II OZ 1032/19

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-15

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, jako organ administracji publicznej, jest zobowiązany do posiadania numeru REGON lub NIP w celu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a jeśli nie, czy jego brak uzasadnia odrzucenie skargi?
Ratio decidendi
Zażalenie Wojewody Dolnośląskiego zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewoda, jako organ administracji publicznej, nie jest obowiązany do posiadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) ani numeru REGON. W związku z tym, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie tych numerów było bezpodstawne, a odrzucenie skargi na tej podstawie naruszało prawo.
Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Żarowie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał Wojewodę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru REGON lub NIP. Po bezskutecznym wezwaniu, Sąd odrzucił skargę. Wojewoda wniósł zażalenie, argumentując, że nie jest obowiązany do posiadania wskazanych numerów identyfikacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2019 r.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody Dolnośląskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 553/19 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Żarowie z dnia 6 czerwca 2019 r. nr Xll/71/2019 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Mikoszowa, gmina Żarów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 19 lipca 2019 r. Wojewoda Dolnośląski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Żarowie z dnia 6 czerwca 2019 r. nr Xll/71/2019 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu Mikoszowa, gmina Żarów. Pismem z dnia 30 sierpnia 2019 r. wezwano organ nadzoru do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem od jej odrzucenia poprzez podanie numeru REGON lub NIP. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wezwanie z dnia 30 sierpnia 2019 r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 2 września 2019 r. (k. 19 akt sądowoadministracyjnych). Postanowieniem z dnia 24 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 46 § 2 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Skarżący pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni pod rygorem od jej odrzucenia poprzez podanie numeru REGON lub NIP strony skarżącej, nie uzupełnił braków formalnych skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Wojewoda Dolnośląski wniósł o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że Sąd powołując na art. 46 § 2 pkt 1 lit. c P.p.s.a. pominął jednak brzmienie tego przepisu in fine. Wskazano w nim zaś expressis verbis, że obowiązek, podania numeru KRS, numeru REGON, numeru NIP albo numeru w innym rejestrze lub ewidencji obejmuje stronę postępowania "jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania". Tymczasem Wojewoda Dolnośląski, będący stroną postępowania w sprawie nie jest obowiązany do posiadania numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, numeru identyfikacyjnego REGON, numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji (nie istnieje rejestr, ani ewidencja wojewodów), ani numeru identyfikacji podatkowej i żadnego z tych numerów nie posiada. Tym samym obowiązek, o którym mowa w art. 46 § 2 pkt 1 lit. c P.p.s.a., go nie obejmuje. Wezwanie wystosowane do Wojewody Dolnośląskiego, nakładające obowiązek podania numeru REGON lub NIP, nie znajdowało zatem podstawy prawnej, a tym samym niezadośćuczynienie temu wezwaniu nie mogło pociągać za sobą konsekwencji w postaci odrzucenia skargi. Co więcej, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tak jak na gruncie całego systemu prawa - obowiązuje zasada ad impossibilia nemo obligatur, a zatem - nie posiadając żadnego z numerów ewidencyjnych, a tym samym nie mając faktycznej możliwości zadośćuczynienia wezwaniu Sądu, Wojewoda Dolnośląski na wezwanie nie odpowiedział. Nadto Wojewoda Dolnośląski w różnych postępowaniach wielokrotnie informował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że nie posiada numeru KRS, REGON, NIP, ani żadnego numeru ewidencyjnego. Kierowanie wezwania do ich podania przez Sąd jest w tej sytuacji całkowicie niezrozumiałe (trudno bowiem przyjmować, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu popełnia błąd w identyfikacji strony postępowania przyjmując, że jest nim aparat pomocniczy Wojewody Dolnośląskiego, tj. Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu, a nie sam Wojewoda Dolnośląski). Przede wszystkim jednak, wezwanie nie znajduje umocowania prawnego, a tym samym postanowienie o odrzuceniu skargi za względu na braki formalne jest postanowieniem naruszającym prawo. Skarga wnoszona przez Wojewodę Dolnośląskiego nie musi (ze względu na brak wymogu prawnego) i nie może (ze względu na brak takich numerów) zawierać informacji o jego numerze REGON lub NIP. Przedstawiona wykładnia, wynikająca wprost z brzmienia art. 46 § 2 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i uwzględniająca oparty na całości systemu prawa istniejący stan rzeczy, pozostaje koherentna z celem wprowadzenia identyfikacji strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym z zastosowaniem numeru identyfikacyjnego, który expressis verbis wyrażono w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934), w którym wskazano, że: "Zapewni to lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowo - administracyjnego". Nie ulega zaś wątpliwości, że (o ile problemy identyfikacyjne mogą dotyczyć osób fizycznych oraz jednostek organizacyjnych) identyfikacja Wojewody Dolnośląskiego nie może powodować jakichkolwiek wątpliwości co do tożsamości strony i stać się przyczyną "pomylenia" jej z innym podmiotem posiadającym zdolność sądową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. c P.p.s.a. obowiązek, podania numeru KRS, numeru REGON, numeru NIP albo numeru w innym rejestrze lub ewidencji obejmuje stronę postępowania, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Zgodnie zaś z treścią art. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2019 r. poz. 63 ze zm.) obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami (ust. 1), inne podmioty, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków (ust. 2) oraz podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych (ust. 3). W art. 3a ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, wskazano, że w przypadku gdy z odrębnych przepisów wynika obowiązek podawania NIP, obowiązek ten dotyczy wyłącznie podmiotów, które są obowiązane posiadać NIP na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Wojewoda jako organ administracji publicznej nie jest obowiązany do posiadania numeru identyfikacji podatkowej. Stosownie do treści art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 649 ze zm.) Krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej (rejestr REGON) obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 2 pkt 11 tej ustawy, użyte w ustawie określenie podmiot gospodarki narodowej oznacza osobę prawną, jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej oraz osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Wojewoda Dolnośląski, jako organ administracji publicznej nie jest żadnym z tych podmiotów, a tym samym nie może skutecznie ubiegać się o nadanie numeru REGON. W takiej sytuacji należy w pełni zgodzić się ze skarżącym, że wezwanie Wojewody Dolnośląskiego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie nr REGON lub NIP, było niemożliwe, bowiem jak wyżej wskazano Wojewoda nie posiada żadnego z tych numerów. Rację ma również Wojewoda, powołując się na uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934), w którym wskazano, że: "Zapewni to lepszą identyfikację stron lub innych uczestników postępowania sądowo - administracyjnego", że identyfikacja Wojewody Dolnośląskiego nie może powodować jakichkolwiek wątpliwości co do tożsamości strony i stać się przyczyną "pomylenia" jej z innym podmiotem posiadającym zdolność sądową. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło