danych ma na celu zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów, zatem nie może stanowić usprawiedliwienia brak wiedzy przedsiębiorcy w tym zakresie. Przepisy prawa nakładają na przewoźnika obowiązek wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy, a także ich przechowywanie, brak dopełnienia obowiązku w tym zakresie skutkami obciąża zobowiązanego, dane winne być zatem prawidłowo wczytane i przechowywane przez przedsiębiorstwo, oraz dostarczone na wezwanie właściwego organu; przedsiębiorca został prawidłowo zawiadomiony o zamiarze wszczęcia kontroli i został wezwany o przedłożenie do kontroli danych za wskazany przez organ okres.
Dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie. Okazanie przez przedsiębiorcę w/w. dokumentów po zakończeniu kontroli pozostawać musi bez wpływu na dalszy tok postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe wniosek dotyczący zbadania przedłożonych danych nie zostaje uwzględniony, bowiem dostarczenie danych oraz dokumentów w toku postępowania nie ma wpływu na dalszy jego tok w zakresie powyższego naruszenia, przedsiębiorca był bowiem zobligowany do okazania przedmiotowych dokumentów podczas trwania kontroli, a nie po jej zakończeniu.
Badając odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia organ odwoławczy zważył, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 c ustawy o transporcie drogowym, wyjaśniając, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, stosownie do treści art. 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. Przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za kontrolowanie pracy kierowcy i nie może się z tego ustawowego obowiązku zwolnić poprzez przerzucenie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot. Organ odwoławczy podkreślał, iż strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna mieć nadzór i kontrolę nad sposobem wykonywania pracy przez zatrudnionych pracowników, oraz nad pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Przedmiotowy przejazd wykonywany był w imieniu i na rzecz strony i pod jej kierownictwem, tak więc w tym zakresie nie wykazała się ona należytą starannością w organizacji pracy. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 2 rozporządzenia 561/2006 to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia 561/2006 r. Zgodnie z art. 10 ust. 3, rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Zdaniem organu odwoławczego strona mylnie obarcza odpowiedzialnością za w/w. naruszenie podmiot trzeci. Ponadto strona niniejszego postępowania nie uczyniła wszystkiego, czego można było od niej wymagać jako profesjonalnego podmiotu, by nie dopuścić do powstania naruszenia. Obowiązkiem skarżącego jest takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Strona jako przedsiębiorca powinna zachować należytą staranność przy wykonywaniu działalności gospodarczej i nie dopuścić do powstania zaniedbań. Organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w ustawie o transporcie drogowym nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. Przedsiębiorca jest profesjonalistą, od którego powinno się wymagać należytej staranności przy wykonywaniu przez niego działalności gospodarczej, w tym znajomości przepisów. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa w danym zakresie działalności i do stosowania się do wynikających z niego obowiązków. Powyższe oznacza zaś, iż przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.
Organ nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym. Zakres obowiązków ściśle jest związany z rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej, na którą składają się poszczególne czynności przedsiębiorcy. Jedną zaś z takich czynności niewątpliwie jest kierowanie pojazdem samochodowym. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże wskazanej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością o osiągniecie zamierzonego celu. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływu. Wskazano na ugruntowaną linię orzecznictwa, iż przedsiębiorca korzysta z pełnej swobody w wyborze osób, które na jego rzecz wykonują przewozy oraz z takiej formy ich zatrudnienia, która umożliwi mu zabezpieczenie swoich interesów i należyte wykonanie ciążących na pracownikach obowiązków i aczkolwiek ponosi on w płaszczyźnie prawa administracyjnego wyłączną odpowiedzialność za skutki wadliwego wykonywania przez kierowcę swych obowiązków, to obowiązujące prawo przewiduje możliwość wystąpienia przeciwko takiemu kierowcy ze stosownym powództwem o odszkodowanie z tytułu wyrządzonej przez niego szkody w związku z nienależytym wykonywaniem obowiązków. Podkreślono, iż wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Z faktu, iż w takim zakresie organy ustaleń nie poczyniły nie można zatem wnosić o wadliwości podjętych przez organy decyzji. Przesłanką powyższej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania prawa przez ustalony podmiot, w tym przypadku skarżącego. Nie można także podzielić poglądu skarżącego, że przewoźnik zlecając wykonanie usługi prowadzenia pojazdu nie ma możliwości wymuszenia od kierowcy zachowań dotyczących wykonywania tej usługi, w istocie bowiem kierowca, niezależnie od formy zatrudnienia wykonuje jedną z czynności składającą się na sekwencję działań, których suma dopiero jest transportem drogowym. Natomiast sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów, obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które dyscyplinować będą osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. To właśnie przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu bez odpoczynku są przyczyną katastrof drogowych. W przepisach art. 92b oraz 92c ustawy o transporcie drogowym chodzi więc tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieszczą się w zakresie regulacji 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1. Rzeczą tylko i wyłącznie wynikającą z uznania przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących z nim.
W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć, oraz na które nie miała wpływu. Nadto podkreślono, iż obowiązek zgromadzenia dowodów, które świadczą na korzyść strony i mogą być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej, nie obciąża wyłącznie organu, ale także stronę.
Z decyzją tą nie zgodziła się A Sp. z o. o. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Spółka zarzuciła naruszenie art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu zarzutu podkreślono, iż strona nie miała wiedzy, ani świadomości o stwierdzonych naruszeniach, co więcej, nie godziła się na powstanie jakichkolwiek naruszeń obowiązków oraz warunków towarzyszących wykonywanemu zadaniu przewozowemu. Był to wynik samodzielnego, indywidualnego działania kierowcy, którego przewoźnik, uprzednio nie mógł przewidzieć, nie miał jakiegokolwiek wpływu na nienależyte działanie bądź zaniechanie działania ze strony osoby prowadzącej środek transportu. Ponadto zgodnie z przepisami ustawy o transporcie drogowym spółka co najmniej dwa razy w roku organizowała szkolenia dla kierowców w zakresie przestrzegania norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków i obsługi tachografów. Strona zatem dopełniła wszelkich niezbędnych starań i obowiązków:
• strona skarżąca nie wywiera presji na kierowców;
• wynagrodzenie kierowców nie jest uzależnione od przejechanych kilometrów, terminowości dostarczenia ładunku ani jego ilości;
• zadania przewozowe są tak ustawiane, aby nie powodować naruszeń czasu jazdy, przerw i odpoczynków i to kierowcy decydują o tempie pracy;
• strona nie mogła wiedzieć o takim (błędnym) postępowaniu kierowcy, ponieważ naruszenia miały miejsce w ciągu ostatniego miesiąca, a sczytywanie kart odbywać się musi na podstawie obowiązujących przepisów, co 28 dni i jeszcze nie mogła stwierdzić naruszeń ujawnionych przy kontroli drogowej;
• co najmniej dwa razy w roku strona organizuje szkolenie dla kierowców w zakresie norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków oraz obsługi tachografów;
• wszyscy kierowcy przechodzą szkolenia okresowe wynikające z art. 39 ustawy o transporcie drogowym.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę skarżony organ podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
Skarga jest nieuzasadniona.
Art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewiduje, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z postanowieniami art. 92b. powyższej ustawy, w brzmieniu na dzień wydania decyzji, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. poz. 1086 i 1087).
Z kolei wedle art. 92c. tejże ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
|Z postanowień art. 93 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wynika, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia|
|kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 lub art. 92c. |
|Z przywołanych uregulowań, które normują nakładanie kary pieniężnej na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym |
|przewozem wynika generalnie, że nakładanie kary pieniężnej jest wyłączone, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów |
|nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze |
|względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. |
|Wedle twierdzeń skarżącej, wykazała ona, iż dołożyła wszelkich starań i zaangażowała znaczne środki, także finansowe w celu |
|zapewnienia, aby jej kierowcy nie naruszali przepisów ustawy. Kierowcy znali swoje obowiązki wynikające z przepisów, w tym dotyczące |
|czasu pracy, a skarżąca nie mogła przewidzieć naruszeń prawa, których kierowcy dopuszczali się. |
|Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie w świetle postanowień art. 93 ust. 3 u.t.d. Otóż w powołanym przepisie chodzi o takie |
|zdarzenia lub okoliczności, które nie są typowe i których przy dołożeniu należytej staranności przy prawidłowej organizacji pracy |
|przedsiębiorstwa nie sposób przewidzieć. Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego ma możliwość i obowiązek|
|przyjmowania optymalnych rozwiązań organizacyjnych, które zapewnią przestrzeganie przez osoby kierujące pojazdem przepisów o |
|transporcie drogowym, w tym dotyczących czasu pracy kierowców. Wykonywanie czynności kierowania pojazdem z reguły odbywa się z |
|wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę. Nie oznacza to jednak, że jest on zwolniony od |
|odpowiedzialności za ewentualne naruszenia. Zgodnie z postanowieniami art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z 15 marca 2006 r.|
|w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady |
|(EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr 102, s. 1), |
|przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa nawet, jeżeli |
|naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim. Zatem wynikający z art. 10 ust. 2 i |
|3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony do |
|tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. |
|Podkreślenia wymaga, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu |
|drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia, |
|naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Nie można przy tym wykluczyć, że w konkretnych przypadkach mimo dochowania przez |
|przedsiębiorcę wszelkich aktów staranności dojdzie do naruszenia przepisów o transporcie drogowym. W takiej sytuacji podmiot wykonujący|
|transport drogowy będzie mógł uwolnić się od odpowiedzialności, o ile zaistnieją przesłanki wymienione w art. 93 ust. 3 u.t.d. W takim |
|przypadku na podmiocie wykonującym transport drogowy spoczywa ciężar wykazania zaistnienia zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł |
|on przewidzieć. |
|Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie wyżej powołanego przepisu, |
|powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Zatem to nie organ, lecz przewoźnik powinien|
|udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub |
|okoliczności, z którymi prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowy. W ocenie sądu funkcjonowanie wewnętrznej |
|organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy nie są, co do zasady, |
|przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 93 ust. 3 u.t.d. i obciążają przedsiębiorcę. W dyspozycji tego przepisu nie mieszczą się|
|w szczególności sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań |
|organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestia |
|właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest |
|właściwy dobór osób z nim współpracujących, tym bardziej, że to on odpowiada za naruszenia przez kierowców przepisów odnoszących się do|
|reguł czasu pracy. |
|Z kolei wedle art. 15 ust. 2 rozporządzenia EWG nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w |
|transporcie drogowym (Dz. Urz. UE z 1985 r., Nr 370, s.108) kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, |
|począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba |
|że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest |
|przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego zainstalowanego w |
|pojeździe, to okresy wymienione poniżej w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d) są nanoszone na wykresówkę ręcznie, automatycznie lub w |
|inny sposób, czytelnie i bez zabrudzenia wykresówki. Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki, jeżeli w pojeździe znajduje się |
|więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdział II pkt 1–3, były zapisywane na wykresówce |
|kierowcy prowadzącego pojazd. |
|Podkreślenia wymaga to, że art. 15 rozporządzenia nr 3821/85 zawiera przepisy dotyczące obowiązku stosowania wykresówek lub kart |
|kierowcy. Obowiązkom tym natomiast odpowiadają przepisy sankcjonujące zawarte w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z |
|art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki|
|wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej. Podmiotem |
|wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z |
|obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił |
|warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z 4 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK |
|166/09, LEX nr 589006). Adresatem decyzji administracyjnej nakładającej sankcję za naruszenie przez kierowców postanowień art. 15 ust. |
|2 rozporządzenia EWG nr 3821/85 jest zatem przedsiębiorca zatrudniający tych kierowców. |
|Przedstawione w skardze twierdzenia wskazujących na fakt regularnych szkoleń zatrudnionych kierowców, czy nawet bieżący kontroling |
|sposobu wykonywania przez nich pracy nie mogą stanowić podstawy do zastosowania w sprawie art. 93 ust. 3 u.t.d. Zauważyć wszak należy, |
|że organ w prowadzonym postępowaniu wskazał, nie kwestionując wiarygodności przedstawionych przez skarżącą dokumentów, iż obowiązek |
|szkolenia i kontroli kierowców w każdym przedsiębiorstwie transportowym jest oczywisty i wynika wprost z przepisów prawa (przepisu art.|
|10 rozporządzenia (WE) nr 561/2006). Natomiast miernikiem staranności spółki w podejmowanych działaniach są stwierdzone w protokole |
|kontroli naruszenia nie mające bynajmniej charakteru incydentalnego. |
|Nadto kierując się zasadami doświadczenia życiowego trudno przyjąć, że kierowcy bezinteresownie, z własnej woli i bez wiedzy pracodawcy|
|przekraczają normy czasu pracy i bez powodu rezygnują z przysługującego im odpowiedniego odpoczynku. Jest także oczywiste, że |
|przedsiębiorstwa transportowe, których kierowcy nie stosują się do obowiązujących przepisów z zakresu czasu pracy, są bardziej |
|konkurencyjne od przedsiębiorstw transportowych przestrzegających prawa, które w tym samym czasie nie mogą wykonać tej samej ilości |
|zleceń przewozowych. Nie można tracić z pola widzenia, że znaczna ilość stwierdzonych w sprawie naruszeń, dotyczyła wyłącznie |
|naruszenia norm czasu pracy kierowców, tj. przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, skrócenia dziennego czasu odpoczynku |
|lub przekraczania maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. |
|Mając na uwadze okoliczność stwierdzenia wielokrotnych i rażących naruszeń norm czasu pracy w stosunkowo krótkim okresie uznać należy, |
|że stosowany przez skarżącą kontroling pojazdów jest daleko niewystarczający, a jej twierdzenia o obiektywnej niemożności stwierdzenia |
|naruszeń ujawnionych przy kontroli drogowej należy odrzucić. W tym kontekście kara pieniężna, mająca przede wszystkim charakter |
|prewencyjny, ma wymusić na przedsiębiorstwie transportowym skuteczniejszą organizację, nadzór i kontrolę pracy kierowców. |
|Zauważyć w końcu należy, że prawidłowe zastosowanie przepisów prawa procesowego może zależeć od efektów wykładni prawa materialnego. |
|Ustalenie bowiem stanu prawnego daje podstawę i wyznacza kierunek podejmowania konkretnych czynności procesowych. W ustalonym w tej |
|sprawie stanie materialnoprawnym, procedowanie organów administracyjnych nie naruszało przepisów prawa. Organy rozstrzygając sprawę |
|oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny, a stanowisko wyrażone w zaskarżonych |
|decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez zasady określone w art. 107 § 3 k.p.a. |
|Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło