II SA/Wa 690/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-18
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Joanna Kube, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który wcześniej otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery jako funkcjonariusz innej służby mundurowej, może ponownie ubiegać się o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego w ramach służby wojskowej?Ratio decidendi
Żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. Otrzymanie takiego ekwiwalentu, niezależnie od tego, czy zostało wypłacone w ramach służby wojskowej, czy innej formacji mundurowej, stanowi trwałą realizację prawa do zakwaterowania i wyłącza możliwość ponownego skorzystania z pomocy państwa w tym zakresie.Stan faktyczny
A. G., będąc funkcjonariuszem Biura Ochrony Rządu (BOR), otrzymał w 2017 r. ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. Po podjęciu zawodowej służby wojskowej złożył wniosek o przydział kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Organ administracji odmówił przydziału, uznając, że wcześniejsze otrzymanie ekwiwalentu wyłącza możliwość ponownego skorzystania z prawa do zakwaterowania na podstawie art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację przepisów i naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego oddala skargę
A. G. w dniu [...] listopada 2018 r. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] wniosek o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego w związku z pełnieniem służby w [...] i zawartym kontraktem na pełnienie zawodowej służby wojskowej od [...] listopada 2018 r. do [...] października 2020 r. Do wniosku załączył umowę z [...] grudnia 2017 r. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu, którą zawarł ze Skarbem Państwa – Biuro Ochrony Rządu dalej BOR - pełniąc służbę w BOR.
Wnioskodawca w latach 2003 - 2012 r. był żołnierzem zawodowym, od końca 2012 r. do stycznia 2018 r. - funkcjonariuszem BOR, a od lutego 2018 r. do końca października 2018 r. – funkcjonariuszem Służby Ochrony Państwa, dalej SOP.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmówił przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na rzecz A. G., wskazując jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 133 z poźn. zm.), dalej ustawa o zakwaterowaniu.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego, po rozpoznaniu odwołania A. G., decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z poźn. zm.) dalej k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając ww. rozstrzygnięcie, organ wskazał na treść art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do 30 czerwca 2004 r.
Świadczenie to, zgodnie z art. 24 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r., było obok podstawowego - przydziału kwatery - drugą z form realizacji prawa do kwatery żołnierza zawodowego. Żołnierz zawodowy mógł otrzymać przydział kwatery albo ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery.
Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r., wysokość ekwiwalentu pieniężnego wynosiła 3% wartości przysługującej kwatery za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość uposażenia według stopnia wojskowego. Wartość przysługującej kwatery stanowiła iloczyn maksymalnej powierzchni mieszkalnej należnej osobie uprawnionej do kwatery w dniu przyznania ekwiwalentu, wskaźnika 1,66 i ceny 1 m2 powierzchni użytkowej kwatery.
Nadto wskazano, że zgodnie z art. 76 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), prawo do uposażenia powstawało z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej, wysokość ekwiwalentu pieniężnego wynosiła 3% wartości kwatery za każdy rok liczony od rozpoczęcia pełnienia tej służby, zaliczany do wysługi lat, z ograniczeniem, o którym mowa w art. 47 ust. 2 (nie mniej niż 65% i nie więcej niż 80%). Cena 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu ustalana była według średnich cen rynkowych zakupu lokalu mieszkalnego w danym garnizonie w dniu przyznania ekwiwalentu.
Organ odniósł powyższe do art. 83 ust. 2 ustawy z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2017 r. poz. 985), który stanowił podstawę wypłaty skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, stwierdzając, że ww. rozwiązania prawne były identyczne. Prawo do lokalu funkcjonariusza BOR podlegało realizacji również przez przydział lokalu albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu. Ekwiwalent pieniężny był wypłacany na podstawie umowy zawartej między Szefem BOR, a osobą uprawnioną. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego wynosiła również 3% wartości przysługującego lokalu, za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość uposażenia według posiadanego stopnia. Wartość przysługującego lokalu stanowił iloczyn maksymalnej powierzchni mieszkalnej należnej osobie uprawnionej do lokalu w dniu przyznania ekwiwalentu wskaźnika 1,66 i ceny 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu. Wysokość ekwiwalentu nie mogła być niższa niż 65% i wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu. Cena 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu ustalana była według średnich cen rynkowych zakupu lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby w dniu przyznania ekwiwalentu. Określone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji warunki i tryb przyznawania ekwiwalentu, w rozporządzeniu z dnia 27 czerwca 2002 r. w sprawie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 108, poz. 955 z poźn. zm.) były również tożsame z warunkami określonymi przez Ministra Obrony Narodowej w rozporządzeniu z 17 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery (Dz. U. z 2003 r. Nr 129 poz. 1183).
Analiza przedstawionych wyżej przepisów doprowadziła organ do konstatacji, że - po pierwsze - ustawodawca zagwarantował funkcjonariuszowi BOR i żołnierzowi zawodowemu takie same uprawnienia związane z prawem do zakwaterowania (art. 76 ust. 1 ustawy o BOR i art. 24 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r.). Wypłata ekwiwalentu, w każdej z tych formacji mundurowych, była trwałą realizacją prawa do zakwaterowania i po jego otrzymaniu funkcjonariusz i żołnierz zawodowy nie mogli i nie mogą ponownie realizować tego prawa. Nadto do lipca 2004 r. obowiązywał art. 47 ust. 9 ustawy o zakwaterowaniu, na podstawie którego ekwiwalent pieniężny za rezygnację z osobnej kwatery stałej (jako forma realizacji "prawa do kwatery") nie należał się osobie uprawnionej (a więc nie tylko żołnierzowi), jeśli zajmowała ona lokal w zasobach pracodawcy i nie przekazała go do dyspozycji tego podmiotu. Świadczy to o tym, że żołnierz, jako osoba uprawniona, nie mógł skorzystać z dwóch form zakwaterowania: w postaci pieniężnej - od Agencji i rzeczowej - np. od Skarbu Państwa, będąc funkcjonariuszem BOR, policjantem, strażakiem itd.
Po drugie, dla rozpoznawanej sprawy - zdaniem organu - trwały charakter tego świadczenia wynikał również z tego, że sposób wyliczenia ekwiwalentu gwarantował wypłatę kwoty zapewniającej możliwość stałego zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionego z rodziną. Zwrócono uwagę, że istotne jest również to, że kwota wypłacanego ekwiwalentu pieniężnego zależna była m.in. od wysługi lat. Zarówno żołnierzowi będącemu uprzednio funkcjonariuszem, jak i funkcjonariuszowi będącemu uprzednio żołnierzem, tak jak w niniejszej sprawie, do wyliczenia ekwiwalentu zaliczany był każdy rok wysługi w obu tych formacjach (art. 92 ustawy o BOR i art. 13 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 3a ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym). Na tej podstawie skarżącemu do wyliczenia kwoty ekwiwalentu uwzględniono m.in. lata służby w czynnej służbie wojskowej od sierpnia 2003 r. do kwietnia 2012 r. i od grudnia 2012 r. do grudnia 2017 r. w BOR.
Zdaniem organu, przyjęcie, że w każdej z formacji mundurowych realizacja potrzeb mieszkaniowych winna następować odrębnie (czy to w formie rzeczowej, czy pieniężnej) byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy uwzględniania wysługi w poprzednich służbach. Byłoby to także równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten, który skorzystał z pomocy Państwa z racji pełnienia służby w innej niż Siły Zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej, kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Po trzecie, zarówno wydatki związane z wypłatą ekwiwalentu funkcjonariuszowi BOR, jak i ekwiwalent wypłacany żołnierzowi, były pokrywane z budżetu państwa w części dotyczącej właściwych ministerstw, jako dotacje celowe na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych uprawnionych do tego osób (art. 10 ustawy o BOR i art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r.). Dlatego ograniczenie się tylko do literalnego zastosowania dyspozycji art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, bez uwzględnienia wykładni celowościowej i systemowej powodowałby zaprzeczenie istoty ww. norm prawnych wspólnych dla służb mundurowych.
Organ przyjął, że skoro A. G., jako funkcjonariusz BOR, skorzystał z pomocy Państwa w formie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, który jest równorzędny świadczeniu, o jakim mowa w art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, to ponowna realizacja prawa do zakwaterowania byłaby nadużyciem pomocy - ze środków budżetu Państwa - na ten sam cel.
Zdaniem organu, kategoryczny sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji ww. przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych pozwala na stwierdzenie, że tak wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza (rodziny żołnierza), można wykorzystać tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy, wyrażonym w art. 21 ust. 6 ww. ustawy, było bowiem wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne.
Organ przyznał, że co prawda z przepisów ustawy o zakwaterowaniu nie wynika negatywna przesłanka realizacji prawa do zakwaterowania w sytuacji otrzymania pomocy finansowej ze środków Skarbu Państwa i taki zakaz nie jest wyrażony wprost, jednak wynika to z sensu przepisów obowiązujących wcześniej i obecnie, i to zarówno z ustawy o zakwaterowaniu, jak i ustawy o BOR (obecnie SOP).
Zdaniem organu, przedstawiona interpretacja przepisów ustawy o zakwaterowaniu nie narusza zasad postępowania określonych w art. 6 k.p.a, art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a., a wręcz przeciwnie - ma w nich oparcie. W tym względzie powołano się na konieczność zastosowania w rozpoznawanym przypadku art. 7a § 2 pkt 1 k.p.a. Bowiem o ile z art. 7a § 1 k.p.a. wynika generalna zasada, której adresatem są organy administracji publicznej, tj. rozstrzygania na korzyść strony w sytuacji wątpliwości, co do treści normy prawnej, to ma ona swoje ograniczenie w ww. art. 7a § 2 pkt 1 k.p.a. Przepisu art. 7a § 1 k.p.a. nie stosuje się, jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego oraz w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych. Organ stwierdził, że ważnym interesem publicznym, w tym interesem Państwa, jest solidarność społeczna w celu pomocy w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych, jako podstawowych. Udzielenie jednakże pomocy w zabezpieczeniu tych potrzeb przez Państwo dwukrotnie, jest zaprzeczeniem interesu Państwa. Naruszenie interesu publicznego, to przyznanie jednej osobie z tego samego tytułu pomocy dwukrotnie, a przez to brak środków na pomoc innym, którzy jej nie otrzymali, a również potrzebują wsparcia w zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych.
A. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowej z dnia [...] lutego 2019 r., zarzucając jej naruszenie normy prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy zakwaterowaniu, poprzez błędną jego interpretację polegającą na uznaniu, iż otrzymanie ekwiwalentu na podstawie ustawy innej, aniżeli ustawa o zakwaterowaniu, wyłącza możliwość realizacji prawa do zakwaterowania żołnierza.
Ponadto wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. poprzez odmowę przyznania lokalu na podstawie przesłanek, które nie zostały określone przez przepisy powszechnie obowiązujące;
2. art. 7a k.p.a. poprzez niezastosowanie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony,
3. art. 8 k.p.a. poprzez orzekanie na podstawie samodzielnie tworzonych przesłanek, niepopartych przepisami prawa, co skutkuje prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że organy I i II instancji nie mają racji, uznając, iż prawo do zakwaterowania, o którym mowa w ustawie o zakwaterowaniu, zostało w stosunku do niego zrealizowane. Organy, zamiast kierować się interpretacją językową, przeprowadzają interpretację rozszerzającą, wprowadzając dodatkowe przesłanki w postaci "otrzymania pomocy finansowej ze środków Skarbu Państwa’", która to przesłanka nie występuje. W efekcie, w oparciu o tak dowolnie tworzone przesłanki negatywne, samodzielnie decydują, komu przysługuje uprawnienie do zakwaterowania, a komu nie. Stanowi to rażące naruszenie przepisów prawa, skutkujące pozbawieniem obywatela jego podstawowych praw. Ponadto zauważył, że gdyby ustawodawca nie przewidywał prawa do zakwaterowania dla osób, które w innych służbach mundurowych otrzymały ekwiwalent z tytułu braku lokalu, wówczas wskazałby wprost na takie wyłączenie w ustawie. Jego zdaniem, nie można wprowadzać wykładni rozszerzającej dla wyłączeń praw podmiotowych nabytych w drodze ustawy. Przepisy art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu nie mają charakteru klauzul generalnych, lecz są wyrażone jednoznacznie i konkretnie. Natomiast organ, wychodząc w swej interpretacji poza literalne brzmienie tego przepisu, narusza podstawowe zasady prawa, takie jak m.in. zasada legalności działania organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie i podniósł, co następuje.
Przepisy dotyczące zakwaterowania żołnierzy i funkcjonariuszy innych służb mundurowych znajdują się niemal we wszystkich ustawach pragmatycznych, dotyczących poszczególnych rodzajów służb.
Ustawa o zakwaterowaniu przewiduje:
1. zakwaterowanie doraźne - w czasie pełnienia służby (lokal mieszkalny - kwatera - art. 21 ust. 1-5; świadczenie mieszkaniowe - art. 48d; miejsce internatowe - kwatera internatowa art. 51; wspólne kwatery stałe - art. 7 ust. 2)
oraz 2, docelową pomoc państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (w formie finansowej - odprawa mieszkaniowa - art. 23 i art. 47 ustawy o zakwaterowaniu; w formie rzeczowej - nabycie lokalu z bonifikatą - art. 76-86 ustawy o Agencji Mienia Wojskowego). Przy czym zwrócił uwagę, że przepisy dotyczące zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy poprzez nabycie lokalu z bonifikatą są wspólne dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb mundurowych podległych MSWiA - art. 87 ustawy o AMW, przedtem art. 84a ustawy o zakwaterowaniu. Podniósł, że co prawda forma finansowa dla funkcjonariuszy BOR została odrębnie uregulowana, niemniej dla pozostałych funkcjonariuszy podległych MSWiA przepisy o ekwiwalentach pieniężnych za rezygnację z kwatery oparte były o zasady określone ustawą o zakwaterowaniu – rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 23 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1375 (obowiązujące do lipca 2005 r.).
Organ, powołując się na powyższe wywiódł, że skoro do wysokości ekwiwalentu za rezygnację z kwatery, wypłaconego z tytułu służby w BOR, zaliczony został okres służby wojskowej (podobna regulacja obowiązywała u żołnierzy przed wprowadzeniem odprawy mieszkaniowej), to spełniona została przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu. Wskazano również na fakt, że nabycie przez żołnierzy uprawnień do finansowej pomocy docelowej (bez względu na jej nazwę) uzależnione było zawsze od nabycia uprawnień emerytalnych bądź rentowych, a do stażu emerytalnego żołnierza zawodowego zalicza się staż w innych formacjach mundurowych i odwrotnie. Dodatkowo zwrócono uwagę na obecne regulacje dotyczące odprawy mieszkaniowej, które przewidują, iż żołnierz otrzymawszy odprawę mieszkaniową - w razie przywrócenia do służby - nie otrzyma ani uzupełnienia odprawy ani innej formy zakwaterowania poza bezpłatnym internatem - art. 47 ust. 5 i art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu.
Organ stwierdził, że również skarżącemu przysługuje miejsce w internacie lub kwaterze internatowej, jeśli skorzystanie z ekwiwalentu nastąpiło w miejscu innym niż miejsce pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej jej pełnienia.
Organ stwierdził, że z wyżej przedstawionych względów, wątpliwości organu związane z koniecznością zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego, jako żołnierza zawodowego, zaspokojonych wcześniej jako funkcjonariusza BOR, spowodowały zastosowanie również art. 7a § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.); dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2356 z późn. zm.), dalej ustawa o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej
w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane na jego wniosek w jednej z następujących form (art. 21 ust. 2):
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Przy czym: żołnierz służby stałej ma prawo wyboru jednej z trzech form zakwaterowania (art. 21 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu), natomiast żołnierzowi służby kontraktowej w pierwszej kolejności prawo do zakwaterowania realizowane jest w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego (art. 21 ust. 4). Dopiero w przypadku braku możliwości przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, żołnierz służby kontraktowej ma prawo wyboru skorzystania z jednej z dwóch pozostałych form zakwaterowania, tj. przydziału miejsca w internacie lub kwaterze internatowej albo wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Zgodnie z art. 24 ust.1 ustawy o zakwaterowaniu, na wniosek żołnierza zawodowego poświadczony przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową, dyrektor oddziału regionalnego właściwy dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową, wydaje decyzję o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Prawo do zakwaterowania poprzez przydział kwatery lokalu mieszkalnego może zostać zrealizowane w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
Żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek (art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu):
1. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2. otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4. nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
5. otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r.
o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36);
6. nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
W przedmiotowej sprawie skarżący w 2017 r., jako funkcjonariusz BOR, otrzymał w zamian za rezygnację z kwatery ekwiwalent pieniężny wypłacony na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2017 r. poz. 985). Nie ulega zatem wątpliwości, że wypłacając skarżącemu ekwiwalent pieniężny w kwocie [...] zł, Państwo udzieliło mu pomocy w zamian za realizację prawa do kwatery. Choć w dacie nabycia tego świadczenia skarżący nie pełnił zawodowej służby wojskowej, to okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na ocenę kontrolowanej decyzji. Decydujące znaczenie ma - zgodnie z treścią art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu – sam fakt otrzymania ekwiwalentu pieniężnego. Samo nabycie tego świadczenia, skutkuje tym, że organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku żołnierza o przydział kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Tym samym organy obu instancji prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka negatywna, określona w art. 21 ust. 6 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie w każdej sytuacji, w której z pomocą Państwa zrealizowane zostało prawo do kwatery.
Ustawodawca w art. 21 ustawy o zakwaterowaniu określił zarówno sposoby realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jak i przesłanki negatywne, których spełnienie wyłącza dopuszczalność realizacji tego prawa, zarówno w formie przydziału kwatery, jak i w formie zastępczej, w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Kategoryczny jednak sposób sformułowania w art. 21 ust. 6 ustawy "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne określenie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów, dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, pozwala na wniosek, że takie wyjątkowe prawo, jak prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, może zostać wykorzystane tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy, wyrażonym w art. 21 ust. 6 ww. ustawy, było bowiem wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne.
Sąd nie znalazł podstaw, by za zasadne uznać zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przez organy Agencji Mienia Wojskowego w toku prowadzonego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2019 r., przepisów procesowych oraz przepisów ustawy o zakwaterowaniu w stopniu wpływającym na wydane rozstrzygnięcie. Organy orzekające w sprawie nie uchybiły kodeksowym zasadom ogólnym (art. 6, art. 8 art. 7a § 1 k.p.a.), ponieważ w ramach rzetelnie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, kierując się potrzebą dokładnego wyjaśnienia istoty sprawy, zebrały cały materiał dowodowy i go wszechstronnie oceniły, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które - zdaniem Sądu - spełnia wymagania przewidziane w art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, podziela dokonaną przez Prezesa AMW wykładnię, mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy o zakwaterowaniu.
Nie do zaakceptowania jest stanowisko skarżącego, że w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej, możliwe jest otrzymanie pomocy Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w formie przydziału kwatery, niezależnie od wcześniej już uzyskanej pomocy w formie ekwiwalentu pieniężnego, wypłaconego w zamian za rezygnację z kwatery w ramach pełnienia służby w innej, niż siły zbrojne, formacji mundurowej. Taka interpretacja przepisów art. 21 ust. 6 ustawy stoi w sprzeczności z ich treścią oraz funkcją, jaką miały pełnić, czyli wykluczenia możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło