I SA/Gd 1114/18
WyrokWSA w Gdańsku2019-09-18
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Elżbieta Rischka, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jako wierzytelności pieniężnej, dokonane na podstawie zawiadomienia sporządzonego według wzoru Ministra Finansów, jest prawidłową czynnością egzekucyjną, nawet jeśli skarżąca kwestionuje prawidłowość decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zajęcie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jako wierzytelności pieniężnej było prawidłową czynnością egzekucyjną. Zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone zgodnie z obowiązującym wzorem i zawierało wszystkie wymagane elementy. Kwestie dotyczące prawidłowości decyzji wymiarowej, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, nie mają wpływu na ocenę legalności samej czynności egzekucyjnej.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny dokonał zajęcia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych A.K. na poczet zaległości podatkowych. Strona wniosła skargę na tę czynność egzekucyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny odmówił wstrzymania postępowania i oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Strona wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zawiadomienia o zajęciu oraz wpływ toczących się postępowań dotyczących decyzji wymiarowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] - prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku A. i K.K. m.in. na podstawie wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]w dniu 21 kwietnia 2017r. tytułów wykonawczych nr [...] (obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013) i nr [...]oraz nr [...] (obejmujących należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2012 oraz odsetek za zwłokę), dokonał zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2018r. zajęcia w Urzędzie Skarbowym [...] wierzytelności z przysługującej zobowiązanej nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za 2017r.
Wydruk powyższego zawiadomienia doręczony został stronie w trybie w art. 43 K.p.a. w dniu 2 lipca 2018r.
Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej w dniu 30 czerwca 2017r. (wraz z odpisem zawiadomienia z dnia 22 czerwca 2017r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę w Zespole Szkół w S.).
Korzystając z przysługującego prawa pismem z dnia 6 lipca 2018r. skarżąca wniosła skargę na w/w czynność egzekucyjną z dnia 18 czerwca 2018r., zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 35 § 1, art. 57 § 1 i art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, wnosząc o uwzględnienie skargi oraz uchylenie skarżonej czynności, a nadto o wstrzymanie prowadzonego postępowania do czasu rozpatrzenia skargi.
Postanowieniem z dnia z dnia 24 lipca 2018r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił wstrzymania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne, w tym samym dniu skargę oddalił.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego, pismem z dnia 14 sierpnia 2018r. strona złożyła zażalenie, w którym zarzuciła wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów:
- art. 54 § 1, § 2, §4, § 5, § 5a, § 6 w związku z art. 89 § 1-3 u.p.e.a.,
art. 54 § 1, § 2, §4, § 5, § 5a, § 6 w związku z art. 35 § 1, art. 57 § 1 u.p.e.a.,
art. 124 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.,
poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ( dalej: DIAS, organ odwoławczy) - po analizie akt sprawy - wydał w dniu 27 września 2018 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjną, w postaci zajęcia z dnia 18 czerwca 2018 r. w Urzędzie Skarbowym [...] wierzytelności z przysługującej stronie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2017r. - DIAS nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przez organ egzekucyjny. Wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a w/w ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89- 92 tej ustawy).
Z akt sprawy wynikało, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, wzywając jednocześnie dłużnika, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Zawiadomienie z dnia 18 czerwca 2018 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności - Urzędowi Skarbowemu [...] - w tym samym dniu. Jednocześnie, organ egzekucyjny zawiadomił stronę o zajęciu w/w wierzytelności, doręczając w trybie art. 43 K.p.a. wydruk tego zawiadomienia w dniu 2 lipca 2018r.
DIAS nie dopatrzył się również uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia 18 czerwca 2018 r. zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., w tym - wbrew stanowisku strony - oznaczenie rodzaju zajętej wierzytelności.
Ponadto, przedmiotowe zawiadomienie sporządzone jest według wzoru określonego przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych określił stosowny wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w załączniku nr 5 do w/w rozporządzenia.
W kwestii pozostających w toku postępowań sądowych w sprawach ze skarg na będące podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych decyzje wymiarowe, organ odwoławczy zauważył, że poza zakresem badania w niniejszym postępowaniu pozostaje podniesiona przez stronę ta okoliczność.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego niedopuszczalności zastosowania przedmiotowego środka egzekucyjnego z uwagi na nieprawidłowe pod względem formalnym podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego tj. bez wydania stosownego postanowienia, organ odwoławczy wyjaśnił, że zastosowanie w dniu 18 czerwca 2018r. skarżonego środka egzekucyjnego miało miejsce już po podjęciu zawieszonego postępowania, które nastąpiło z mocy prawa w dniu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów (postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...]z dnia 27 lutego 2018r. i nr [...]z dnia 28 lutego 2018r.), a o którym to - wbrew twierdzeniu strony - organ powiadomił wydanym w dniu 6 marca 2018r. postanowieniem o nr [...] (doręczonym skarżącej – w trybie art. 43 K.p.a. - w dniu 26 marca 2018r.).
Podsumowując, DIAS stwierdził, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 lipca 2018 r., oddalające skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia 18 czerwca 2018 r., jest prawidłowe i zgodne z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie organu odwoławczego, strona wniosła o jego uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 24 lipca 2018 r.
W uzasadnieniu złożonej skargi zobowiązana podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w zażaleniu, w którym zakwestionowała prawidłowość sporządzenia w/w zawiadomienia pod względem formalnym, z uwagi na wskazanie w nim w sposób błędny i ogólnikowy przedmiotu zajęcia - " z tyt. PIT 37 Paczka [...]. Strona podniosła także kwestię wpływu na przedmiotową sprawę innych rozstrzygnięć - dotyczących decyzji będącej podstawą wystawienia tytułów wykonawczych z dnia 21 kwietnia 2017 r. oraz zarzutów w sprawie prowadzenia na jego podstawie egzekucji administracyjnej. Postanowieniom obu instancji strona zarzuciła, poprzez niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania, tj.:
art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a.,
art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a i § 6 w zw. z art. 89 § 1 - § 3 u.p.e.a.,
-art. 124 §1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a..
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a w/w ustawy, tj. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (art. 89 w zw. z art. 92 tej ustawy).
Z akt sprawy wynika także, że w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny przesłał do dłużnika zajętej wierzytelności - Urzędu Skarbowego [...] - zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, wzywając jednocześnie dłużnika, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Zawiadomienie z dnia 18 czerwca 2018 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności - Urzędowi Skarbowemu [...] - w dniu 18 czerwca 2018 r.. Jednocześnie, organ egzekucyjny zawiadomił A.K. o zajęciu w/w wierzytelności, doręczając jej w dniu 2 lipca 2018 r. w trybie art. 43 K.p.a. - skutecznie i w sposób prawidłowy - odpis przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu.
Organ egzekucyjny dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a..
Wbrew treści skargi, w sprawie nie zaistniały również uchybienia formalne.
Zawiadomienie z dnia 18 czerwca 2018 r. zawierało, wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a., m.in. numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej oraz okres, za który należność została określona, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek, a także kwotę należnych kosztów egzekucyjnych. Ponadto, przedmiotowe zawiadomienie sporządzone zostało według wzoru określonego przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, określił stosowny wzór zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w załączniku nr 5 do w/w rozporządzenia. W w/w zawiadomieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w sposób jednoznaczny wskazał z jakiego tytułu zajmuje wierzytelność.
Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez A.K. w złożonej skardze argumentu co do toczących się postępowań dotyczących: decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, prawidłowości nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, czy też zarzutów wniesionych w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Sąd wskazuje, że powyższe postępowania nie mają wpływu na postępowanie w zakresie rozpatrzenia środka zaskarżenia, jakim jest skarga wniesiona w oparciu o art. 54 § 1 u.p.e.a..
Przedmiotem postępowania prowadzonego w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego może być bowiem wyłącznie ocena kwestii odnoszących się jedynie do przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tej czynności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 53/2018; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1117/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15).
Tym samym uznać należy, że Dyrektor Izby prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 24 lipca 2018 r. oddalające skargę strony i odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Urzędzie Skarbowym [...], dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia 18 czerwca 2018 r., jest prawidłowe i zgodne z prawem. W ocenie Sądu, argumenty podnoszone w złożonej skardze nie znajdują uzasadnienia w przedmiotowej sprawie, bowiem kwestionowana czynność egzekucyjna była prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło