I SA/Rz 428/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Sędzia WSA Grzegorz Panek Sędzia WSA Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Karolina Dźwierzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi S.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) oddala skargę 2) zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz skarżącego S.D. kwoty 400 (czterysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. I SA/Rz 428/19 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: Burmistrz/organ I instancji) z dnia [...] lutego 2019r. nr [...]w sprawie odmowy stwierdzenia wysokości nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc grudzień 2017r. na rzecz S. D. (dalej: Wnioskodawca/Skarżący). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu 8 marca 2018r. S. D. wniósł o wydanie przez Burmistrza [...] decyzji w sprawie zwrotu nadpłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc grudzień 2017r. w kwocie 20 zł, dotyczącej nieruchomości pod adresem [...] położonej na działce nr 515/4. Swój wniosek umotywował tym, że w grudniu 2017 r. firma A. Sp. z o.o., odbierająca odpady komunalne na terenie miejscowości Rogoźnica, odmówiła dojazdu bezpośrednio do jego nieruchomości i odbioru odpadów z jego posesji, ponieważ droga dojazdowa do nieruchomości Skarżącego ma charakter prywatny i nie spełnia wymogów określonych w §10 pkt 7 Regulaminu Utrzymania Czystości i Porządku na terenie gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. 1880 ze zm.; dalej: Regulamin). Zdaniem Wnioskodawcy, przepisy Regulaminu stanowią, że odbiór odpadów w przypadku budynków mieszkalnych odbywa się w granicach nieruchomości i nie uzależniają dojazdu do posesji od charakteru drogi. Podniósł, że droga prowadząca do jego posesji jest utwardzona i prosta, umożliwia bezpieczny dojazd pojazdu odbierającego odpady, w związku z czym odmowa odbioru odpadów była bezpodstawna. Ponadto dodał, że jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną ruchowo i nie ma możliwości wynoszenia śmieci 100 m do drogi publicznej. Decyzją z dnia [...] lutego 2019r. organ I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc grudzień 2017r., podnosząc, że jest to możliwe tylko wtedy, gdy usługa nie została wykonana, tymczasem firma A. Sp. z o.o. była gotowa w wyznaczonym terminie do świadczenia usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanego adresu. Burmistrz wskazał również, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby droga dojazdowa do posesji Skarżącego posiadała podłoże bezpieczne dla przejazdu samochodu ciężarowego, a w takiej sytuacji - zgodnie z Regulaminem - właściciel nieruchomości zobowiązany jest do ustawienia pojemników w miejscu umożliwiającym odbiór odpadów przez przedsiębiorcę. Zdaniem organu, skoro Wnioskodawca w korekcie deklaracji określił wysokość zobowiązania na kwotę 20 zł miesięcznie i usługa odbioru odpadów była świadczona w przedmiotowym okresie, to zachodzą przesłanki z art.6q ust.3 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018r., poz. 1454 ze zm. – dalej: u.c.p.g.). W odwołaniu od powyższej decyzji S. D. zarzucił naruszenie art.5 u.c.p.g. oraz § 10 pkt 1 Regulaminu, uznał za bezpodstawne i nieprawdziwe twierdzenia, że droga dojazdowa do jego posesji nie jest przystosowana do przejazdu pojazdem odbierającym odpady komunalne, powołał się na dokument urzędowy – decyzję WINB z [...].10.20105r., z której wynika, że droga została utwardzona. Stwierdził, że skoro w grudniu 2017r. odpady z jego posesji nie były odbierane, to opłata podlega zwrotowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty, bo przepis § 10 pkt 7 Regulaminu dopuszcza odmowę odbioru odpadów komunalnych bezpośrednio spod nieruchomości, w sytuacji braku odpowiedniego dojazdu dla śmieciarki. SKO zaznaczyło, iż przyczyną braku odbioru odpadów bezpośrednio spod nieruchomości Skarżącego był brak zapewnienia odpowiedniego dojazdu, o czym Skarżący był informowany. Organ zwrócił także uwagę na to, że pojazd odbierający odpady jest pojazdem o dużych gabarytach, nie tylko ze względu na jego wysokość i szerokość, ale i wagę. W grudniu 2017r. przedsiębiorstwo A. było gotowe do odbioru odpadów przy ustawieniu przez właściciela pojemnika (worków) w odległości nie większej niż 10 m od drogi, po której może przejeżdżać śmieciarka. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art.6i ust.1 u.c.p.g.) W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art.72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przez uznanie, że zapłacona za grudzień 2017r. opłata za odbiór odpadów komunalnych, przy odmowie odbioru tych odpadów, nie jest opłatą nienależną, a także art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 2 u.c.p.g., przez nakazanie właścicielom nieruchomości wywożenie pojemników z odpadami w inne miejsce niż teren nieruchomości – przy braku delegacji ustawowej gminy dla takich działań. Powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych ( np. wyrok WSA w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 792/13 i WSA w Gdańsku V ACa 131/17) oraz praktykę administracyjną. Zarzucił też naruszenie podstawowych zasad postępowania, przez pominięcie dokumentów urzędowych przedłożonych przez Skarżącego na okoliczność utwardzenia drogi dojazdowej do nieruchomości oraz oparcie zaskarżonej decyzji na nieuzasadnionych poglądach z pominięciem dowodów przedłożonych w sprawie. Stwierdził ponadto, iż organ I instancji nie dokonał wizji lokalnej celem ustalenia stanu drogi, a wydaną decyzję oparł wyłącznie na opinii odbiorców komunalnych spółki A., która, jego zdaniem, jest mało wiarygodna, ponieważ brak konieczności dojazdu do jego posesji leży w interesie firmy. Skarżący zaznaczył również, że we wcześniejszych latach, gdy odbiór odpadów komunalnych był usługą płatną, A. odbierał odpady z jego nieruchomości i nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. W ocenie Skarżącego usługa odbioru odpadów komunalnych w grudniu 2017 r. nie została wykonana, a zatem uiszczona opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi za ten miesiąc stanowi nadpłatę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Oceniając zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Granice rozpoznawanej sprawy wyznaczył wniosek S. D. z dnia 8 marca 2018r. o zwrot nadpłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za grudzień 2017r. w kwocie 20zł. Stosownie do treści art. 6q ust.1 u.c.p.g. - w brzmieniu obowiązującym w grudniu 2017r. - w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...). W myśl art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017r., poz.201 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa), za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty (art.75 § 1 Ordynacji podatkowej), natomiast zgodnie z art.75 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli z przepisów prawa podatkowego wynika obowiązek złożenia zeznania (deklaracji), to podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest obowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Jak wynika z art.6i ust.1 pkt 1 u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje – w przypadku nieruchomości zamieszkałych – za każdy miesiąc, w którym zamieszkuje mieszkaniec i jest niezależny od tego, czy odpady z danej nieruchomości są wywożone. Właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić tę opłatę na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, tylko z racji zamieszkania na terenie tej gminy, bez względu na to czy gmina prawidłowo wywiązuje się z obowiązków w zakresie usuwania odpadów, jak też czy działające na zlecenie gminy przedsiębiorstwo świadczy usługi odbioru odpadów i w jaki sposób. Z przepisów u.c.p.g. wynika ciążący na właścicielach nieruchomości obowiązek złożenia do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania odpadów komunalnych, a deklaracja taka zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art.6m ust.1 i 1a u.c.p.g.). Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat, z tym, że korektę deklaracji lub nową deklarację składa się w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia należnej opłaty (art.6m ust. 1d i ust.2 u.s.p.g.). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, S. D. złożył w dniu 21 marca 2017r. korektę deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w związku z wymeldowaniem Z. D. i wskazał, że jego gospodarstwo jest 1-osobowe, a miesięczna opłata wynosi 20zł. Kolejną korektę deklaracji Skarżący złożył w dniu 30 kwietnia 2018r. – na wezwanie organu, w następstwie wniosku o zwrot nadpłaty. W tej korekcie również zadeklarował gospodarstwo 1-osobowe i miesięczną opłatę w wysokości 20zł. Z treści powyższych deklaracji (korekt) wynika, że po dniu 21 marca 2017r. nie nastąpiły zmiany danych stanowiących podstawę do naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami i nie zmieniła się też wysokość deklarowanej opłaty. Zadeklarowane dane, jak też wysokość opłaty, nie były też kwestionowane przez organ administracji. Z powyższych względów uznać należy, że brak było podstaw do zwrotu S. D. nadpłaty za grudzień 2017r., skoro zadeklarowana i uiszczona wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (tj. 20 zł) odpowiadała należnej opłacie (tj. 20 zł) i żadna nadpłata nie wystąpiła. Nie można zatem uznać, że został naruszony przepis art.72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi trzeba wskazać, że ocena wywiązywania się przez gminę z obowiązków nałożonych przepisami u.c.p.g., jak też usług świadczonych na zlecenie gminy przez przedsiębiorstwo, wykracza poza ramy niniejszej sprawy. Sąd nie ma kompetencji, aby w sprawie dotyczącej zwrotu nadpłaty oceniać zgodność z prawem przepisów Regulaminu nakładających na mieszkańców obowiązki w zakresie gospodarowania odpadami i spełnienie warunków odbioru odpadów, dlatego zarzuty naruszenia art.5 ust.1 pkt 1 w zw. z art.4 ust.2 u.c.p.g. oraz pominięcia dowodów wskazujących na utwardzenie drogi dojazdowej, nie mogły zostać uwzględnione. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niepotrzebnie rozważały, czy usługa usuwania odpadów przez spółkę A. była świadczona w grudniu 2017r. w odniesieniu do skarżącego i czy dojazd do jego posesji był odpowiedni, bo kwestie te nie mają znaczenia dla uznania, że opłata za gospodarowanie odpadami jest należna. Sąd nie kwestionuje, że wiek i stan zdrowia Skarżącego stanowią istotną przeszkodę w pokonywaniu dłuższych odcinków drogi do miejsca odbioru odpadów, ale nie jest władny w obecnym postępowaniu rozstrzygnąć, czy dojazd do posesji Skarżącego jest odpowiedni dla śmieciarek. Jak wyżej wskazano, fakt wykonania bądź nie wykonania usługi usuwania odpadów nie ma znaczenia dla oceny czy opłata za gospodarowanie odpadami jest należna, a przepis art.6q ust.3 u.c.p.g. należy rozumieć w ten sposób, że nawet jeśli złożona została korekta deklaracji (nowa deklaracja) zmniejszająca wysokość należnej opłaty - z uwagi na zmianę danych stanowiących podstawę do obliczenia opłaty - to nadpłaty nie stwierdza się za te miesiące, w których usługa została już wykonana, czyli że korekta nie działa wstecz. Błędne jest natomiast uzależnianie opłaty od tego, czy usługa została wykonana. Pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, organy obu instancji uznały brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty, a rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 225 P.p.s.a. Sąd zarządził na rzecz Skarżącego zwrot nadpłaconego wpisu od skargi, bowiem na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 221, poz.2193 ze zm. ) należny wpis w niniejszej sprawie wynosi 100zł.