III SA/Po 372/16

Dnia 8 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczka Protokolant: Sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok [...]r. oddala skargę [...] w dniu [...] maja 2011 r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. Do wniosku załączyła deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007 – 1013 oraz 18 załączników graficznych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. decyzją wydaną w dniu [...] czerwca 2015 r. nr [...], przyznał [...] płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że we wniosku o przyznanie płatności, po jego jego korektach i zmianach wnioskodawczyni zadeklarowała działki rolne w ramach pakietów: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariantach -2.1 Uprawy rolnicze -2.3 Trwałe użytki zielone działki rolne Pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i łąkach i pastwiskach Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie: 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Jak wyjaśnił organ, zgodnie z § 9 ust. 2, 3, i 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku realizacji pakietów : Rolnictwo ekologiczne wariant 2.3 Trwałe użytki zielone, ekstensywne trwałe użytki zielone wariant 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych wariant 5.1 ochrona siedlisk lęgowych ptaków; płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych, jako trwałe użytki zielone, gdzie podstawą kwalifikacji łąk w ramach wskazanych wyżej wariantów jest definicja trwałego użytku zielonego zawarta w art. 2 lit c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009, w myśl której trwałe użytki zielone są to grunty rolne, które są aktualnie i co najmniej od pięciu lat wykorzystywane pod uprawę traw lub innych pastewnych roślin zielonych, również wtedy, gdy grunty te były w tym okresie orane i obsiewane inną odmianą pastewnej rośliny zielonej, niż odmiana uprawiana na nich poprzednio. Jak dalej wyjaśnił organ, podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że działki rolne: M i X nie spełnia wymogów trwałego użytku zielonego (TUZ), ponadto X nie jest gruntem rolnym, a do płatności powierzchnia działki O została ograniczona z uwagi na brak możliwości zwiększenia powierzchni przez wnioskodawczynię w stosunku do przyjętego zobowiązania w 2010r. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniach [...] kwietnia 2012 r. i [...] maja 2012 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni została przeprowadzona kontrola na miejscu, której wyniki zawarto w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wyniki przeprowadzonej kontroli uwzględniono w przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości wymienione w decyzji, których konsekwencja było pomniejszenie należnej płatności. Wnioskodawczyni zakwestionowała wyniki kontroli odnośnie tych działek rolnych co nie zostało uwzględnione przez organ. W sumie wnioskodawczyni przyznano [...] zł. Przyznając płatność organ wskazał, że terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest [...] marca 2010 r. [...] wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...].06. 2015 r. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją wydaną w dniu [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) w mocy decyzję organu I instancji. Jak wyjaśnił organ weryfikacja działek podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzona została w oparciu o wskazania wnioskodawczyni zawarte w materiale graficznym dołączonym do wniosku o przyznanie płatności. Czynności kontrolne dokonane na działkach rolnych przeprowadzone zostały przez upoważnionych inspektorów terenowych. Organ odwoławczy nie stwierdził zatem nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego dotyczącego stwierdzonych powierzchni działek rolnych, zadeklarowanych we wniosku. Kontrola na miejscu przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny, a materiał pokontrolny jest spójny i nie można doszukać się w nim jakichkolwiek nieścisłości. [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie art. 107 § 1 i 3 kpa polegające na nie wywiązaniu się z obowiązku zawarcia w zaskarżonym akcie pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego i w zasadzie ograniczenie się do przytoczenia obszernych fragmentów aktów prawnych, bez dokonania ich wykładni i wskazania zakresu ich stosowania 2) art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa polegające na a) zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparciu decyzji na zapisach, które nie mogą stanowić protokołu z czynności kontrolnych b) braku ustalenia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że przywołanie treści przepisu prawa bez odniesienia tego przepisu do stanu faktycznego sprawy nie spełnia warunków prawidłowego uzasadnienia prawnego decyzji. W ocenie strony skarżącej w aktach sprawy nie ma odpowiednich upoważnień dla osób dokonujących kontroli przedmiotowych działek wydanych przez Prezesa ARiMR. Z powodu braku takich upoważnień raport pokontrolny nie może mieć cech dokumentu urzędowego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona, albowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane bez naruszenia prawa procesowego i materialnego. Zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.) w przypadku wariantu 2.3 trwałe użytki zielone i wariantu 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki rolne. Dla wariantu 5.1 działki maja być użytkowane jako trwałe użytki zielone z siedliskami lęgowymi ptaków określonych gatunków. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny działek rolnych pod kątem spełniania przez nie wymogu trwałego użytku rolnego, definiowanego przy tym w myśl przepisów art. 2 pkt. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono że działka rolna M o pow. 0,22 ha położona na działce ewidencyjnej [...] deklarowana w wariancie 2.3 i 3.1 nie spełnia wymogów trwałego użytku zielonego (TUZ). Stwierdzono także, że działka ta podlegała wykluczeniu od płatności rolnośrodowiskowych już w 2010r. Co do działki rolnej X – o powierzchni 0,11 ha położonej na części działki ewidencyjnej [...] została ona wykluczona z płatności ze względu na to, że nie była gruntem rolnym – stwierdzono nieużytek. Natomiast co do działki rolnej O i zadeklarowanej we wniosku powierzchni 10,81 ha stwierdzono, że nastąpiło zwiększenie powierzchni deklarowanej w stosunku do pięcioletniego zobowiązania wynikającego z przystąpienia do programu i w rezultacie dokonano modyfikacji powierzchni przyjmując 9,60 ha. Ostateczne ustalenia dotyczące działek, w tym czy zadeklarowane powierzchnie działek były trwałymi użytkami rolnymi wynikały z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej na miejscu w dniach [...] kwietnia, [...] kwietnia i [...] maja 2012r. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w wyczerpujący i przekonujący sposób odniósł się do rezultatów kontroli. W ocenie Sądu, zasadnie stwierdził organ II instancji, że dokumentacja pokontrolna potwierdza wyniki dokonanej kontroli. Wbrew zarzutom skargi kontroli dokonywali upoważnieni inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] Numery upoważnień kontrolerów znajdują się na str. 1 raportów z czynności kontrolnych (pole – identyfikator). Kontrola była przeprowadzona prawidłowo przez upoważnionych pracowników organu, wobec czego raport pokontrolny był w pełni wiarygodnym dokumentem urzędowym, mogącym stanowić podstawowy dokument przy dokonywaniu ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy. Podkreślić należy, że w skardze nie podważano w jakikolwiek sposób rzetelności dokonywanej kontroli i pomiarów poszczególnych działek (zastosowanej metodologii pomiarów, czy też osiągniętych wyników). Zarzuty skargi sprowadzały się praktycznie do przytoczenia ogólnych reguł postępowania dowodowego wynikających z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 kpa. Strona skarżąca żądała uznania, że kontrola była bezprawna, albowiem do akt nie zostały załączone upoważnienia osób kontrolujących. Nie podano jednocześnie jakichkolwiek argumentów merytorycznych podważających kompetencje i uprawnienia osób dokonujących kontroli. Okoliczność, że w aktach brak jest kopii upoważnień nie może stanowić o uznaniu kontroli za nieskuteczną i pozbawiona podstaw prawnych. Niezależnie od tego należy wskazać, że art. 21 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) wprowadza określone modyfikacje dotyczące reguł postępowania dowodowego określonych w kpa. To strony bowiem są obowiązane przedstawiać dowody i dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W ten sposób uchylono obowiązki prawne wynikające dla organów z art. 7 i art. 77 kpa. Organy mają jedynie rozpatrzyć cały materiał dowody wskazany we wniosku i innych dokumentach załączonych do sprawy przez wnioskodawcę – art. 21 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy został oceniony zgodnie z powyższymi regułami. Wbrew zarzutom skargi również uzasadnienie decyzji organu II instancji zostało dokonane w prawidłowy i wyczerpujący sposób. W uzasadnieniu faktycznym organ odniósł się bowiem do wyjaśnienia okoliczności spornych i dokonał wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim raportu z kontroli działek na miejscu. Nie naruszono wobec tego przepisu art. 107 kpa. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że skarga była niezasadna i podlegała wobec tego oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.).