II SA/Rz 833/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-09-24
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie samotnej, zaliczonej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, która wymaga czasowej i częściowej pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz współudziału w procesie leczenia i rehabilitacji, przysługują usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie rozpoznały w sposób należyty potrzeb skarżącego w zakresie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego, które zostały wskazane w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności. Stwierdzenie, że skarżący jest osobą samodzielną w podstawowych czynnościach życiowych, nie wyklucza potrzeby wsparcia w czynnościach gospodarczych, takich jak przygotowanie opału, sprzątanie czy zakupy, zwłaszcza gdy stan zdrowia to utrudnia. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania wyjaśniającego.Stan faktyczny
Skarżący M.G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą przyznania usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Skarżący, osoba samotna z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, domagał się pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego, wskazując na trudności wynikające ze stanu zdrowia. Organy uznały, że skarżący jest w stanie samodzielnie zaspokajać podstawowe potrzeby życiowe i nie wymaga stałej opieki, a wnioskowane usługi wykraczają poza zakres usług opiekuńczych świadczonych przez gminę. Skarżący zarzucił organom niedostateczne rozpoznanie jego potrzeb i pominięcie wskazań z orzeczenia o niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r.nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi M.G. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej zwane SKO) z dnia [...] czerwca 2019 r., o nr [...], wydana w sprawie odmowy ustalenia na rzecz w/w prawa do usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.
W zaskarżonej do Sądu decyzji przyjęto za wyjaśnione, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], Wójt Gminy [...] odmówił przyznania skarżącemu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, iż wnioskodawca jest osobą samotną i utrzymuje się zasiłku stałego z opieki społecznej w wysokości 645 zł miesięcznie oraz z innych świadczeń z pomocy społecznej. Wnioskodawca legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ze wskazaniami odpowiedniego zatrudnienia oraz korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, tj. korzystania z usług socjalnych, opiekuńczych terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. W oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], nr [...], Organ I instancji stwierdził, iż nie wynika z niego, aby wnioskodawca wymagał stałej pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych i opieki higienicznej. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono bowiem, że wnioskodawca porusza się samodzielnie po mieszkaniu jak i na zewnątrz, bez niczyjej pomocy, samodzielnie także jeździ samochodem, wykonuje wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przygotowuje gorące posiłki, robi zakupy oraz korzysta z pomocy medycznej. Po stronie wnioskodawcy nie istnieje wola współpracy z pracownikiem socjalnym w celu przezwyciężenia trudności życiowych jak również brak wyrażenia zgody na inne propozycje wsparcia środowiskowego, np. w postaci pobytu w dziennym domu pomocy społecznej. Treść zaświadczenia lekarza rodzinnego nie wskazuje potrzeby przyznania usług opiekuńczych oraz ich zakresu, a jedynie wymienia schorzenia, na które cierpi wnioskodawca. W pkt 6 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w zakresie wskazania konieczności przyznania usług opiekuńczych stwierdzono, że obecne schorzenia powodują konieczność częściowej pomocy osób drugich, ale w pełnieniu ról społecznych, a nie zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. W pkt 7 orzeczenia o niepełnosprawności, w którym mowa jest o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znaczną ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wskazano, że wnioskodawca ich nie wymaga. Mając na uwadze, że stan zdrowia wnioskodawcy nie wymaga pomocy innych osób w codziennym życiu, Organ I instancji odmówił przyznania mu usług opiekuńczych.
W odwołaniu od decyzji Wójta Skarżący zarzucił, że ustalony stan faktyczny jest nieprawdziwy i dołączył do odwołania szereg dokumentów w tym orzeczenie o niepełnosprawności, fotokopię porad ambulatoryjnych i historię leczenia z SOR oraz zaświadczenia lekarskie i wywiad pielęgniarski.
SKO decyzją z [...] czerwca 2019 r., postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję Wójta Gminy [...]. Kolegium przytoczyło treść art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 z późn. zm.; dalej zwana u.p.s.), w myśl której osobie samotnej, która z powodu wieku choroby lub z innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego dnia 5 marca 2019 r., wnioskodawca wyjaśnił, że domaga się od organu przyznania usług opiekuńczych. Zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., wnioskodawca został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z przedstawionych przez niego dokumentów wynika, że w roku 2004 przebył zawał serca, natomiast obecnie cierpi na przewlekłą chorobę niedokrwienia serca, a także chorobę zwyrodnieniową układu kostnego oraz dnę moczanową. Wg zaświadczenia lekarskiego wnioskodawca wymaga leczenia farmakologicznego i rehabilitacyjnego. W orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzono, że wnioskodawca wymaga korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, lecz nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki bądź pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu tym wskazano, że stopień zaawansowania schorzenia narusza sprawność organizmu i powoduje zdolność do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej oraz potrzebę czasowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Istnieje również potrzeba pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz współdziałanie w procesie leczenia i rehabilitacji. W celu ustalenia okoliczności określonych przez ustawodawcę w art. 50 ust. 1 u.p.s., pracownik socjalny przeprowadził z wnioskodawcą wywiad środowiskowy, w którym stwierdzono, że M.G. porusza się samodzielne, a w razie potrzeby prowadzi samochód, samodzielnie załatwia także potrzeby higieniczne, robi zakupy i przygotowuje posiłki. W odwołaniu od decyzji wnioskodawca nie wskazał, że jest inaczej. Z karty porad ambulatoryjnych wynika jedynie fakt, że leczy się na poważną chorobę w związku, z którą od czasu do czasu uskarża się na złe samopoczucie ewentualnie wzmożoną pobudliwość nerwową zaś w lutym 2019 roku odmówił hospitalizacji. Z wywiadu pielęgniarskiego wynika zaś, że w sytuacji złego samopoczucia występują u odwołującego się czasowe utrudnienia w przygotowaniu jedzenia, jednak nie sposób przewidzieć, kiedy to złe samopoczucie u niego wystąpi. Nie stanowi to przeszkody w zwykłym, codziennym funkcjonowaniu wnioskodawcy. Z treści pism oraz notatki służbowej z dnia 14 marca 2019 roku wynika także, że wnioskodawca wnosi o zaopiekowanie się jego domem, ewentualnie zwierzętami domowymi, gdy będzie poddawany hospitalizacji lub w razie jego nieobecności w trakcie pobytu w dziennym domu opieki. Zauważono, że taki zakres usług nie wchodzi w skład usług opiekuńczych świadczonych przez gminę na rzecz jej mieszkańców. Wnioskodawca z uwagi na brak osób bliskich winien sam przedsięwziąć działania w celu zaspokojenia wnioskowanych potrzeb. Strona nie spełnia warunków do świadczenia na jego rzecz specjalistycznych usług opiekuńczych, które są kwalifikowaną formą usług opiekuńczych. Jest bowiem osobą samodzielną i sam jest zdolny podejmować działania we własnym zakresie. Również podkreślono, że strona nie jest pozbawiona pomocy ze strony ośrodka pomocy społecznej bowiem uzyskuje szereg świadczeń w postaci zasiłku stałego i zasiłków celowych. Łączne świadczenia przyznane wnioskodawcy na ten cel w okresie od stycznia do kwietnia 2019 roku wyniosły 5000 zł.
Z wydaną przez Kolegium decyzją nie zgodził się M.G. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skardze, wniósł o uchylenie tej decyzji w całości oraz przyznanie mu wnioskowanej pomocy.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że wydana przez SKO decyzja nie zawiera koniecznych wskazówek jak rozwiązać zgłoszony przez niego problem. Organ świadomie pomija treść uzasadnienia orzeczenia o niepełnosprawności, gdzie wskazano, że w jego sytuacji konieczna jest czasowa i częściowa pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz współdziałaniu w procesie leczenia i rehabilitacji. Propozycja skorzystania z domu dziennego pobytu nie jest w jego ocenie rozwiązaniem uwzględniającym treść orzeczenia komisji lekarskiej. Skarżący domaga się pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego, tj. w przenoszeniu węgla, rąbania drewna opałowego, rozpalania w piecu c.o., wygarniania i wynoszenia popiołu, uprzątania zalegającego śniegu, sprzątania domu, robienia zakupów i przygotowywania posiłków. Z powodu konieczności wykonywania tych czynności nie może korzystać z 8-godzinnego pobytu w domu dziennej pomocy. Skarżący podnosi, że wydana przez SKO decyzja pomija kwestie dotyczące trudności spowodowanych złym stanem jego zdrowia, z jakimi spotyka się przy wykonywaniu tych czynności. Wskazał ponadto, że nieprawdą jest, że odmówił hospitalizacji oraz, że nie sprecyzował o jakie usługi opiekuńcze wnioskuje. W trakcie wywiadu środowiskowego wyjaśniał, że chodzi mu o pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dodatkowo decyzja zawierała błędne pouczenie odnośnie jej zaskarżenia, które zostało sprostowane dopiero po jego interwencji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że Skarżący wymaga od organów Gminy pomocy, którą może mu zapewnić wyłącznie rodzina lub znajomi. Zdaniem Kolegium, żądana pomoc nie mieści się w zakresie usług opiekuńczych świadczonych przez Gminę, tj. w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opieki higienicznej i pielęgnacji, ewentualnie zapewnienia kontaktów z otoczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się zasadna, zatem podlegała uwzględnieniu przez Sąd.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Zaskarżona do WSA decyzja administracyjna konkretyzuje zapisy art. 50 u.p.s., a więc przepis przewidujący możliwość przyznania świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych. W myśl art. 50 ust. 1 u.p.s., osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3 u.p.s.). natomiast specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 u.p.s.). .
Przedmiotowe świadczenie niepieniężne może zostać przyznane wyłącznie osobie samotnej, wymagającej pomocy z przyczyn obiektywnych, jak np. choroby, i jednocześnie osoby, która może zwrócić się o pomocy innych, a przede wszystkim członków swej rodziny. Jak słusznie podkreśla W. Maciejko, brak możliwości korzystania z pomocy innych osób uzasadnia twierdzenie, że rolą tych usług jest publiczna kompensacja niedostatku, którego przyczyną jest konieczność zdania się przez osobę zainteresowaną wyłącznie na siebie samą, choć inne osoby w podobnych sytuacjach życiowych korzystają z pomocy różnych osób, członków rodziny, domowników, opiekunów, personelu zakładu administracyjnego przeznaczonego na pobyt osób potrzebujących. Zakres przedmiotowy usług opiekuńczych powinien więc kompensować zwykłą, codzienną pomoc świadczoną osobie, która w zwykłych okolicznościach może korzystać ze wsparcia opiekuńczego rodziny i najbliższych (Maciejko Wojciech. Art. 50. W: Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, wyd. IV. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2013).
W niniejszej sprawie organ rozstrzygał o nieistnieniu prawa skarżącego do usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Usługi opiekuńcze mogą polegać na zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych osoby samotnej. Można w nich wyróżnić usługi o charakterze gospodarczym jak np.: zakupy, porządki, przygotowanie posiłków oraz usługi o charakterze pielęgnacyjnym w postaci ubierania, karmienia, utrzymanie higieny (por. Sierpowska Iwona. Art. 50. W: Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. IV. Wolters Kluwer Polska, 2017.). Niewątpliwie usługi opiekuńcze mogą obejmować działania wspomagające w prowadzeniu gospodarstwa domowego, co może polegać na przygotowaniu opału, usunięciu śniegu, czy pomocy w opiece na zwierzętami domowymi potrzebującego. Ustawodawca nie sprecyzował w art. 50 ust. 1 u.p.s., w jakiej dokładnie sferze funkcjonowania jednostki usługi opiekuńcze mogą zostać przyznane. Dlatego będzie tu chodzić nie tylko o pomoc ukierunkowaną na zdrowie potrzebującego ale także wspomaganie w koniecznych czynnościach z zakresu bieżącego utrzymania domostwa.
Organy obu instancji nie zakwestionowały zaistnienia w sytuacji wnioskującego – M.G. - przesłanki podstawowej udzielenia świadczenia w postaci usług opiekuńczych jakim jest samotność – art. 50 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 9 u.p.s.. W wywiadzie środowiskowym stwierdzono wyraźnie, iż Pan M.G. jest osobą samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada rodziny zobowiązanej do alimentacji.
W niniejszej sprawie jednym z kluczowych dowodów obok obligatoryjnego wywiadu środowiskowego jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. Na jego mocy Zespół postanowił zaliczyć skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Prawdą jest jak wskazuje Organ, iż w pkt 7 dotyczącym wskazań, Zespół nie stwierdził konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednakże w pkt nr 6 tego orzeczenia uznano jednocześnie, iż Skarżący wymaga korzystania z sytemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumieć należy korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. W uzasadnieniu w/w orzeczenia Zespół wyraźnie stwierdza, że w przypadku M.G. istnieje uzasadniona względami medycznymi konieczność udzielenia czasowej i częściowej pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Z treścią orzeczenia współgra ten zapis wywiadu pielęgniarskiego sporządzonego w [...] dnia 11 kwietnia 2019 r., gdzie w zakresie problemów z odżywianiem stwierdzono czasowe utrudnienia w przygotowaniu posiłku, utrudnienia w pielęgnacji higieny ciała, a także utrudnienia w przemieszczaniu się wynikające z dyskopatii części lędźwiowej, stanów zwyrodnieniowych stawów kolanowych. W wywiadzie środowiskowym pracownik socjalny stwierdził, że wnioskodawca jest osobą samodzielną nie wymaga stałej pomocy i opieki innych osób w zakresie podstawowych czynności życiowych. Porusza się samodzielnie w domu używając sprzętu ortopedycznego. Ponadto przemieszcza się w samochodzie osobowym bez pomocy innych osób. Pracownik stwierdza istnienie utrudnień w funkcjonowaniu, określając je jako krótkotrwałe i niepowodujące konieczności zapewnienia usług opiekuńczych. Jego zdaniem z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, że M.G. wymaga tej formy pomocy. Opinia pracownika socjalnego nie odnosi się jednak do potrzeb w wnioskującego o jakich mowa w treści uzasadnienia orzeczenia w stopniu niepełnosprawności, a więc nie odnosi się do tego, czy wnioskujący wymaga pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego, poprzez zastąpienie wnioskodawcy w czynnościach koniecznych, których ze względu na stan zdrowia wnioskodawca, nie jest w stanie wykonać samodzielnie jak np.: przygotowanie opału, posiłku, utrzymanie higieny, porządku w domostwie, pomoc w zakupie żywności, lekarstw, środków czystości. Stwierdzenie, iż wnioskujący potrafi samodzielnie realizować podstawowe czynności życiowe nie eliminuje ewentualności zapewnienia mu pomocy w prowadzeniu gospodarstwa, tym bardziej, że stwierdzono w wywiadzie występowanie utrudnień w samodzielnym funkcjonowaniu.
Prawdą jest, co zauważa w uzasadnieniu swej decyzji Wójt, iż według Zespołu M.G. nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku z ograniczoną możliwością egzystencji (pkt 7 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności). Jednakże usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania nie muszą polegać na wykonywaniu przez pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy, czyli pomocy przez cały dzień. To przecież ośrodek pomocy społecznej na podstawie art. 50 ust. 5 u.p.s. w oparciu o ustalone w sprawie okoliczności, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia, dostosowując przyznane świadczenie do konkretnych potrzeb osoby wymagającej opieki, zdeterminowanych rozpoznanym przez organ niedostatkiem. Kompensacja tego niedostatku nie musi zdaniem Sądu przyjmować postaci podobnej do roli opiekuna osoby niepełnosprawnej.
Organ odwoławczy niedostatecznie wyjaśnia istnienie potrzeb wnioskującego w obszarze prowadzenia gospodarstwa domowego zaś wyprowadzone przez ten Organ wnioski nie są prawidłowe, bo nie znajdują dostatecznego odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Z treści notatki służbowej z dnia 14 marca 2019 r., ma zdaniem Organu wynikać, że wnioskodawcy chodzi o zaopiekowanie się domem, ewentualnie zwierzętami domowymi, gdy będzie poddawany hospitalizacji lub w razie jego nieobecności w trakcie pobytu w dziennym domu opieki. Kolegium stwierdza, że taki zakres usług nie wchodzi w skład usług opiekuńczych świadczonych przez gminę na rzecz mieszkańców. Z tą oceną co do zasady trzeba się zgodzić, jednakże z treści powyższej notatki jak również z innych znajdujących się w aktach administracyjnych dowodów bynajmniej nie wynika aby stronie chodziło o pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego pod jego nieobecność. Otóż z treści notatki służbowej z dnia 14 marca 2019 r., w wynika jedynie, że pan M.G. w trakcie rozmowy telefonicznej przekazał, że nie jest w stanie spędzić 8 godzin dziennie poza domem w dziennym domu opieki medycznej [...] w [...] ze względu na konieczność opieki nad psami. Wnioskujący nie oświadczył więc, że żąda pomocy jedynie na czas swej nieobecności w gospodarstwie domowym. Takiego żądania nie można też wyprowadzić z treści wniosku, jaki został złożony 20 lutego 2019 r. Z treści tego wniosku wynika, że według M.G. oraz lekarza, stan zdrowia strony uniemożliwia samotną egzystencję i w związku z tym ktoś powinien pomagać.
Dlatego też nie można z przekonaniem stwierdzić, że wnioskodawcy nie chodziło o pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, którą przewiduje przepis 50 ust. 1 u.p.s. Nie można też było kategorycznie przyjąć, że wnioskujący jest w stanie poradzić sobie z wszystkimi koniecznymi przy prowadzeniu gospodarstwa czynnościami. Treść orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przekonywała zaś do stawianej przez skarżącego tezy, że w jego przypadku względy medyczne świadczą o konieczności udzielenia wnioskującemu pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego w takim zakresie w jakim nie jest on w stanie samodzielnie tych czynności realizować.
Należało więc przyznać skarżącemu rację, iż Organy w jego sprawie niedostatecznie uwzględniły treść uzasadnienia orzeczenia o ustaleniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, gdzie wyraźnie stwierdzono ze względów medycznych, czyli wynikających ze stanu zdrowia M.G., konieczność udzielenia pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz współudział w procesie leczenia i rehabilitacji. Organy nie dość wnikliwie rozpoznały potrzeby wnioskodawcy, uznając że żąda udzielenia pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego wyłączenie w czasie swej nieobecności. Co więcej, znajdujący się w aktach sprawy materiał dowody nie potwierdza tych ustaleń Wójta, z których wynika, że strona nie przejawia woli współpracy z pracownikiem socjalnym. W treści wywiadu środowiskowego brak jest jakichkolwiek zapisów choćby sugerujących brak współdziałania skarżącego z ośrodkiem.
Dlatego też konieczne okazało uchylenie rozstrzygnięcia Organu drugiej instancji z powodu naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniających w administracji w postaci art. 7, 77 i 80 K.p.a. w zw. z art. 50 ust. 1 u.p.s.
Ponownie rozpoznając wniosek M.G. należało będzie dokładnie sprecyzować jego potrzeby w obszarze stwierdzonym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] (tj. prowadzenie gospodarstwa domowego oraz współudział w procesie leczenia i rehabilitacji), a następnie ustalić czy rzeczywiście w zakresie tak ujawnionych potrzeb wymaga On udzielenia publicznej pomocy w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.
Wyłożone względy zadecydowały o uchyleniu decyzji Organu drugiej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło