V SA/Wa 4446/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup niszczarki, prace malarskie i naprawę okna, poniesione ze środków dotacji celowej na kwalifikację wojskową, stanowią wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem?Ratio decidendi
Wydatki na zakup niszczarki, prace malarskie i naprawę okna, poniesione po zakończeniu kwalifikacji wojskowej i niebędące bezpośrednio związane z realizacją tego zadania, stanowią wykorzystanie dotacji celowej niezgodnie z przeznaczeniem. Dotacje celowe podlegają zwrotowi do budżetu państwa, jeśli zostały wykorzystane niezgodnie z celem, na jaki zostały udzielone.Stan faktyczny
Powiat M. otrzymał dotację celową na realizację zadania "Kwalifikacja wojskowa". W wyniku kontroli stwierdzono, że część środków (2635,94 zł) została wykorzystana na zakup niszczarki, prace malarskie i naprawę okna. Wojewoda W. nakazał zwrot tej kwoty. Minister Finansów utrzymał decyzję w mocy. Powiat M. zaskarżył decyzję Ministra Finansów, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących wykorzystania dotacji i nieprawidłowe uznanie wydatków za niezgodne z przeznaczeniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi Powiatu M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej zwrotowi do budżetu państwa: oddala skargę.
Po rozpatrzeniu odwołania P. z dnia [...] kwietnia 2015 r., wniesionego od decyzji W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] wydanej w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej do zwrotu do budżetu państwa Minister Finansów decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W wyniku przeprowadzonej dnia 30 września – 2 października 2014 r. w Starostwie Powiatowym w M. kontroli w zakresie m.in. wykorzystania i rozliczania środków publicznych przekazanych Powiatowi M. z budżetu państwa w latach 2012-2014 w formie dotacji celowych ustalono, że ze środków dotacji celowej przekazanej Powiatowi na realizację w roku 2014 zadania w rozdz.75045 – Kwalifikacja wojskowa, § 2110 – Dotacje celowe przekazane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat, wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem kwotę 2635,94 zł, w tym:
• kwotę 1199 zł za zakup niszczarki,
• kwotę 821,94 zł za zakup poniesiony na prace malarskie,
• kwotę 615 zł uiszczoną za naprawę okna obejmującą wymianę szyby, okuć, klamki i zaślepek.
W związku z brakiem dokonania zwrotu ww. kwoty – części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem – pismem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]– Wojewoda W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, a następnie – po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – orzekł w przedmiocie określenia kwoty dotacji celowej podlegającej do zwrotu do budżetu państwa w wysokości 2635,94 zł.
Pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. Powiat M. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania wszczętego w sprawie, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, że wydatki poniesione na zakup niszczarki, prace malarskie i wymianę okna – zostały uznane za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) art.. 129 i art. 150 ustawy o finansach publicznych poprzez nie zawarcie przez Wojewodę W. z jednostką samorządu terytorialnego stosownej umowy pozwalającej na określenie wydatków ponoszonych na kwalifikację wojskową oraz kontrolę jej wykonania,
3) art. 35 ust. 2 w związku z art. 32a ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (DZ. U. z 2012 r. poz. 461, z późn. zm.) i § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 listopada 2009 r. w sprawie kwalifikacji wojskowej ( Dz.U. Nr 202, poz. 1566, z późn. zm.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, które doprowadziło do ustaleń, że wydatki poniesione na zakup niszczarki, prace malarskie i wymianę okna – zostały uznane za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem,
4) art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło zdaniem Strony, do przyjęcia, że niezasadnym było poniesienie wydatków na zakup niszczarki, prace malarskie i wymianę okna,
5) art. 675 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, które zdaniem Strony – doprowadziło do przyjęcia, że pobranie czynszu nie uzasadnia zwrotu przedmiotu najmu w stanie niepogorszonym.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania organ II instancji wskazał, że w przypadku stwierdzenia zaistnienia nieprawidłowości w wykorzystaniu środków dotacji zastosowanie znajdują odpowiednie postanowienia art. 169 ustawy o finansach publicznych. Stosownie do ww. przepisu, dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 tego przepisu (art.. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (art. 169 ust. 4 ustawy). Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem (art. 169 ust. 5 pkt 1 ustawy). Organ odwoławczy podkreśla, że pojęcie przeznaczenie dotacji nie jest wprost zdefiniowane w ustawie o finansach publicznych. Zgodnie z orzecznictwem sądowo administracyjnym, wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem należy interpretować ściśle. Polega ono na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadanie niż te, na które dotacja była udzielona. W ocenie organu nie jest kwestią sporną w sprawie, że przedmiotowa dotacja celowa została przyznana Powiatowi na realizację w roku 2014 zadania w dz. 750 – Administracja publiczna, w rozdz. 75045 – Kwalifikacja wojskowa. Zadanie zostało wykonane, jednak - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody W. - część przyznanej dotacji celowej została przeznaczona na pokrycie wydatków uznanych przez organ pierwszej instancji za niezasadne przy realizacji wskazanego zadania.
Jak wynika z wystąpienia pokontrolnego z dnia 13 stycznia 2015 r., kwalifikacje wojskowe prowadzono zgodnie z Wojewódzkimi Planami Kwalifikacji Wojskowej dla Województwa W.: w roku 2012 w dniach 5-16 marca, w roku 2013 w dniach od 4 -14 marca, w roku 2014 w dniach od 3-13 marca. Oznacza to, że co do zasady nie mogły służyć bezpośrednio wskazanemu celowi wydatki poniesione po zakończeniu kwalifikacji wojskowych dokonane na podstawie:
• faktury VAT nr [...]z dnia 17 kwietnia 2014 r. na kwotę 1199 zł za zakup niszczarki,
• FV [...] z dnia 17 kwietnia 2014 r. kwotę 821,94 zł za zakup poniesiony na prace malarskie,
• Faktury VAT nr [...] z dnia 18 kwietnia 2014 r. na kwotę 615 zł za wymianę okna.
W ocenie strony wskazane przedmioty (w tym niszczarka) zostały zakupione na potrzeby przygotowania i przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej. Dodatkowo zauważyć należy, że jak wyjaśniono w ww. piśmie, niszczarka wraz z pozostałym sprzętem zakupionym w roku 2013 znajduje się w biurze pracownika merytorycznie odpowiedzialnego za zadania z zakresu przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej. Zdaniem organu zważywszy na ściśle określony okres, w jakim realizowane jest zadanie, a także okoliczność, że środki z budżetu państwa powinny być wydawane w sposób oszczędny, zakup niszczarki za wskazaną w sprawie kwotę należy uznać za niezasadny. Odstąpienia od określenia kwoty podlegającej do zwrotu nie usprawiedliwia stanowisko przedstawione w odwołaniu, zgodnie z którym, bez wątpienia w trakcie przeprowadzania kwalifikacji wojskowej mogą powstać dokumenty, których ujawnienie godziłoby w umocnienie obronności państwa. W ocenie Ministra Finansów słusznie zwrócono uwagę, że zakupu dokonano już po przeprowadzeniu kwalifikacji wojskowej. Charakter dotowanego zadania mającego ściśle określony zakres i czas przeprowadzenia nie uzasadnia dokonania zakupu niszczarki. Minister Finansów podziela także stanowisko Wojewody W. przedstawione w zakresie niezasadności pokrycia ze środków dotacji pozostałych zakwestionowanych wydatków.
Jak ustalono w sprawie ze środków przyznanej dotacji celowej sfinansowany został, na potrzeby Powiatowej Komisji Lekarskiej w M., najem pomieszczeń Starostwa Powiatowego w M.. Zgodnie z fakturą VAT z dnia 25 marca 2014 r. nr [...] za wynajem pomieszczeń w okresie od 3 marca do 13 marca 2014 r. (9dni x 300 zł netto oraz 9 dni x 200 zł netto) wydatkowano kwotę 5535 zł (w roku 2013 za wynajem tych pomieszczeń zapłacono kwotę 3321 zł). Jednocześnie na podstawie zlecenia z dnia 5 marca 2014r. nr [...] Starostwo Powiatowe w M. zleciło firmie T. naprawę okna w sali sesyjnej w budynku B Starostwa przy ul. [...]. Koszt zlecenia ustalono w oparciu o ofertę na kwotę brutto 615 zł. W aktach sprawy zabezpieczono protokół z dnia 3 marca 2014 r. sporządzony przez pracowników Starostwa Powiatowego w M. zawierający ocenę stanu pomieszczeń przeznaczonych do przeprowadzenia w dniach 3-13 marca 2014 r. kwalifikacji wojskowej w Powiecie M. ( z protokołu tego wynika, że na potrzeby kwalifikacji przeznaczone były pomieszczenia na II piętrze budynków Starostwa: sala nr 213, sala nr 216 i pokój nr 222; stan pomieszczeń oceniono na dobry, pomieszczenia były czyste a wyposażenie w stanie ogólnym dobrym). Zabezpieczono także notatkę służbową z dnia 5 marca 2014 r. spisaną przez pracowników, z której wynikało, że po zakończeniu poboru w dniu 5 marca 2014 r. około godz. 14.30 stwierdzono, że w Sali sesyjnej budynku B, II piętro zostało uszkodzone okno o wymiarach 190 cm x 100 cm – pęknięta szyba w skrzydle 120 cm x 100 cm, uszkodzone okucia, brak zaślepek wentylacyjnych i brak klamki otwierającej. Jeszcze w tym samym dniu Starostwo Powiatowe w M. zleciło naprawę okna w sali sesyjnej. Zgodnie z kolejną notatką służbową z dnia 13 marca 2014 r. sporządzoną przez pracowników Starostwa Powiatowego w M. komisja stwierdziła konieczność remontu pokoju 222 w związku ze stwierdzeniem usterek: oderwaną raufazą, która na ścianach wymagała naprawienia i pomalowania, naruszenie listew przypodłogowych, które wymagały przyklejenia. Pismem z dnia 13 marca 2014 r. Starostwo Powiatowe zleciło malowanie pokoju nr 222. Prace miały obejmować: przygotowanie powierzchni pod malowanie z poszpachlowaniem (zniszczone ściany), gruntowanie ścian i sufitu, malowanie ścian i sufitu, a także dodatkowo malowanie parapetów. Koszt realizacji zlecenia został ustalony na kwotę 821,91 zł.
Zdaniem Ministra Finansów brak jest jednoznacznych dowodów potwierdzających okoliczności dotyczące pęknięcia szyby w oknie w sali sesyjnej. Nie potwierdzono okoliczności incydentu, osób odpowiedzialnych i zobowiązanych do ewentualnego pokrycia kosztów naprawy okna (ubezpieczenia). Brak jest informacji czy do pęknięcia doszło w związku ze złym stanem okna, w trakcie pracy kwalifikacji wojskowej, czy w trakcie np. sprzątania po zakończeniu prac przez osoby wyznaczone przez Starostwo Powiatowe w M. (czy ewentualnie wcześniej). Zupełnie niezrozumiała jest okoliczność dotycząca braku klamki otwierającej, uszkodzeń okuć i zaślepek wentylacyjnych (wynajmowane sale powinny być zabezpieczone i ogólnie niedostępne dla osób nieupoważnionych).
Jak wynika z akt, stan pomieszczeń w dniu 3 marca 2014 r. (potwierdzony protokołem noszącym datę pierwszego dnia pracy komisji) został oceniony za dobry. Nie przedstawiono dowodów, by przed przeprowadzeniem kwalifikacji wojskowej przeprowadzono remont ścian w pokoju nr. 222. Zgodnie z dokumentacją załączoną do odwołania (uzasadnienie do uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie ustalenia wysokości odpłatności za wynajem pomieszczeń w Starostwie Powiatowym), po remoncie Starostwa powstała nowa sala narad. Zgodnie z powyższym remont sali miał miejsce kilka lat wcześniej. Trudno zatem jednoznacznie stwierdzić, że pokój 222 został zwrócony w stanie pogorszonym.
Zdaniem Ministra Finansów, Wojewoda W. słusznie zauważył, że uiszczona przez wynajmującego opłata za używanie przedmiotu najmu oznacza brak podstaw – by obok czynszu najmu – jako wydatki kwalifikowane mogły być dodatkowo ujmowane koszty naprawy okna oraz malowania pokoju nr 222.
Ponadto brak jest podstaw by stwierdzić, że wykonane usługi miały bezpośredni związek z przeprowadzoną kwalifikacją wojskową. Potwierdza to m.in. zakres przeprowadzonych prac. Naprawy nie zostały bowiem ograniczone do przyklejenia i pomalowania raufazy oraz przyklejenia listew przypodłogowych. Zakres przeprowadzonych prac nie jest zatem tożsamy z ewentualną naprawą stwierdzonych uszkodzeń. Strona nie przedstawiła żadnych informacji na temat szczególnych okoliczności, które mogły doprowadzić do celowego lub przypadkowego oderwania raufazy oraz naruszenia listew przypodłogowych w pokoju nr 222 w toku przeprowadzonej kwalifikacji wojskowej. Zlecenie dotyczyło generalnego odświeżenia ścian w jednym z trzech pomieszczeń, w których przeprowadzono kwalifikację wojskową oraz sufitu (konieczność malowania sufitu i parapetów w odniesieniu do których nie stwierdzono żadnych uszkodzeń w związku z przeprowadzoną 9-dniową kwalifikacją wojskową – jest zupełnie niezrozumiała).
Okoliczności te podważają stwierdzenie, że faktycznie zakup niszczarki, prace malarskie i wymiana okna mogły mieć bezpośredni związek z przeprowadzeniem kwalifikacji wojskowej lub też z naprawieniem szkód powstałych w trakcie jej trwania. W toku prowadzonego postępowania nie wykazano zatem związku pomiędzy stwierdzonymi uszkodzeniami a czynnościami podejmowanymi w toku kwalifikacji wojskowej przeprowadzonej w roku 2014. Sam fakt odbycia kwalifikacji wojskowej związku takiego nie uzasadnia.
W ocenie organu odwoławczego przeznaczenie części dotacji celowej na pokrycie kosztów zakupu niszczarki, malowanie ścian i sufitu i naprawę okna po zakończeniu kwalifikacji wojskowej należy uznać za wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem.
W ocenie Ministra Finansów nie naruszono w sprawie także art.. 35 ust. 2 w związku z art. 32a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Obrony Narodowej w sprawie kwalifikacji wojskowej. Stosownie do art. 35 ust. 2 ustawy za przeprowadzenie kwalifikacji wojskowej na terenie powiatu (miasta na prawach powiatu) odpowiada starosta (prezydent miasta).
Zgodnie natomiast z art. 32a ust. 1 ustawy starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) na potrzeby przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej zapewnia lokal dla wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), powiatowej komisji lekarskiej i wojskowego komendanta uzupełnień wraz z wyposażeniem oraz przedmioty niezbędne do pracy tych organów, a także pomieszczenia wraz z wyposażeniem niezbędne przy wprowadzaniu danych do ewidencji wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej.
Z § 13 rozporządzenia w sprawie kwalifikacji wojskowej wynika z kolei, że starosta przedstawia wojewodzie:
1) propozycje do planu przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej [...];
2) wnioski, o których mowa w § 8 ust.3;
3) liczbę osób planowanych do zatrudnienia, stosownie do art. 32a ust. 1 pkt 2 ustawy;
4) sposób:
a) zapewnienia lokali i pomieszczeń dla organów uczestniczących w przeprowadzeniu kwalifikacji wojskowej,
b) wyposażenia lokali i pomieszczeń w przedmioty niezbędne do pracy organów uczestniczących w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej,
c) zapewnienia porządku w lokalach, w których przeprowadzana jest kwalifikacja wojskowa,
d) zapewnienia bezpieczeństwa pracy organów uczestniczących w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej,
e) zabezpieczenia pomieszczeń i dokumentacji po zakończeniu urzędowania organów uczestniczących w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej,
5) przewidywany ogólny koszt kwalifikacji wojskowej na obszarze powiatu, z wyszczególnieniem kwot przewidywanych na poszczególne przedsięwzięcia obejmujące zakres kwalifikacji wojskowej;
6) inne informacje dotyczące organizacji i przeprowadzania kwalifikacji wojskowej na obszarze powiatu.
Zdaniem organu odwoławczego okoliczności faktyczne sprawy, tj. zakupienie ze środków dotacji celowej niszczarki i wskazanych usług oraz termin zakupu (po przeprowadzeniu kwalifikacji wojskowej) wskazują, że zakupiona niszczarka oraz usługi remontowe nie były niezbędne do pracy organów przeprowadzających kwalifikacje wojskowe, ani też nie były bezpośrednio związane z tym przedsięwzięciem. Nie można więc uznać każdy dokonany ze środków przyznanej dotacji celowej zakup za zgodny z przeznaczeniem na jaki dotacja została przyznana.
W ocenie organu II instancji nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji zarzut dotyczący naruszenia art. 129 i art. 150 ustawy o finansach publicznych z powodu nie zawarcia przez Wojewodę W. z jednostką samorządu terytorialnego stanowczej umowy pozwalającej na określenie wydatków ponoszonych na kwalifikację wojskową oraz kontrolę jej wykonania. Okoliczność nie zawarcia umowy co do zasady nie może stanowić podstawy do odstąpienia od określenia kwoty podlegającej do zwrotu do budżetu państwa z powodu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem. Poza tym w roku 2014 Strona nie kwestionowała okoliczności przyznania jej dotacji i uprawnienia do dysponowania środkami. Jeśli uważała, że dotacja powinna być przyznana wyłącznie na podstawie zawartej w trybie art. 150 ustawy o finansach publicznych umowy, to powinna była dotację zwrócić w całości jako pobraną nienależnie (bez podstawy prawnej).
Co do zasady okoliczność braku dokumentu zawierającego wprost zapisy na jakie konkretnie wydatki dotacja celowa mogła być wykorzystana nie daje podstaw do wykorzystania przyznanych środków na cele, które nie są niezbędne na realizację dotowanego zadania i wprost nie służą jego wykonaniu. Zdaniem Ministra Finansów, w każdym wypadku , gdy Strona miała wątpliwości co do sposobu wykorzystania dotacji (dokonania określonych wydatków) była uprawniona do zadania konkretnego pytania właściwemu wojewodzie i uzyskania w tym zakresie stosownego wyjaśnienia.
Reasumując Minister Finansów stwierdza, że zakupione ze środków dotacji celowej, przyznanej na rok 2014, niszczarka oraz prace malarskie i wymiana okna nie stanowiły przedmiotów niezbędnych do przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej. W toku przeprowadzonego postępowania Strona nie wykazała, by w trakcie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej doszło do nieprawidłowego używania sali narad oraz okna. Zakres wykonanych prac remontowych nie jest tożsamy w całości ze stwierdzonymi uszkodzeniami (zużyciem).
Decyzję organu odwoławczego zaskarżył Powiat Międzychodzki zarzucając jej:
← naruszenie art.. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn.zm.) – poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, iż wydatki w postaci zakupu niszczarki, wydatki poniesione na prace malarskie i wydatek poniesiony na wymianę okna – zostały uznane za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem,
← naruszenie art. 129 i art. 150 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 885 z późn.zm.) – poprzez nie zawarcie przez Wojewodę W. z jednostką samorządu terytorialnego stosownej umowy pozwalającej na określenie celowości wydatków ponoszonych na kwalifikację wojskową oraz kontrolę jej wykonania.,
← naruszenie art. 35 ust. 2 w związku z art. 32a ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej ((t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 461 z późn.zm.) oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 listopada 2009 r. w sprawie kwalifikacji wojskowej (Dz.U. Nr 202, poz. 1566 z późn.zm.) – poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do ustaleń, iż wydatki w postaci zakupu niszczarki, wydatki poniesione na prace malarskie i wydatek poniesiony na wymianę okna – zostały uznane za wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem,
← naruszenie art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, który doprowadził do przyjęcia, iż niezasadnym było poniesienie wydatków na prace malarskie i zakup okna,
← naruszenie art. 675 § 1 k.c. – poprzez niewłaściwą jego wykładnię i błędne zastosowanie, które doprowadziło do przyjęcia, iż pobranie czynszu nie uzasadnia zwrotu przedmiotu najmu w stanie niepogorszonym.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. Uchylenie zaskarżonej decyzji,
2. Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów niniejszego postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć jednak należy, że zgodnie z art. 126 ustawy o finansach publicznych dotacje są to, podlegające szczególnym zasadom rozliczania, środki z budżetu państwa. W przypadku stwierdzenia zaistnienia nieprawidłowości w wykorzystaniu środków dotacji zastosowanie znajdują odpowiednie postanowienia art. 169 ustawy o finansach publicznych. Stosownie do ww. przepisu, dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w tym przepisie (art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem (art. 169 ust. 4 ustawy). Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem polega na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja była udzielona.
W sprawie niniejszej dotacja celowa została przyznana na realizację w roku 2014 zadania w dz. 750 – Administracja publiczna, w rozdz. 75045 – Kwalifikacja wojskowa, § 2110 – dotacje celowe przekazane z budżetu państwa na zadania bieżące z zakresu administracji rządowej oraz inne zadania zlecone ustawami realizowane przez powiat. Zadanie zostało wykonane, jednak część przyznanej dotacji została przeznaczona na pokrycie wydatków nieuzasadnionych, które nie mogły służyć prawidłowej realizacji dotowanego zadania. Wydatki te dotyczyły zakupów niszczarki, prac malarskich i naprawy okna. W tym miejscu przypomnieć wypada, że kwalifikacje wojskowe prowadzono zgodnie z "Wojewódzkimi Planami Kwalifikacji Wojskowej dla Województwa W.": w roku 2012 w dniach od 5 do 16 marca, w roku 2013 w dniach od 4 do 14 marca, w roku 2014 w dniach od 3 do 13 marca, co wynika z wystąpienia pokontrolnego z dnia 13 stycznia 2015 r. Wydatki poniesione po dniu 13 marca 2014 r., a więc po zakończeniu kwalifikacji wojskowych nie mogły służyć celowi jakim była owa kwalifikacja. Nie jest bowiem przekonujące twierdzenie skarżącej, że w trakcie postępowania kwalifikacyjnego sporządzane są dokumenty, których ujawnienie mogłoby zagrozić bezpieczeństwu państwa (powstania takiej dokumentacji nie potwierdza także termin zakupu niszczarki ponad miesiąc od zakończenia kwalifikacji wojskowej). Po za tym z dotacji możliwe było sfinansowanie wyłącznie wydatków związanych bezpośrednio z zadaniem . O ile w trakcie realizacji zadania zachodziła konieczność skorzystania z niszczarki, to urządzenie takie powinno być udostępnione w wynajmowanych pomieszczeniach, za które uiszczono opłatę.
Co do wydatków na prace malarskie oraz na naprawę okna w Sali sesyjnej w budynku B Starostwa to w rzeczywistości wynikały one z faktu oderwania raufazy, która na ścianach wymagała naprawienia i pomalowania oraz naruszenia listew przypodłogowych (wymagających przyklejenia) oraz pęknięcia szyby w oknie. Co jednak istotne Powiat nie wykazał związku pomiędzy stwierdzonymi uszkodzeniami a czynnościami podejmowanymi w toku kwalifikacji wojskowej. Trzeba zgodzić się z organem, że wątpliwości budził także zakres wykonanych prac. W poniesionych kosztach remontu nie uwzględniono naprawy raufazy i przyklejenia listew przypodłogowych. Starostwo Powiatowe w M. zleciło natomiast malowanie pokoju. Z dokumentacji wynika ponadto, że stan pomieszczeń w dniu 3 marca 2014 r. (potwierdzony protokołem noszącym datę pierwszego dnia pracy komisji) został oceniony za dobry.
Z tytułu najmu pomieszczeń na czas kwalifikacji wojskowej Starostwo Powiatowe w M. otrzymało dość wysokie wynagrodzenie, które z pewnością pokryło koszty rzeczywistych związanych z działaniem komisji napraw. Po za tym brak jest jednoznacznych dowodów dotyczących okoliczności pęknięcia szyby w oknie w sali sesyjnej. Nie potwierdzono incydentu i osób odpowiedzialnych, zobowiązanych do ewentualnego pokrycia kosztów naprawy okna, a w tej materii można było na okoliczność przyczyn zaistniałych uszkodzeń sporządzić chociażby stosowną notatkę urzędową. Podobnie rzecz się ma gdy chodzi o okoliczność dotyczącą braku klamki otwierającej, uszkodzeń okuć i zaślepek wentylacyjnych.
Wszystko to podważa twierdzenie, że faktycznie zakup prac malarskich i wymiana okna mogły mieć bezpośredni związek z przeprowadzeniem kwalifikacji wojskowej lub też z naprawianiem szkód powstałych w trakcie jej trwania. Okoliczności sprawy niniejszej wskazują więc na to, że uiszczona przez wynajmującego opłata za użycie przedmiotu najmu oznacza brak podstaw – aby jako wydatki kwalifikowane mogły być dodatkowo ujmowane koszty naprawy okna oraz malowania pokoju.
Przeznaczenie części dotacji celowej na pokrycie kosztów zakupu niszczarki, malowanie ścian i sufitu i naprawę okna po zakończeniu kwalifikacji wojskowej należy uznać więc za wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem.
Sąd prezentuje pogląd iż nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia w niniejszej sprawie art. 129 i art. 150 ustawy o finansach publicznych poprzez nie zawarcie przez Wojewodę Wielkopolskiego z jednostką samorządu terytorialnego umowy pozwalającej na określenie wydatków ponoszonych na kwalifikację wojskową oraz kontrolę jej wykonania. Strona nie kwestionowała okoliczności przyznania jej dotacji i uprawnienia do dysponowania środkami. Określenie zakresu zadania było oczywiste i nie dawało podstaw do wykorzystania części dotacji na wydatki, które w żaden sposób nie mogły służyć realizacji zadania. Zdaniem sądu bez znaczenia jest okoliczność braku dokumentu zawierającego wyszczególnienie, na jakie konkretnie wydatki dotacja celowa mogła być wykorzystana.
Zakupione na użytek zadania przedmioty nie powinny być jednak wykorzystane do innych celów i powinny służyć wyłącznie potrzebom przeprowadzonej kwalifikacji wojskowej. Po za tym jeśli istotnie Strona miała wątpliwości co do sposobu wykorzystania dotacji była uprawniona do uzyskania w tym zakresie stosownego wyjaśnienia. Sąd stoi na stanowisku iż nie można zgodzić się ze Skarżącą, że okoliczność nie zawarcia umowy może uzasadniać dowolność interpretacyjną w tym zakresie. Tym samym okoliczność nie zawarcia umowy co do zasady nie może stanowić podstawy do odstąpienia od określenia kwoty podlegającej do zwrotu do budżetu państwa z powodu wykorzystania jej niezgodnie z przeznaczeniem.
W ocenie Sądu nie naruszono art. 35 ust. 2w związku z art. 32a ust. 1 pkt 1-3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, oraz § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Obrony Narodowej w sprawie kwalifikacji wojskowej. Stosownie do art. 35 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, za przeprowadzenie kwalifikacji wojskowej na terenie powiatu (miasta na prawach powiatu) odpowiada starosta (prezydent miasta). Z kolei stosownie do art. 32a ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej, starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) na potrzeby przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej zapewnia lokal dla wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), powiatowej komisji lekarskiej i wojskowego komendanta uzupełnień wraz z wyposażeniem oraz przedmioty niezbędne do pracy tych organów, a także pomieszczenia wraz z wyposażeniem, niezbędne przy wprowadzaniu danych do ewidencji wojskowej osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej.
Jeśli chodzi natomiast o § 13 rozporządzenia w sprawie kwalifikacji wojskowej to wynika z niego, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) przedstawia wojewodzie:
1) propozycje do planu przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej [...];
2) wnioski o których mowa w § 8 ust.3;
3) liczbę osób planowanych do zatrudnienia, stosownie do art.. 32a ust. 1 pkt 2 ustawy;
4) sposób:
a) zapewnienia lokali i pomieszczeń dla organów uczestniczących w przeprowadzeniu kwalifikacji wojskowej,
b) wyposażenia lokali i pomieszczeń w przedmioty niezbędne do pracy organów uczestniczących w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej,
c) zapewnienia porządku w lokalach, w których przeprowadzana jest kwalifikacja wojskowa,
d) zapewnienia bezpieczeństwa pracy organów uczestniczących w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej,
e) zabezpieczenia pomieszczeń i dokumentacji po zakończeniu urzędowania organów uczestniczących w przeprowadzaniu kwalifikacji wojskowej,
5) przewidywany ogólny koszt kwalifikacji wojskowej na obszarze powiatu, z wyszczególnieniem kwot przewidywanych na poszczególne przedsięwzięcia obejmujące zakres kwalifikacji wojskowej;
6) inne informacje dotyczące organizacji i przeprowadzania kwalifikacji wojskowej na obszarze powiatu.
Mając na względzie treść powyższego przepisu Sąd zgadza się z organem odwoławczym, że przeznaczenie części środków dotacji na zakup niszczarki, malowanie Sali oraz naprawę okna wskazuje na to, iż nie były one niezbędne w realiach sprawy niniejszej do pracy organów przeprowadzających kwalifikacje wojskowe.
Nie jest także zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 Kpa, poprzez niedokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie sprawy zostało podjęte przez organ administracji publicznej po dokonaniu pełnej analizy materiału dowodowego. Minister Finansów uwzględnił przecież wszystkie okoliczności i dowody zgromadzone w toku postępowania. Przesłanki, które przesądziły o sposobie załatwienia sprawy zostały dokładnie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Nie można podzielić również zarzutu dotyczącego naruszenia ww. art. 675 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, po zakończeniu najmu najemca obowiązany jest zwrócić rzecz w stanie niepogorszonym; jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. Ewentualnych żądań na podstawie ww. przepisu Skarżący może bowiem dochodzić na drodze cywilnoprawnej.
Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło