I OSK 3268/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-07-02

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywna opinia kuratora oświaty dotycząca planu sieci szkół podstawowych jest zasadna, gdy gmina nie uwzględniła w planie innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, która wcześniej była siedzibą zlikwidowanego gimnazjum, a która została włączona do szkoły podstawowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że negatywna opinia kuratora oświaty była zasadna. Sąd stwierdził, że inna lokalizacja prowadzenia zajęć dydaktycznych, która była siedzibą włączonego do szkoły podstawowej gimnazjum, nie ulega likwidacji z mocy prawa. Brak decyzji organu prowadzącego o likwidacji tej lokalizacji w odpowiednim trybie (zgodnie z art. 89 Prawa oświatowego) skutkuje obowiązkiem jej ujęcia w planie sieci szkół podstawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznał, że w przypadku likwidacji takiej lokalizacji nie stosuje się przepisów art. 39 ust. 7a i art. 89 Prawa oświatowego.
Stan faktyczny
Gmina podjęła uchwałę w sprawie planu sieci szkół podstawowych, w której jako siedzibę Szkoły Podstawowej w [...] wskazano ul. [...]. Nie uwzględniono natomiast innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych ([...] ul. [...]), która wcześniej była siedzibą Gimnazjum w [...], a która została włączona do Szkoły Podstawowej w [...] na mocy uchwały z 2017 r. Kurator Oświaty wydał negatywną opinię, uznając, że nie zastosowano przepisów dotyczących likwidacji innej lokalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił opinię, uznając, że Gimnazjum zakończyło działalność, a tym samym lokalizacja przestała istnieć. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Kuratora Oświaty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę Gminy [...]. Zasądził od Gminy [...] na rzecz [...] Kuratora Oświaty zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 lipca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Kuratora Oświaty w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Go 433/19 w sprawie ze skargi Gminy [...] na negatywną opinię [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie planu sieci dróg publicznych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz [...] Kuratora Oświaty w [...] kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 września 2019 r. (sygn. akt II SA/Go 433/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. – po rozpoznaniu skargi Gminy [...] – uchylił negatywną opinię [...] Kuratora Oświaty w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie planu sieci szkół publicznych. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że w dniu 19 marca 2019 r. Rada Miejska w [...] podjęła uchwałę nr [...] w sprawie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic obwodów. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], [...] Kurator Oświaty – działając na podstawie art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.- Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.) – negatywnie jednak zaopiniował zgodność proponowanego planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy - Prawo oświatowe. Uzasadniając swoje stanowisko, [...] Kurator Oświaty podniósł, że wśród szkół ujętych w powyższym planie, znajdowała się m. In. Szkoła Podstawowa w [...], której siedzibę określono w przesłanym do zaoopiniowania projekcie uchwały jako: [...] ul. [...], niewskazując przy tym innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ([...] ul. [...]), a która to lokalizacja była wykazana w uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W tej ostatniej uchwale – jak wywodził Kurator - wykazano bowiem, że po pierwsze, klasy dotychczasowego Gimnazjum w [...] prowadzone są w Szkole Podstawowej w [...], mającej siedzibę przy ul. [...], a po drugie, podano inną lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych - tj. [...], ul. [...]. Ponadto z treści postanowienia, zawartego w § 3 uchwały Rady Miasta z dnia 21 marca 2017 r. wynikało, że do Szkoły Podstawowej w [...], która rozpocznie działalność w dniu 1 września 2017 r. włącza się Gimnazjum w [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...]. Poza tym organ zauważył, że w dniu 23 kwietnia 2019 r. do Kuratorium Oświaty w [...] wpłynęło pismo z dnia 21 kwietnia 2019 r. nr [...], z którego wynikało, że w bieżącym roku szkolnym, w budynku położonym w [...] przy ul. [...] prowadzone są zajęcia dydaktyczne dla uczniów trzecich klas gimnazjum, funkcjonujących w Szkole Podstawowej w [...]. Ostatecznie zatem Kurator, powołując się na treść art. 39 ust 7a ustawy - Prawo oświatowe, który stanowi, że w przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły, przyjął, że w przypadku likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć w Szkole Podstawowej w [...] tj. [...], ul. [...], należało w tym przypadku zastosować przepisy art. 89 ustawy - Prawo oświatowe. Niezastosowanie zaś powyższego trybu, zdaniem organu, skutkowało wydaniem negatywnej opinii. Na wyżej przedstawiony akt nadzoru Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła [...] Kuratorowi Oświaty naruszenie art. 39 ust. 8 w zw. z art. 39 ust. 7a ustawy - Prawo oświatowe, polegające na wadliwym przyjęciu, że do planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w sprawie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkól podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic ich obwodów, zastosowanie znajduje przepis art. 39 ust. 7a Prawa oświatowego, podczas gdy z treści przepisu art. 39 ust. 8 cyt. ustawy wynika, że przepis art. 39 ust. 7a winien być stosowany tylko odpowiednio, a nie wprost i bezwzględnie do każdego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że - z uwagi na treść art. 39 ust. 7a - omawianej ustawy, był on obowiązany sprawdzić, czy w projekcie planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] zostały ujęte wszystkie, inne lokalizacje prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...], które zostały utworzone. Za nieujęte zaś należało traktować wszystkie te, które nie zostały zlikwidowane. Ponadto akcentował, iż oceny swojej dokonywał z uwzględnieniem zastosowania przez Gminę [...] przepisów art. 89 ustawy prawo oświatowe, jeżeli inną lokalizację zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych utworzono lub zlikwidowano od dnia 1 stycznia 2019 r. W tym bowiem dniu, na mocy ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245), weszły w życie: art. 39 ust. 5a ustawy, który stanowi, że w uchwale w sprawie planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę wskazuje się adresy ich siedzib szkół oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, oraz art. 39 ust. 7a ustawy, który przewiduje, że w przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły i stosuje się przepisy art. 89 ustawy. W ocenie organu, Gmina [...] nie wykazała natomiast, że dokonała lub dokona likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacji określonej jako: [...], ul. [...]. Uchylając – na zasadzie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej; "p.p.s.a.") - zaskarżoną opinię, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wkl. uznał, że skarga była zasadna, gdyż - w jego ocenie - (cyt.): "stanowisko wyrażone w zaskarżonej opinii wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz prawa materialnego, polegającym na błędnej interpretacji przepisów art. 39 ust. 7a oraz art. 89 ustawy". Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd I instancji wyjaśnił, że Rada Miejska w [...] podjęła następujące uchwały w sprawie przekształcenia Szkoły w [...] z dotychczasowej sześcioletniej Szkoły Podstawowej w ośmioletnią Szkołę Podstawową: 1. uchwała z dnia [...] lutego 2017 nr [...] w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, 2. uchwała z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, 3. uchwała z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia przekształcenia dotychczasowej sześcioletniej Szkoły Podstawowej w [...] w ośmioletnią Szkołę Podstawową w [...] (będąca jednocześnie aktem założycielskim ośmioletniej Szkoły Podstawowej w [...]). Zgodnie zaś z § 3 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 21 marca 2017 r. nr 0007.337.201., gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. (a uchwała ta została pozytywnie zaopiniowana przez [...] Kuratora Oświaty). W tej sytuacji – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - niewskazanie w projekcie planu sieci publicznych szkół podstawowych, obowiązującego w Gminie [...] od dnia 1 września 2019 r., lokalizacji: [...], ul. [...] (dotąd gimnazjum) należało odczytywać jako skutek zmian, wprowadzonych reformą szkolnictwa, która weszła w życie ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – prawo oświatowe (DZ. U. 2017. poz. 60). Przepisy wprowadzające (...) zakładały bowiem przekształcenie z dniem 1 września 2017 r. dotychczasowych szkół podstawowych w szkoły ośmioletnie oraz zakończenie działalności gimnazjów z dniem 31 sierpnia 2019 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, niewskazanie lokalizacji zajęć dydaktycznych, prowadzonych przez Szkołę Podstawową w [...] w [...], ul. [...] nie można było przy tym kwalifikować jako likwidacji szkoły - w rozumieniu art. 89 ustawy - Prawo oświatowe, gdyż przepis ten nie mógł w tym przypadku znaleźć zastosowania. Zgodnie z treścią art. 89 ust.1 omawianej ustawy, jak wywodził Sąd, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Przewidziany w tym przepisie tryb likwidacji szkoły publicznej dotyczy więc – jak twierdził Sąd Wojewódzki - (cyt.): "co do zasady likwidacji dobrowolnej – na podstawie decyzji podejmowanej uznaniowo przez organ prowadzący szkołę". Kluczowe bowiem - z punktu widzenia przytoczonego przepisu – było określenie: "zapewnienie kontynuowania nauki". Powyższe zatem doprowadziło Sąd Wojewódzki do wniosku, że (cyt.): "rozumienie tego określenia powinno wynikać z dosłownego znaczenia czasownika . Chodzi zatem o stworzenie organizacyjnych warunków przyjęcia dzieci lub młodzieży będących uczniami likwidowanej szkoły do innej szkoły. Jest to obowiązek bezwzględny, przy czym obowiązkiem organu jest zapewnienie kontynuowania nauki w szkole tego samego typu w rozumieniu art. 18. A zatem konieczne jest zapewnienie kontynuowania w takiej szkole jaka jest likwidowana. Warunek powyższy nie może zostać spełniony w sytuacji zmian wynikających z reformy szkolnej, która od 2017 r. zakłada wygaszanie, a z dniem 31 sierpnia 2019 r. - likwidację gimnazjum. (...) prawidłowość przedstawionego przez Gminę [...] projektu planu sieci publicznych szkół podstawowych, w tym w szczególności niewskazanie lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych prowadzonych przez Szkołę Podstawową w [...] w [...] ul. [...], należy oceniać z uwzględnieniem przepisów w.w. ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – prawo Oświatowe". Udzielając zaś wytycznych organowi Sąd polecił by przy ponownym rozpoznaniu sprawy [...] Kurator Oświaty uwzględnił rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, [...] Kurator Oświaty zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim naruszenie prawa materialnego, to jest: 1) art. 151 p.p.s.a. i błędną wykładnię art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.) - dalej pr. ośw., poprzez przyjęcie, że kurator oświaty opiniuje zgodność planu sieci szkól podstawowych z warunkami określonymi wyłącznie w art. 39 ust. 1,2, 6 i 7 pr. ośw.; 2) art. 151 p.p.s.a. i błędną wykładnię § 3 pkt 3 uchwały z dnia [...] marca 2017 r. Rady Miejskiej w [...] nr [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 206 ust. 2 pkt 4 i art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.) – dalej: " p.w.u.p.o.", poprzez przyjęcie, że skoro Gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r., to z dniem 1 września 2019 r. przestała istnieć inna lokalizacja zajęć prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacja w [...] przy ul. [...]; 3) art. 151 p.p.s.a. i błędną wykładnię art. 39 ust. 7a pr. ośw., poprzez przyjęcie, że w przypadku likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej, powstałej na skutek włączenia gimnazjum do szkoły podstawowej, nie stosuje się przepisów art. 89 pr. ośw.; 4) art. 151 p.p.s.a, i niezastosowanie art. 39 ust. 7a pr. ośw., poprzez nieustalenie, że Gmina [...] obowiązana była dokonać likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacji w [...] (ul. [...]), zgodnie z przepisami art. 89 pr. ośw., jeżeli jej zamiarem była likwidacja tej lokalizacji; 5) art. 151 p.p.s.a. i niezastosowanie art. 39 ust, 5a pr. ośw., poprzez nieustalenie, że Gmina [...] obowiązana była ująć inną lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizację w [...] (ul. [...]), w planie sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] od 1 września 2019 r., jeżeli ww. lokalizacji nie zlikwidowała. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne [...] Kurator Oświaty wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim lub uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi - wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżący organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina [...] wnosiła o jej oddalenie wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Przedstawione wyżej zarzuty zostały oparte na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego i okazały zasadne. Przedmiotowa sprawa dotyczyła skargi Gminy [...] na opinię [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną w stosunku do uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...]marca 2019 r. nr [...] w sprawie projektu uchwały w sprawie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] oraz określenia granic obwodów. W uchwale tej zaś przedstawiono wykaz szkół podstawowych, działających na terenie Gminy, w tym wskazano Szkołę Podstawową w [...], podając - jako jej siedzibę [...] ul. [...]. W uchwale nie wskazano natomiast innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ([...] ul. [...]), a która to lokalizacja była wykazana w poprzedniej uchwale Rady Miejskiej w [...] to jest uchwale z dnia [...] marca 2017 r. [...] w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. W tej ostatniej bowiem uchwale było wykazane, że klasy dotychczasowego Gimnazjum w [...] prowadzone są w Szkole Podstawowej w [...], mającej siedzibę przy ul. [...], a także podano inną lokalizację prowadzenia owych zajęć - [...], ul. [...]. Z tych powodów [...] Kurator Oświaty – działając na podstawie art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.) – negatywnie zaopiniował zgodność proponowanego planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a-6 i 7a ustawy - Prawo oświatowe. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że - zgodnie z art. 39 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej opinii, to jest: Dz. U. z 2018 r. poz. 996 ze zm.). - ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i 7 następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 5a – 7a. Po myśli zaś w/w przepisów: ust. 1 - Sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. ust. 2 - Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 1) 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych; 2) 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych. ust. 5 - Rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. ust. 5a - W uchwale, o której mowa w ust. 5, wskazuje się adresy siedzib szkół, o których mowa w ust. 5, oraz adresy innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. ust. 5b – Obwód szkoły podstawowej, w tym szkoły podstawowej obejmującej strukturą organizacyjną część klas szkoły podstawowej lub szkoły filialnej, nie może posiadać części wspólnej z obwodem innej szkoły podstawowej, z wyjątkiem szkoły podstawowej obejmującej swoją strukturą organizacyjną część klas szkoły podstawowej lub szkoły filialnej, w zakresie klas nieobjętych strukturą organizacyjną tej szkoły. ust. 6 – Rada gminy, podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 5, dąży do tego, aby szkoły podstawowe były szkołami: 1) o pełnej strukturze organizacyjnej; 2) funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji. ust. 7a – W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego tworzenie i likwidacja innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi przekształcenie szkoły. Przepisy art. 89 stosuje się. Zgodnie zaś z art. 89 ust. 1 omawianej ustawy, szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 14-18, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów, a w przypadku uczniów pełnoletnich - tych uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Jak zatem z powyższych regulacji prawnych wynika, przewidują one ściśle określone wymagania, które musi spełniać zarówno proces tworzenia sieci szkół publicznych jak i sama ich sieć a zatem regulacje te nie dopuszczają, aby ich treść podlegała jakiejkolwiek wykładni celowościowej, w wyniku zastosowania której, można byłoby przyjąć, że w zależności od danej, konkretnej sytuacji stosowanie niektórych z w/w uregulowań byłoby zbędne. Z tego względu skład orzekający uznał, że pogląd Sądu Wojewódzkiego, który został wyrażony w zaskarżony wyroku, a sprowadzał się do stanowiska, iż tryb likwidacji szkoły przewidziany w art. 89, do którego stosowania odsyła art. 39 ust. 7a omawianej dotyczy (cyt.): "co do zasady likwidacji dobrowolnej – na podstawie decyzji podejmowanej uznaniowo przez organ prowadzący szkołę" bo kluczowe (cyt.): "z punktu widzenia przytoczonego przepisu – było określenie: a (cyt.): "rozumienie tego określenia powinno wynikać z dosłownego znaczenia czasownika . nie był uzasadniony. Omawiane przepisy były czytelne oraz zrozumiałe i – jak wyżej wskazano – nie dopuszczały w tym przypadku żadnej dowolności interpretacyjnej. Zauważyć też trzeba, na co słusznie zresztą zwrócił uwagę skarżący kasacyjnie organ, że Sąd Wojewódzki – w rzeczywistości nie analizował w ogóle ocenianego aktu przez pryzmat art. 39 ust. 5a i 7a pr. ośw., chociaż - w dacie wydawania przez Kuratora wspomnianej wyżej opinii – przepisy te już obowiązywały. Na mocy bowiem ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245) weszły one w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Znamienne zaś w sprawie było, że fakt dokonywania przez Kuratora analizy przesłanej mu do zaopiniowania uchwały, w kontekście art. 39 ust. 5a oraz 7a omawianej ustawy, wynikał zarówno z treści opinii jak i z treści odpowiedzi na skargę a także z literalnej treści zaskarżonego wyroku. Przepis art. 39 ust. 5a pr. ośw. nakazuje by w uchwale dotyczącej planu sieci szkół publicznych był podany adres innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych zaś art. 39 ust. 7a pr. ośw. – jak wyżej wskazano - stanowi, że likwidacja innych lokalizacji prowadzenia w/w zajęć stanowi przekształcenie szkoły. W takiej zatem sytuacji nie można było treści tych przepisów pomijać. Podkreślenia też wyga, że niewłaściwie przepis art. 39 ust. 7a pr. ośw. wykładała sama Gmina, twierdząc, iż z mocy tego przepisu, art. 89 pr. ośw. stosuje się jedynie odpowiednio. Tymczasem przepis art. 39 ust. 7a pr. ośw. stanowi o stosowaniu w/w artykułu wprost i nic nie wspomina o stosowaniu odpowiednim ( "Przepisy art. 89 stosuje się"). Termin "odpowiednio" zamieszczony natomiast został w innym przepisie, to jest w art. 39 ust. 8 pr. ośw., zgodnie z którym – jak wyżej wskazano - ustalenie planu sieci publicznych szkół, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w art. 39 ust. 1, 2 i 5a-7a pr. ośw. czyli – jak słusznie zauważa autor skargi kasacyjnej – termin "odpowiednio" należy w tym wypadku odnosić do warunków, które ocenia kurator, wydając opinię. Zaakcentować też trzeba, że dokonana w niniejszej sprawie przez Sąd Wojewódzki wykładnia prawa materialnego – wbrew literalnej treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku - nie uwzględniała również w ogóle przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60 ze zm. dalej: " p.w.u.p.o." ). Wskazać zaś trzeba, iż zgodnie z art. 129 ust. 1 p.w.u.p.o. dotychczasowe gimnazjum można było : 1) przekształcić w ośmioletnią szkołę podstawową, o której mowa w art. 18 ust. I pkt 1 pr. ośw.; 2) włączyć do ośmioletniej szkoły podstawowej, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 pr. ośw. ( co w niniejszej sprawie miało miejsce). Po myśli zaś art. 129 ust. 2 w/w ustawy, rozpoczęcie działalności przez szkołę, utworzoną zgodnie z ust. 1 mogło nastąpić: z dniem 1 września 2017 r., z dniem 1 września 2018 r. albo z dniem 1 września 2019 r. Przy czym – jak stanowił art. 129 ust. 7 cyt. ustawy – za dzień rozpoczęcia działalności przez szkołę uznawany był za dzień odpowiednio przekształcenia (art. 129 ust. 1 pkt 1) albo włączenia (art. 129 ust. 1 pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 129 ust. 8 p.w.u.p.o., w roku szkolnym odpowiednio 2017/2018 i 2018/2019 w szkole, utworzonej zgodnie z powyższymi zasadami, prowadzi się klasy dotychczasowego gimnazjum, aż do czasu likwidacji tych klas zgodnie z art. 127 p.w.u.p.o. Jak stanowi przy tym art. 129 ust. 16 p.w.u.p.o., za dzień zakończenia działalności dotychczasowego gimnazjum uznaje się dzień 31 sierpnia roku, w którym następuje włączenie dotychczasowego gimnazjum do ośmioletniej szkoły podstawowej. W tej sytuacji zgodzić się zatem trzeba ze stanowiskiem Kuratora, że z treści wyżej przytoczonych Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo oświatowe nie wynika, aby inna lokalizacja zajęć prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej, powstałej na skutek włączenia do niej gimnazjum, uległa likwidacji z mocy samego prawa z dniem zakończenia działalności tego gimnazjum. Przypomnieć natomiast należy, że zgodnie z § 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia 21 marca 2017 r. nr 0007.337.2017 w sprawie dostosowania sieci szkól podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, z dniem 1 września 2017 r. do Szkoły Podstawowej w [...] (mającej siedzibę w [...] przy ul. [...]), na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 2 p.w.u.p.o., włączono Gimnazjum w [...] (mające dotąd siedzibę w [...] przy ul. [...]) i - stosownie do art. 206 ust. 2 pkt 4 i art. 210 ust. 1 p.w.u.p.o. - określono warunki tego włączenia postanawiając, że: 1) Szkoła Podstawowa w [...] rozpocznie działalność z dniem 1 września 2017 r. 2) kształcenie w klasie I Szkoły Podstawowej w [...] rozpocznie się w roku szkolnym 2017/2018; 3) Gimnazjum w [...] zakończy działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r. W analizowanej zatem sytuacji należało wprawdzie zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że Gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r., ale uszło uwagi Sądu I instancji, że na skutek owego włączenia Gimnazjum do Szkoły Podstawowej, jego siedziba w [...] przy ul. [...] stała się przez to inną lokalizacją prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...]. Klasy gimnazjalne stały się klasami Szkoły Podstawowej w [...]. Dlatego też skład orzekający uznał, że zarzuty oparte na błędnej wykładni § 3 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] oraz art. 129 ust. 1 pkt 2, art. 206 ust. 2 pkt 4 i art. 210 ust. 1 p.w.u.p.o. poprzez przyjęcie przez Sąd Wojewódzki, że skoro Gimnazjum w [...] zakończyło działalność z dniem 31 sierpnia 2017 r., to z dniem 1 września 2019 r. przestała istnieć inna lokalizacja zajęć prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...] (lokalizacja w [...] przy ul. [...]) były trafne. W świetle bowiem powyższych uregulowań, siedziba Gimnazjum w [...] przestałaby istnieć z dniem 1 września 2019 r., ( a nie inna lokalizacja prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...]), jeżeli Rada Miejska w [...] nie włączyłaby tego Gimnazjum do Szkoły Podstawowej w [...]. W takiej bowiem sytuacji Gimnazjum zakończyłoby swoją działalność (art. 127 ust. 1 i 2 p.w.u.p.o.). Tak się jednak nie stało, gdyż – co było niesporne - Rada Miejska w [...] postanowiła włączyć Gimnazjum w [...] wcześniej do Szkoły Podstawowej w [...] ( § 3 uchwały z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]). W rezultacie zatem należało uznać, że skoro ani przepisy p.w.u.p.o. ani Prawa oświatowego nie przewidują, że inna lokalizacja prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej ulega likwidacji z mocy samego prawa i nie określają daty takiej likwidacji to decyzję w tym zakresie winien istnie podjąć organ prowadzący szkolę posiadającą inną lokalizację prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Tymczasem Gmina [...] nie wykazała, że dokonała lub dokona z dniem 31 sierpnia 2019 r. likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych Szkoły Podstawowej w [...], tj. lokalizacji w [...] (ul. [...]). Jeżeli zaś decyzję o likwidacji innej lokalizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych podjęto po dniu 1 stycznia 2019 r. to - zgodnie z art. 39 ust. 7a pr, ośw.- powinna ona nastąpić w trybie przepisów art. 89 pr. ośw. Błędnie zatem przyjął w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, że w przypadku likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły podstawowej, powstałej na skutek włączenia gimnazjum do szkoły podstawowej, nie stosuje się art. 39 ust. 7a pr. ośw. i przepisów art. 89 pr. ośw. Reasumując więc, należy zgodzić się z Kuratorem, że jeżeli Gmina [...] nie podjęła decyzji o likwidacji innej lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w [...] w odpowiednim trybie, to lokalizacja ta winna być ujęta w planie sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez Gminę [...] od 1 września 2019 r. Z tych powodów skład orzekający uznał, że również pozostałe zarzuty kasacyjne, to jest oparte na obrazie art. 39 ust. 1, 2, 5, 5a, 6,, 7, 7a i 8 oraz art. 89 pr. ośw. były usprawiedliwione. Kończąc, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie nadto wyjaśnić, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki stwierdził, że stanowisko Kuratora, wyrażone w zaskarżonej opinii oparte zostało na błędnej interpretacji przepisów art. 39 ust. 7a oraz art. 89 p. ośw. oraz wydano ją z naruszeniem przepisów prawa procesowego, poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy ( w skardze kasacyjnej nie wskazano zaś zarzutów procesowych), to jednak, skoro Sąd Wojewódzki nie wskazał żadnych owych przepisów procesowych a jednocześnie nie wynikały one z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku a przy tym – co było w tej sprawie istotne - niniejsze postępowanie nie toczyło w ogóle na podstawie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego, to należało uznać, że w istocie rzeczy wydanie wyroku przez sąd I instancji uwzględniającego skargę oparte było na przyjęciu, że zaskarżona opinia naruszała tylko prawo materialne. W rezultacie więc, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przytoczone wyżej zarzuty kasacyjne okazały się usprawiedliwione, co skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej i wydaniem wyroku na zasadzie art. 188 w zw. z art. 151 i art. 193 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.10.2026. · Źródło