VII SA/Wa 2465/16

WyrokWSA w Warszawie2017-09-27

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym (trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności) może być uwzględniony, gdy utrata posiadania nastąpiła w wyniku zaboru pojazdu przez leasingobiorcę, który nie stanowi przestępstwa w rozumieniu prawa karnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy zasadnie odmówiły wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że warunkiem wyrejestrowania jest trwała (stała, nieodwracalna) i zupełna (całkowita) utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Zabór mienia przez leasingobiorcę, który nie stanowi przestępstwa, nie zawsze oznacza trwałą utratę posiadania, a może być jedynie nienależytym wykonaniem umowy. Właścicielowi przysługuje roszczenie windykacyjne, co sugeruje, że utrata posiadania może być czasowa. Przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty (umowa leasingu, protokół, zawiadomienie o przestępstwie, postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia) nie upoważniały do przyjęcia, że utrata posiadania naczepy była trwała i zupełna.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wyrejestrowanie pojazdu (naczepy samochodowej) na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, wskazując na trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, spowodowaną jego zaborem przez leasingobiorcę, co nie stanowiło przestępstwa. Organy odmówiły wyrejestrowania, uznając, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają trwałej i zupełnej utraty posiadania. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] S. A. z siedzibą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i numerze identyfikacyjnym VIN: [...]. Rozstrzygnięcie to wydane zostało w następujących okolicznościach sprawy. Wnioskiem złożonym w dniu 26 lutego 2014 r. [...] S.A. z siedzibą we [...] zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o wyrejestrowanie na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 poz. 1137 ze zm.) pojazdu marki [...] nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN/ numer nadwozia (podwozia): [...]. Do wniosku strona załączyła m.in. oświadczenie z dnia 20 lutego 2014 r. o kradzieży pojazdu, uwierzytelnioną kserokopię zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, uwierzytelnioną kserokopię umowy leasingu operacyjnego nr [...], uwierzytelnioną kserokopię protokołu zdawczo-odbiorczego nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2014 r., znak [...], Prezydent Miasta [...] odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu z uwagi na brak zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży (przywłaszczenia) – wymaganego w świetle § 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186 poz. 1322), dalej także jako: rozporządzenie, a także ze względu na nieprawdziwość złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o kradzieży pojazdu wobec wydania przez Prokuraturę Rejonową w [...] postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, tj. brak przestępstwa kradzieży/przywłaszczenia. Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r. na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję tę uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu właściwy organ powinien podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w kierunku ustalenia, w jaki sposób doszło do utraty przez stronę posiadania pojazdu, którego dotyczy wniosek o wyrejestrowanie. Kolegium wskazała, że sporny pojazd - naczepa samochodowa typu [...] - został oddany w leasing na okres 36 m-cy. Z powodu niewywiązywania się przez leasingobiorcę z warunków umożliwiających przeniesienie własności po wygaśnięciu umowy, ostatecznie własność pojazdu nie została przeniesiona na leasingobiorcę, co wynika z zawiadomienia [...] skierowanego do Prokuratury Okręgowej w [...]. W świetle oświadczenia [...] S.A. z dnia 20 lutego 2014 r., przedmiotowy pojazd uległ utracie w wyniku sprzeniewierzenia mienia, co wypełnia znamiona przestępstwa kradzieży w rozumieniu kodeksu karnego. Organ stwierdził jednakże, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia powierzonego mienia. W tych warunkach, organ I instancji został zobowiązany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozważenia, czy sytuacja opisana we wniosku wypełnia dyspozycję art. 79 ust. 1 pkt 2 czy art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Na skutek skargi wniesionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. przez [...] S.A. we [...], prawomocnym wyrokiem z dnia 17 września 2015 r. sygn. VII SA/Wa 2963/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzję tę uchylił. Sąd stwierdził, że wskazanie we wniosku o wyrejestrowanie pojazdu podstawy prawnej w oparciu o którą wniosek ten w zamierzeniu wnioskodawcy powinien być rozpoznany wiąże organ administracji publicznej i co do zasady uniemożliwia prowadzenia postępowania w zakresie innym niż objęty żądaniem strony. Zdaniem Sądu, dopiero dostrzeżenie przez organ w toku postępowania, że uwzględnienie żądania strony byłoby możliwe na innej podstawie prawnej niż wskazana we wniosku, rodzi po stronie organu obowiązek poinformowania strony w trybie art. 9 k.p.a. o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, ewentualnie o możliwości wystąpienia o zgodę na prowadzenie postępowania w zakresie innym niż to wynika z żądania strony (art. 61 § 2 k.p.a.). Mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy, Sąd zarzucił Kolegium uchylenie się od dokonania rzetelnej i kompleksowej analizy materiału dowodowego uznając, że stan faktyczny sprawy pozwalał na wydanie przez Kolegium rozstrzygnięcia merytorycznego, a nie kasacyjnego. W związku ze wskazaniami zawartymi w ww. wyroku z dnia 17 września 2015 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r. utrzymało w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyrejestrowanie pojazdu może nastąpić na wniosek jego właściciela w razie kradzieży pojazdu, jeżeli właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania. W takim przypadku do wniosku o wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu dołącza: dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana, stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań oraz zaświadczenie wydane przez właściwy organ Policji potwierdzające zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienie o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawione przez właściwy organ (§ 15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów). Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do kradzieży, tj. bezprawnego zaboru mienia, gdyż przedmiotowa naczepa samochodowa była przedmiotem umowy leasingu operacyjnego. W sprawie niniejszej, zdaniem Kolegium, nie doszło także do przywłaszczenia mienia, skoro na mocy postanowienia z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], 1 Ds. [...], Prokuratura Rejonowa w [...] działając na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. odmówiła wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 284 § 2 k.k. uzasadniając to brakiem znamion czynu zabronionego. W dniu 11 kwietnia 2016 r. do organu I instancji wpłynął kolejny wniosek [...] S.A. z siedzibą we [...] o wyrejestrowanie pojazdu marki [...] nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN: [...], tym razem na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, tj. w oparciu o przesłankę udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W wyniku jego rozpoznania, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...], Prezydent Miasta [...] odmówił wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu wskazując, że w jego przekonaniu, nie zaszła sytuacja opisana dyspozycją art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu w oparciu o przepis art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest udokumentowanie przez wnioskodawcę, że nastąpiła trwała, a zatem stała, niepodlegająca zmianie, a zarazem zupełna, to jest całkowita, utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Zdaniem organu, pojęciu "udokumentowania" okoliczności, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy nadać jednoznaczne, ścisłe znaczenie, jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów. Tak rozumiane "udokumentowanie" utraty posiadania pojazdu nie może być zastąpione oświadczeniem wnioskodawcy o takiej utracie. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, do wniosku o wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym właściciel pojazdu dołącza m.in. dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu. Wnosząca odwołanie spółka została wezwana do udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W odpowiedzi przedstawiła postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. w sprawie przywłaszczenia z powodu braku znamion czynu zabronionego. Biorąc pod uwagę powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do kradzieży czy przewłaszczenia przedmiotowego pojazdu, jak również nie udokumentowano w żaden sposób trwałej i zupełnej utraty posiadania tego pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, stąd nie można było uznać, że przesłanka wyrejestrowania pojazdu określona w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym została spełniona. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. wniosła Spółka Akcyjna [...] z siedzibą we [...] zarzucając naruszenie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię w związku z przyjęciem, że trwała i zupełna utrata pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności powinna nosić znamiona czynu zabronionego z kodeksu karnego, podczas gdy podstawę do wyrejestrowania pojazdu w związku z czynem przestępczym stanowi przepis art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a nie art. 79 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Na okoliczność trwałej i zupełnej utraty pojazdy, którego dotyczył wniosek spółki, skarżąca przestawiła umowę leasingu, protokół zdawczo – odbiorczy, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oraz postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia o czyn z art. 284 § 2 k.k. Skarżąca Spółka wskazała, że organ odmówił wyrejestrowania ww. pojazdu z uwagi na to, że trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności nastąpiła w wyniku czynu, który nie stanowi przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego. Decyzją tą organ administracyjny naruszył przepis art. 79 ust 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, który w swoich przesłankach nie przewiduje trwałej i zupełnej utraty pojazdu w wyniku czynu zabronionego stanowiącego przestępstwo. Normę taką zawiera przepis art. 79 ust 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jednakże w niniejszej sprawie Spółka wniosła o wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Strona przedstawiła zarazem zarówno dokumenty na okoliczność przekazania pojazdu leasingobiorcy (umowę leasingu wraz z protokołem odbiorczym) oraz powiadomienia organów karnych o przywłaszczeniu pojazdu (zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa), jak również dokumenty na okoliczność, że zabór mienia przez leasingobiorcę nie stanowił przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego (postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...]), a zatem udokumentowała trwałą i zupełną utratę pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności i bez znamion czynu przestępczego. Mając powyższe na względzie skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga [...] S.A. z siedzibą we [...] nie jest zasadna. W kontrolowanym postępowaniu przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], a wcześniej Prezydenta Miasta [...], pozostawał wniosek spółki [...] S.A. z siedzibą we [...] o wyrejestrowanie pojazdu - naczepy samochodowej typu [...] o numerze rejestracyjnym [...], numerze identyfikacyjnym VIN/ numerze nadwozia (podwozia) [...]. Podstawę faktyczną wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu stanowić miała, zgodnie z wnioskiem spółki, trwała i zupełna utrata posiadania tego pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, co stanowi przesłankę wyrejestrowania pojazdu wskazaną w art.79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Trwała i zupełna utrata naczepy samochodowej będącej przedmiotem postępowania nastąpiła zaś, jak wskazała w toku postępowania skarżąca spółka, na skutek jej zaboru przez leasingobiorcę, tj. czynu niestanowiącego przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego, na którą to okoliczność spółka przedstawiła postanowienie Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. w sprawie przywłaszczenia z powodu braku znamion czynu zabronionego. Na wstępie dalszych rozważań przypomnieć należy, że w sprawie przedmiotowej naczepy marki [...] nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN/ numer nadwozia (podwozia): [...], organy prowadziły już z wniosku skarżącej spółki, w oparciu o wskazywane przez stronę tożsame okoliczności faktyczne (przywłaszczenie pojazdu i odmowa wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. z powodu braku znamion czynu zabronionego) postępowanie w sprawie wyrejestrowania tego pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W postępowaniu tym organy związane były stanowiskiem orzeczniczym sądu administracyjnego, który nakazał organom prowadzić postępowanie w zakresie wskazanym we wniosku strony – tj. na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2009 r., sygn. VII SA/Wa 2963/14). Postępowanie to zakończyło się decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r. o odmowie wyrejestrowania pojazdu. Skoro zatem w postępowaniu zakończonym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. organy wykluczyły, by w związku z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przywłaszczenia naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] uprawnioną podstawę wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu stanowił art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, to obecnie przyjąć trzeba, że powyższa kwestia ostatecznie rozstrzygnięta decyzją administracyjną, w związku z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a, nie podlega kontroli Sądu, gdyż pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Rozstrzygnięcie na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2014 r. o braku podstaw do wyrejestrowania ww. pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym ma ponadto tę doniosłość prawną, że ponowne rozważanie kwestii wyrejestrowania tego pojazdu przez organy w odniesieniu do treści art. 79 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy jest niedopuszczalne. Nieuwzględnienie tej okoliczności prowadziłoby bowiem do oczywistej obrazy wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, która sankcjonowana jest zastosowaniem rygoru stwierdzenia nieważności decyzji. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie potwierdza zarzutu skarżącej spółki, że odmowa wyrejestrowania pojazdu była skutkiem przyjęcia przez organy, iż trwała i zupełna utrata pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności nastąpiła w wyniku czynu, który nie stanowi przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego i że do odmowy wyrejestrowania pojazdu ponownie doszło na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Aczkolwiek w uzasadnieniu decyzji objętych rozpoznawaną skargą organy zauważyły, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do kradzieży ani przywłaszczenia mienia, to nie można uznać, że stwierdzenie to świadczy o ponownym rozpoznaniu sprawy wyrejestrowania pojazdu, którego dotyczyło postępowania zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w trybie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przeczą temu wszystkie okoliczności sprawy. Nie budzi wątpliwości Sądu, że uwagi te organy poczyniły w odniesieniu do wskazanych we wniosku o wyrejestrowanie pojazdu podstaw faktycznych tego żądania – zaboru mienia przez leasingobiorcę nie stanowiącego przestępstwa w rozumieniu przepisów prawa karnego. Nie budzi jednak wątpliwości, że jurysdykcyjne postępowanie administracyjne organy prowadziły w tej sprawie na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, czego przejawem jest treść zaskarżonej decyzji, w której okoliczności stanowiące podstawę wniosku w sprawie wyrejestrowania pojazdu rozważane zostały przez organ przez pryzmat przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Przepis ten, wraz z współstosowanym z nim § 15 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów stanowił podstawę wezwania spółki do przedstawienia dokumentów na okoliczność trwałej i zupełnej utraty posiadania tego pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, stanowił też podstawę prawną decyzji objętych skargą do sądu. W odniesieniu do zarzutu strony, iż art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w swoich przesłankach nie przewiduje trwałej i zupełnej utraty pojazdu w wyniku czynu zabronionego stanowiącego przestępstwo, zaś względny natury celowościowej wymagają, by przestępstwo przywłaszczenia na użytek ustawy – Prawo o ruchu drogowym traktować jako kradzież pojazdu i w aspekcie możliwości wyrejestrowania pojazdu kwalifikować jako przypadek z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym o kradzieży pojazdu dostrzec należy, iż w orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na to, że przywłaszczenie pojazdu w zależności od okoliczności sprawy może uzasadniać wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym bądź - w przypadku, gdy doszło do odmowy wszczęcia postępowania z powodu niestwierdzenia przestępstwa – na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. II SA/Gl 1435/12 i powołaną tam argumentację). Z sytuacją ostatnio wskazaną niewątpliwie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Kontroli Sąd podlegało bowiem stanowisko organów o braku podstaw do wyrejestrowania pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] i numerze identyfikacyjnym VIN: [...] w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, prowadzone w odniesieniu do ustaleń faktycznych wskazujących na to, że przedmiotowy pojazd stanowił przedmiot umowy leasingu w ramach której został przekazany leasingobiorcy oraz że podnoszony przez wnioskodawcę zabór mienia w postaci tego pojazdu nie stanowił przestępstwa w rozumieniu prawa karnego, co wynika z postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie przywłaszczenia w okresie od 9 lutego 2008 r. do 23 stycznia 2014 r. w Rogozinie powierzonego mienia w postaci przedmiotowej naczepy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że organy zasadnie uznały, iż okoliczności sprawy nie wskazują, że w niniejszej sprawie zaktualizowała się przesłanka wyrejestrowania pojazdu przyjęta we wskazanym powyżej przepisie - tj. udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania tego pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Wykładnia językowa art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest trwała, a więc stała, nieodwracalna, niepodlegająca zmianie, a ponadto zupełna, to jest całkowita utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Ne w każdych warunkach zabór mienia konstytuuje samodzielnie i automatycznie przypadek trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W niektórych przypadkach zabór mienia może stanowić element stanu faktycznego uzasadniającego wyrejestrowanie pojazdu w oparciu o przesłankę w z art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W przekonaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym aktualizować się będzie w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności połączonych z unicestwieniem pojazdu poprzez jego zniszczenie w sposób, który nieodwracalnie wiąże się z brakiem możliwości jego powrotu w posiadanie właściciela. Może mieć to miejsce na skutek zniszczenia pojazdu w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka (podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy). Przedstawione wnioski Sądu znajdują wsparcie w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej ustawę – Prawo o ruchu drogowym poprzez wprowadzenie przesłanki udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu, z którego wynika, że zamiarem ustawodawcy było uwzględnienie jako przesłanek wyrejestrowania pojazdu sytuacji nadzwyczajnych obejmujących przykładowo wskazany w uzasadnieniu projektu przypadek utonięcia pojazdu w zbiorniku wodnym (zob. uzasadnienie projektu ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej, Dz. U. Nr 12 poz. 136, wprowadzającej w art. 42 pkt 6 zmiany do art. 79 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Późniejsza zmiana art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo drogowe, polegająca za zastąpieniu przesłanki udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu przesłanką udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności wydaje się mieć charakter doprecyzowujący i porządkowy, gdyż jej wprowadzeniu nie towarzyszyło stosowne uzasadnienie. Takie rozumienie przesłanki z art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym pozostaje spójne z art. 79 ust. 4 omawianej ustawy, który nie przewiduje powtórnej rejestracji pojazdu na skutek zdarzeń, które odwróciłby skutek trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu, co wydaje się wynikać bezpośrednio stąd, że trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu ma być faktem nieodwracalnym. Zdaniem Sądu, w sposób wskazany w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie może być zakwalifikowany każdy przypadek zaboru mienia w wyniku którego dochodzi do utraty posiadania pojazdu. O ile bowiem można uznać, że przypadek taki spełnia warunek "utraty posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", a nawet "zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", o tyle nie w każdym przypadku zabór mienia łączy się ze spełnieniem warunku "trwałej utraty posiadania pojazdu". Jak się trafnie wskazuje w orzecznictwie, w przypadku gdy osoba trzecia wchodzi w posiadanie pojazdu na podstawie umowy i nie zawraca właścicielowi rzeczy na warunkach wskazanych w tej umowie nie zawsze dochodzi do przywłaszczenia, gdyż może chodzić jedynie o nienależyte wykonanie umowy (por. ww. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2013 r.). Utrata posiadania pojazdu może mieć zatem charakter czasowy, gdyż właścicielowi rzeczy przysługuje roszczenie windykacyjne z art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego. Tymczasem, warunkiem sine qua non wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem zawartym we wniosku właściciela pojazdu złożonym na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Bezsporne jest, że przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie precyzują sposobu udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu. Wobec powyższego zasadniczych wątpliwości nie budzi trafność stanowiska skarżącej, iż udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu nastąpić może przy wykorzystaniu zarówno dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 76 k.p.a., jak i dokumentów prywatnych (np. umowy). Odnosząc powyższy warunek wyrejestrowania pojazdu do złożonych przez spółkę w toku postępowania administracyjnego dokumentów, obejmujących umowę leasingu, zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa oraz wydane w wyniku jego złożenia postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, by zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji stanowisko organów w zakresie, w jakim kwestionuje udokumentowanie przez spółkę faktu trwałej i zupełnej utraty posiadania będącego jej własnością pojazdu było wadliwe. Przedstawione przez stronę dokumenty mogły zostać w sposób uprawniony ocenione jako nieupoważniające do przyjęcia oceny, że utrata posiadania naczepy była trwała i zupełna. Uznając, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić organom nieprawidłowego przyjęcia, iż strona nie udokumentowała, że wykazywany przez nią zabór pojazdu stanowiącego przedmiot leasingu jest równoważny wymaganej przez art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym trwałej utracie posiadania tego pojazdu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło