II OSK 496/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-23
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji) w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji nie dokonał należytych ustaleń stanu faktycznego dotyczących parametrów technicznych inwestycji celu publicznego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, dotyczący szczegółowych parametrów technicznych inwestycji celu publicznego (w tym pochylenia anten), miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ustalenia te były niezbędne do prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia i oceny jego wpływu na środowisko, a także do stwierdzenia tożsamości przedmiotowej z poprzednią decyzją.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia lokalizacji, uznając sprawę za tożsamą przedmiotowo z poprzednio rozstrzygniętą decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na istotne różnice w parametrach technicznych inwestycji, które miały wpływ na ocenę oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw od decyzji SKO, uznając prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Skarżący zarzucili WSA naruszenie przepisów procesowych, w tym brak podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B. i J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 479/19 oddalającego sprzeciw J. B. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 23 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 479/19 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oddalił sprzeciw J. B. i J. M. (skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie inwestycji celu publicznego.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wójt Gminy odmówił inwestorowi, P. Spółce w [...], ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce [...], położonej w [...], gmina [...]. Organ ustalił, że parametry inwestycji określone we wniosku -wieża wolnostojąca o wysokości 62 m n.p.t. oraz instalacja radiokomunikacyjna, składająca się z anten nadawczych (3 anteny sektorowe na trzech azymutach - 340°, 110° i 220°) i radiolinii oraz urządzeń sterujących posadowionych u podstaw wieży, są tożsame z parametrami przedsięwzięcia, co do którego organ decyzją z dnia [...] września 2018 r. już odmówił ustalenia lokalizacji. W tych okolicznościach Wójt uznał, że wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę inaczej, niż w decyzji pierwotnej, byłoby naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej "k.p.a.".
W odwołaniu inwestor wyjaśnił, że obie z inwestycje różnią się konfiguracją anten, tj. w przedmiotowym wniosku pochylenie anten wynosi 0° i 6°, zaś w poprzednim wniosku wartości te wynosiły odpowiednio 2° i 12°, tym samym brak jest tożsamości między wnioskami.
W wyniku rozpoznania odwołania SKO, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania Wójtowi Gminy. W uzasadnieniu wskazało, że w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiła tożsamość podmiotowa w odniesieniu do wniosków z dnia [...] stycznia 2019 r. i z dnia [...] marca 2018 r., ponieważ w obu postępowaniach występują te same strony. Jednak zdaniem organu odwoławczego, sprawy te nie są tożsame przedmiotowo.
Kolegium wyjaśniło, iż jakkolwiek w obu postępowaniach wnioskodawca żądał ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie działki nr [...], położonej w [...], gmina [...], to jednak owa identyczność była ograniczona jedynie do określenia rodzaju przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945), dalej "u.p.z.p.", na charakterystykę inwestycji składa się także określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Podniosło, że z akt sprawy wynika, że wniosek z [...] stycznia 2019 r. dotyczył inwestycji obejmującej budowę wieży wolnostojącej o wysokości 62 m n.p.t. wraz z instalacją, składającą się z trzech anten sektorowych o mocy EIRP w przedziale 1000 < 2000 W, umieszczonych na trzech azymutach (340°, 110° i 220°) z przewidzianym planowanym pochyleniem wiązki promieniowania anten wyznaczonym na 0° i 6°(zgodnie z załączoną do tego wniosku "Kwalifikacją przedsięwzięcia" ze stycznia 2019 r.), zaś wniosek z [...] marca 2018 r., dotyczył tego samego rodzaju inwestycji, która jednak różniła się parametrami technicznymi. Różnice te dotyczyły tiltu (pochylenia wiązki promieniowania anten), natomiast planowana inwestycja również obejmowała budowę wieży wolnostojącej o wysokości 62 m n.p.t. wraz z instalacją, składającą się z trzech anten sektorowych o mocy EIRP w przedziale 1000<2000 W, umieszczonych na trzech azymutach (340°, 110° i 220°) z przewidzianym planowanym pochyleniem wiązki promieniowania anten wyznaczonym na 2° i 12°.
Rozbieżności pomiędzy wnioskami Kolegium oceniło jako zmiany o charakterze istotnym, gdyż dotyczyły odmiennego wskazania parametrów technicznych inwestycji, mających wpływ na oddziaływania na środowisko. SKO podniosło, że dla dokonania kwalifikacji, czy planowane przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko i należy do kategorii "mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) lub "mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko" (§ 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia), kluczowe było ustalenie w odniesieniu do planowanej instalacji parametrów istotnych w myśl § 3 ust. 1 pkt 8 lit. b rozporządzenia, tj. w szczególności mocy promieniowanej izotropowo, wyznaczonej dla pojedynczej anteny, a także odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Zaznaczyło jednocześnie, że parametry te nie są wystarczające dla dokonania pełnej oceny. Zwróciło również uwagę, że istotne znaczenie ma okoliczność, iż anteny zostały wyposażone w mechanizmy umożliwiające automatyczną zmianę położenia i w konsekwencji możliwość pochylenia poszczególnych anten, a co za tym idzie zmianę kierunku wiązki promieniowania. W ocenie SKO, w tej sytuacji konieczne jest dokonanie ustaleń w zakresie możliwości oddziaływania anteny od minimalnego do maksymalnego pochylenia (tiltu), aby ustalić od jakiej wysokości poziomu terenu i w jakiej odległości od anten możliwe jest oddziaływanie promieniowania anten. Zauważyło, że sama możliwość zmiany nachylenia anteny powoduje konieczność uwzględnienia tego faktu przy ustalaniu oddziaływania pola elektromagnetycznego na miejsca dostępne dla ludności, gdyż należy uwzględnić zarówno maksymalne możliwe emitowanie takiego pola z urządzenia, jak i maksymalne możliwe pochylenie osi wiązki promieniowania, uwzględniając ukształtowanie terenu, w szczególności istniejącej, jak i potencjalnej zabudowy. Wyjaśniło, że dokonanie tych ustaleń ma wpływ na ewentualne wykluczenie możliwości negatywnego, ponadnormatywnego oddziaływania na znajdujące się w sąsiedztwie siedliska ludzkie.
Dodatkowo wskazało, że ustalenia takie pozwalają na stwierdzenie, czy planowane przedsięwzięcie nie doprowadzi do ograniczenia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości sąsiadujących, zaś inwestycja o wskazanych parametrach nie wejdzie swym oddziaływaniem w miejsca dostępne dla ludności przy uwzględnieniu maksymalnego tiltu anten. Te okoliczności przesądzają zdaniem organu o braku tożsamości stanu faktycznego, a tym samym organ I instancji powinien był merytorycznie rozpoznać wniosek inwestora
Od powyższej decyzji skarżący złożyli sprzeciw zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprzeciw wskazał, że stosownie do treści art. 64e p.p.s.a., który określa zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym kontrola sądowa ma charakter formalny, tj. służy skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach przewidzianych w art. 138 § 2 k.p.a., natomiast nie ma podstaw prawnych, aby odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze.
Sąd wskazał, że ujawnione przez organ odwoławczy nieprawidłowości w zakresie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, których dopuścił się organ I instancji uzasadniały wydanie decyzji kasacyjnej. Wyjaśnił, że usunięcie tych uchybień nie mogłoby nastąpić bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zwrócił uwagę, że przyczyną uchylenia rozstrzygnięcia był fakt, że organ I instancji nie dokonał należytych ustaleń stanu faktycznego, w szczególności w zakresie parametrów planowanego przedsięwzięcia. Natomiast ustalenia te mają istotne znaczenie dla kwestii tożsamości przedmiotowej sprawy ze sprawą zakończoną już decyzją ostateczną z [...] października 2018 r.
Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że w sytuacji, gdy decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, to występuje przesłanka do stwierdzenia nieważności takiej decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jednocześnie zwrócił uwagę, że następuje to tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Podniósł, że tożsamość sprawy będzie istniała, gdy w sprawie występują te same podmioty i dotyczy ona tego samego przedmiotu, tej samej treści żądania strony oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Sąd podzielił pogląd organu II instancji, że w sprawie zachodzi tożsamość podmiotowa - w obu postępowaniach występują te same strony - oraz tożsamość przedmiotowa w zakresie treści żądania strony (w obu postępowaniach wnioskodawca żądał wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej). Jednocześnie wyjaśnił, jednak, że sama zbieżność co do rodzaju inwestycji nie może przesądzać o pełnej tożsamości spraw.
Zdaniem Sądu w sprawach dotyczących inwestycji budowlanych o tożsamości przedmiotu sprawy nie może przesądzać jedynie fakt, że dane przedsięwzięcie jest tego samego rodzaju co inna inwestycja podmiotu składającego wniosek i składa się z tych samych elementów, lecz konieczne jest dokonanie ustaleń w zakresie konkretnych parametrów porównywanych inwestycji. Ponadto zwrócił uwagę, że szczególne znaczenie ta kwestia ma w odniesieniu do inwestycji polegających na budowie stacji bazowych telefonii komórkowych, gdyż każdy z określonych we wniosku paramentów ma znaczenie przy dokonywaniu kwalifikacji przedsięwzięcia jako oddziałującego na środowisko, co w konsekwencji może wiązać się z koniecznością przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
Wskazując na treść art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 880), art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), dalej "u.p.z.p." oraz art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej "u.i.o.ś.", wyjaśnił, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie zauważył, że rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71). W § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia wynika natomiast, że kwalifikacji, czy przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dokonuje się w odniesieniu do stacji bazowych w oparciu o dwa kryteria, tj. równoważną moc promieniowaną izotropową wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Wyjaśnił, że do parametrów technicznych stacji bazowej telefonii komórkowej decydujących o wpływie na środowisko należą: 1) rodzaj anteny - instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne; 2) liczba anten; 3) moc promieniowania poszczególnych anten; 4) posadowienie środka elektrycznego anteny, 5) wysokość i azymut anten (uwzględniając kąt tiltu), 6) emisja pola elektromagnetycznego przez poszczególne anteny oraz stan zagospodarowania otoczenia w aspekcie występowania tam miejsc dostępnych dla ludności. Sąd wskazał, że określenie tych parametrów technicznych budowy i ustalenie lokalizacji anten pozwoli na dokonanie kwalifikacji inwestycji i jej charakteru. Tym samym Sąd stanął na stanowisku, że parametry służące przeprowadzeniu prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia, stanowią też elementy identyfikujące daną inwestycję i pozwalają odróżnić jedno przedsięwzięcie od drugiego, a zatem elementem istotnie odróżniającym planowaną inwestycję w zakresie budowy stacji bazowej stanowi także pochylenie wiązki promieniowania projektowanych anten, a nie wyłącznie wysokość wieży, liczbę i rodzaj urządzeń na niej zainstalowanych oraz ilość anten i ich azymuty.
Sąd zwrócił uwagę, że organ oceniając tożsamość wniosku zmuszony jest do uwzględnienia nie tylko ogólnych parametrów jak np.: wysokość konstrukcji, jej powierzchnię, ilość anten nadawczych i ich azymuty oraz moc anten sektorowych, lecz również pochylenie wiązki promieniowania anten, zwracając uwagę, czy istnieje możliwość pochylenia poszczególnych anten. Podniósł, że wszystkie te parametry mają znaczenie przy dokonywaniu ustaleń istotnych dla wydania rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu I instancji charakter uchybień procesowych organu I instancji powoduje zaś, że nie mogły one zostać naprawione przez organ odwoławczy, bowiem uwzględnienie i zbadanie poszczególnych parametrów wnioskowanej inwestycji ma znaczenie dla kwestii tożsamości wniosków inwestora. Tym samym Sąd uznał, że rozstrzygnięcia wątpliwości w zakresie dopuszczalności prowadzenia postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] stycznia 2019 r., musi podlegać prawidłowej ocenie w pierwszej kolejności przez organ pierwszej.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący i w skardze kasacyjnej zarzucili mu:
- naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt. 2) p.p.s.a., których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. art. 151a § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. oraz zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie sprzeciwu na wydanie decyzji o uchyleniu decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i w konsekwencji jego oddalenie, przy braku istnienia przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej;
2. art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. oraz w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji nie mógł przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego (w przypadku istnienia wątpliwości organu II instancji) bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z wymogami ww. przepisu - brak wskazania przyczyn, dla których zdaniem Sądu organ II instancji nie mógł przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego (w przypadku istnienia wątpliwości w odniesieniu do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie).
W oparciu o przytoczone zarzuty wnieśli o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podnieśli, że organ odwoławczy nie wykazał prawidłowo, iż w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wskazali, że w ich ocenie podane we wniosku parametry pozwalały na dokonanie oceny wpływu na środowisko, a w konsekwencji oceny, czy wniosek jest w tym zakresie zbieżny z poprzednim, zaś organ I instancji takiej oceny dokonał, nie naruszając przepisów. W ich ocenie w przypadku uznania, iż istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i tożsamości niniejszej sprawy ze sprawą z wniosku z dnia [...] marca 2018 r. mają wartości maksymalne i minimalne tiltów anten, które we wniosku nie zostały wskazane, organ drugiej instancji winien o te informacje uzupełnić materiał dowodowy, występując do wnioskodawcy. Tymczasem tego nie uczynił i nie wskazał przyczyn, które zadecydowały o niemożliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. i art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., co w ocenie skarżących kasacyjnie skutkował nieuwzględnieniem sprzeciwu, należy rozważyć czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a.
Stosownie do treści art. 138 § 2 zdanie pierwsze k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zatem zastosowanie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. uwarunkowane jest dwiema przesłankami procesowymi. Pierwsza z nich polega na tym, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w trakcie postępowania zakończonego decyzją organu pierwszej instancji, druga natomiast sprowadza się do tego, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Niezbędne jest wykazanie, że zaistnienie tych przesłanek następuje na określonej podstawie materialnoprawnej. Tylko niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych zapisanych w hipotetycznym stanie faktycznym daje podstawy do ustalenia, że spełniona jest przesłanka, według której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (por.: Barbara Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", C.H. Beck 2017, s. 728). W ramach badania przesłanek do wydania decyzji, której podstawę stanowił będzie przepis art. 138 § 2 k.p.a., do czego uprawnia art. 64e p.p.s.a., mieści się ocena materialnoprawna warunkująca przyjęcie, że zaistniała przesłanka konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie. Z sytuacją taką mamy zatem do czynienia, gdy naruszenie procesowe skutkuje niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy. Związek obu przesłanek potwierdza określenie o koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy.
Organ kasacyjny przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organ zobligowany jest do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Za prawidłowe zatem uznać należy, wyrażone w zaskarżonym wyroku stanowisko Sądu I instancji, że organ II instancji ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy bowiem, że braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postępowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające.
Zgodnie z treścią art. 136 k.p.a. organ II instancji uprawniony jest do przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Oceniając przedstawione wyżej poglądy w realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Kolegium skutecznie wykazało konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopuścił się również niewłaściwego zastosowania art. 64e p.p.s.a., gdyż rozpoznając sprzeciw od decyzji, Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o których stanowi art. 138 § 2 k.p.a., czyniąc to w kontekście przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Inaczej mówiąc zakres postępowania dowodowego, do którego przeprowadzenia zobowiązany jest organ administracji zakreślony jest przez przepisy prawa materialnego.
Zakres postępowania dowodowego niniejszej sprawy określają art. 46 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, art. 55 u.p.z.p., art. 71 ust. 2 u.i.o.ś. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji kwalifikacji, czy przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dokonuje się w odniesieniu do stacji bazowych w oparciu o dwa kryteria wskazane w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia - równoważną moc promieniowaną izotropową wyznaczoną dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Skoro zaś, jak trafnie wskazał organ II instancji, na charakterystykę inwestycji składa się także określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko (art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c u.p.z.p.), to tym samym za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu I instancji oraz SKO, że brak rozważania wniosku inwestora przez organ I instancji, w kontekście wskazanych wyżej parametrów uniemożliwiają dokonanie prawidłowej oceny wniosku. W zaistniałej sytuacji prawidłowo zatem wskazano, że konieczne jest uzupełnienie przez organ I instancji oceny wniosku inwestora w tym zakresie, gdyż szczegółowa analiza charakterystycznych dla stancji bazowej telefonii komórkowej parametrów świadczy o braku tożsamości przedmiotowej z poprzednim wnioskiem inwestora z [...] marca 2018 r.
Tym samym za nieuzasadniony uznać należało zarzut naruszenia art. 151a § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. oraz zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., jak również zarzut naruszenia art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64e p.p.s.a. oraz w zw. z art. 138 § 2 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego skarżący upatrują w sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia w sposób sprzeczny z wymogami tego przepisu, wskazać należy, że również on okazał się nieuzasadniony.
Wyjaśnić trzeba, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podnieść również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). W niniejszej sprawie natomiast nie mamy do czynienia z żadnym z tych przypadków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu I instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia, co prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji uczynił zadość obowiązkowi sporządzenia uzasadnienia w sposób uwzględniający konsekwencje wynikające z towarzyszącej uzasadnieniu każdego orzeczenia sądowego funkcji kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło