III SAB/Kr 101/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej i odszkodowania postanawia: odrzucić skargę I. Pismem z dnia 31 grudnia 2017 r. K. J., powołując się na ustawę z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą oraz pkt 26 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu, zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie uznania lub odmowy uznania stwierdzonego u niego wirusowego zapalenia wątroby typu C, ustalenia właściwego i długotrwałego co najmniej uszczerbku na zdrowiu i konieczności przejścia bardzo ciężkiego leczenia i wystąpienia w tym zakresie szczególnego zagrożenia dla zdrowia i życia oraz przyznanie mu odszkodowania w kwocie 25.000 zł. W piśmie z dnia 24 stycznia 2018 r. K. J. ponowił swoje żądanie o stwierdzenie u niego wirusowego zapalenia wątroby typu C i przyznanie mu odszkodowania w kwocie 25.000 zł. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. [...] Komendant Powiatowy Policji stwierdził, że wnioskując o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie nabycia wirusowego zapalenia wątroby typu C K. J. nie wskazał okoliczności, w których doszło do zakażenia, tj. czasu powstania, opisu zdarzenia, ewentualnych świadków i innych danych wskazujących na nabycie schorzenia w trakcie pełnienia służby. Poza tym z treści orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW z dnia 14 stycznia 2015 r. nr [...] wynika, że K. J. przed tą komisją nie ujawnił rzeczonego schorzenia. Po rozpoznaniu ponaglenia K. J. w przedmiocie nieuzasadnionego pozostawienia jego wniosku z dnia 31 grudnia 2017 r. bez wymagalnego rozpoznania i załatwienia w formie wymagalnej z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, Komendant Powiatowy Policji postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie uznania lub odmowy uznania stwierdzonego wirusowego zapalenia wątroby typu C jako choroby zawodowej. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu sprawy K. J. z dnia 31 grudnia 2017 r., jednak bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie, po rozpatrzeniu zażalenia K. J., Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 16 marca 2018 r. nr [...]. II. Pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. K. J. wniósł o stwierdzenie nieważności "decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia 30 stycznia 2018 r. [...]" (data i oznaczenie odpowiadają pismu Komendanta Powiatowego Policji stanowiącemu odpowiedź na pisma K. J. z dnia 31 grudnia 2017 r. i z dnia 24 stycznia 2018 r.) o odszkodowanie na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą oraz pkt 26 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu. Postanowieniem z dnia 7 września 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Pismem z dnia 22 listopada 2018 r. K. J., na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji ponaglenie na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie nie załatwienia jego żądania z dnia 24 stycznia 2018 r. K. J. podniósł, że Komendant Powiatowy Policji nie podjął w sprawie żadnych prawem nakazanych działań i czynności. Pismem z dnia 7 grudnia 2018 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji poinformował K. J., że nie istnieją przesłanki do zastosowania art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że K. J. nie wniósł pisma, na które się powołuje w ponagleniu, a zatem nie można Komendantowi Powiatowemu Policji zarzucać pozostawania w bezczynności. Pismem z dnia 23 maja 2019 r. K. J. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 24 stycznia 2018 r. o uznanie jego choroby wirusowego zapalenia wątroby za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przystępując do rozpatrywania skargi sąd administracyjny jest zobowiązany w pierwszej kolejności do ustalenia, czy jest ona dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.): "Art. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. § 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach." Z treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wynika zatem, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów i jest dopuszczalna wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w trybie art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego albo w przepisach szczególnych w formie: decyzji administracyjnej (pkt 1 art. 3 § 2 p.p.s.a.); postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2 art. 3 § 2 p.p.s.a.), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3 art. 3 § 2 p.p.s.a.); innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a.); czy też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie, opinii zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczającej (pkt 4a art. 3 § 2 p.p.s.a.). Skarga na bezczynność organu jest zatem dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, określone postanowienia, akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania tych opinii. Jak wynika z akt sprawy skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji o przeprowadzenie postępowania w przedmiocie uznania lub odmowy uznania stwierdzonego u niego wirusowego zapalenia wątroby typu C oraz przyznanie mu odszkodowania w kwocie 25.000 zł. Jako podstawę prawną swoich żądań skarżący wskazał przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2018 r. poz. 1448) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 866). Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą, stosownie do treści art. 1 pkt 1 lit. a, określa zasady i tryb przyznawania i wypłaty jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Świadczenia odszkodowawcze przysługują m.in. funkcjonariuszowi Policji, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku albo choroby (art. 2 ust. 1 w/w ustawy). W świetle art. 34 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń odszkodowawczych i ich wysokość ustala się w drodze decyzji. Natomiast stosownie do treści art. 38 ust. 1 omawianej ustawy, od decyzji wydanej w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu (art. 38 ust. 2 cytowanej ustawy). Powyższe przepisy wyraźnie wskazują, że w ramach omawianego postępowania w sprawie przyznania świadczenia odszkodowawczego nie jest wydawana decyzja, na którą służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Odwołanie od decyzji zapadłej w omawianym przedmiocie służy bowiem do sądu powszechnego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Co więcej, odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w przypadku niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego. To z kolei prowadzi do wniosku, że zaskarżenie decyzji w sprawie świadczeń odszkodowawczych a także ewentualnej "bezczynności" w zakresie niewydania w ustawowym terminie decyzji we wskazanym przedmiocie może być skierowane do sądu powszechnego, a nie sądu administracyjnego. Należy jednocześnie wskazać, że stosownie do treści art. 476 § 2 pkt 5 oraz § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 z późn. zm.) - sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych dotyczących świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową lub służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, a także sprawy wszczęte na skutek niewydania decyzji we właściwym terminie przez organ rentowy są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych dla których właściwe są sądy powszechne, przy czym organami rentowymi są także wojskowe organy emerytalne oraz organy emerytalne resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, a także inne organy wojskowe i organy resortów spraw wewnętrznych i sprawiedliwości - właściwe do wydawania decyzji w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 476 § 4 pkt 3 K.p.c.). Żądanie skarżącego należy zatem do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, a w sprawach tego typu właściwy jest sąd powszechny. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że będąca przedmiotem skargi sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.