II SA/Sz 202/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-31
Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ponosi odpowiedzialność za jakość wody w wewnętrznych instalacjach odbiorców, w tym w punktach czerpalnych w budynkach użyteczności publicznej, w przypadku stwierdzenia przekroczenia norm mikrobiologicznych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ponosi odpowiedzialność za jakość wody dostarczanej do punktów czerpalnych w budynkach użyteczności publicznej, nawet jeśli są to punkty wewnątrz instalacji odbiorcy. Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określają, że woda musi spełniać wymagania w punktach czerpalnych używanych zwykle do pobierania wody, co obejmuje krany w budynkach użyteczności publicznej. Stwierdzenie obecności bakterii grupy coli w ilościach przekraczających normy, nawet w punktach wewnętrznych, uzasadnia stwierdzenie braku przydatności wody do spożycia i nałożenie obowiązków naprawczych na przedsiębiorstwo.Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą brak przydatności wody do spożycia dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody "" z powodu przekroczenia norm mikrobiologicznych (bakterie grupy coli). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących pobierania próbek i odpowiedzialności za jakość wody w wewnętrznych instalacjach odbiorców. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, analizując przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku przydatności wody do spożycia oraz zakazu spożywania wody oddala skargę.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1412 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. – od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stwierdzającej brak przydatności wody do spożycia dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody "" zaopatrującej miejscowości i – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie zlecenia D Z S-P pobrał próbkę wody z kranu w kuchni w tym obiekcie. Zgodnie ze sprawozdaniem z badania mikrobiologicznego próbki wody z dnia [...] r. w wymienionej próbce stwierdzono liczbę bakterii grupy w ilości 39 jtk w 100 ml wody. Powyższe oznaczało, że jakość wody nie spełniała wymagań rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1989), a woda do spożycia dostarczana ze Stacji Uzdatniania Wody " " zaopatruje [...] osób w miejscowości oraz [...] osób w miejscowości .
Następnie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismami
z dnia [...] r. poinformował Spółkę A. oraz wójta Gminy o powyższym przekroczeniu, planowanym pobraniu kolejnych próbek i działaniach, jakie zostaną podjęte w przypadku potwierdzenia zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody z wodociągu. W dniu [...] r. pobranych zostało 5 kolejnych próbek wody z wodociągu, tj. 3 próbki ze stałych punktów pobierania (ustalone w ramach prowadzonej kontroli wewnętrznej) oraz 2 próbki z dodatkowych punktów celem oceny ewentualnego zanieczyszczenia wody do spożycia pochodzącej z ww. wodociągu. Zgodnie ze sprawozdaniami z powyższych badań z dnia [...] stwierdzono, że jakość wody w czterech próbkach nie odpowiada wymaganiom sanitarnym określonym w rozporządzeniu z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z uwagi na ponadnormatywną liczbę bakterii (najwyższa dopuszczalna wartość wynosi 0 jtk/100 ml wody).
Powyższe przekroczenia stwierdzono w próbkach pobranych z:
kranu do poboru wody uzdatnionej w hydroforni na Stacji Uzdatniania Wody "" , (punkt stały - poza instalacją odbiorców), gdzie liczba bakterii grupy wyniosła 8 jtk/100 ml;
kranu w studzience wodomierzowej, (punkt stały - poza instalacją odbiorców), gdzie liczba bakterii grupy wyniosła 6 jtk/100 ml;
kranu w kuchni Z. S.-P., (punkt dodatkowy - wewnętrzna sieć odbiorcy) - gdzie liczba bakterii grupy wyniosła 74 jtk/100 ml;
kranu w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "" , (punkt dodatkowy - wewnętrzna sieć odbiorcy) - gdzie liczba bakterii grupy wyniosła 19 jtk/100 ml.
W próbce wody pobranej z kranu w studzience wodomierzowej,
(punkt stały - poza instalacją odbiorców) nie stwierdzono obecności bakterii grupy .
W związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] stwierdził brak przydatności wody do spożycia dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody "" , zaopatrującej miejscowości i Kompleks Wczasowo-Sanatoryjny "" oraz wprowadził zakaz jej bezwarunkowego spożywania. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał Spółce A.
doprowadzić jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dostarczanej z SUW "" , w zakresie parametrów mikrobiologicznych do wymagań określonych w rozporządzeniu z dnia [...] r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez łudzi nie później niż do dnia [...] r.;
do czasu wykonania działań naprawczych, zapewnić odbiorcom wodę przydatną do spożycia przez ludzi oraz powiadomić odbiorców o punktach jej poboru;
podjąć skuteczne działania naprawcze, mające na celu doprowadzenie wody dostarczanej z SUW "" , do jakości odpowiadającej wymaganiom higienicznym i zdrowotnym;
powiadomić o zakończeniu działań naprawczych Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego ;
przedstawić wyniki badania jakości wody z wodociągu, które stanowić będą potwierdzenie efektywności przeprowadzonych działań naprawczych;
skutecznie poinformować odbiorców wody o braku jej przydatności do spożycia.
W odwołaniu od ww. decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia r.[...] Spółka A. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zaskarżonej decyzji Spółka A. zarzuciła naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r., poz. 1989), tj.:
§ 3 ust. 1 i ust. 2 poprzez stwierdzenie braku przydatności wody do spożycia dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody "", z powodu nie spełnienia wymagań określonych w Załączniku Nr 3 "Dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, organoleptyczne, fizykochemiczne oraz dotyczące substancji promieniotwórczych jakim powinna odpowiadać woda", Część A "Wymagania mikrobiologiczne";
§ 4 ust. 1 poprzez pobranie do badania kolejnych próbek z punktów dodatkowych, tj. z kranu w kuchni w ZS-P, za które to punkty nie ponoszą odpowiedzialności w zakresie jakości pobieranej z nich wody;
§ 5 ust. 1 pkt 1 poprzez pobranie kolejnych próbek wody poza wyznaczonymi
i wykonanymi przez Skarżącą spółkę stałymi punktami służącymi do pobierania próbek wody oraz poza miejscami wprowadzania wody do sieci wodociągowej;
Ponadto, Spółka A. zarzuciła naruszenie art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca
2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez uznanie kranu stanowiącego instalację wewnętrzną, jako urządzenia wodociągowego pozostającego w zakresie odpowiedzialności Spółka A. Wraz z odwołaniem strona przedstawiła 3 sprawozdania z badań próbek wody pobranych w dniu [...] r. oraz 10 sprawozdań z badań próbek wody pobranych w dniu r., które przeprowadzone zostały w Laboratorium H. P. w ramach prowadzonej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne kontroli wewnętrznej.
Badania te nie uwzględniały wewnętrznej sieci odbiorców, a próbki pobrane zostały w punktach:
- wodociąg "" (woda surowa, woda uzdatniona);
- "" (woda surowa - studnia 1, woda surowa - studnia 2, woda przed i za filtrami, woda uzdatniona);
- (- hydrant, - woda uzdatniona, - woda uzdatniona);
Wyniki z tych badań nie wykazały zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , po rozpoznaniu ww. odwołania, opisaną wyżej decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia
z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez stwierdzenie braku przydatności wody do spożycia dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody "", z powodu nie spełnienia wymagań określonych w załączniku Nr 3 rozporządzenia z dnia [...] r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, wskazał, że przepisy ww. rozporządzenia w § 17 i § 18 ustalają sposób oceny jakości wody do spożycia oraz sposób postępowania w przypadku stwierdzenia, że jakość wody nie spełnia jego wymagań.
Z przepisów tych wynika, że w przypadku braku spełnienia wymagań określonych w załączniku Nr 1 oraz części A załącznika Nr 3 do przywołanego rozporządzenia właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny stwierdza brak przydatności wody do spożycia. Zgodnie z załącznikiem Nr 3 część A najwyższa dopuszczalna wartość bakterii grupy wynosi 0 jtk/100 ml wody, przy czym zgodnie z odnośnikiem 1) dopuszcza się pojedyncze bakterie wykrywane sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5 % w ciągu roku.
Mając na uwadze to, że według sprawozdań z badań próbek wody z dnia r. w próbkach stwierdzono liczbę bakterii grupy w ilości:
- 8 jtk w 100 ml wody (SUW "" ),
- 6 jtk w 100 ml wody (studzienka wodomierzowa , ),
- 74 jtk w 100 ml wody (Z S-P , ),
- 19 jtk w 100 ml wody (Kompleks Wczasowo-Sanatoryjnym "" ), to nie można tego przypadku zakwalifikować jako pojedynczych bakterii wykrywanych sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5 % w ciągu roku.
Organ II instancji zaznaczył, że zgodnie ze sprawozdaniami z badań z dnia
[...] r. stwierdzano już obecność bakterii grupy w próbkach wody pobranych z wodociągu /, tj.:
- sprawozdanie z badań Nr [...], gdzie liczba bakterii grupy wynosiła 65 jtk w 100 ml wody (SUW "", ),
- sprawozdanie z badań Nr [...], gdzie liczba bakterii grupy wynosiła 84 jtk w 100 ml wody (studzienka wodomierzowa , );
- sprawozdanie z badań Nr [...], gdzie liczba bakterii grupy wynosiła 72 jtk w 100 ml wody (studzienka wodomierzowa , ).
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podał dalej, że bakterie grupy są wskaźnikiem mikrobiologicznego zanieczyszczenia wody oraz że do bakterii grupy zalicza się bakterie z rodzaju E., C., E., K., Zgodnie z "Wytycznymi dotyczącymi jakości wody do picia" Izby Gospodarczej Polskich, wyd. IV Bydgoszcz 2014, str. 338 bakterie grupy (z wyjątkiem E. ) występują w ściekach, jak i wodach naturalnych. Niektóre z tych bakterii są wydalane z kałem ludzi i zwierząt.
Natomiast zgodnie z zapisami w Polskiej Normie [..] "Jakość wody. Oznaczanie ilościowe E. i bakterii grupy . Część 1: Metoda filtracji membranowej do badania wódo małej ilości mikroflory towarzyszącej" wyniki badań wody na obecność bakterii z grupy mogą być trudne do interpretacji, ponieważ niektóre bakterie z grupy żyją w glebie i w naturalnych wodach powierzchniowych i nie zawsze występują w jelitach.
W ocenie organu odwoławczego, obecność bakterii z grupy , chociaż nie jest dowodem na zanieczyszczenie kałowe wody, to może wskazywać na błędy
w uzdatnianiu, przechowywaniu lub dystrybucji wody. Obecność ich świadczy,
że istnieją źródła i drogi ich przenikania, które trzeba wyeliminować, aby zapobiec ewentualnemu zanieczyszczeniu fekaliami. Bakterie grupy odznaczają
się zdolnością przetrwania i namnażania w systemach dystrybucji wody, szczególnie
w warunkach obecności b., gdyż są to między innymi drobnoustroje zdolne do przeżycia i namnażania w wodzie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że zgodnie z ww. rozporządzeniem wymagania, o których mowa w § 3, dotyczą wody pobieranej z urządzeń wodociągowych.
Organ II instancji, powołując się na przepis art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, wyjaśnił, że z przepisów tych nie wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne odpowiada jedynie za jakość wody na konkretnym odcinku sieci wodociągowej, tj. do punktu przed wodomierzem głównym, czyli do miejsca, gdzie kończy się sieć wodociągowa będąca we władaniu przedsiębiorstwa, a zaczyna wewnętrzna instalacja wodociągowa w nieruchomości odbiorcy usług. W art. 5 ust. 2 ww. ustawy mowa jest o odpowiedzialności odbiorcy usług za odpowiedni stan techniczny instalacji, nie zaś za jakość dostarczanej wody.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że Spółka A. po uzyskaniu informacji o pogorszeniu jakości wody do spożycia natychmiastowo podjęły i prowadziły działania naprawcze i informacyjne oraz prowadziły dodatkowe badania wody. Jednakże przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne nie przedstawiło żadnych dowodów na poparcie twierdzenia, że przyczyna zanieczyszczenia leży po stronie właściciela wewnętrznej instalacji wodociągowej. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, nie można było uznać, że odpowiedzialność za zanieczyszczenie wody ponosi inny niż to przedsiębiorstwo podmiot.
W związku z powyższym zarzuty dotyczące pobrania do badania kolejnych próbek z punktów dodatkowych, poza wyznaczonymi i wykonanymi przez Spółka A. stałymi punktami służącymi do pobierania próbek wody oraz poza miejscami wprowadzania wody do sieci wodociągowej oraz uznanie kranu stanowiącego instalację wewnętrzną, jako urządzenia wodociągowego pozostającego w zakresie odpowiedzialności ww. Spółki organ ten uznał za niezasadne.
Odnośnie do zarzutu nieuwzględnienia przez organ I instancji (przed wydaniem decyzji) przedłożonych przez stronę wyników badań przeprowadzonych w ramach prowadzonej kontroli wewnętrznej, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że przedmiotowe wyniki zostały przedstawione Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu kolejnego dnia po wydaniu i doręczeniu stronie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. Organ wyjaśnił nadto, że próbki wody pobrane zostały w dniu [...] r. w kilkugodzinnym odstępie czasu, mianowicie przez pracowników Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (w godz. od 14.00 do 15.00) oraz przez pracownika laboratorium J.S. H. P. S.A. (w godz. od 10.00 do 10.40).
W ocenie organu odwoławczego, powyższych próbek nie można uznać za identyczne, ponieważ próbki wody pobrane do badań laboratoryjnych do oddzielnych pojemników, nawet w krótkich odstępach czasu, z tego samego punktu, nie są próbkami analogicznymi. Jednocześnie powyższe badania nie wykazały zanieczyszczenia mikrobiologicznego wody oraz nie uwzględniały badania jakości wody z wewnętrznej sieci wodociągowej odbiorców, a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dokonał już wcześniej oceny jakości wody do spożycia i zagrożeń zdrowotnych w oparciu o sprawozdania z badań próbek wody pobranych ze stacji uzdatniania, studzienek wodomierzowych oraz sieć wodociągową odbiorców.
Odnosząc się do zarzutu braku możliwości przygotowania punktów pobierania próbek przez stronę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny poinformował, że próbkobiorcy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej
pobierają próbki wody zgodnie z wymaganiem normy [..] "Jakość wody - Pobieranie próbek - Część 5: Wytyczne dotyczące pobierania próbek wody do picia i wody używanej do produkcji żywności i napojów". W związku z czym personel przeprowadzający pobieranie próbek wody przed pobraniem próbki dokonuje również oceny i przygotowania punktu do pobrania próbki wody. Powyższe ma na celu zapewnienie jakości prowadzonych badań w tym jakości pobierania próbek wody.
W odniesieniu do przedstawionego w odwołaniu wniosku o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zauważył, że wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem z treści art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (stanowiącego podstawę prawną decyzji) wynika, że podlega ona natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa.
Na powyższą decyzję Spółka A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie następujących przepisów:
art. 79a ust. 8 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przekroczenie zakresu kontroli wskazanego w upoważnieniu nr [...] i pobranie próbek wody do badań mikrobiologicznych w ramach Monitoringu Przeglądowego z kranu w kuchni Z S- P przy ul. oraz z kranu w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "" , podczas gdy zgodnie
z upoważnieniem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie miał takiego uprawnienia;
§ 4 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r.
w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez uznanie,
że punkty dodatkowe, tj. kran kuchni - OWS "", oraz kran kuchni w Z S-P przy ul. stanowią urządzenia wodociągowe, podczas gdy za punkty te spółka sp. nie ponosi odpowiedzialności w zakresie jakości pobieranej w nich wody, gdyż nie stanowią one urządzeń wodociągowych,
§ 17 i § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, załącznik nr 3 część A odnośnik 1) poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek w nim wskazany, a przewidujący dopuszczalność istnienia pojedynczych bakterii wykrywanych sporadycznie, nie w kolejnych próbkach, do 5% w ciągu roku, podczas gdy przyjmując, iż pobranie próbek wody z kranu w kuchni Zespołu Szkolno-Przedszkolnego przy ul. oraz z kranu w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "" , tj. z punktów dodatkowych, stanowiących wewnętrzną sieć odbiorcy, za którą spółka nie ponosi odpowiedzialności było niedopuszczalne, w niniejszej sprawie zachodzi przypadek wskazany w tym przepisie;
§ 4 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r.
w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne odpowiada również za jakość wody w wewnętrznej instalacji wodociągowej w nieruchomości, podczas gdy punktem, w którym woda powinna spełniać wymagania, zgodnie z tym przepisem, jest zawór za wodomierzem głównym, natomiast punkty czerpalne
w obrębie instalacji, co prawda stanowią punkty, w których woda ma spełniać wymagania, lecz zgodnie z powołanym przepisem dotyczy to wody wykorzystywanej w budynkach mieszkalnych, a nie dostarczanej do tego punktu przez przedsiębiorstwo;
art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzenia wodociągowego" i tym samym uznanie, że za wewnętrzną sieć wodociągową odpowiadają Sp. ;
naruszenie § 5 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi poprzez uznanie,
że pobranie kolejnych próbek wody poza wyznaczonymi i wykonanymi przez skarżącą spółkę stałymi punktami służącymi do pobierania próbek wody oraz poza miejscami wprowadzania wody do sieci wodociągowej było zgodne z prawem.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie, na podstawie art. 200 P.p.s.a., zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 31 maja 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę, a pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 - j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności
z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa, a podniesione w skardze zarzuty okazały się nietrafne.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego , dalej jako "ZPWIS", którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia r., stwierdzającą brak przydatności do spożycia wody dostarczanej ze Stacji Uzdatniania Wody "", zaopatrującej miejscowości i Kompleks Wczasowo – Sanatoryjny "" oraz wprowadzającą zakaz bezwarunkowego spożywania wody z wyżej wymienionej stacji, a także nakładającą na skarżącą szereg obowiązków związanych z doprowadzeniem jakości dostarczanej wody do stanu odpowiadającego wymaganiom określonym przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2015 r. poz. 1989), zwanego dalej "rozporządzeniem".
Zarzuty skargi koncentrują się wokół dopuszczalności pobrania przez organ dokonujący kontroli próbek wody do badań w ramach monitoringu przeglądowego
z kranu w kuchni Z S – P oraz kranu w kuchni w Kompleksie Sanatoryjno – Wczasowym "" oraz odpowiedzialności Spółka A. z jakość dostarczanej wody,
w szczególności, czy odpowiedzialność ta obejmuje również wewnętrzne instalacje odbiorców.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.z.z.w", oraz przepisów wspomnianego wyżej rozporządzenia.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.z.z.w., dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Stosownie natomiast do art. 5 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków. Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do prowadzenia regularnej wewnętrznej kontroli jakości wody (art. 5 ust. 1a u.z.z.w.).
Wymagania w zakresie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi,
w tym wymagania bakteriologiczne, określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, stanowiąc w § 3 ust. 1, że oda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego, jeżeli jest wolna od mikroorganizmów chorobotwórczych i pasożytów w liczbie stanowiącej potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, wszelkich substancji w stężeniach stanowiących potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz nie wskazuje agresywnych właściwości korozyjnych i spełnia:
1) podstawowe wymagania mikrobiologiczne określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) podstawowe wymagania chemiczne określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Dodatkowe wymagania mikrobiologiczne, organoleptyczne, fizykochemiczne oraz dotyczące substancji promieniotwórczych, jakim powinna odpowiadać woda, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Dodatkowe wymagania chemiczne, jakim powinna odpowiadać woda, określa załącznik nr 4 do rozporządzenia (§ 3 ust. 3 rozporządzenia).
Z powyższego wynika, że priorytetem jakości wody przeznaczonej do spożycia jest jej jakość bakteriologiczna, a wszelkie nieprawidłowości i odchylenia od ustalonych wartości normatywnych w tym zakresie winny aktywizować organy inspekcji sanitarnej do podejmowania szybkich i adekwatnych działań zapobiegających zagrożeniu dla zdrowia i życia odbiorców wody.
Przepisy rozporządzenia precyzują w § 4 ust. 3, iż punktem, w którym woda musi spełniać wymagania, o których mowa w § 3, są w przypadku wody:
1) dostarczanej z urządzeń wodociągowych - punkt czerpalny w terenie lub
w zabudowaniach i obiektach z zaworów używanych zwykle do pobierania wody;
2) dostarczanej z cysterny - punkt czerpalny, w którym woda wypływa z cysterny;
3) wprowadzanej do jednostkowych opakowań - punkt czerpalny wody, w którym woda jest pobierana do napełnienia butelek lub pojemników;
4) wykorzystywanej w zakładzie produkcji lub obrotu żywnością - punkt czerpalny wody wykorzystywanej w produkcji lub obrocie żywnością;
5) wykorzystywanej jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej - punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody;
6) wykorzystywanej w budynkach mieszkalnych - punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody;
7) dostarczanej z indywidualnych ujęć wody - pompa lub inny punkt czerpalny używany zwykle do pobierania wody;
8) udostępnianej w środkach transportu lądowego, powietrznego lub wodnego - punkt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody.
W realiach niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma okoliczność, iż oba kwestionowane przez skarżącą punkty, z których pobrano wodę do kontroli, to jest krany w kuchni Z S- P oraz z w kuchni w Kompleksie Wczasowo-Sanatoryjnym "" są usytuowane w budynkach użyteczności publicznej. Zgodnie z zawartą w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2015 r. poz. 1422 – j.t.) definicją, pod pojęciem "budynek użyteczności publicznej" należy rozumieć budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny. W świetle przytoczonej definicji nie ulega wątpliwości, że oba wymienione wyżej budynki, z których pobrano próbki wody są budynkami użyteczności publicznej, a podmioty wykorzystujące wodę
w tych budynkach mają - stosownie do § 6 rozporządzenia obowiązek prowadzenia badania jej jakości. Z mocy zaś przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne zobowiązane jest do oceny przydatności wody, a w jej ramach do prowadzenia badań jakości wody systematycznie z określoną częstotliwością, ale również każdorazowo po wystąpieniu okoliczności mogących spowodować zmianę jakości wody, szczególnie jej pogorszenie.
W realiach niniejszej sprawy to właśnie w ramach tego badania wykonanego na zlecenie Z S – P ujawniono w wodzie pobranej z kranu w kuchni bakterie , a następstwem tego było wszczęcie przez organ postępowania i wdrożenie procedur mających na celu ustalenie, czy zanieczyszczenie wody ma charakter lokalny i związane jest z niewłaściwym stanem instalacji wewnętrznej tego podmiotu, czy też ujawniony problem ma związek z niewłaściwą jakością wody dostarczanej przez przedsiębiorstwo Spółka A.
W tym kontekście, zdaniem Sądu, nie może budzić wątpliwości prawidłowość działań podjętych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który pobrał do badań próbki wody również z kranu w Ośrodku Wczasowo – Sanatoryjnym "" , zaopatrywanym z tego samego ujęcia, a także z innych punktów czerpalnych. Wdrożone postępowanie pozwoliło na ocenę skali problemu, jak również ustalenie źródła zanieczyszczenia wody.
Sąd nie podzielił zaprezentowanego w skardze poglądu, iż przedsiębiorstwo wodociągowe nie ponosi odpowiedzialności za jakość wody w punktach, w których pobrana została woda do badań – to jest krany w Z S – P i Ośrodku Wczasowo – Sanatoryjnym "" . Skarżąca swoje wywody w tym zakresie opiera bowiem na treści § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, pomijając jednocześnie regulację, o której mowa w pkt 3 tego przepisu, z której to wynika wprost, że punktem, w którym woda musi spełniać wymagania, o których mowa w § 3 są w przypadku wody wykorzystywanej jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej – punt czerpalny wody używany zwykle do pobierania wody. Z przytoczonej wyżej regulacji wynika zatem wprost, iż woda dostarczana przez przedsiębiorstwo do budynku użyteczności publicznej musi spełniać określone przepisami wymagania w tym punkcie, w którym jest zwykle pobierana przez użytkownika, a więc w niniejszej sprawie będą to krany w kwestionowanych przez skarżącą miejscach. Oznacza to, że przedsiębiorstwo odpowiada za jakość wody dostarczanej do tych punktów.
Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do braku uprawnień organu w zakresie pobrania próbek wody z innych miejsc aniżeli punkty czerpalne.
W § 9 ust. 1 rozporządzenia wskazano bowiem na lokalizację miejsc pobierania próbek wody, wskazując w pkt 3, iż są one zlokalizowane w punktach czerpalnych
w zabudowaniach i obiektach, z zaworów używanych zwykle do pobierania wody, jeżeli woda jest wykorzystywana jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadne zatem było pobranie próbek wody zarówno z kranu w Z S – P , jak i Ośrodku Wczasowo – Sanatoryjnym "" zwłaszcza, że działania organu zostały podjęte właśnie w związku ze stwierdzeniem niewłaściwej jakości wody w instalacji Z S – P.
W tym stanie rzeczy nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia przez organy obu instancji § 17 i § 18 rozporządzenia. Wskazać bowiem należy, że obowiązujące przepisy w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi nie dopuszczają obecności bakterii (złącznik nr 3 część A do rozporządzenia) Wyjątek stanowią sytuacje opisane we wspomnianych przepisach rozporządzenia. Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie wyjątek ten nie zachodzi, zważywszy na stwierdzoną ilość bakterii w kolejnych próbkach.
W tych okolicznościach, uznając iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło