I SA/Bd 393/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-09-24

Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Kleczkowski, sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka, sędzia WSA Jarosław Szulc

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, jeśli zarzuty te zostały wniesione po upływie ustawowego terminu, a wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony z powodu braku uprawdopodobnienia winy w niedochowaniu terminu?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, ponieważ zostały one wniesione po upływie ustawowego terminu, a wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony z powodu braku uprawdopodobnienia winy w niedochowaniu terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe M. sp. z o.o. wniosło skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ egzekucyjny przystąpił do opisu i oszacowania nieruchomości w związku z egzekucją należności podatkowych. Zarzuty do opisu i oszacowania zostały wniesione po upływie 14-dniowego terminu od ukończenia czynności, a wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant: starszy sekretarz sądowy Stanisława Majkut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo- Handlowego M. sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę I SA/Bd 393/19 UZASADNIENIE Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadził egzekucję z należącej do Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego M. Sp. z o.o. nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] A, dla której Sąd Rejonowy w B. X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] na podstawie własnych tytułów wykonawczych, obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług. W związku z nieuregulowaniem należności organ egzekucyjny, po upływie wyznaczonego w wezwaniu terminu do zapłaty, przystąpił do czynności związanych z opisem i oszacowaniem wartości ww. nieruchomości. Do oszacowania wartości nieruchomości wyznaczył rzeczoznawcę majątkowego, o którym mowa w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami - H. A.. Termin dokonania opisu i oszacowania został wyznaczony na dzień [...] października 2018 r. na godz. 10:00 w siedzibie Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., przy ulicy [...], pokój [...]. Organ egzekucyjny, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 110o ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. zawiadomił znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Powyższe zawiadomienie przesłano również do Spółki (jako uczestnika postępowania) na adres siedziby, tj. [...] K.. Przesyłka została zwrócona przez placówkę pocztową po podwójnym awizowaniu z powodu niepodjęcia jej w terminie. Ponadto, organ egzekucyjny obwieszczeniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. wezwał pozostałych uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Obwieszczenie publiczne wywieszono w siedzibie Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. oraz Urzędu M. B. Wydział Mienia Geodezji w B.. Czynności opisu i oszacowania zakończono w dniu [...] października 2018 r. podpisaniem protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W związku z tym, że przy podpisywaniu protokołu nie było osoby reprezentującej Spółkę, odpis protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości wraz z egzemplarzem operatu szacunkowego przesłano, przy piśmie z dnia [...] października 2018 r. na adres jej siedziby w K.. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji, w dniu [...] listopada 2018 r. została ona zwrócona do organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 110u § 1 u.p.e.a. wszyscy uczestnicy postępowania, w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, mogą wnieść zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W niniejszej sprawie termin do wniesienia tego środka prawnego upłynął w dniu [...] października 2018 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik Spółki – R. S. – złożył zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, dotyczące w całości operatu szacunkowego z dnia [...] grudnia 2017 r., sporządzonego na potrzeby oszacowania wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości. Wraz z zarzutami do opisu i oszacowania wartości nieruchomości pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. w wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ocenie organu egzekucyjnego Strona nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia zarzutów. Na to postanowienie pełnomocnik Spółki pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. złożył zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. uznał, że w tej sytuacji nie ma możliwości merytorycznego rozpatrzenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości i postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie ukończenie czynności nastąpiło w dniu [...] października 2018 r., zatem ostatni dzień terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania przypadał na [...] października 2018 r. Tymczasem pismo zawierające zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostały wniesione za pośrednictwem poczty w dniu [...] grudnia 2018 r., co wynika z daty stempla pocztowego zamieszczonego na kopercie, a więc 41 dni po upływie 14-dniowego terminu wskazanego w ustawie. Naczelnik postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Organ egzekucyjny uznał, że w tej sytuacji nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie złożonego środka prawnego i załatwił sprawę formalnie, odmawiając zaskarżonym postanowieniem wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skoro wniosek Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości został rozpatrzony negatywnie Dyrektor stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym sprawy upływ terminu spowodował utracenie prawa do skutecznego wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości na podstawie art. 110u u.p.e.a. Uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów stanowi przyczynę uniemożliwiającą uruchomienie i prowadzenie postępowania w tym przedmiocie. W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia go poprzedzającego w całości, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, zobowiązanie organu do przedłożenia dowodu oraz wstrzymanie wykonania czynności w całości. Zarzuciła naruszenie: - art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie przez organ należytego i wyczerpującego Informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz uznanie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, dłużniczka nie uprawdopodobniła, że uchybienie polegające na wniesieniu zarzutów od opisu i oszacowania wartości nieruchomości po [...] października 2018 r. nastąpiło bez jej winy; - art. 61a § 1 k.p.a. poprzez niezasadną odmowę wszczęcia postępowania, pomimo istnienia przesłanek do przywrócenia terminu w przedmiocie wniesienia zarzutów od opisu i oszacowania wartości nieruchomości ; - art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie korespondencji przedstawicielowi spółki "M." sp. z o.o. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2018r. poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocenie tut. Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] marca 2019 r. o odmowie wszczęcia postepowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] A. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do jego uchylenia, gdyż postanowienie to jest zgodne z prawem. Przy wydaniu ww. postanowienia nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani zasad procedury w sposób wpływający na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.), a tylko takie wady mogłyby mogłoby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu. To oznacza, ze skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sąd w niniejszej sprawie musiał odpowiedzieć na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, iż należy oddalić wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z powodu wniesienia go z uchybieniem terminu z tego powodu, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy. Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej skargi należy przede wszystkim wskazać, że zarzuty Strony są nieuzasadnione. Podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), który ma odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie odesłania zawartego w art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcie postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika to, że przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego jest także zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy zgodzić się z organem, że należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Do takich przeszkód należy niewątpliwie złożenie środka zaskarżenia – po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. A taka okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 110 u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jak wynika z powołanego przepisu, możliwość wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości jest ograniczona w czasie, bowiem każdy z uczestników postępowania egzekucyjnego może skorzystać z tego środka prawnego wyłącznie w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które następuje poprzez podpisanie protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości po upływie tego terminu nie wywołuje skutków prawnych. Organ egzekucyjny wszczyna zatem postępowanie, w którym dokonuje merytorycznej oceny zasadności tychże zarzutów tylko w przypadku, gdy zostaną one wniesione w terminie wskazanym w art. 110 u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy termin, któremu uchybiono, zostanie przywrócony na mocy art. 58 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W niniejszej sprawie ukończenie czynności opisu i oszacowania nastąpiło w dniu [...] października 2018 r., zatem ostatni dzień terminu do wniesienia zarzutów przypadał na [...] października 2018 r. Tymczasem pismo zawierające zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostało wniesione za pośrednictwem poczty dopiero w dniu [...] grudnia 2018 r., co wynika z daty stempla pocztowego zamieszczonego na kopercie, a więc, co należy podkreślić – 41 dni po upływie 14-dniowego terminu wskazanego w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wraz z zarzutami do opisu i oszacowania wartości nieruchomości pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. wniosku nie uwzględnił i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 25 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 240/19 oddalił skargę Strony wniesioną na powyższe rozstrzygnięcie (orzeczenie Sądu nieprawomocne). W opinii Sądu organ egzekucyjny zasadnie uznał, że w tej sytuacji nie jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie złożonego środka prawnego i załatwił sprawę formalnie, odmawiając zaskarżonym postanowieniem wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. A zatem skoro wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości został rozpatrzony negatywnie stwierdzić należało, że upływ terminu spowodował utracenie prawa do skutecznego wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości na podstawie art. 110 u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów było przyczyną uniemożliwiającą uruchomienie i prowadzenie postępowania w tym przedmiocie. W związku z tym zasadnie Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., działając w trybie art. 61 a § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych w dniu [...] grudnia 2018 r. zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania czynności w całości – postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z należącej do Spółki nieruchomości położonej w B. przy ul. [...] wskazać należy, że na etapie skargi taki wniosek nie przysługuje. Mając powyższe na względzie Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną na podstawie art. 151 cyt. Ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ją oddalił. E. Kruppik-Świetlicka L. Kleczkowski J. Szulc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło