II SA/Rz 487/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-09-11

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Ewa Partyka, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może dokonać aktualizacji danych ewidencyjnych w drodze czynności materialno-technicznej, opierając się wyłącznie na decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji o rozgraniczeniu, bez analizy innych dokumentów, w tym ugody granicznej, która mogła stanowić podstawę ujawnienia danych w operacie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że aktualizacja danych ewidencyjnych nie może być dokonana wyłącznie w drodze czynności materialno-technicznej, opierając się jedynie na decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji o rozgraniczeniu. Organy administracji miały obowiązek zbadać wszystkie dostępne dokumenty, w tym ugody graniczne, które mogły stanowić podstawę ujawnienia danych w operacie ewidencyjnym, zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Brak takiej analizy i odniesienia się do twierdzeń strony skarżącej narusza zasady postępowania administracyjnego i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencyjnym gruntów i budynków oraz umorzyła postępowanie I instancji. Prezydent Miasta wprowadził zmiany w ewidencji, przywracając stan sprzed decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, po tym jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji. Skarżąca kwestionowała uzasadnienie decyzji WINGiK, podnosząc, że organy nie uwzględniły ugody granicznej zawartej między stronami, która powinna stanowić podstawę ustalenia stanu prawnego nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Maria Jakubiec-Kołcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2018 r., Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi M.S. (dalej zwana: Skarżącą) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: WINGiK) z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] i umarzająca postępowanie administracyjne organu I instancji w całości, którą wydano w następującym stanie sprawy; W dniu 20 kwietnia 2018 r. do Kancelarii Urzędu Miasta [...] wpłynęła ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO) z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1541/2, stanowiącej własność M.S., z nieruchomością oznaczoną jako działka nr 1541/1, stanowiącą własność H.Ż. Powodem stwierdzenia nieważności w/w decyzji była wada przewidziana w art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego – jak podało SKO, sentencja decyzji nie określała w żaden sposób przebiegu spornej granicy pomiędzy nieruchomościami (usytuowania punktów granicznych), a więc de facto nie rozstrzygnięto o istocie sprawy. W związku z powyższą decyzją Prezydent Miasta [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017. poz. 1257 z późn. zm. – dalej: k.p.a.), art. 24 ust. 2b pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm. – dalej: pgik) oraz § 45 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016., poz. 1034 z późn. zm., dalej w skrócie zwane "Rozporządzeniem") orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. 221 [...] zmian poprzez: wykreślenie w pozycji rejestrowej G.991, właściciel: S.Ż., działki nr 1541/3 pow. 0,1384 ha i wpisanie działki nr 1541/1 o pow. 0,1536 ha oraz w pozycji rejestrowej G.242, właściciel: M.S., wykreślenie działki nr 1541/4 o pow. 0,6014 ha i wpisanie działki nr 1541/2 o pow. 0,5862 ha, a także wkreślił na mapę ewidencji gruntów i budynków obr. 221 [...] przebieg granic zgodny ze stanem sprzed rozgraniczenia działek nr 1541/1 i 1541/2 wg. stanu na dzień 1 czerwca 2008 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podał, że w związku z wyżej powołaną decyzją SKO w [...], zaistniała konieczność przywrócenia w operacie ewidencyjnym obręb [...] stanu przedmiotowych nieruchomości sprzed wydania decyzji o rozgraniczeniu. Wyjaśnił, że wydanie nowej decyzji dotyczącej rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości będzie możliwe w przypadku wpłynięcia do Prezydenta Miasta [...] nowego wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Ponadto organ podał, że z przedłożonych przez skarżącą w trakcie prowadzonego postępowania kopii wyroków sądowych wynika, że zawarta na gruncie w dniu 15 maja 2008 r. ugoda pomiędzy nią a H.Ż. jest nadal obowiązująca. W postanowieniu sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w [...] w sprawie z powództwa H.Ż. przeciwko M.S. o ustalenie nieważności ugody granicznej oddalił powództwo, natomiast w postanowieniu z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...] Wydział Cywilny Odwoławczy na rozprawie z powództwa H.Ż. przeciwko M.S. o ustalenie bądź nieistnienie stosunku prawnego na skutek apelacji powódki od wcześniej wymienionego wyroku Sądu Rejonowego w [...] oddalił apelację. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. wniosła skarżąca, zarzucając naruszenie w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 64 § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 89 § 2, art. 97 § 1 pkt 4, art. 107 § 1 pkt 6 i 7 oraz § 3 k.p.a., oraz domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania w sprawie. W ocenie skarżącej wszczęcie postępowania oraz wydanie decyzji orzekającej o rozgraniczeniu, co do której SKO orzekło o jej nieważności były bezprzedmiotowe z uwagi na pozostającą w obrocie prawnym ugodę zawartą pomiędzy nią a H.Ż. i dlatego wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów będzie niezgodne z istniejącą granicą prawną działek nr 1541/3 i 1541/4. W związku z tym skarżąca podtrzymuje swój wniosek z 2008 r. o rozgraniczenie obu nieruchomości, co wyraziła w piśmie z dnia 23 listopada 2018 r. skierowanym do Prezydenta Miasta [...]. Wskazała również, że żądanie zawarte w jej piśmie wszczęło postępowanie administracyjne o rozgraniczenie w/w nieruchomości i postępowanie to stanowi postępowanie prejudycjalne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącej wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne, gdyż w przedmiocie ustalenia granicy prawnej pomiędzy działkami nr 1541/3 i 1541/4 obr. 221 m. [...] podważona została jedynie decyzja Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozgraniczenia, natomiast nie została wyeliminowana ugoda graniczna zawarta pomiędzy nią a H.Ż. Dodała również, że przebieg granic pomiędzy tymi działkami nie został ustalony w sposób odmienny od ugody, w związku z czym zaskarżona decyzja w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów w tym zakresie jest bezzasadna. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...], WINGiK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 pgik, uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz umorzył postępowanie administracyjne organu I instancji w całości. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, że ostateczna decyzja wydana w sprawie o rozgraniczeniu nieruchomości, jest wymieniona w przepisie art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. f pgik - jako jeden z rodzajów decyzji przekazywanych z urzędu organowi prowadzącemu ewidencję gruntów i budynków; w przepisie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b pgik - jako podstawa dokonania aktualizacji ewidencji z urzędu oraz w przepisie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d pgik - jako podstawa aktualizacji ewidencji w drodze czynności materialno-technicznej. Wynika z tego, że aktualizacja danych ewidencyjnych, wynikająca z w/w ostatecznej decyzji SKO w [...] dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, powinna zostać dokonana z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej. Stąd też prowadzenie w tej sprawie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania administracyjnego i wydanie decyzji w oparciu o przepis 24 ust. 2b pkt 2 pgik było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ uznał, że są one uzasadnione w zakresie bezprzedmiotowości postępowania oraz konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Jednocześnie wyjaśnił, że kwestia rozpatrzenia wniosku skarżącej z 2008 r. o rozgraniczenie oraz zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego należy do kompetencji Prezydenta Miasta [...] jako organu przeprowadzającego rozgraniczenie nieruchomości na zasadach określonych w rozdziale 6 pgik. Dodał, że prowadzenie spraw związanych z rozgraniczeniem nieruchomości nie należy do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej (administracji geodezyjnej i kartograficznej). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, wnosząc skargę na wyżej wymienioną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której zarzuciła naruszenie w szczególności wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8 zdanie pierwsze oraz art. 11 k.p.a. zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a także art. 77 §1, art. 78 § 2, art. 79a, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., co z kolei miało wpływ na nieprawidłową interpretację przepisów materialnych, w szczególności art. 24 pgik. W oparciu o wskazane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia, w szczególności zawartego na stronach 5 i 6 w zakresie zasadności wprowadzenia przez Prezydenta Miasta [...] z urzędu zmian w oparciu o ostateczną decyzję SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] w [...] odnośnie granicy oraz powierzchni i numerów obecnych działek 1541/3 i 1541/4; wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W treści skargi wyjaśniła, że organ rozstrzygnął sprawę zgodnie z jej oczekiwaniami, jednak nie zgadza się ona z uzasadnieniem wydanej decyzji. Zarzuciła organowi uzupełnienie materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy. Zdaniem skarżącej kluczowe w sprawie znaczenie miały przywołane przez nią w odwołaniu orzeczenia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r. sygn. akt [...], które jednoznacznie wskazywały na charakter i cechy granicy pomiędzy działkami nr 1541/3 i 1541/4 w obr. [....], a do których organ się nie odniósł. Wyroki te jednoznacznie potwierdzają, że w sprawie ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1541/3 i 1541/4 zawarta została ugoda graniczna. Okoliczności takie potwierdzają również akta spraw sądowych zakończonych tymi wyrokami oraz zalegające w nich dokumenty pochodzące od H.Ż., jednak organ odwoławczy nie przeprowadził z nich dowodu. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że organ II instancji nie dokonał analizy dokumentów z przeprowadzonego rozgraniczenia wchodzących w skład operatu technicznego włączonego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] oraz ustaleń, czy obecna granica pomiędzy działkami nr 1541/3 i 1541/4 jest granicą prawną. Wskazała, że przebieg granicy pomiędzy działkami 1541/3 i 1541/4 został ustalony na skutek zgodnych oświadczeń właścicieli tych działek złożonych i popisanych w protokole z czynności ustalenia granicy załączonym do w/w operatu technicznego, sporządzonym przez geodetę uprawnionego J.C. Zdaniem skarżącej decyzja rozgraniczeniowa nie miała większego znaczenia, gdyż potwierdziła ona jedynie ustalenie granicy dokonane przez właścicieli nieruchomości i w takim stanie rzeczy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji rozgraniczeniowej nie miało jakiegokolwiek wpływu na przebieg tej granicy. Po stronie organów leży obowiązek ustalenia w oparciu o wszelkie zgromadzone w zasobie ewidencji gruntów dokumenty oraz dokumenty aktualne otrzymywane przez organ istniejącego w chwili dokonywanej zmiany statusu prawnego nieruchomości, której zmiana ma dotyczyć. Jak wskazała skarżąca, zmiana nie może wynikać z automatycznego działania, że skoro do organu wpływa dokument, to bez względu na istniejący stan prawny organ wprowadza zmianę. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że rozgraniczenie nieruchomości polega na zatwierdzeniu przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta w drodze decyzji administracyjnej, granic ustalonych przez geodetę. Sama dokumentacja techniczna sporządzona przez geodetę nie wywołuje skutku w postaci rozgraniczenia nieruchomości, bowiem - zgodnie z art. 33 ust. 1 pgik, rozgraniczenie następuje na mocy decyzji administracyjnej. Natomiast decyzja SKO w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], obligowała organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków obrębu [...] do wprowadzenia stosownych zmian w drodze czynności materialno-technicznej, w operacie ewidencyjnym w zakresie danych ewidencyjnych dotyczących omawianych działek. Zmiana wynikająca z kolejnego prawomocnego orzeczenia wydanego w zakresie w/w działek będzie stanowiła podstawę do wykazania nowych danych w operacie ewidencyjnym obrębu 221 [...]. W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2019 r. skarżąca podniosła dodatkowo, że skoro wpisy w księgach wieczystych wskazują na granicę pomiędzy działkami nr 1541/3 i 1541/4, a SKO nie wskazało na nowe ustalenie granicy poprzez przywrócenie granicy do stanu sprzed rozgraniczenia, to brak jest podstaw do podejmowania przez organy jakichkolwiek działań w zakresie dokonywania zmian przebiegu tej granicy i kształtowania jej w sposób odbiegający od jej stanu prawnego. Jedyną drogą, która może zmierzać do takiej korekty granicy jest ponowne rozgraniczenie działek przez Prezydenta Miasta [...] lub sąd powszechny. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2019 r. II SA/Rz 487/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wcześniej wskazano, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja WINGiK z dnia [...] marca 2019 r., którą uchylona została decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. i postępowanie organu I instancji umorzono. Przeprowadzone postępowanie administracyjne wiązało się z aktualizacją operatu ewidencyjnego wobec stwierdzenia przez SKO w [...] nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], co nastąpiło decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]. Po otrzymaniu w/w decyzji SKO, Prezydent z urzędu wszczął postepowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obr. [...] – jak wynika z treści zawiadomienia z dnia 14 listopada 2018 r. – "polegających na przywróceniu stanu sprzed wydania decyzji z dnia 2 czerwca 2008 r. orzekającej o rozgraniczeniu granicy pomiędzy działkami nr 1541/1 a 1541/2. Po wszczęciu postępowania skarżąca złożyła pismo w sprawie, do którego załączyła kserokopie wyroków: Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2014 r., sygn. akt [...], z klauzulą prawomocności, które zapadły w sprawie z powództwa H.Ż. przeciwko M.S. o ustalenie nieważności ugody granicznej. Powództwo zostało oddalone, podobnie jak apelacja powódki od w/w wyroku Sądu Rejonowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Prezydent orzekł o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te polegały na "przywróceniu" w ewidencji stanu sprzed wydania decyzji o rozgraniczeniu. Na końcu uzasadnienia Prezydent zaznaczył, że wydanie decyzji dotyczącej rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości będzie możliwe w przypadku wpłynięcia nowego wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania skarżącej, WINGiK decyzją z dnia [...] marca 2019 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i umorzył postępowanie w całości. Według organu postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż aktualizacja danych ewidencyjnych, będąca konsekwencją ostatecznej decyzji SKO, powinna zostać dokonana z urzędu w drodze czynności materialno – technicznej. WINGiK wskazał, że z art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. f pgik wynika, że decyzja jest przekazywana z urzędu organowi prowadzącemu ewidencję. Z przepisów zaś art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b i art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d pgik wynika z kolei, że taka decyzja stanowi podstawę aktualizacji z urzędu i to w drodze czynności materialno – technicznej. Umknęły jednak uwadze organów pewne istotne okoliczności, na które po części zwracała uwagę skarżąca. Podstawową kwestią jest wynikający z § 44 pkt 2 Rozporządzenia obowiązek Starosty (w niniejszej sprawie zadanie to wykonuje Prezydent Miasta [...]) utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Według § 45 ust. 1 Rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Według § 45 ust. 2 Rozporządzenia przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. W żadnej z decyzji, które zapadły w sprawie organy nie wskazały jakie materiały określające przebieg granic między działkami 1541/3 i 1541/4 znajdują się w zasobie. Powyższe nie wynika także z przedstawionych Sądowi akt. Organy nie odniosły się w szczególności do ugody granicznej, która miała zostać zawarta przed geodetą w toku postępowania rozgraniczeniowego w dniu 15 maja 2008 r. mimo tego, że na tę ugodę wskazywała skarżąca. Tymczasem podstawą ujawnienia przebiegu granic w ewidencji nie musi być wyłącznie decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości ale także może to być prawomocne postanowienie sądu powszechnego wydane w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wyrok sądu powszechnego w sprawie o własność lub wydanie nieruchomości w wypadku przewidzianym w art. 36 pgik, ale też tzw. ugoda graniczna, o której mowa w art. 31 ust. 4 pgik. Według zdania drugiego tego ostatniego przepisu ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Stosownie zaś do art. 777 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego ugoda sądowa stanowi tytuł egzekucyjny. Na istnienie ugody granicznej wskazywać mogą pośrednio przedłożone przez skarżącą kopie wcześniej przywołanych wyroków Sądu Rejonowego w [...] i Sądu Okręgowego w [...] z klauzulą prawomocności. Moc wiążącą ugody na drodze postępowania cywilnego bezskutecznie próbowała podważyć uczestniczka. Zgodnie z art. 32 ust. 5 pgik z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody. Stosownie do § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości (Dz.U. z 1999 r., Nr 45, poz. 453) geodeta sporządza akt ugody, jeżeli doprowadzi do jej zawarcia. Według ust. 3 tego przepisu po sporządzeniu aktu ugody geodeta wykonuje czynności, o których mowa w § 11 pkt 2 i 4 (tj. stabilizuje punkty graniczne i wykonuje pomiar granicy, a także trwałych elementów zagospodarowania terenu mających znaczenie dla określenia jej przebiegu). Z akt sprawy, ani z decyzji nie wynika jakie dokumenty stanowiły podstawę ujawnienia w ewidencji danych takich jak przebieg granic pomiędzy działkami według wcześniejszych oznaczeń nr 1541/1 i 1541/2. Nie wynika zaś przede wszystkim, czy w zasobie znajdują się jakieś dokumenty, które mogłyby stanowić podstawę ujawnienia oznaczenia przebiegu granic czy powierzchni tych działek lub działek oznaczonych nr ew. 1541/3 i 1541/4, które zostały przyjęte do zasobu w okresie po wprowadzeniu ujawnionych poprzednich danych i po decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2008 r., a nawet ewentualnie ( bo nie można wykluczyć takiej sytuacji) przed tą decyzją. Z przywołanych przepisów prawa wynika, że wobec sporządzenia aktu ugody granicznej zawartej przed geodetą, powinna zostać sporządzona stosowna dokumentacja, w tym operat. Jeśli zaś w zasobie znajdują się dokumenty, które mogą i powinny stanowić podstawę ujawnienia stosownych danych działek objętych postępowaniem, to organ powinien takie dane ujawnić zgodnie z § 45 i § 44 pkt 1 Rozporządzenia wobec konieczności utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Na marginesie tylko (bo Sąd nie wie jakie dokumenty i materiały źródłowe dotyczące w/w działek znajdują się w zasobie, w tym w archiwum) Sąd zauważa, że racje ma skarżąca iż w sytuacji, gdy strony rzeczywiście zawarły przed geodetą ugodę, której ważność nie została skutecznie podważona nawet w procesie przed sądem powszechnym, organ prowadzący postępowanie rozgraniczeniowe, w ramach którego sporządzono akt ugody, powinien decyzją umorzyć to postępowanie bo wobec zawarcia ugody rozgraniczenie nieruchomości decyzją jest niedopuszczalne. Postępowanie administracyjne w przedmiocie rozgraniczenia staje się w takim wypadku bezprzedmiotowe, skoro taka ugoda ma moc ugody sądowej. Przypomnieć przy tym należy, że decyzja SKO z dnia [...] kwietnia 2018 r. została zaś wydana nie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości tylko w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta z dnia [...] czerwca 2008 r. Skarżąca okazała na rozprawie kolejną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2019 r., znak [...], którą organ ten dokonał rozgraniczenia, przy czym jak wynika z uzasadnienia - z urzędu zostało wszczęte kolejne postępowanie rozgraniczeniowe postanowieniem z dnia 18 czerwca 2019 r. Biorąc pod uwagę brak wykazania przez organy jakie dokumenty są dostępne w zasobach ewidencyjnych w aspekcie utrzymania ewidencji w stanie aktualności, w ocenie Sądu co najmniej przedwczesne jest stanowisko organu, że "powrót" do poprzednich danych powinien się odbyć w drodze czynności materialno – technicznej. Nie znając materiałów z zasobu nie można przesądzać, że wyłącznie właściwy jest "powrót" do danych poprzednio ujawnionych w ewidencji. Nie można wykluczyć sytuacji, w której wobec istnienia określonych dokumentów i materiałów taki powrót nie będzie możliwy. Organy powinny przy tym odnieść się do twierdzeń skarżącej co do ugody granicznej i ewentualnej dokumentacji sporządzonej w związku z tym aktem, jeśli takie zostały przyjęte do zasobu. Przywołane przez skarżącą wyroki sądów powszechnych mogą bowiem świadczyć o istnieniu ugody granicznej. Z przedstawionych Sądowi akt nie wynika zaś czy ugoda graniczna została faktycznie zawarta i czy sporządzono w związku z nią wymagane i przyjęte do zasobu dokumenty. Nie wiadomo więc także czy aktualizacji można dokonywać w drodze czynności materialno – technicznej. Okoliczności powyższych nie wyjaśniono zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja narusza więc art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Nie odniesiono się także w uzasadnieniu decyzji do stanowiska skarżącej dotyczącego istnienia i znaczenia ewentualnej ugody granicznej i nie wskazano czy w zasobach istotnie są takie dokumenty, co narusza art. 107 § 3 k.p.a. Kwestia ta w sposób oczywisty mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro wszczęte zostało postępowanie aktualizacyjne a nie wiadomo jakie dostępne w zasobach dane są aktualne w rozumieniu pgik i Rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił decyzje obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę uiszczonego przez nią wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło