VII SA/Wa 498/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-17
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 1995 r. obarczona rażącym naruszeniem prawa, wydana ponad 23 lata temu, może zostać stwierdzona jako nieważna w trybie nadzwyczajnym, biorąc pod uwagę zasadę pewności obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo potencjalnych naruszeń prawa przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę w 1995 r., stwierdzenie jej nieważności po upływie ponad 23 lat pozostawałoby w opozycji do zasady pewności obrotu prawnego. Organy administracji prawidłowo oceniły, że skutki społeczne i gospodarcze ewentualnych uchybień nie są na tyle dotkliwe, aby uzasadniały wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym, zwłaszcza w kontekście ewolucji przepisów i udziału stron w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżąca L. Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z grudnia 2018 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody z sierpnia 2018 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z października 1995 r. udzielającej pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, sposobu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę oraz odległości budynku od granicy działki. Organy administracji oraz sąd uznali, że mimo pewnych uchybień, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a stwierdzenie nieważności decyzji po tak długim czasie byłoby sprzeczne z zasadą pewności obrotu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę L. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018 r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania L. Z. od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2018 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r., odmówił stwierdzenia, po wszczęciu postępowania z urzędu, nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. S. i J. S. pozwolenia na budowę budynku kancelarii notarialnej wraz z przyłączami wod-kan, energetycznym i gazowym na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. K. w W.
Po rozpatrzeniu odwołania L. Z. GINB wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 1989 r. poz. 414 - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor powinien dołączyć powyższy dokument do wniosku o pozwolenie na budowę.
Wniosek o pozwolenie na budowę z [...] sierpnia 1995 r., został złożony wyłącznie przez K. S., podczas gdy kontrolowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., została wydana na rzecz K. S. oraz J. S.
Przy czym z kopii aktu notarialnego z [...] czerwca 1993 r., Numer Rep. [...] (sporządzonego przez notariusza K. D. w Kancelarii Notarialnej Notariusz K.S. w W.), wynika, że K. i J. S. są współwłaścicielami działek nr ewid. [...] i [...].
Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączono decyzję Burmistrza Miasta W. z [...] czerwca 1995 r., znak: [...], ustalającą, na wniosek J. S., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku kancelarii notarialnej na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w W. przy ul. K.
Biorąc pod uwagę tożsamość interesów K. i J.S. będących współwłaścicielami działek nr [...] i [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., nie narusza rażąco art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art. 61 § 1 k.p.a.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że sporny budynek kancelarii notarialnej został usytuowany ścianą z otworami okiennymi w odległości 5 m od granicy działki drogowej nr ewid. [...] (ul. K.), w odległości ok. 4 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz ścianą z otworami okiennymi w odległości 3 m od granicy działki drogowej nr ewid. [...]. Ponadto ścianą bez otworów okiennych w granicy z działką nr ewid. [...].
Z projektu zagospodarowania terenu nie wynikało aby na działce nr [...] istniały bądź były zaprojektowane jakiekolwiek obiekty budowlane. W aktach sprawy znajduje się pisemna zgoda H. H. (właścicielki działki nr [...]) na usytuowanie spornej inwestycji w granicy z jej działką.
W odniesieniu do istotnego z punktu widzenia skarżącej faktu, że budynek został zaprojektowany ścianą z otworami okiennymi w odległości 3 m od granicy z działką drogową nr [...] organ uznał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (w brzmieniu z daty wydania decyzji).
W ocenie organu odwoławczego naruszone przepisy art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia są przepisami których stosownie nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego procesu wykładni, zaś samo naruszenie jest bezsprzeczne, tym niemniej skutki tego uchybienia nie mogą być uznane za niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał bowiem, że zgodnie z aktualnym brzmieniem § 12 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zachowanie odległości, o których mowa w § 12 ust. 1-9 ww. rozporządzenia, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.
W obecnym stanie prawnym przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia znajduje zastosowanie jedynie w przypadku sytuowania budynku w sąsiedztwie działek budowlanych, nie wprowadza natomiast ograniczeń co do sytuowania budynków od granicy z działkami drogowymi (nie będącymi działkami budowlanymi).
Z Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, że działka nr [...] jest działką drogową. W tych okolicznościach organ nie stwierdził aby zaistniały skutki społeczno-gospodarcze które decydowałyby o konieczności stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Dalej organ poddał szczegółowej analizie przepisy techiczno-budowlane w zakresie usytuowanie budynku ze względu na bezpieczeństwo pożarowe. Uznał, że przepisy te nie pozwalają na ich jednoznaczną interpretację, gdyż istniała możliwość różnej ich wykładni przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym nie można mówić o podstawach do stwierdzenia nieważności decyzji z tego powodu.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Inwestycja nie narusza w sposób rażący ustaleń decyzji Burmistrza Miasta W. z [...] czerwca 1995 r., w szczególności w zakresie dotyczącym ilości kondygnacji nadziemnych (wymagane - do II kondygnacji z II kondygnacją ukryta w dachu budynku, projektowane - budynek II kondygnacyjny z II kondygnacja w dachu budynku, proj. bud., przekrój A-A, str. 60, rysunek B-B str. 59).
Z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że odległość między projektowaną inwestycją, a budynkiem skarżącej została zwymiarowana na 7 m.
Stosownie do ustaleń planu realizacyjnego zatwierdzonego kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę inwestycja została zaplanowana w odległości 3 m od granicy działki nr ewid. [...]. Szerokość działki drogowej (nr ewid. [...]) nie została zwymiarowana, jednak po dokonaniu jej obmiaru za pomocą skalówki, organ ustalił że posiada szerokość ok. 4 m. Wobec powyższego odległość projektowanego budynku od budynku istniejącego na działce nr ewid. [...] nie narusza rażąco ustaleń wynikających z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.
Organ II instancji wskazał, że nie każde nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa jako rażącego, chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z norma prawną, lecz o skutki, których dotkliwości nie można usprawiedliwić. W analizowanej sprawie nie występują tego rodzaju skutki.
Twierdzenia skarżącej wskazujące na naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowych zawartych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62) nie p były zasadne.
Wskazane rozporządzenie zostało uchylone 1 kwietnia 1995 r., podczas gdy wniosek, o udzielenie pozwolenia na budowę spornej inwestycji został złożony 20 sierpnia 1995 r. Nadto budynek objęty kontrolowanym pozwoleniem na budowę nie wymagał zaopiniowania pod względem ochrony przeciwpożarowej, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy organu wojewódzkiego pisma Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. z [...] listopada 2016 r., znak: [...].
Zarzuty dotyczące braku zapewnienia wymaganej drogi pożarowej do budynku usytuowanego na działce nr [...] odnoszą się do nieruchomości skarżącej, a nie budynku objętego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r.
Z protokołu czynności kontrolno - rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej z 26 października 2016 r., wynika, że do budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. K. [...] w W. nie doprowadzono wymaganej drogi pożarowej. Powyższy protokół zawiera ustalenia dotyczące ochrony przeciwpożarowej wyłącznie w odniesieniu do budynku na działce nr ewid. [...]. Powyższa okoliczność nie ma żadnego wpływu na ocenę prawidłowości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r.
Reasumując nie stwierdzono, aby kontrolowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., rażąco naruszała przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania. Ponadto nie stwierdzono, aby wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona spraw rozstrzygniętych wcześniej innymi decyzjami ostatecznymi, jak również nie skierowano jej do osób niebędących stroną sprawie. Decyzja ta nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
W ocenie GINB stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji po upływie ponad 23 lat, pozostawałoby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest w danej sferze życia perspektywa czasowa podejmowanych działań (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] lutego 2001 r., sygn. akt [...], [...]; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z [...] czerwca 2000 r., sygn. akt [...], [...]).
Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie także w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z [...] maja 2015 r., sygn. akt [...] (Dz. U. z 2015 r., poz. [...]), w którym uznano za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej, art. 156 § 2 K.p.a. - w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.
L. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2018 r., domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę osobie, która nie złożyła przedmiotowego wniosku, nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r.;
- art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 1989 r., poz.414) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisu, pomimo iż pozwolenie na budowę nie zostało wydane osobie składającej wniosek;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, polegające na uznaniu, że odległość projektowanego budynku od budynku na działce [...] nie narusza rażąco ustaleń wynikających z załącznika graficznego do decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] czerwca 1995 r. o warunkach zabudowy, zgodnie z którą sporna inwestycja została zaplanowana w odległości 3 m od granicy działki drogowej nr ew. [...], podczas gdy zgodnie z treścią obowiązujących wówczas przepisów odległość zabudowy od granic działki dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi, to co najmniej 4 m.
W uzasadnieniu skargi podnosiła, że naruszenie powołanych przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r. było ewidentne i powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skarga jest niezasadna.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, a wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji w kontekście skutków społeczno- gospodarczych ewentualnych naruszeń.
Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa. Naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa poprzez ich proste zestawienie. Rażącym naruszeniem prawa jest tylko takie uchybienie, w wyniku którego powstają skutki społeczne i gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej K. S. i J. S. pozwolenia na budowę budynku kancelarii notarialnej przy ul. K. w W. (działka nr ewid. [...]).
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (według stanu prawnego na dzień wydania kwestionowanej decyzji) pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor powinien dołączyć powyższy dokument do wniosku o pozwolenie na budowę.
W aktach sprawy organu stopnia podstawowego znajduje się kopia aktu notarialnego z [...] czerwca 1993 r., Numer rep. A[...], z którego wynika, że K. i J. S.są współwłaścicielami działek nr [...] i [...].
Opisane w decyzji wadliwości, dotyczące wskazywania w powołanych dokumentach różnych podmiotów, miały charakter formalny i w niemniejszym stopniu nie wpływały na prawa i obowiązki strony skarżącej. K. S. oraz J. S., którzy otrzymali pozwolenie na budowę nie kwestionują tych dokumentów jako niezgodnych z ich wolą.
Zdaniem Sądu prawidłowo oceniono w nadzwyczajnym postępowaniu, że na ważność kwestionowanej decyzji nie wpływała okoliczność, iż podmiot występujący z wnioskiem o pozwolenie na budowę, dołączył do niego decyzję o warunkach zabudowy, której nie był adresatem. Celem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w myśl art. 40 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami szczególnymi. Decyzja ta nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności oraz uprawnień osób trzecich. W całym postępowaniu inwestycyjnym występowała tożsamość interesów K. i J. S. będących współwłaścicielami działek nr [...] i [...]
Tym samym nie naruszono w stopniu rażącym przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego.
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Sporny budynek został usytuowany ścianą z otworami okiennymi w odległości 5 m od granicy działki drogowej nr ewid. [...] (ul. K.), w odległości ok. 4 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz ścianą z otworami okiennymi w odległości 3 m od granicy działki drogowej nr ewid. [...]. Ponadto ścianą bez otworów okiennych w granicy z działką nr ewid. [...].
Na działce nr [...] nie istniały żadne obiekty budowlane. Właścicielka działki nr ewid [...] wyraziła pisemną zgoda na usytuowanie inwestycji w granicy z jej działką.
W odniesieniu do istotnego z punktu widzenia skarżącej faktu, że budynek został zaprojektowany ścianą z otworami okiennymi w odległości 3 m od granicy z działką drogową nr [...] - organ stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r., została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 4 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W dacie wydania spornego pozwolenia na budowę obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 89, poz. 414), § 12 stanowił, że:
1. Usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległość budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej.
4. Jeżeli z warunków, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz § 271 i 272 ust. 4, nie wynikają inne wymagania, należy zachować odległości zabudowy od granic działki co najmniej:
1) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi - 4m
2) dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów - 3m.
Jednocześnie słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że zgodnie z aktualnym brzmieniem § 12 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zachowanie odległości, o których mowa w § 12 ust. 1-9 ww. rozporządzenia, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.
W obecnym stanie prawnym przepis § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia znajduje zastosowanie jedynie w przypadku sytuowania budynku w sąsiedztwie działek budowlanych, nie wprowadza natomiast ograniczeń co do sytuowania budynków od granicy z działkami drogowymi (nie będącymi działkami budowlanymi). Działka nr [...] jest działką drogową.
Biorąc pod uwagę wskazaną ewolucję przepisów techniczno-budowlanych nie zaistniały skutki społeczno-gospodarcze, które decydowałyby o konieczności stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
Analiza przepisów techiczno-budowlanych w zakresie usytuowania kwestionowanego budynku ze względu na bezpieczeństwo pożarowe, nie pozwoliła na ich jednoznaczną interpretację, gdyż istniała możliwość różnej ich wykładni przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym nie można mówić o podstawach do stwierdzenia nieważności decyzji z tego powodu.
Inwestycja nie narusza w sposób rażący ustaleń decyzji Burmistrza Miasta W. z [...] czerwca 1995 r., w szczególności w zakresie dotyczącym ilości kondygnacji nadziemnych (wymagane - do II kondygnacji z II kondygnacją ukryta w dachu budynku, projektowane - budynek II kondygnacyjny z II kondygnacja w dachu budynku, zob. proj. bud. biuro notarialne, przekrój A-A, str. 60, rysunek B-B str. 59).
Z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy wynika, że odległość między projektowaną inwestycją, a budynkiem skarżącej została zwymiarowana na 7 m.
Stosownie do ustaleń planu realizacyjnego zatwierdzonego kontrolowaną decyzją o pozwoleniu na budowę inwestycja została zaplanowana w odległości 3 m od granicy działki nr ewid. [...]. Szerokość działki drogowej nr [...] nie została zwymiarowana, organ ustalił jednak, że działka posiada szerokość ok. 4 m. Wobec powyższego odległość projektowanego budynku od budynku istniejącego na działce nr ewid. [...] nie narusza rażąco ustaleń wynikających z załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.
Organ II instancji prawidłowo wskazał, że nie każde nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa jako rażącego, chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z norma prawną, lecz o skutki, których dotkliwości nie można usprawiedliwić. W analizowanej sprawie tego rodzaju skutki nie występują.
Twierdzenia skarżącej wskazujące na naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowych zawartych w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62) nie były zasadne.
Wskazane rozporządzenie zostało uchylone 1 kwietnia 1995 r., podczas gdy wniosek, o udzielenie pozwolenia na budowę został złożony 20 sierpnia 1995 r. Nadto sporny budynek nie wymagał zaopiniowania pod względem ochrony przeciwpożarowej, co wynika z pisma Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w W. z [...] listopada 2016 r.
Zarzuty dotyczące braku zapewnienia wymaganej drogi pożarowej do budynku usytuowanego na działce nr [...] - odnoszą się do nieruchomości skarżącej, a nie budynku objętego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] października 1995 r.
Prawidłowo nie stwierdzono, aby kontrolowana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Wągrowcu z 18 października 1995 r., rażąco naruszała przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania. Ponadto nie stwierdzono, aby wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona spraw rozstrzygniętych wcześniej innymi decyzjami ostatecznymi, jak również nie skierowano jej do osób niebędących stroną sprawie. Decyzja ta nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Oprócz powyższego nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Sąd podziela argumentację organów, iż stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji, po upływie prawie 23 lat od jej wydania oraz w okolicznościach sprawy - tj. w sytuacji gdy właściciele sąsiednich działek brali udział w postępowaniu administracyjnym zarówno przy wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz badanej decyzji o pozwoleniu na budowę, pozostawałaby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, która powinna być tym silniej respektowana, im dłuższa jest perspektywa czasowa podejmowanych działań.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702), uznał za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej, art. 156 § 2 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło