V SA/Wa 967/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-17
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Bożena Zwolenik, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast umorzyć postępowanie na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w podobnej sprawie?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że polski system prawny nie opiera się na zasadzie precedensu, a wyrok NSA w podobnej sprawie nie jest obligatoryjnie wiążący dla innych postępowań. Organ odwoławczy miał prawo uznać, że postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia w znacznej części, co uniemożliwiało merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy na etapie odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili podczas kontroli, że przewoźnik (P. Sp. z o.o.) nie uzupełnił zgłoszenia SENT o wymagane dane dotyczące przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia i zakończenia przewozu oraz numeru dokumentu przewozowego. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył karę pieniężną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, zwłaszcza w zakresie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w oparciu o wyrok NSA w podobnej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... marca 2019 r. nr ... w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej oddala skargę.
W dniu (...).01.2018 r. na byłym drogowym przejściu granicznym w (...), funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, przeprowadzili kontrolę środka przewozowego o numerze rejestracyjnym ciągnika - (...) wraz z naczepą o numerze rej. (...). Przewoźnikiem towaru o nazwie "R.- olej palmowy w ilości 24 730 kg klasyfikowanego do kodu CN 1511, przewożonego z N. do P. była firma P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaś podmiotem odbierającym była Spółka z o.o. F. z G..
Kierowca wezwany przez funkcjonariuszy do okazania dokumentów przewozowych okazał m.in.: paszport, dowód rejestracyjny pojazdów, list przewozowy CMR nr (...), licencję (...), numer referencyjny (...).
Podczas czynności kontrolnych zgłoszenia (...) stwierdzono, że przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia SENT o dane dotyczące: przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu, planowanej daty zakończenia przewozu, a także numeru dokumentu przewozowego.
Postanowieniem nr (...) z dnia (...).01.2018 r. Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w G. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Pismem z dnia (...).02.2018 r. Strona złożyła wniosek o odstąpienie od nałożonej kary na podstawie art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT.
Decyzją nr (...) z dnia (...).06.2018 r. Naczelnik (...)Urzędu Celno-Skarbowego w G. nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5000 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.
Pismem z dnia (...).05.2018 r. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji.
Po jego rozpatrzeniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. decyzją z dnia (...) marca 2019 r., nr (...) uchylił w całości decyzję organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Swoje rozstrzygnięcie organ II instancji oparł m.in. na następujących ustaleniach i rozważaniach.
Zgodnie z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ odwoławczy ma zatem możliwość wydania decyzji kasacyjnej przewidzianej w tym przepisie wówczas, gdy jego zdaniem organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego lub przeprowadzone postępowanie dowodowe nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, a brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 229 Ordynacji podatkowej. Pod pojęciem "znacznego zakresu" należy rozumieć przede wszystkim wpływ lub niezbędność dowodu dla załatwienia sprawy.
Jeśli zaś postępowanie przed organem pierwszej instancji doprowadziło jedynie do niepełnych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia, organ wyższego rzędu, aby dokonać właściwej oceny sytuacji zmuszony byłby do uzupełnienia postępowania w znacznej części, a to z kolei nie mieści się w jego kompetencjach, jako organu odwoławczego, gdyż narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.
W niniejszej sprawie organ I instancji zaskarżoną decyzją obciążył Spółkę karą pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie przepisu art. 22. ust 2 w zw. z art. 6 ust. 3 ustawy SENT, czyli brak uzupełnienia danych w zakresie przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu, planowanej daty zakończenia przewozu, a także numeru dokumentu przewozowego.
Zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708 z późn. zm.) - zwana dalej "ustawą SENT", znowelizowana ustawą z dnia 30 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1039), która weszła w życie z dniem 14.06.2018 r.
Art. 3 ust. 1 ustawy określa elementy z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. W ust. 2 tego artykułu przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz pozycjami Nomenklatury Scalonej wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Zgodnie z ust. 11 ww. art. Minister Rozwoju i Finansów wydał rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1178) zgodnie z którym na podstawie § 1 ust 2a przewożony towar o kodzie CN 1511 jest objęty powyższym monitorowaniem.
Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w G., wydając orzeczenie w niniejszej sprawie oparł się na faktach ustalonych bezpośrednio podczas kontroli, zawartych w protokole nr (...) z dnia (...).01.2018 r. i obciążył firmę P. Sp. z o.o. karą pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie przepisu art. 22 ust. 2 ustawy SENT w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 1,3-5 i 7.
W myśl art. 6 ust. 3 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
W przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o:
1) dane przewoźnika obejmujące:
a) imię i nazwisko albo nazwę,
b) adres zamieszkania albo siedziby;
2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej;
3) numery rejestracyjne środka transportu;
4) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu na terytorium kraju;
5) planowana datę zakończenia przewozu towaru;
6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane;
7) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi.
W przedmiotowej sprawie w wyniku kontroli stwierdzono, że przewoźnik nie dokonał uzupełnienia zgłoszenia (...) w zakresie danych dotyczących przewoźnika, środka transportu, daty rozpoczęcia przewozu, planowanej daty zakończenia przewozu, a także numeru dokumentu przewozowego (art. 6 ust. 3 pkt 1,3-5 i 7 ustawy SENT) .
Uzupełnienie zgłoszenia w zakresie wymaganych danych miało miejsce dopiero po ujawnieniu nieprawidłowości przez kontrolujących, co potwierdza protokół kontroli oraz
załączony do niego wydruk zgłoszenia (...).
Organ odwoławczy zauważa, że zgodnie z przepisem art. 14 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw do naruszeń obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3 ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 22 ust. 2 ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.
Zatem w przypadku, gdy naruszenie obowiązków określonych w art. 6 ust. 3 ustawy SENT, miało miejsce przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (tak jak w niniejszej sprawie) zastosowanie będzie miał przepis art. 22 ust. 2 ustawy SENT w brzmieniu dotychczasowym.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 22 ust. 3 ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust 3.
Jak stanowi z kolei art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1. nie stanowi pomocy publicznej albo
2. stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3. stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki okreśIone w przepisach wydanych na podstawie ust 4.
Organ drugiej instancji stwierdza, że w zaskarżonej decyzji z dnia (...).05.2018 r. Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w G. odniósł się tylko w sposób fragmentaryczny do regulacji zawartych w art 22 ust. 3 z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Analiza przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, jest niezbędna do prawidłowego przeprowadzenia postępowania i wyeliminowania z niego braków dotyczących badania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zarówno ze względu na interes przewoźnika jak i interes publiczny.
Organ dokonał co prawda analizy ww. przesłanek ze szczególnym odniesieniem do interpretacji pojęć interesu publicznego i interesu przewoźnika, wynikających z doktryny
i orzecznictwa sądowo-administracyjnego. Przedmiotowa analiza nie została jednak uzupełniona dowodami wynikającymi z akt sprawy dotyczącymi sytuacji finansowo- gospodarczej Strony.
W związku z powyższym organ drugiej instancji nie ma możliwości dokonania obiektywnej oceny poprawności takiego stanowiska, w zakresie przyjętego braku przesłanek od odstąpienia od orzeczenia kary pieniężnej przez organ I instancji ze względu na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdza, że działania organu I instancji sprzeciwiają się zasadom wyrażonym na gruncie przepisów art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów.
Ocena ta powinna być zaś odzwierciedlona w treści uzasadnienia wydawanego rozstrzygnięcia. Zważywszy na funkcje uzasadnienia jako elementu decyzji, zgodnie z art. 210 Ordynacji podatkowej powinno ono, w warstwie faktycznej zawierać wskazanie faktów uznanych przez organ za wiarygodne, tym samym dowodów, na których organ w tym zakresie się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił innym dowodom przymiotu wiarygodności i mocy dowodowej, w warstwie prawnej zaś umotywowaną ocenę ustalonych faktów w kontekście konkretnego, adekwatnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, organ pierwszej instancji nie zebrał materiału dowodowego dającego podstawę do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
W art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przewidziano możliwość kasacyjnego (niemerytorycznego) załatwienia sprawy przez organ odwoławczy wówczas gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Zakres czynności postępowania wyjaśniającego jest konieczną, a zarazem wystarczającą przesłanką przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ma uprawnienie tylko i wyłącznie do prowadzenia dodatkowego postępowania. W związku z tym nie jest władny do podejmowania działań je przekraczających. Przeciwne stanowisko oznaczałoby, że faktycznie postępowanie rozpoznawcze w sprawie przeprowadza jedynie organ II instancji, a to z kolei narusza zasadę dwuinstancyjności oraz cel dla którego została ona ustanowiona, gdyż de facto sprawa podlegałaby rozpoznaniu przez organ jednej instancji, tj. organ odwoławczy.
W związku z tym orzekając ponownie w niniejszej sprawie Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego w G. winien uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie przesłanek określonych w art. 22 ust. 3 z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT.
Natomiast umorzenie postępowania w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II GSK 1696/18, o co wnosi Strona w piśmie z dnia 12.02.2019 r., jest przedwczesne, ponieważ wyrok ten jest wiążący w sprawie w której został wydany.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła P. Sp. z o.o. w W. domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji organu I instancji, a nadto zasądzenia na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisu art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 ust 3 w związku z art. 26 ust 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów,
3) naruszenie przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy, art. 121,
art. 122, art. 187 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. w związku z wyrokiem sygn. akt II GSK 1696/18 z dnia 07.12.2018 r. wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowanie prowadzone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. powinno zostać umorzone.
Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w postępowaniu późniejszym ta kwestia nie może być już w ogóle badana.
Sentencja wyroku wydanego przez NSA w istocie odnosi się do niniejszej sprawy. NSA oddalił skargę kasacyjną złożoną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. "w przedmiocie kary pieniężnej za nieuzupełnienia zgłoszenia przewozu."
Ww. wyrok, wydany przez NSA, opisuje w uzasadnieniu kwestie prawną podobną do tej, która występuje w niniejszej sprawie. W sprawie, którą rozstrzygnął NSA strona dopełniła obowiązków wynikających z ustawy SENT i nie uzupełniła wszystkich pól w systemie SENT.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako: "p.p.s.a.").
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga na decyzję organu odwoławczego, którą uchylono w całości w związku ze złożonym odwołaniem decyzję organu I instancji oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W niniejszej sprawie sporne jest, czy zasadnym było przekazanie sprawy przez organ odwoławczy - na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm., dalej jako O.p.) do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi I instancji. Zdaniem skarżącego, prawidłowym było umorzenie postępowania ze względu na wyrok NSA sygn. akt II GSK 1696/18 wydany w bliźniaczo podobnej sprawie.
W związku z kontrolą zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd stwierdził, że powyższe stanowisko strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, przynajmniej na obecnym etapie postępowania.
Stosownie do treści art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie.
Z kolei, zgodnie z treścią stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji art. 233 § 2 O.p., organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W literaturze prawa wskazuje się na wynikający z powyższych uregulowań podział decyzji kasacyjnych na tzw.:
- decyzje kasacyjne typowe (o których mowa w art. 233 § 1 pkt 2 lit. a in fine O.p.), wydawane w przypadkach, gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia danej sprawy w ogóle bądź nie było tych podstaw do rozpatrzenia jej w drodze postępowania podatkowego lub postępowania podatkowego określonego rodzaju oraz
- decyzje z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia (art. 233 § 1 pkt 2 lit. b O.p., art. 233 § 2 O.p.), których celem i wynikiem jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, co odnośnie art. 233 § 2 O.p. dotyczy stwierdzenia po stronie organu, który wydał decyzję w I instancji tak znaczącego naruszenia prawa procesowego (nieuzasadnionego zaniechania postępowania dowodowego, nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnie znacznej części), że naprawienie tych braków, uchybień, w postępowaniu odwoławczym (art. 229 o.p.) nie jest możliwe bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego (p. J. Brolik, Komentarz do art. 233 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wydawnictwo LEX).
Treść art. 233 § 2 O.p. winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 229 O.p., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Według treści art. 229 O.p., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego całokształcie, tzn. nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji wymagać jednak będzie od organu odwoławczego ustalenia, czy organ I instancji zgromadził "całokształt materiału dowodowego" i właściwie ocenił zebrane w sprawie dowody.
Zwrócić też trzeba uwagę, że użyte w art. 233 § 2 O.p. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy.
Chodzi o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części, a w konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania.
Podkreślenia wymaga, że wydana na podstawie art. 233 § 2 O.p. decyzja kasacyjna będąc rozstrzygnięciem procesowym, nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Organ odwoławczy uzyskuje podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wówczas, jeśli z materiałów sprawy wynika, że decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Warunki te zaskarżona do Sądu decyzja spełnia.
Należy zgodzić się z organem II instancji, że skoro ustalenia w sprawie nie są kompletne, a organ I instancji nie podjął koniecznych czynności wyjaśniających, to wydanie decyzji było przedwczesne.
Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przez organ I instancji, nie budzi zastrzeżeń.
Decyzję, o jakiej mowa w art. 233 § 2 O.p., organ odwoławczy może wydać zarówno wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, jak i wówczas, gdy przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Stosując ten przepis, w decyzji kasacyjnej organ odwoławczy dostatecznie odniósł się do podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, wykazując konieczność podjęcia przez właściwy organ I instancji czynności, których rezultat może mieć istotny wpływ na dalsze ustalenia i wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, nie mogły zasługiwać na uwzględnienie zarzuty skargi.
Zdaniem sądu wynikają one po części z niezrozumienia przez skarżącą istoty podjętego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić bowiem należy, iż w polskim systemie prawa nie obowiązuje zasada koniecznego odwołania się do rozstrzygnięć podjętych w podobnych, czy wręcz bliźniaczo podobnych sprawach. Prawo polskie nie opiera się bowiem na regule precedensu.
Oznacza to, iż wyrok NSA wydany w sprawie o sygn. akt II GSK 1696/18 nie jest obowiązujący w tym znaczeniu, że pogląd wyrażony w tymże wyroku (a mówiąc precyzyjniej w jego uzasadnieniu) nie jest poglądem, którym związane są składy orzekające w innych, choćby bliźniaczo podobnych sprawach.
Oczywiście sądy niższych instancji mogą posiłkować się takimi orzeczeniami. Taka możliwość przeradza się jednak w obowiązek wtedy, gdy mamy do czynienia tylko z pewną grupą orzeczeń (np. z orzeczeniami, które zostały wydane przez tzw. składy powiększone Sądu Najwyższego, bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Ponieważ zaskarżona decyzja miała charakter kasatoryjny, a organ II instancji nie zajął się kwestią możliwości umorzenia postępowania, ocena dopuszczalności takiego rozstrzygnięcia przez sąd byłaby obecnie przedwczesna.
Rozważy ją w pierwszej kolejności organ I instancji (po uzupełnieniu materiału we wskazanym przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zakresie), a następnie organ II instancji, o ile wniesione zostanie odwołanie.
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło