II SA/Po 734/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy; oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2016r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23), art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust.1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j.Dz.U. 2016.627) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.) zatrzymał M. J. (zwanemu dalej Skarżącym) prawo jazdy kategorii A,B nr dokumentu [...] nr druku [...] wydane przez Starostę [...] w dniu [...]2006r. na okres 3 miesięcy, przy czym początkiem okresu jest data zwrotu prawa jazdy do tut. Urzędu i zobowiązał M. J. do zwrotu w/w dokumentu prawa jazdy. W uzasadnieniu organ podał, że 31 maja 2016r. do Starosty [...] wpłynęło zawiadomienie z Komendy Powiatowej Policji w P. o przekroczeniu przez Skarżącego dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Do wniosku nie został dołączony zatrzymany dokument prawa jazdy. Wobec powyższego 3 czerwca 2016r. Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz pouczył stronę o treści art. 10 § 1 kpa. Mając na uwadze treśc art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c oraz ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami Starosta orzekł jak w decyzji. Skarżący wniósł w terminie odwołanie od w/w decyzji podając, że z uwagi na fakt, że odmówił przyjęcia mandatu a sprawa w sądzie się nie odbyła na zasadzie domniemania niewinności nie popełnił wykroczenia, czyli nie została spełniona przesłanka z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy, ponieważ jako kierujący pojazdem nie przekroczył prędkości powyżej 50km/h w terenie zabudowanym. Nadto zarzucił dokonanie przez funkcjonariuszy błędnego pomiaru prędkości z jaką się poruszał z uwagi na zmiany prędkości między pojazdami i ujawnienie na nagraniu również innych pojazdów. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podało, że z zawiadomienia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w P. wynikało, że Skarżący w dniu 28 maja 2016r. w miejscowości [...] kierował motocyklem marki [...] o nr rej [...] popełniając czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a/b ustawy Prawo o ruchu drogowym, dopuszczając się przekroczenia prędkości o 57 km/h. Zaznaczono, że podczas kontroli Skarżący nie posiadał przy sobie prawa jazdy, w związku z czym nie zatrzymano dokumentu. Kolegium podało, że zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy kierujący przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Jak wynika z art. 102 ust. 1 c tej ustawy starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. SKO podniosło, że przepis art. 102 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w swej treści jest bezsporny i jednoznaczny oraz ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli zostanie spełniona którakolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie – starosta jest zobowiązany wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z kolei ust. 1c stanowi na jaki okres starosta zobowiązany jest zatrzymać prawo jazdy. Przywołane przepisy nie pozostawiają starości żadnej swobody – w ramach tzw. luzu decyzyjnego, przy podejmowaniu decyzji. Ustawa z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustawy w art. 7 ust. 1 pkt 2 stanowi, że podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 , a więc decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. o zatrzymaniu prawa jazdy przez policjanta w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50km/h na obszarze zabudowanym. Treść powyższego przepisu przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest w/w informacja – organy administracji publicznej nie badają w związku z tym, w jakich okolicznościach doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu pomiaru prędkości, czy rodzaju urządzeń do tego służących. W ocenie Kolegium argumenty wskazane w odwołaniu pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia [...] września 2016r. SKO w K. na wniosek Skarżącego wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący we wniesionej w terminie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podał, że decyzja była błędna, gdyż: 1. decyzja organu I instancji zawierał błędy formalne, gdyż Starosta w uzasadnieniu decyzji powołując się na podstawę zatrzymania prawa jazdy, tj. art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. i art. 102 ust. 1 pkt, ust.1c oraz ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami pominął przepisy przejściowe wprowadzające normę zasadniczą – ustawa z 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych ustaw, które są kluczowe z punktu widzenia decyzji, 2. SKO w uzasadnieniu powołując się na art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. i art. 102 ust. 1 pkt, ust.1c oraz ust. 1e ustawy o kierujących pojazdami jak również ustawę z 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych ustaw, nie zastosowało się do ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych ustaw wbrew interpretacji Ministra Infrastruktury i Budownictwa, zawartej w odpowiedzi do Współprzewodniczącego Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. We wnioskach Minister wskazuje jednoznacznie na brak podstawy prawnej dla decyzji starosty o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy nie zostało ono zatrzymane za pokwitowaniem na drodze. Skarżący podał, że jego prawo jazdy nie zostało zatrzymane na drodze i z tych względów decyzje obu organów nie są prawidłowe. Do skargi Skarżący załączył m.in. cytowane w skardze pismo Ministra. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.". Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W przypadku zajścia przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważnośc zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności wydania decyzji o zatrzymaniu Skarżącemu prawa jazdy decyzją starosty. Stan faktyczny był bezsporny. Z przesłanego Staroście [...] przez I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w P. zawiadomienia z dnia 28 maja 2016r. wynikało, że Skarżący w dniu 28 maja 2016r. w miejscowości [...] kierował motocyklem marki [...] o nr rej [...] popełniając czyn, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a/b ustawy Prawo o ruchu drogowym, dopuszczając się przekroczenia prędkości o 57 km/h. Zaznaczono, że podczas kontroli Skarżący nie posiadał przy sobie prawa jazdy, w związku z czym nie zatrzymano dokumentu. Po otrzymaniu zawiadomienia Starosta w dniu 3 czerwca 2016r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz pouczył stronę o treści art. 10 § 1 kpa. Dnia [...] 2016r. wydał zaskarżona decyzję z [...] 2016r., którą organ II instancji utrzymał w mocy. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych decyzji był art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust.1c i ust.1 e ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j.Dz.U. 2016.627) w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.). Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy: kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 102 ust. 1c Starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 102 ust. 1e Okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym Policjant: zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na: 1a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym Przepis ten został dodany przez art. 4 pkt 7 lit i ustawy z dnia 20 marca 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015.541), a przepisy art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz art. 102 ust. 1c i 1e ustawy o kierujących pojazdami zostały dodane przez art. 5 pkt 7 a i b w/w ustawy zmieniającej. Ustawa ta weszła w życie 18 maja 2015r. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1.2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541) do dnia 31 grudnia 2016 r. podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Przepis ten przesądza, że jedyną i wyłączną okolicznością, która przesądza o obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest ww. informacja. W związku z powyższym oczywistym jest, że organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy prawo o ruchu drogowym. Tym samym organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, nie może ani powoływać z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartych w informacji, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Sporne w niniejszej sprawie było ustalenie, czy fakt braku zatrzymania prawa jazdy przez policję z uwagi na jego nieposiadanie przez Skarżącego ma wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z interpretacji przepisów przez Ministra dołączonej do skargi wynika, że taki wniosek został wyciągnięty. Jak bowiem wskazano w ostatnim zdaniu dołączonego pisma (k. 5 akt), brak zatrzymanego prawa jazdy na drodze determinuje do dnia 31 grudnia 2016r. brak możliwości wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Na tej interpretacji stanowisko swoje opiera Skarżący. Interpretacji tej sąd nie podziela. Nie może bowiem osoba posiadająca przy sobie dokument prawa jazdy być traktowana gorzej w tych samych okolicznościach niż osoba takiego dokumentu nie posiadająca. To, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy zmieniającej do 31 grudnia 2016r. decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 starosta wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ma o tylko takie znaczenie, że dotyczy źródła wiedzy starosty o zajściu takiej sytuacji (przekroczenia prędkości o 50 km/h na obszarze zabudowanych. Zgodnie bowiem z wprowadzonym w art. 5 pkt 7 lit b - art. 102 ust. 1b 1b. Administrator centralnej ewidencji kierowców przekazuje staroście informacje w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, będące podstawą wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. Przepis ten wchodzi w życie 1 stycznia 2017r. (zgodnie z art. 9 ustawy zmieniającej- art. 5 pkt 7 lit. b, w zakresie dotyczącym art. 102 ust. 1b ustawy wymienionej w art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.). Z tego wynika, że do 31 grudnia 2016r. starosta decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami wydaje na podstawie informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a prawo o ruchu drogowym (czyli od policji) a od 1 stycznia 2017r. na podstawie informacji od administratora centralnej ewidencji kierowców na podstawie art. 102 ust.1b. Nie ma żadnych podstaw do uznania, że i po 31 grudnia 2016r. nie ma podstawy do wydania decyzji przez starostę w sytuacji gdy prawo jazdy fizycznie nie zostało zatrzymane. Warto wskazać, że w ustawie prawo o ruchu drogowym w takiej sytuacji, gdy doszło do przekroczenia przez kierującego prędkości wskazane w art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a również nie ma wskazanej sytuacji gdy kierowca nie ma przy sobie prawa jazdy. Gdy bowiem takie prawo jazdy ma o zatrzymaniu prawa jazdy decyduje prokurator lub sąd. (art. 136 i 137 prawa o ruchu drogowym). Zarówno po wejściu w życie ustawy zmieniającej (18 maja 2015r.) jak i do 30 grudnia 2016r. i po tej dacie, w sytuacji gdy doszło do zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a a kierujący dokumentu nie miał starosta wydaje decyzję na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 1c starosta zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy jeżeli dokument nie został zatrzymany. Przepis ten obowiązuje od 18 maja 2015r. Oznacza to, że decyzja taka jak w niniejszej sprawie może być również wydana w sytuacji gdy przy zatrzymaniu przez policjanta kierujący nie ma przy sobie prawa jazdy. Skarga okazała się więc nieuzasadniona i z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a sąd skargę oddalił.