I GSK 34/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A] Sp. z o.o. w Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 230/19 o odrzuceniu skargi [A] Sp. z o.o. w Ł. na czynność Zarządu Powiatu Lubińskiego w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji oświatowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 230/19, odrzucił skargę [A] Sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca) na czynność Zarządu Powiatu Lubińskiego w przedmiocie niewypłacenia dotacji oświatowej oraz zwrócił uiszczony wpis. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), WSA stwierdził, że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wskazał, że zaskarżona czynność polegająca na wypłacie kwoty ma charakter rachunkowo-księgowy, a nie władczy, i nie da się jej przyporządkować do żadnej z kategorii aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. W szczególności, czynność taka nie kwalifikuje się jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to jedynie czynność techniczna, polegająca na przelaniu środków pieniężnych na rachunek bankowy podmiotu prowadzącego szkołę, która to czynność nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Dalej Sąd wskazał, że przepis art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. poz. 2203; dalej: u.f.z.o.) określa, jakie czynności organu dotującego stanowią czynności z zakresu administracji publicznej. Zdaniem WSA, czynności wypłaty określonej kwoty dotacji nie można zakwalifikować do żadnej z wymienionych w powyższym przepisie czynności. Zaznaczył, że czynność polegająca na wypłacie określonej kwoty dotacji jest czynnością, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie skargi oraz stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, ze względu na wyjaśnienie istoty sprawy, a także zasądzenie kosztów postępowania. Alternatywnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny woły w na wynik sprawy, tj.: 1. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 47 u.f.z.o. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie, że czynność wypłaty dotacji, a w konsekwencji również czynność odmowy wypłaty dotacji stanowi jedynie czynność o charakterze rachunkowo-ksiegowym, nieposiadającą cech władczego rozstrzygnięcia, co doprowadziło do odrzucenia skargi ze względu na brak kognicji sądów administracyjnych i pozbawiło stronę skarżącą prawa do sądu, podczas gdy czynność odmowy wypłaty dotacji stanowi czynność materialno-techniczną i winna podlegać kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a.; 2. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i nie stwierdzenie bezskuteczności czynności Zarządu Powiatu Lubińskiego, pomimo dokonania czynności przez Zarząd Powiatu Lubińskiego z naruszeniem przepisów prawa materialnego; Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 3. art. 47 w zw. z art. 34 ust. 1 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię art. 47 ww. ustawy i przyjęcie, że czynność odmowy wypłaty dotacji nie mieści się w kategorii czynności wskazanych w przedmiotowym przepisie, podczas gdy art. 47 ww. ustawy odsyła do wszystkich czynności podejmowanych przez organ dotujący, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji oświatowej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że na gruncie niniejszej sprawy zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w środku prawnym w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Sąd I instancji kontrolowanym postanowieniem odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako nienależącą do właściwości sądów administracyjnych, zaś postawiony w skardze kasacyjnej zarzut kwestionuje wyrażony w nim pogląd, zgodnie z którym zaskarżona w tej sprawie czynność Zarządu Powiatu Lubińskiego nie jest czynnością materialno-techniczną podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zarzuty te Naczelny Sąd Administracyjny uznał za bezzasadne. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W ocenie NSA, Sąd I instancji zasadnie przywołał ugruntowane już stanowisko sądów i doktryny, zgodnie z którym za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które: 1) w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem; 2) mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą; 3) podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną; 4) są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania; 5) są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (v. B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18-19). Mając na uwadze powyższe uwagi wprowadzające do rozpoznawanej problematyki, stwierdzić należy, że stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, a zarzuty skargi kasacyjnej w żadnym stopniu go nie podważyły. WSA prawidłowo stwierdził, że regulacja zawarta w art. 47 u.f.z.o. wyraźnie wskazuje, jakie czynności organu dotującego stanowią czynność z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zaskarżona przez Spółkę czynność nie wchodzi w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o. Czynność polegająca na wypłacie określonej kwoty dotacji jest czynnością, o której mowa w art. 34 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy – Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Słusznie wskazał WSA, że przepis art. 34 ust. 1 u.f.z.o. nie został wymieniony w art. 47 tej ustawy, w związku z czym czynność polegająca na samej wypłacie środków pieniężnych z tytułu dotacji nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Skonstatować zatem należy, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy zaskarżona czynność polegająca na nieprzelaniu kwoty dotacji na rachunek bankowy jest – w ocenie NSA – czynnością techniczną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.