VI SA/Wa 1912/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-14
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Małgorzata Grzelak, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent gazu płynnego (LPG), który jednocześnie jest handlowcem dokonującym przywozu tego gazu, może obliczyć opłatę zapasową, przyjmując za jej podstawę różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego a ilością gazu płynnego, która stanowiła już podstawę obliczenia i zapłaty tej opłaty przez niego samego jako handlowca?Ratio decidendi
Sąd uznał, że producent gazu płynnego (LPG), który jednocześnie jest handlowcem dokonującym przywozu tego gazu, ma prawo obliczyć opłatę zapasową, przyjmując za jej podstawę różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego a ilością gazu płynnego, która stanowiła już podstawę obliczenia i zapłaty tej opłaty przez niego samego jako handlowca. Wykładnia celowościowa przepisu art. 21b ust. 6 ustawy o zapasach przemawia za uniknięciem podwójnego opodatkowania tego samego wolumenu paliwa.Stan faktyczny
Spółka "G." Sp. z o.o. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą obliczania opłaty zapasowej. Spółka, będąc producentem i handlowcem gazu płynnego LPG, przywoziła gaz i uiszczała od niego opłatę zapasową, a następnie wykorzystywała ten gaz do produkcji. Spółka powzięła wątpliwość, czy może obliczyć opłatę zapasową jako producent, przyjmując za podstawę różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego a ilością gazu, od której już zapłaciła opłatę jako handlowiec. Organy administracji (Prezes Agencji Rezerw Materiałowych i Minister Energii) uznały stanowisko spółki za nieprawidłowe, argumentując, że przepis art. 21b ust. 6 ustawy o zapasach wymaga istnienia dwóch odrębnych podmiotów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Energii oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych i zasądził od Ministra Energii na rzecz skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi "G." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Energii z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opłaty zapasowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2016 r.; 2. zasądza od Ministra Energii na rzecz skarżącej "G." Sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 8 marca 2016 r., "G." Sp. z o.o. z siedzibą w B. - wystąpił do Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych
o wydanie pisemnej interpretacji (art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). We wniosku Spółka wskazała, iż jest zarejestrowana w rejestrze systemu zapasów interwencyjnych prowadzonym przez Prezesa Agencji pod numerem [...]i zajmuje się produkcją i handlem gazem płynnym LPG. Spółka, w rozumieniu ustawy o zapasach, jest zatem zarówno handlowcem - z tytułu przywozu gazu płynnego LPG, jak również producentem - z tytułu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie produkcji paliw. Spółka przywozi gaz płynny LPG i z tego tytułu (przywóz) wykazuje opłatę zapasową, następnie wykorzystuje m. in. przywieziony gaz płynny LPG do produkcji. Zgodnie z nałożonym przez ustawę
o zapasach obowiązkiem Spółka ponosi koszty tworzenia i finansowania zapasów agencyjnych, uiszczając opłatę zapasową. Spółka obliczając opłatę zapasową stosuje wzór wskazany w art. 21b ust. 5 ustawy. Spółka powzięła natomiast wątpliwość co do zakresu i sposobu zastosowania przepisu art. 21b ust. 6 ustawy
i sformułowała następujące pytanie: "Czy Spółka, zgodnie z art. 21b ust. 6 ustawy może jako producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, będąc również handlowcem, tj. podmiotem który dokonał przywozu gazu płynnego (LPG) przetwarzanego następnie przez procesy mieszania, zatem nie nabył go od innego - odrębnego - producenta lub handlowca, a którego to gazu płynnego (LPG) ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez Spółkę jako handlowca obliczyć opłatę zapasową przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez nią samą jako poprzedniego handlowca ".
W związku z powyższym "G." Sp. z o. o. z siedzibą
w B. sformułowała pytanie: Czy Wnioskodawca, zgodnie z art. 21 b ust. 6 ustawy może jako producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, będąc również handlowcem, tj. podmiotem który dokonał przywozu gazu płynnego (LPG) przetwarzanego następnie przez procesy mieszania, zatem nie nabył go od innego - odrębnego - producenta lub handlowca, a którego to gazu płynnego (LPG) ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez Wnioskodawcę jako handlowca - obliczyć opłatę zapasową przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez nią samą jako poprzedniego handlowca?
Zdaniem "G." Sp. z o.o. z siedzibą w B. zgodnie
z art. 21 b ust. 6 ustawy może - jako producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, będąc również handlowcem, tj. podmiotem, który dokonał przywozu gazu płynnego (LPG) przetwarzanego następnie przez procesy mieszania, zatem nie nabył go od innego - odrębnego - producenta lub handlowca,
a którego to gazu płynnego (LPG) ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez Wnioskodawcę jako handlowca - obliczyć opłatę zapasową przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez nią samą jako poprzedniego handlowca. Przepis art. 21 b ust. 6 ustawy stanowi, że producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, który nabył od poprzedniego producenta lub handlowca gaz płynny (LPG), którego ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez poprzedniego producenta lub handlowca, oblicza opłatę zapasową, przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez poprzedniego producenta lub handlowca.
W ocenie Wnioskodawcy przepis ten wskazuje, że intencją ustawodawcy było to, aby opłata zapasowa była płacona od danej wielkości gazu LPG tylko jeden raz, przez producenta bądź handlowca, który jako pierwszy dokonał przywozu lub produkcji gazu LPG. W celu zapewnienia jednokrotnego obłożenia danej wielkości gazu LPG opłatą zapasową, ustawodawca wprowadził mechanizm obciążenia różnicy. Jednak art. 21 b ust. 6 ustawy interpretowany literalnie sprzeciwia się tej idei ustawodawcy w odniesieniu do sytuacji, gdy zachodzi tożsamość podmiotu handlowca i producenta. Organ powinien, więc zastosować wykładnię celowościową
i zgodnie z zasadą unikania podwójnego opodatkowania tego samego przedmiotu opodatkowania, uznać, że podmiot, który jest handlowcem i producentem,
a produkuje gaz płynny LPG, przetwarzając go poprzez procesy mieszania, powinien obliczyć opłatę zapasową, przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i ta ilością gazu płynnego LPG, która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez poprzedniego producenta lub handlowca, uznając w tym przypadku siebie samą jako poprzedniego handlowca, tj. ogniwo
w łańcuchu dostaw, który już obliczył i zapłacił opłatę zapasową z tytułu przywozu.
Decyzją z dnia [...] marca 2016r. Nr [...] Prezes Agencji Rezerw Materiałowych działając na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, zwanej dalej "u.s.d.g.") w związku z art. 21 b ust. 1 i ust. 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.
o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1695, ze .zm., zwanej dalej "ustawą o zapasach"), stwierdził, że stanowisko "G." Sp. z o.o.
z siedzibą w B. przedstawione we wniosku, który wpłynął do Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych w dniu 11 marca 2016 r. o wydanie pisemnej interpretacji (art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) - jest nieprawidłowe.
Organ stwierdził, że przepis art. 21 b ust. 6 ustawy jednoznacznie wskazuje, że aby móc go zastosować niezbędne jest wystąpienie dwóch podmiotów,
tj. producenta lub handlowca, który już uiścił opłatę zapasową od wyprodukowanego lub przywiezionego paliwa, a także drugiego producenta, który to opłacone paliwo wykorzystuje do kolejnej produkcji. Ponadto kolejną przesłanką niezbędną przy zastosowaniu tego przepisu jest przeniesienie prawa własności paliwa będącego podstawą do uiszczenia opłaty zapasowej - ergo - musi nastąpić transakcja handlowa, np. sprzedaż. Podstawą do takiego stwierdzenia jest użycie w przepisie sformułowania "nabył", dlatego też, z uwagi na powyższe, należy uznać, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem jest nieprawidłowe.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2016 r. "G." Sp. z o.o. z siedzibą
w B. wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 21b ust. 6 i 7 ustawy
z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia. Spółka wniosła
o uchylenie Interpretacji w całości i wydanie przez Ministra Energii nowej decyzji
w sprawie udzielenia interpretacji przepisów dotyczących opłaty zapasowej, w której stanowisko Spółki zostanie uznane za prawidłowe.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] Minister Energii działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 oraz 868, dalej: "k.p.a."), oraz art. 2lb ust. 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania
w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1695, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania "G." Sp. z o.o. z siedzibą w B. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2016 r., nr [...],
w sprawie udzielenia interpretacji.
W ocenie Ministra Energii przepis art. 21b ust. 6 pozwalający na modyfikację podstawy obliczania opłaty zapasowej nie znajduje zastosowania w przypadku producenta gazu płynnego (LPG) przetwarzającego go poprzez procesy mieszania będącego jednocześnie handlowcem tj. takiego producenta, który sam przywiózł gaz płynny (LPG), którego ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej. Na takie "rozszerzenie" zakresu wskazanego przepisu nie pozawalają wyniki jego wykładni językowej, a także wyniki wykładni systemowej. W zawartym
w art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach wzorze na opłatę zapasowa dla gazu płynnego (LPG), mnożna (Gh lub Gpr) została sformułowana jako alternatywa łączna
tj. z użyciem spójnika "lub". Spójnik "lub" w sensie logicznym (matematycznym) może być stosowany tylko w jednym znaczeniu, zgodnie z którym A lub B oznacza: A, B, A+B.
W przedmiotowej sprawie powyższe oznacza wielkość przywozu (w przypadku handlowców), wielkość produkcji (w przypadku producentów) lub wielkości przywozu plus wielkość produkcji (w przypadku handlowców będących równocześnie producentami). Kierując się koniecznością sprawiedliwego rozłożenia kosztów utrzymywania zapasów agencyjnych ustawodawca założył zatem, iż przedsiębiorcy ponosić będą opłatę zapasową stosunkowo do zakresu swej działalności (przywóz albo produkcja albo przywóz i produkcja'), o czym świadczy wzór na opłatę zapasową (mnożna: Gh lub Gpr). W przypadku podmiotu, który zarówno przywozi paliwa jaki i je produkuje (przetwarza poprzez procesy mieszania komponentów
w tym przywiezionych paliw - art. 2 pkt 8 ustawy o zapasach), zakres działalności jest szerszy niż w przypadku przedsiębiorcy, który jedynie przywozi paliwa na terytorium RP lub jedynie przetwarza paliwa.
Organ drugiej instancji wskazał, że nie ma możliwości dokonania innej wykładni wskazanych przepisów. Trudno zgodzić się ze stwierdzeniem Spółki iż, art. 21 b ust. 6 i 7 ustawy o zapasach został nieprecyzyjnie sformułowany - wręcz przeciwnie nie pozostawia on żadnych wątpliwości. Dokonując interpretacji przepisów należy bowiem pamiętać o zasadzie prymatu wykładni językowej oraz pomocniczym charakterze wykładni systemowej i funkcjonalnej: "wśród możliwych reguł interpretacyjnych tekstów prawnych pierwszeństwo ma wykładnia językowa Ponadto należy pamiętać, iż regulacja przewidziane w art. 21 b ust. 6 ustawy
o zapasach to wyjątek od zasady przewidzianej w art. 21 b ust. 5 i jako taki nie powinien być interpretowany rozszerzająco.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2016r. "G." Sp. z o.o. z siedzibą
w B. wniosła do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę na powyższa decyzję, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 b ust. 6 i 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym poprzez ich niezastosowanie prowadzące do uznania, że Spółka nie ma prawa do obniżenia wysokości należnej opłaty zapasowej z tytułu produkcji gazu płynnego (LPG) polegającej na jego mieszaniu o opłatę zapasową uiszczoną z tytułu przywozu gazu płynnego (LPG) wykorzystanego jako składnik w toku wskazanej produkcji.
Mając powyższe na uwadze, Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji Ministra Energii oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oaz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, że nie zgadza się z wykładnią przepisów dokonaną przez Prezesa ARM w interpretacji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Finansów. Zdaniem Spółki przedmiotowe rozstrzygnięcia są błędne i nie zasługują na utrzymanie ich w obrocie prawnym. Jednocześnie skarżąca podtrzymuje stanowisko wyrażone we wniosku, że w przedstawionym stanie faktycznym możliwe jest zastosowanie mechanizmu obniżenia wysokości opłaty zapasowej, o którym mowa w art. 21 b ust. 6 i 7 ustawy o zapasach.
W świetle art. 21 b ust. 1 ustawy o zapasach uzasadnione jest stwierdzenie, że podstawowym celem wprowadzenia obowiązku uiszczania opłaty zapasowej przez producentów i handlowców jest zapewnienie finansowania dla tworzenia i utrzymywania zapasów agencyjnych. Opłata zapasowa jest zatem obowiązkowym świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, ukierunkowanym na zapewnienie bezpieczeństwa paliwowego państwa poprzez zagwarantowanie odpowiedniego poziomu finansowania dla tworzonych i utrzymywanych zapasów agencyjnych paliw. Zdaniem Spółki uzasadnia to stwierdzenie, że opłata zapasowa powinna być pobierana w przypadkach wykonywania takich rodzajów działalności, gdy po stronie Agencji Rezerw Materiałowych powstaje obowiązek utworzenia i utrzymywania określonego wolumenu zapasów agencyjnych. W sytuacji gdy w związku z danym sposobem prowadzenia działalności nie zwiększa się ilość tworzonych
i utrzymywanych przez ARM zapasów agencyjnych, opłata zapasowa nie powinna być pobierana. Zgodnie z art. 21 a ust. 1 ustawy o zapasach, zapasy agencyjne nie mogą być mniejsze niż różnica pomiędzy ilością zapasów interwencyjnych określoną w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o zapasach, a ilością zapasów obowiązkowych ropy naftowej lub paliw. Wielkość zapasów agencyjnych jest zatem ściśle powiązana
z wielkością zapasów interwencyjnych, w konsekwencji czego wpływ wykonywania przez dany podmiot określonych czynności na powstanie obowiązku uiszczania opłaty zapasowej z ich tytułu należy rozpatrywać w kontekście sposobu ustalania wielkości zapasów interwencyjnych, o którym mowa w art. 3 ustawy o zapasach.
W ocenie Spółki powyższe w pełni uzasadnia tezę, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy Spółka powinna być uprawniona do obniżania wysokości opłaty zapasowej z tytułu produkcji gazu płynnego (LPG) następującej przez jego mieszanie,\ o opłatę zapasową, która jest wcześniej uiszczana przez spółkę
w związku z dokonaniem przywozu do Polski gazu płynnego (LPG) wykorzystywanego w toku wskazanej produkcji.
Zdaniem Spółki konieczne jest zastosowanie mechanizmu obniżenia wysokości opłaty zapasowej, o którym mowa w art. 21b ust. 6 i 7 ustawy o zapasach, jak wynika bowiem ze wskazanych przepisów, może on być zastosowany zarówno do schematu "przywóz-produkcja", jak i "produkcja-produkcja" gazu płynnego (LPG). Zdaniem Spółki taki zresztą był właśnie podstawowy cel wprowadzenia opisywanego mechanizmu: uniknięcie konieczności wielokrotnego uiszczania opłaty zapasowej od tego samego wolumenu gazu płynnego (LPG) i zgodnie z tym celem należy interpretować przepisy. Jednocześnie jednak Spółka zwróciła uwagę, że stosowanie wykładni przepisów w sposób wskazany w Interpretacji (tj. możliwość obniżenia wysokości opłaty zapasowej jedynie w przypadku, gdy wcześniejszy przywóz lub produkcja nastąpiły u innego podmiotu) oznacza de facto wyłączenie możliwości zastosowania mechanizmu obniżenia wysokości opłaty zapasowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. -- Dz. U. z 2016 poz.718 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest Ministra utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z dnia [...] marca 2016 r., w której Prezes Agencji stwierdził, że stanowisko "G." Sp. z o.o. z siedzibą w B. przedstawione we wniosku, który wpłynął do Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych w dniu 11 marca 2016 r. o wydanie pisemnej interpretacji (art. 10 ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej) - jest nieprawidłowe.
Stosownie do treści art. 10 ust. 1 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2016.1829 ze zm.) przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o wydanie interpretacji może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (ust.2). Przedsiębiorca we wniosku
o wydanie interpretacji jest obowiązany przedstawić stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie (ust. 3).
Zgodnie z art. 10 ust. 5 udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie. Interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym oraz pouczeniem o prawie wniesienia środka zaskarżenia.
W przedmiotowej sprawie "G." Sp. z o.o. z siedzibą
w B. zwracając się do Prezesa Agencji Rezerw Materiałowych o wydanie interpretacji, w trybie art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej sformułowała pytanie: Czy Wnioskodawca, zgodnie z art. 21 b ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2016 poz.1899 ze zm., dalej jako "ustawa o zapasach"), może jako producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, będąc również handlowcem, tj. podmiotem który dokonał przywozu gazu płynnego (LPG) przetwarzanego następnie przez procesy mieszania, zatem nie nabył go od innego - odrębnego - producenta lub handlowca, a którego to gazu płynnego (LPG) ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez Wnioskodawcę jako handlowca - obliczyć opłatę zapasową przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez nią samą jako poprzedniego handlowca?
W ocenie orzekającego w przedmiotowej sprawie Sądu na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska organów co do interpretacji art. 21 b ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania
w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa zakłóceń na rynku naftowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 1695, ze .zm., zwanej dalej "ustawą o zapasach").
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o zapasach w celu zapewnienia zaopatrzenia Rzeczypospolitej Polskiej w ropę naftową i produkty naftowe w sytuacji wystąpienia zakłóceń w ich dostawach na rynek krajowy oraz wypełniania zobowiązań międzynarodowych, tworzy się zapasy ropy naftowej i produktów naftowych, zwane "zapasami interwencyjnymi". Zapasy interwencyjne obejmują zapasy:
1) obowiązkowe ropy naftowej lub paliw tworzone i utrzymywane przez producentów
i handlowców;
2) agencyjne ropy naftowej i paliw tworzone i utrzymywane przez Agencję Rezerw Materiałowych.
Zgodnie z art. 21b ust. 1 ustawy o zapasach, koszty tworzenia i finansowania zapasów agencyjnych ponoszą producenci i handlowcy, uiszczając opłatę zapasową.
Jak wynika z treści art. 2 pkt 18 ustawy o zapasach producentem jest przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie produkcji paliw,
w tym także zlecający taką produkcję innym podmiotom, z wyłączeniem usługowej produkcji paliw na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy o zapasach produkcja paliw polega na wytwarzaniu paliw w procesie przerobu ropy naftowej, kondensatu gazu ziemnego (NGL), półproduktów rafineryjnych i innych węglowodorów lub przetwarzaniu paliw poprzez procesy mieszania komponentów, w tym paliw, w wyniku których powstaje co najmniej jedno z paliw albo wzrasta całkowita ilość jednego z nich.
Handlowcem jest natomiast przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie przywozu ropy naftowej lub paliw (art. 2 pkt 19 ustawy o zapasach). Przywozem jest sprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ropy naftowej, produktów naftowych lub gazu ziemnego w ramach:
- nabycia wewnątrzwspólnotowego czyli przemieszczenia ropy naftowej, produktów naftowych lub gazu ziemnego z terytorium innego państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym lub
- importu rozumianego jako import ropy naftowej, produktów naftowych lub gazu ziemnego w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym (art. 2 pkt 14 ustawy
o zapasach - w związku z treścią art. 2 pkt. 9 i 12 tej ustawy).
Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o zapasach, paliwa to produkty naftowe określone w art. 2 pkt 2 lit. f-n tej ustawy, w tym również zawierające dodatki bez względu na ich ilość tj.: gaz płynny (LPG), benzyny silnikowe, benzyny lotnicze, paliwa typu benzyny do silników odrzutowych, paliwa typu nafty do silników odrzutowych, inne nafty, oleje napędowe, lekkie oleje opałowe i pozostałe oleje napędowe oraz ciężkie oleje opałowe - określone w załączniku B rozdział 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz. Urz. UE L 304 z 14 listopada 2008 r., str. 1, z późn zm.), dalej "rozporządzenie 1099/2008". Definicje zawarte w załączniku B rozdział 4 rozporządzenia nr 1099/2008 odwołują się do cech fizykochemicznych produktów naftowych oraz ich możliwego zastosowania. Z art. 2 pkt 2 lit. f ustawy o zapasach w związku z treścią załącznika B rozdział 4 rozporządzenia 1099/2008 wynika, iż gaz płynny (LPG) to lekkie węglowodory parafinowe uzyskane z procesów rafineryjnych, stabilizacji ropy naftowej oraz zakładów przetwarzania gazu ziemnego. Składają się one głównie z propanu (C3H8) i butanu (C4H10) lub połączenia tych dwóch związków. Mogą również zawierać propylen, butylen, izopropylen i izobutylen. Gazy LPG są zwykle skraplane pod ciśnieniem w celach transportu i magazynowania.
Ponadto, zgodnie z dyspozycją § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 grudnia 2014 r. w sprawie szczegółowego wykazu surowców oraz produktów naftowych objętych systemem zapasów interwencyjnych oraz wykazu paliw stanowiących podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1806), dalej "rozporządzenie w sprawie wykazu", podstawę do wyliczenia opłaty zapasowej stanowi gaz płynny (LPG) oznaczony kodami CN: 2711 12,2711 13,2711 14,2711 19 00. Opłatę zapasową dla gazu płynnego (LPG) oblicza się według wzoru określonego w art. 21b ust. 5 ustawy o zapasach.
Wątpliwości skarżącej spółki wnoszącej o dokonanie przez organ pisemnej interpretacji dotyczyły zagadnienia możliwości zastosowania w stosunku do skarżącej spółki art. 21b ust. 6 ustawy o zapasach. Zgodnie z tym przepisem producent gazu płynnego (LPG), przetwarzający go poprzez procesy mieszania, który nabył od poprzedniego producenta lub handlowca gaz płynny (LPG), którego ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez poprzedniego producenta lub handlowca, oblicza opłatę zapasową, przyjmując za podstawę jej obliczenia różnicę pomiędzy ilością produktu końcowego i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez poprzedniego producenta lub handlowca. Stosownie zaś do treści art. 21b ust. 7 ustawy o zapasach, poprzedni producent lub handlowiec przekazuje producentowi gazu płynnego (LPG), przetwarzającemu go przez procesy mieszania oświadczenie o obliczeniu i zapłacie opłaty zapasowej zawierające m.in. w szczególności ilość sprzedanego gazu płynnego (LPG) stanowiącą podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej a także wysokość oraz termin zapłaty opłaty zapasowej.
Przepis art. 21b ust. 6 ustawy o zapasach modyfikuje podstawę obliczania opłaty zapasowej w przypadku producenta gazu płynnego (LPG), przetwarzającego go poprzez procesy mieszania, który nabył od poprzedniego producenta lub handlowca gaz płynny (LPG), którego ilość stanowiła podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej przez poprzedniego producenta lub handlowca.
Zdaniem organu warunkiem zastosowania przedmiotowego przepisu jest łączne spełnienie trzech przesłanek - wystąpienie dwóch odrębnych podmiotów - producenta gazu płynnego (LPG) przetwarzającego go poprzez procesy mieszania oraz drugiego producenta lub handlowca, przeniesienia pomiędzy nimi prawa do określonej ilości gazu płynnego (LPG), która dodatkowo stanowiła już podstawę obliczenia i zapłaty opłaty zapasowej.
W ocenie Sądu powyższa interpretacja art. 21b ust 6 ustawy o zapasach nie zasługuje na uwzględnienie. Wykładnia celowościowa, która powinna w tym przypadku znaleźć zastosowanie przepisu art. 21 ust. 6 ustawy o zapasach prowadzi do wniosku, że ustawodawca wprowadził ten przepis celem wyeliminowania dwukrotnego obciążania opłatą zapasową tego samego wolumenu paliw. Przyjmując punkt widzenia organu należałoby uznać, że skarżąca byłaby dwukrotnie zobowiązana uiszczać opłatę zapasową od tej samej ilości paliwa, którą sprowadziła, a następnie zużyła w procesie przetwarzania.
Podzielić należy stanowisko skarżącej, że za taką interpretacją przepisu przemawia również zasada równego traktowania podmiotów w takich samych rodzajowo stanach faktycznych oraz przyjęte przez racjonalnego ustawodawcę zasada eliminowania podwójnego obciążania daniną publiczną w postaci opłaty zapasowej tego samego wolumenu paliw. Przyjęcie stanowiska, że producent paliw, który obliczył i zapłacił opłatę zapasową od danego wolumenu wyprodukowanych paliw, a następnie poddaje te same paliwa procesowi dalszej produkcji nie może skorzystać z konstrukcji odliczenia zapłaconej opłaty zapasowej zgodnie ze schematem przewidzianym w art. 21b ust. 6 ustawy o zapasach będzie prowadziło do skutku, że producent taki znajdzie się w gorszym położeniu z punktu widzenia obowiązku obliczenia zapłaty i zapłaty opłaty zapasowej niż producent który nabył paliwa od poprzedniego producenta który wcześniej obliczył i zapłacił opłatę zapasową od produkowanych przez siebie paliw.
Ponadto jak podkreśla organ opłata zapasowa jest obowiązkowym świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, daniną publiczną. Celem jej pobierania jest konieczność realizacji zadań publicznych w postaci zapewnienia bezpieczeństwa państwa. Dlatego za niedopuszczalne uznać należy podwójne obciążanie tą samą opłatą tożsamych wartości.
Na poprawność takiej wykładni wskazuje fakt nowelizacji z dniem 2 lutego 2016 art. 21b ustawy o zapasach poprzez dodanie ust. 5a, zgodnie z którym producent gazu płynnego (LPG) przetwarzający go poprzez procesy mieszania będący jednocześnie handlowcem oblicza opłatę zapasową, przyjmując za jej podstawę różnicę pomiędzy ilością wyprodukowanych paliw i tą ilością gazu płynnego (LPG), która stanowiła już podstawę obliczenia i zapłaty przez niego opłaty zapasowej z tytułu przywozu. A zatem ustawodawca w sposób nie budzący już wątpliwości doprecyzował zasady obliczania opłaty zapasowej przez producentów będących jednocześnie handlowcami.
Mając na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a orzekł jak
w wyroku. W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 p.p.s.a., Sąd zasądził od Ministra Energii na rzecz skarżącej "G." Sp. z o.o. z siedzibą
w B. kwotę 200 zł stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi i kwotę 480 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło