II SA/Kr 1548/17
WyrokWSA w Krakowie2018-02-14
Skład orzekający: Beata Łomnicka, Krystyna Daniel, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy materiał ziemny i gruz nawieziony na działkę, tworzący nasyp, może być uznany za odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, a właściciel nieruchomości za posiadacza tych odpadów, zobowiązanego do ich usunięcia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ziemia i gruz nawiezione na działkę i zdeponowane w formie nasypu stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach. Właściciel nieruchomości, jako władający powierzchnią ziemi, jest domniemany posiadaczem odpadów i zobowiązany do ich usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do składowania. Zarzuty skarżącego dotyczące charakteru materiału jako drogi dojazdowej lub braku zagrożenia dla zdrowia i życia nie obaliły tego domniemania ani nie podważyły prawidłowości ustaleń organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej J. G. usunięcie z jego działki odpadów w postaci gleby, ziemi z kamieniami oraz zmieszanych odpadów z betonu i gruzu, które zostały zdeponowane w formie nasypu. Skarżący kwestionował, że materiał ten stanowi odpady, twierdząc, że jest to materiał przygotowany pod budowę drogi dojazdowej. Organy administracji uznały materiał za odpady i J. G. za ich posiadacza, nakazując usunięcie.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów skargę oddala.
Sygn. akt II SA/Kr [...]
U Z A S A D N I E N I E
Prezydent Miasta K. decyzją z 20 czerwca 2017 r., na podstawie art. 26 ust. 2 i 6, w związku z art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy z 14 grudnia 2012r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 1987 ze zm.), § 3 Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923):
- w punkcie 1 nakazał J. G. usunięcie z terenu działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...], odpadów rodzaju: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04 oraz zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, kod: 17 01 07; składowanych w północnej części ww. działki, za znajdującym się tam ogrodzeniem, w formie zmieszanej, tworząc nasyp, w takiej ilości, aby teren tej części działki dowiązał się do terenu otaczającego posiadającego spadek w kierunku północnym oraz aby na powierzchni ww. działki pozostała co najwyżej warstwa ww. odpadów łącznie w ilości 0,2 [...] utwardzanej powierzchni;
- w punkcie 2 orzekł o tym, że wykonanie decyzji nastąpi poprzez załadunek składowanych odpadów, tj. odpadów w postaci ziemi zmieszanej z elementami gruzu betonowego i ceglanego, na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania (składowania) tego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach z którym to podmiotem Pan J. G. winien zawrzeć stosowną umowę; usuwanie odpadów winno być prowadzone pod nadzorem uprawnionego geologa;
- w punkcie 3 orzekł o tym, że czynności objęte powyższym nakazem należy zakończyć w terminie do trzech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniach: [...] 2016r., [...] 2016r., [...] 2016r. oraz [...] 2016r., organ ustalił, że na działkę nr [...] obr. [...] jedn. ewiden. [...] położoną przy ul. [...] w K. w jej część północną, za ogrodzeniem budynków o numerach porządkowych [...] i [...], przywieziona została ziemia, którą rozplantowano tworząc tym nasyp, którego czoło ma wysokość od ok. 1m do (miejscami) 2 m. Nasyp rozciąga się na odcinku ok. 20 do 25 m. Od strony zachodniej nasyp dowiązuje się do poziomu działki sąsiedniej, od strony wschodniej przewyższa poziom działki sąsiedniej miejscami o 3 metry. Pośród mas ziemnych znajdują się elementy gruzu ceglanego i betonowego. Działka nr [...] położona jest na zboczu, o znacznym nachyleniu, przewyższającym 12%. Nasyp spowodował wypłaszczenie terenu w miejscu jego usytuowania. Ziemia oraz gruz na teren działki nr [...] zostały przywiezione na zlecenie i za zgodą jej właściciela, J. G.; miało to miejsce od 2012r. do jesieni 2015r. Działka nr [...] leży na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z 23 kwietnia 2014r. Zgodnie z tym planem, działka nr [...] znajduje się na terenie zieleni nieurządzonej z dopuszczeniem funkcji rolniczej, oznaczonym na rysunku planu symbolem Z.4. Ponadto organ ustalił, że działka nr [...] położona jest na obszarze objętym osuwiskiem nr [...], zarejestrowanym w Rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których ruchy te występują, prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. w oparciu o art. 110 a ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 672).
W dniu 28.04.2017r. odbyła się rozprawa administracyjna, w ramach której przeprowadzono oględziny terenu działki nr [...], podczas których stwierdzono, że ukształtowanie terenu działki nr [...] w jej części północnej, za ogrodzeniem budynków o numerach porządkowych [...], nie odbiega od stanu zastanego podczas wizji w terenie przeprowadzonej w toku postępowania w dniu 28.06.2016r., zatem w dalszym ciągu zalega tam nasyp opisany powyżej. Teren porosła bujna roślinność. Obecne podczas rozprawy strony postępowania oświadczyły, że od 28.06.2016r. odpady z terenu działki nr [...] nie były wywożone. Przedmiotowy nasyp został utworzony z ziemi, pośród której znajdują się odpady budowalne (kawałki gruzu, cegły, betonu).
Do mas ziemnych mają zastosowanie przepisy ustawy o odpadach. Katalog odpadów będący załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia z dnia 09.12.2014r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923), klasyfikuje ziemię - do odpadów z grupy 17, o rodzaju gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04. Gruz budowlany stanowi odpad w rozumieniu przepisów ww. ustawy o odpadach. Zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie katalogu odpadów, zmieszany gruz budowlany klasyfikowany jest do odpadów o rodzaju: zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, kod: 17 01 07.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, tylko niektóre rodzaje odpadów mogą być wykorzystywane przez osoby fizyczne i to w granicach norm wyznaczonych obecnie przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z2016r. poz. 93). Nawiezienie ziemi i gruzu na działkę o nr [...] i tam ich zdeponowanie w formie nasypu o wysokości sięgającej (miejscami) 2 m, wykracza poza ramy określone w ww. rozporządzeniu przewidujące możliwość ich wykorzystania.
Organ uznał, że ziemia i gruz przywiezione z zewnątrz na teren działki nr [...] i tam pozostawione w formie nasypu, podlegają składowaniu. Działka nr [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania czy magazynowania odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach. Organ zobowiązany jest zatem nakazać posiadaczowi tych odpadów, ich usunięcie - zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach.
J. G. nie wskazał, skąd pochodzi ziemia i gruz przywiezione na teren jego działki, jednak, w ocenie organu, odpady zgromadzone na działce nr [...] zostały przywiezione za zgodą i wiedzą właściciela. Zatem w świetle przepisu art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, posiadaczem odpadów w postaci mas ziemnych i gruzu zdeponowanych na działce nr [...] jest właściciel tej działki, tj. J. G..
Organ orzekając o nakazie usunięcia odpadów dopuścił możliwość pozostawienia ww. odpadów łącznie w ilości 0,2 [...] utwardzanej powierzchni - kierując się normą wprowadzoną rozporządzeniem Ministra Środowiska z 10 listopada 2015r. Przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska nie przewidują możliwości tworzenia nasypów na działkach (podnoszenia terenu). Przepisy te dopuszczają jedynie możliwość utwardzania powierzchni działek, wprowadzając na tą okoliczność wskaźnik: 0,2 [...] utwardzanej powierzchni. Do wykonania nasypu na działce nr [...] użyta została ilość odpadów przewyższająca wielkość określoną na poziomie 0,2 [...] utwardzanej powierzchni. Zgodnie z danymi szeroko dostępnymi w internecie (w literaturze), ciężar objętościowy gruntu to 1,5 - 2 [...]; przyjmując zatem, że 1 Mg [ 1 tona] ziemi podobnie jak gruzu budowlanego ma przeciętnie objętość 0,5 - 0,7 m3, wówczas 0,2 Mg takich odpadów ma objętość 0,1 - 0,14 m3. Zachowując ww. normę prawną, tj. dopuszczenie możliwości wykorzystania 0,2 Mg (tony) odpadów na 1 m2 powierzchni utwardzanej co odpowiada przeciętnie 0,1 - 0,14 m3 odpadów na 1 m2 takiej powierzchni, warstwa utwardzająca może mieć wysokość 0,1 - 0,14 m (tj. od 10 do 14 cm).
Usuwanie odpadów winno być prowadzone pod nadzorem uprawnionego geologa, ze względu na położenie działki na obszarze objętym osuwiskiem. Usunięte odpady winny zostać przetransportowane do uprawnionego miejsca przetwarzania tego rodzaju odpadów.
Od powyższej decyzji odwołał się J. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów, które miały wpływ na wynik sprawy:
- art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że strony: J. K., A. K., A. P., P. G., A. B., J. S. - posiadają interes prawny do udziału w postępowaniu;
- art. 7 kpa, art. 77 §1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na błędnym przyjęciu, że na działce [...], znajdują się odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach podczas gdy na ww. działce nie znajdują się odpady w rozumieniu wskazanej ustawy, co jest wynikiem braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy;
- art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach poprzez bezzasadne przyjęcie iż J. G. jest posiadaczem odpadów, brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa;
- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez błędne przyjęcie, że materiały zlokalizowane na działce [...] są odpadami, podczas gdy materiały te nie stanowią
odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach;
- art. 7 kpa, art. 77§1 i 107§3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu
faktycznego, a to ustalenie osób, które faktycznie dokonały nawiezienia ziemi na działkę skarżącego, na co wskazywał skarżący podczas oględzin w dniu 27 kwietnia 2017r., co ma znaczenie dla obalenia domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach;
- art. 7 kpa, art. 77§1 i 107§3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia i ustalenia spadu działki i jej ukształtowania w stosunku do drogi oraz działek sąsiednich, jak również brak wyjaśnienia podstawy do przyjęcia braku zgodności przedmiotowej działki z działkami sąsiednimi oraz niewyjaśnienie do której działki sąsiedniej, przedmiotowa działka [...] ma równać;
- art. 7 kpa, art. 77§1 i 107§3 k.p.a. poprzez błędne ustalenia, że nasyp ma wysokość od ok. 1 m do miejscami 2 m oraz rozciąga się na odcinku od 20 do 25 m oraz od strony wschodniej przewyższa poziom działki sąsiedniej miejscami o 3 metry, podczas gdy organ nie dokonał dokładnego zmierzenia powyższych parametrów oraz nie dokonał ustalenia celu oraz ustalenia właściwości rzekomego nasypu oraz faktu, że ziemia w żaden sposób nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.
Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił również błąd w ustaleniach faktycznych poprzez:
- błędne przyjęcie, że nasyp ziemi stanowi odpady w rozumieniu przepisów ustawy o
odpadach, które winny być podstawą ich usunięcia, podczas gdy nasyp jest materiałem przygotowanym pod budowę drogi dojazdowej do nieruchomości skarżącego oraz stanowi kontynuację drogi zlokalizowanej na działce [...], której współwłaścicielem pozostaje skarżący;
- błędne uznanie, że "nasyp spowodował wypłaszczenie terenu w miejscu jego usytuowania", podczas gdy w tym miejscu w dalszym ciągu znajduje się nachylenie odpowiadające ukształtowaniu terenu;
- błędne uznanie, że na działce [...] znajdują się odpady pochodzenia budowlanego, podczas gdy na ww. działce nie znajdują się żadne odpady tylko materiał stanowiący częściowo utwardzoną drogę dojazdową do posesji skarżącego, bezzasadnie uznany za odpady.
Odwołujący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w postaci aktu notarialnego Rep A nr [...] z 28 lutego 2008r. oraz aktu notarialnego Rep A nr [...] z 13 lipca 2010r. na okoliczność ustalenia, że skarżący jest współwłaścicielem oraz korzystającym z działki [...], która stanowi drogę dojazdową do nieruchomości skarżącego oraz na okoliczność, że nasyp utworzony na działce [...] skarżącego stanowi czasową kontynuację drogi dojazdowej [...] do nieruchomości skarżącego oraz będzie w tym miejscu utworzona droga dojazdowa właściwa prowadząca do nieruchomości skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 4 września 2017r., znak: [...], na podstawie art. 26 ust. 2 i 6 w zw. z art. 3 ust.1 pkt 19 ustawy o odpadach, § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014r. w sprawie katalogu odpadów oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) w zw. z art. 16 i 17 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz. 935), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że rozpoznanie sprawy przez Prezydenta Miasta K. doprowadziło do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy oraz do zebrania dodatkowego, wiarygodnego materiału dowodowego. Postępowanie zostało przeprowadzone starannie i obecnie nie wykazuje braków w zebranym materiale dowodowym.
Kolegium nie podzieliło zarzutu o naruszeniu art. 28 k.p.a., uznając, że organ I instancji prawidłowo ustalił krąg stron postępowania, uznając za strony właścicieli działek sąsiadujących z dz. [...] - tj. J. K. - współwłaścicielkę działek nr [...] i [...] obr. [...], A. K. - współwłaściciela działek nr [...] i [...] obr. [...], A. P. G. -współwłaścicielkę działki nr [...] obr. [...], znajdującej się w pobliżu działki nr [...]; P. G. - współwłaściciela działki nr [...] obr. [...] znajdującej się w pobliżu działki nr [...]; A. B. - właściciela działki nr [...] obr. [...] sąsiadującej z działką nr [...]; oraz J. S. - właściciela działki nr [...] obr. [...] sąsiadującej z działką nr [...].
Organ II instancji podniósł, że w dniu 28 kwietnia 2017r. przeprowadzono rozprawę administracyjną oraz dokonano oględzin w terenie. Zawiadomieniem do stron postępowania z 11 maja 2017r. w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. wyznaczono stronom termin 7 dni na możliwość zapoznania się z materiałem dowodowy zebranym w sprawie oraz poinformowano o zakończeniu postępowania. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 26 ustawy o odpadach. Prawidłowo w wyrzeczeniu decyzji, wpisano termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów oraz sposób usunięcia odpadów. Prawidłowo również ustalono posiadacza odpadów.
J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów, które miały wpływ na wynik sprawy:
- art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że strony: J. K., A. K., A. P., P. G., A. B., J. S. - posiadają interes prawny do udziału w postępowaniu;
- art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i 107 § 3 K.p.a., poprzez oparcie decyzji na błędnym przyjęciu, że na działce [...] znajdują się odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, podczas gdy na ww. działce nie znajdują się odpady w rozumieniu wskazanej ustawy, co jest wynikiem błędnej oceny materiału zlokalizowanego na działce [...];
- art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nieuwzględnienie wniosku dowodowego zawartego w odwołaniu na okoliczność ustalenia, że skarżący jest współwłaścicielem oraz korzystającym z działki [...], która stanowi drogę dojazdową do nieruchomości skarżącego oraz na okoliczność, że nasyp na działce skarżącego nr [...], stanowi czasową kontynuację drogi dojazdowej [...] do jego nieruchomości oraz będzie w tym miejscu utworzona droga dojazdowa właściwa prowadząca do nieruchomości skarżącego, skutkującego uznaniem, że nasyp ziemi składa się ze zmieszanych odpadów budowlanych (kawałków gruzu, cegły, betonu) podczas gdy nasyp stanowi utworzoną przez skarżącego drogę dojazdową do nieruchomości;
- art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że J. G. jest posiadaczem odpadów, brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa;
- art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, poprzez błędne przyjęcie, że materiały zlokalizowane na działce [...] są odpadami, podczas gdy materiały te nie stanowią
odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, co jest poprzedzone brakiem wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
- art. 7 kpa, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a to ustalenie osób, które faktycznie nawiozły ziemię na działkę skarżącego, na co wskazywał skarżący podczas oględzin w dniu 27 kwietnia 2017r., co ma znaczenie dla obalenia domniemania wynikającego z art. 3 ust 1 pkt 19 ustawy o odpadach;
- art. 7 kpa, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia i ustalenia spadu działki i jej ukształtowania w stosunku do drogi oraz działek sąsiednich jak również brak wyjaśnienia podstawy do przyjęcia braku zgodności przedmiotowej działki z działkami sąsiednimi oraz niewyjaśnienie, do której działki sąsiedniej, przedmiotowa działka [...] ma równać;
- art. 7 kpa, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek ustalenia, czy nasyp ma wysokość od ok. 1 m do miejscami 2 m oraz czy rzeczywiście rozciąga się na odcinku od 20 do 25 m oraz czy od strony wschodniej przewyższa poziom działki sąsiedniej miejscami o 3 metry, w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i całościowego zebrania materiału dowodowego;
- art. 7 kpa, art 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnianie odwołania, w sytuacji, gdy organ nie dokonał dokładnego zmierzenia parametrów nasypu oraz powierzchni, na której się rozciąga oraz nie dokonał ustalenia celu oraz właściwości rzekomego nasypu, a także faktu, że ziemia w żaden sposób nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.
- art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do zarzutów zawartych w odwołaniu, skutkujące jego nieuwzględnieniem, podczas gdy obowiązkiem organu odwoławczego jest dokonanie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz wskazanie przyczyn, dla których odmówiono uwzględnienia zarzutów;
- art. 7 kpa, art 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że nasyp ziemi utworzony na działce objętej postępowaniem stanowi "odpady" w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, które winny być podstawą ich usunięcia, podczas gdy nasyp jest materiałem przygotowanym pod budowę drogi dojazdowej do nieruchomości skarżącego oraz stanowi kontynuację drogi zlokalizowanej na działce [...], której współwłaścicielem pozostaje skarżący;
- art. 7 kpa, art 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że "nasyp spowodował wypłaszczenie terenu w miejscu jego usytuowania", podczas gdy w tym miejscu w dalszym ciągu znajduje się nachylenie odpowiadające ukształtowaniu terenu oraz błędne uznanie, że na działce [...] znajdują się odpady pochodzenia budowlanego, podczas gdy na ww. działce nie znajdują się żadne odpady tylko materiał stanowiący częściowo utwardzoną drogę dojazdową do posesji skarżącego, bezzasadnie uznany za odpady.
Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w postaci aktu notarialnego Rep A nr [...] z 28 lutego 2008r. oraz aktu notarialnego Rep A nr [...] z 13 lipca 2010r. na okoliczność ustalenia, że jest współwłaścicielem oraz korzystającym z działki [...], która stanowi drogę dojazdową do nieruchomości skarżącego oraz na okoliczność, że nasyp utworzony na działce [...] skarżącego stanowi czasową kontynuację drogi dojazdowej [...] do nieruchomości skarżącego oraz będzie w tym miejscu utworzona droga dojazdowa właściwa prowadząca do nieruchomości skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął opisane wyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie z 30 listopada 2017 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu uzupełniającego w postaci ekspertyzy geologicznej wykonanej w październiku 2017 r. na okoliczność, że nasypy ziemi utworzone na działce nr [...] nie stanowią odpadów i nie spowodowały wypłaszczenia się terenu w miejscu ich usytuowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie naruszają prawa w stopniu, który daje Sądowi - w oparciu o przepisy art. 145 ustawy p.p.s.a. - możliwość uwzględnienia skargi.
Na wstępie należy wskazać, że materialnoprawną podstawą decyzji Prezydenta Miasta K. z 20 czerwca 2017 r -, nakazującej J. G. usunięcie z terenu działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...] określonych w niej odpadów, składowanych w północnej części działki za znajdującym się tam ogrodzeniem, tworzących nasyp, w takiej ilości, aby teren tej części działki dowiązał się do terenu otaczającego, posiadającego spadek w kierunku północnym oraz aby na powierzchni ww. działki pozostała co najwyżej warstwa ww. odpadów łącznie w ilości 0,2 [...] utwardzonej powierzchni; a także orzekającej o sposobie terminie usunięcia odpadów, utrzymanej następnie w mocy w całości decyzją SKO w K. z dnia 4 września 2017 r. - był przepis art. 26 ust. 2 i 6 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2016. 1987 ze zm., w skrócie u.o.o.)
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 19 ustawy o odpadach ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów - rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości;
Zgodnie z art. 26 ust. ustawy o odpadach:
1. Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
2. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami.
6. W decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności:
1) termin usunięcia odpadów;
2) rodzaj odpadów;
3) sposób usunięcia odpadów
Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o., jeśli w ustawie jest mowa o odpadach - rozumie się przez to każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
Wskazać zatem należy, że ustawa w cyt. przepisie art. 3 ust. 1 pkt 19 in fine wprowadza domniemanie prawne, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Ustaw o odpadach nie definiuje jednak kim jest władający powierzchnią ziemi. Uwzględniając treść art. 1 u.o.o, który stanowi, że, ustawa określa środki służące ochronie środowiska, życia i zdrowia ludzi zapobiegające i zmniejszające negatywny wpływ na środowisko oraz zdrowie ludzi wynikający z wytwarzania odpadów i gospodarowania nimi oraz ograniczające ogólne skutki użytkowania zasobów i poprawiające efektywność takiego użytkowania – zasadne jest odwołanie się w tym zakresie do definicji legalnej zawartej w art. 3 pkt 44 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm.), zgodnie z którą władającym powierzchnią ziemi jest właściciel nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający.
Z dyspozycji cyt. art. 26 ust. 1 u. o. o. jednoznacznie wynika, że to posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia przedmiotowych odpadów z miejsca, które nie jest przeznaczone do ich składowania lub magazynowania. W tym miejscy trzeba wskazać, że obalenie domniemanie prawnego z art. 3 pkt 19 może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot (por. wyrok NSA z 26 września 2013 r. sygn. akt II OSK [...]; wyrok WSA w Gdańsku z 15. 03. 2017 r., sygn. akt II SA/Gd [...]).
W rozpoznawanej sprawie nakaz usunięcia odpadów został skierowany prawidłowo do skarżącego jako posiadacza odpadów. W ocenie Sądu, w świetle dokonanych prawidłowo ustaleń skarżący J. G. będący właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] w K. został uznany za posiadacza odpadów jako władający powierzchnią ww. działki. Nadto wskazać należy, że działka nr [...] leży na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]", przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z 23 kwietnia 2014r. Zgodnie z ustaleniami planu miejscowego działka nr [...] skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym symbolem Z.4 o przeznaczeniu podstawowym pod zieleń i nieurządzoną z dopuszczeniem funkcji rolniczej. Przedmiotowa działka nr [...] położona jest na obszarze objętym osuwiskiem nr [...], zarejestrowanym w Rejestrze terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których ruchy te występują, prowadzonym przez Prezydenta Miasta K. w oparciu o art. 110 a ustawy z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 672).
Zauważyć także należy, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego z urzędu od lutego 2016 r. skarżący nie obalił domniemania z art. 3 pkt 19 ustawy o odpadach. Co więcej, skarżący, zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji jak w skardze podnosił, że nasyp znajdujący się na działce nr [...] stanowi materiał przygotowany pod budowę drogi dojazdowej do nieruchomości skarżącego oraz stanowi kontynuację drogi dojazdowej na działce nr [...], której jest współwłaścicielem, co naprowadza, iż to skarżący dokonał nawiezienia odpadów. Powyższa kwestia nie ma jednak znaczenia w rozpoznawanej sprawie w szczególności ze względu na nie budzące wątpliwości ustalenia, że nawiezione na działkę ziemia i gruz stanowią odpady w rozumieniu u.o.o.
W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skarżącego, w toku postępowania nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę, organy obu instancji dokonały bowiem prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Jak wynika z przedłożonych do akt administracyjnych sprawy dokumentów (w tym protokołów z oględzin i bogatego materiału fotograficznego) organ I instancji przeprowadził pięciokrotnie oględziny w tym czterokrotnie połączone w z rozprawą na gruncie (w dniach 9.02. 2016 r., 2.03. 2016 r., 25.05. 2016 r., 28. 06. 2016 r. i przeprowadzone w trybie art. 136 w dniu 28 .06. 2017 r.) . O ich terminie zawiadomiono skutecznie i prawidłowo skarżącego. Ustalenia te były niezbędne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Strony zostały także zawiadomione w trybie art. 10 § 1 k.p.a o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy o odpadach. Za niezasadne w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać zarzuty nieustalenia przez organy celu dokonanego nawiezienia odpadów oraz nieustalania czy stanowi on zagrożenia dla zdrowi lub życia jak zarzuca skarżący oraz czy nawiezienie odpadów na działkę nr [...] spowodowało jej wypłaszczenie. Ustalenia te nie mają bowiem znaczenia w sytuacji gdy organ ustalił, że na ww. działkę nawiezione zostały odpady. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., a także odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w stanie prawnym i faktycznym niniejszej sprawy miał zastosowanie przepis art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Katalog odpadów określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 1923). W załączniku do tego rozporządzenia sklasyfikowano glebę i ziemię, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, jako odpady o kodzie 17 05 04, natomiast zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadów materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia, inne niż wymienione w 17 01 06, jako odpady o kodzie 17 01 07. Zgodnie z poczynionymi ustaleniami takie jak wyżej wymienione odpady znajdowały się na działce nr [...], stanowiącej własność skarżącego. Wbrew temu co twierdzi skarżący ustalenia poczynione podczas oględzin nie wskazują, iż na działce nr [...] została zrealizowana tymczasowa droga dojazdowa oraz, że nawiezione odpady stanowią materiał do jej zrealizowania. Odnosząc się do zarzutu, że organy bezzasadnie przyjęły, iż stronami postępowania w sprawie są osoby, które nie posiadają interesu prawnego w sprawie należy wskazać, iż w odniesieniu do właścicieli działek bezpośrednio sąsiadujących z północnym częścią działki, w której znajduje się przedmiotowy nasyp utworzony z odpadów należy uznać go za chybiony, natomiast w odniesieniu do pozostałych – uchybienie to należy uznać za niemające wpływu na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło