II SA/Lu 325/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 14 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na zakup zmywarki i pralki oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] r. A. B. zwrócił się o dofinansowanie do zakupu pralki automatycznej i zmywarki do naczyń ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Starosta Z. pismem z dnia [...] r. odmówił dofinansowania. Swoje stanowisko Starosta podtrzymał w piśmie z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] r., ( sygn. akt III SA/Lu [...] ) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie uznając je za akt, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem sądu organ orzekający błędnie założył, że dofinansowanie do zakupu pralki automatycznej i zmywarki do naczyń nie podlega regulacji wskazanej w art. 35a ust. 1 pkt 7) lit. d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 2 pkt 4) rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej z dnia [...] r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Jednocześnie sąd zaznaczył, że Starosta Z. nie odniósł się w treści swojego aktu do istoty merytorycznego problemu, z którym borykał się A. B. i nie odwołał się do obowiązujących przepisów normujących zasady przyznawania pomocy finansowej osobom niepełnosprawnym. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., ( sygn. II GSK [...] ) oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Ponownie prowadząc postępowanie Starosta Z. pismem z dnia [...] r. wezwał A. B. do przedłożenia aktualnego zaświadczenia lekarskiego oraz oświadczenia o dochodach. Wezwany przedłożył żądane dokumenty. Z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego wynika, że niepełnosprawność wnioskodawcy jest spowodowana chorobą narządu wzroku. Według jego treści sprzęt gospodarstwa domowego w postaci zmywarki do naczyń oraz pralki automatycznej jest niezbędny, gdyż usprawni wykonywanie codziennych, podstawowych czynności. Aktem z dnia [...] r. Starosta Z. ponownie odmówił dofinansowania do zakupu zmywarki do naczyń i pralki automatycznej. Organ zgodził się, że pralka i zmywarka są urządzeniami przydatnymi w każdym gospodarstwie domowym i ułatwiają funkcjonowanie, zarówno osobie pełnosprawnej, jak i niepełnosprawnej. Jednocześnie jednak stwierdził, że objęty wnioskiem o dofinansowanie sprzęt nie jest funkcjonalnie przystosowany do obsługi przez osobę niepełnosprawną. Według organu wnioskodawca jest zdolny do samodzielnej egzystencji, dlatego żądanie dofinansowana urządzeń wskazanych we wniosku z dnia [...] r. jest nieuzasadnione. Od powyższego aktu A. B. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wpłynęło w dniu [...] r. Podniósł w nim, że spełnia kryteria uprawniające do skutecznego ubiegania się o dofinansowanie do zakupu wskazanego przez niego sprzętu gospodarstwa domowego oraz nie ma żadnych zaległości wobec PFRON. W ciągu trzech lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie nie był stroną umowy o dofinansowanie ze środków Funduszu rozwiązanej z przyczyn leżących po jego stronie oraz w ciągu trzech lat przed złożeniem wniosku nie uzyskał odpowiednio na te cele dofinansowania ze środków Funduszu. Zaznaczył również, że przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie zawierają katalogu urządzeń, których zakup może być dofinansowany ze środków PFRON. Mając to na uwadze wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia Starosty [...]. W dniu [...] r. A. B. wniósł także do Starosty, datowany na dzień [...] r., wniosek o usunięcie naruszenia prawa i ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej aktem administracyjnym z dnia [...] r. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Powołując się na art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Kolegium stwierdziło, że ponownie rozpoznając sprawę zobligowany jest uwzględnić ocenę prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia [...] r., ( III SA/Lu [...] ). Sąd przyjął w nim, że rozstrzygnięcie Starosty z dnia [...] r. stanowi inny akt administracyjny w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pogląd ten podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] r., ( II GSK [...]). Zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. A. B. wniósł do Starosty w dniu [...] r., obok odwołania wniesionego do Kolegium, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze te okoliczności Kolegium kierując się unormowaniem art. 134 kpa uznało wniesione odwołanie za niedopuszczalne. W tym stanie sprawy A. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zażądał uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., stwierdzenia, że doszło do przewlekłości postępowania prowadzonego przez Kolegium w wyniku nie rozpatrzenia odwołania z dnia [...] r., przyznania od Kolegium kwoty [...]złotych na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz stwierdzenia, że przewlekłość miała miejsce z rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie zarzucił, że Kolegium naruszyło art. 35 § 1 kpa oraz § 12 ust. 3b Rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej z dnia [...] r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i nie zastosowało się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym orzeczenia z dnia [...] r. (II GSK [...]) i innych sądów administracyjnych w myśl którego nic nie stoi na przeszkodzie, aby rozstrzygnięcie Starosty uznać w istocie za decyzję. W ocenie skarżącego nieuwzględnienie przez Kolegium orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym powołanych przez niego w uzasadnieniu skargi, i tym samym nie rozpoznanie jego odwołania z dnia [...] r. skutkowało naruszeniem trzydziestodniowego terminu, który organ administracji ma na załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości, ewentualnie o jej odrzucenie w zakresie, w którym zarzuca przewlekłość postępowania oraz żąda orzeczenia na rzecz skarżącego kwoty [...]złotych. Jednocześnie przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz podtrzymało swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rację ma bowiem Kolegium twierdząc, że w świetle ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] r., (III SA/Lu [...]) oraz w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. (II GSK [...]) nie mogło przyjąć, że rozstrzygnięcie Starosty z dnia [...] r. stanowi decyzję, a tym samym, iż przysługującym od niego środkiem zaskarżenia jest odwołanie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej zwaną "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dyspozycja tego przepisu wyznacza bezwzględny obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie administracji publicznej i sądzie. Obowiązek ten może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r., (III SA/Lu [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że skarga dotyczy aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący kwestionuje bowiem stanowisko Starosty [...] wyrażone w piśmie z dnia [...] r. negatywnie załatwiającym wniosek o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zakupu zmywarki do naczyń i pralki automatycznej. Również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r., (II GSK [...]) wydanym na skutek skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził, że kontroli sądowoadministracyjnej w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem poddany był akt (administracyjny) Starosty [...]. Skutkiem tych ocen prawnych charakteru rozstrzygnięcia wydanego przez Starostę oraz unormowania art. 153 jest to, że w sprawie dotyczącej wniosku skarżącego z dnia [...] r., czy to w toku postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego, każdorazowo rozstrzygnięcie Starosty [...] wydawane na podstawie paragrafu dwunastego ustęp 3b rozporządzenia Ministra Pracy i P. Społecznej z dnia [...] r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 926) traktowane będzie jako inny akt administracyjny, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zwłaszcza, że od czasu wydania zarówno wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmieniły się mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Stosownie do unormowania art. 127 §1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie jest więc prawnym środkiem zaskarżenia, które służy od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Strona może zatem skorzystać z odwołania tylko wówczas, gdy istnieje nieostateczna decyzja administracyjna w rozumieniu przepisów kodeksu. Jak natomiast była już o tym mowa wyżej wydane na podstawie paragrafu dwunastego ustęp 3b rozporządzenia rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej może być traktowane jedynie jako inny akt administracyjny, o którym stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem w przypadku rozstrzygnięcia Starosty z dnia [...] r. nie mamy do czynienia z decyzją w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 134 zdanie pierwsze kpa stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może zachodzić z przyczyn przedmiotowych np. kiedy wystąpi brak przedmiotu zaskarżenia w ogóle lub w formie decyzji, wyłączenia w konkretnym przypadku przez przepisy prawne możliwości zaskarżania decyzji w toku instancji, ewentualnie kiedy zaskarżona czynność organu nie będzie decyzją w konwencjonalnym znaczeniu lecz czynnością materialno-techniczną. Z kolei niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych zachodzić może np. w razie wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych, wniesienia odwołania przez podmiot działający na prawach strony (np. organizację społeczną), który nie brał udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością odwołania z przyczyn przedmiotowych. Objęty odwołaniem skarżącego z dnia [...] r. akt administracyjny nie jest decyzją. Nie występuje zatem przedmiot, który mógłby być przedmiotem zaskarżenia odwołaniem. Zasadnie wiec Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącego z dnia [...] r. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) skargę należało oddalić.