VII SA/Wa 761/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-26
Skład orzekający: Monika Kramek, Joanna Gierak-Podsiadły, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu powszechnego oddalający powództwo o zapłatę odszkodowania z powodu przedawnienia roszczenia stanowi podstawę do umorzenia przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego postępowania w przedmiocie ustalenia obowiązku i terminu usunięcia naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu powszechnego, który oddalił powództwo o zapłatę odszkodowania z powodu przedawnienia roszczenia, nie wiąże organu administracji publicznej w zakresie ustalenia obowiązku i terminu usunięcia naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Organ administracji nie jest związany przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi przedawnienia w takim samym zakresie jak sąd powszechny, a jego decyzja ma charakter deklaratoryjny. Umorzenie postępowania w tej części było zatem nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC), która w części utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w zakresie obowiązku wypłaty odszkodowania za opóźniony lot. Skarżąca kwestionowała umorzenie postępowania, argumentując, że prawomocny wyrok sądu powszechnego oddalający jej powództwo o zapłatę z powodu przedawnienia nie powinien wpływać na postępowanie administracyjne. Prezes ULC umorzył postępowanie, uznając się za związany wyrokiem sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2017 r. w zakresie umorzenia postępowania oraz zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie naruszenia przepisów rozporządzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] października 2017 r. w zakresie umorzenia postępowania, II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżącej A. K. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. znak: [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC", "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 2, art. 209b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (dalej: "Prawo lotnicze"), - art. 7 ust. 1 lit. b w zw. z art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 9 oraz art. 14, art. 16 ust. 1 i2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/EWG (dalej: "rozporządzenie 261"), po rozpatrzeniu wniosków [...] S.A. w likwidacji z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka", "przewoźnik") i A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ULC z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w części tj. w zakresie braku naruszenia art. 14 rozporządzenia (WE) 261/2004 i w tym zakresie stwierdził naruszenie przez [...] S.A. art. 14 ust. 2 w. rozporządzenia oraz nałożył na przewoźnika lotniczego karę pieniężną w wysokości 200 zł, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że w dniu 4 sierpnia 2017 r. do Prezesa ULC wpłynął wniosek pasażerki A. K. o stwierdzenie naruszenia przez [...] S.A. przepisów rozporządzenia nr [...], dotyczącego lotu z dnia [...] lipca 2014 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...] ([...]) – [...] ([...]).
Po rozpatrzeniu sprawy, Prezes ULC w dniu [...] października 2017 r. wydał decyzję, w której stwierdził:
- naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit b w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty pasażerce odszkodowania w wysokości 400 EUR w związku z opóźnieniem lotu;
- umorzył postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia ww. naruszenia w stosunku do A. K.;
- nałożył na przewoźnika lotniczego [...] S.A. w likwidacji karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 1.000 PLN.
Powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, że przewoźnik lotniczy nie dowiódł nadzwyczajnych okoliczności opóźnienia skarżonego lotu (opóźnienie w przylocie przekroczyło 3 godziny), których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków, zatem zobowiązany był do wypłacenia pasażerce odszkodowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt b) rozporządzenia nr 261. Natomiast umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej w związku z tym, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt [...]Sąd Rejonowy [...] oddalił powództwo A. K. o zapłatę przeciwko [...] S.A. w likwidacji z powodu przedawnienia roszczenia. Prezes ULC stwierdził, że jest związany treścią tego wyroku, a nie w zakresie stwierdzenia naruszenia prawa i nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej.
Organ stwierdził brak naruszenia art. 14 rozporządzenia 261 wyjaśniając, że przeprowadzone przez pracowników Komisji Ochrony Praw Pasażerów kontrole przewoźnika [...] S.A. w likwidacji potwierdziły, że przewoźnik posiadał stosowne ulotki traktujące o prawach pasażerów.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył przewoźnik lotniczy [...] S.A. w likwidacji oraz pasażerka A. K.
Przy piśmie z dnia 10 maja 2018 r. pełnomocnik przewoźnika dołączył do akt sprawy kopię wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] oddalającego apelację powódki A. K. od ww. wyroku Sądu Rejonowego.
Działając jako organ II instancji Prezes ULC nie podzielił zarzutów przewoźnika co do braku dowodów, że pasażerka odbyła skarżony rejs wskazując, że do reklamacji załączona została karta pokładowa potwierdzająca tę okoliczność, a ponadto w aktach sprawy znajduje się odpowiedź przewoźnika na reklamację pasażera, w której uznaje on reklamację i deklaruje gotowość wypłaty odszkodowania.
W odniesieniu do zarzutu przewoźnika, że pasażerka wystąpiła ze skargą w stosunku do [...] S.A., kiedy ta nie była już przewoźnikiem lotniczym z uwagi na cofnięcie w dniu 20 lipca 2015 r. przez Prezesa ULC koncesji na wykonywanie działalności gospodarczej, organ stwierdził, że decyzja administracyjna wydawana przez prezesa ULC w ramach postępowań o naruszenie postanowień rozporządzenia [...] ma charakter deklaratoryjny, dlatego istotna jest data wykonania lotu tj. 27 lipca 2014 r., a nie data powoływana przez przewoźnika.
Dalej wskazując na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt III CZP113/13 Prezes ULC wyjaśnił, że w sprawie o roszczenie o odszkodowanie z art. 7 rozporządzenia 261 zachodzi przemienność drogi postępowania przed sądem powszechnym lub przed Prezesem ULC, a zastosowana przez ten Sąd alternatywa łączna wyrażona przez spójnik "lub" oznacza, że można wybrać jedną z dwóch opcji lub obie naraz, w przeciwieństwie do alternatywy rozłącznej "albo" pozwalającej na wybór tylko jednej z dwóch możliwości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów A. K. Prezes ULC wyjaśnił, że po ponownej analizie materiału dowodowego, stwierdził naruszenie przez przewoźnika art. 14 ust. 2 rozporządzenia 261. Przepis ten wymaga bowiem wprost, by przewoźnik lotniczy, który odmawia przyjęcia na pokład lub odwołuje lot wręczył każdemu pasażerowi pisemną informację o przepisach na temat odszkodowania i pomocy zgodnie z rozporządzeniem. Tymczasem ze skargi pasażerki wynika, że przewoźnik nie wręczył jej ww. informacji na temat przysługujących jej praw, wynikających z rozporządzenia 261. W związku z tym, że przewoźnik nie odniósł się w swoich wyjaśnieniach do tej kwestii, Prezes ULC dał wiarę informacjom zawartym w treści skargi pasażerki oraz we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Jednocześnie Prezes ULC nałożył na [...] S.A. w likwidacji karę pieniężną w wysokości 200 zł na naruszenie art. 14 ust. 2 rozporządzenia 261.
Odwołując się do wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawach połączonych C-402/07 i C – 432/07 [...] i inni oraz wyroku z dnia 23 października 2012 r. w sprawie C-581/10 organ podkreślił, że wykładni art. 5 – 7 rozporządzenia 261 należy dokonywać w ten sposób, że pasażerom opóźnionych lotów przysługuje prawo do odszkodowania na mocy tego rozporządzenia w sytuacji, gdy z powodu tych lotów ponoszą stratę czasu wynoszącą co najmniej trzy godziny, czyli gdy docierają na miejsce docelowe co najmniej trzy godziny po pierwotnie przewidzianej przez przewoźnika lotniczego godzinie przy lotu. Obsługujący przewoźnik lotniczy nie jest jednak zobowiązany do wypłaty rekompensaty przewidzianej w art. 7 jeżeli może dowieść, że odwołanie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
Stosownie do art. 6 ust. 1 w związku z rozumianym a contrario art. 2 lit. 1) rozporządzenia 261 "opóźnienie lotu" oznacza odbycie się lotu, który był uprzednio planowany i na który zostało zarezerwowane przynajmniej jedno miejsce, a którego start był opóźniony w stosunku do planowanego czasu startu.
Z uwagi na okoliczność, że skarżony lot, na który potwierdzoną rezerwację posiadała pasażerka, nastąpił po planowanej godzinie startu, należało stwierdzić, że lot ten był lotem opóźnionym w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie opóźnienie wyniosło ponad 5 godzin, zatem zastosowanie w sprawie ma także art. 6 ust. 1 lit. b) iii), czyli przewoźnik lotniczy miał również obowiązek zapewniania pomocy określonej w art. 8 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 261.
Przytaczając treść art. 8 ust. 1 rozporządzenia 261 organ wyjaśnił, że pasażerka odbyła podróż opóźnionym lotem do miejsca docelowego, tzn. dokonała wyboru, o którym mowa w ww. art. 8 w związku z tym Prezes ULC stwierdził brak naruszenia tego przepisu. Wyjaśnił również, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że przewoźnik lotniczy zapewnił pasażerce opiekę, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. a) i art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 261, dlatego Prezes ULC stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego ww. przepisów.
W ocenie Prezesa ULC w związku z opóźnieniem lotu pasażerce przysługiwało odszkodowanie w wysokości 400 euro. Jednak z uwagi na fakt, że w sprawie został wydany wyrok Sądu Okręgowego, który jest prawomocny, a którym to wyrokiem Sąd Okręgowy utrzymał wyrok Sądu I instancji o oddaleniu powództwa pasażerki z powodu rocznego terminu przedawnienia roszczenia, o czym stanowi art. 778 K.c. to stwierdzając naruszenie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261 słusznie organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia tego naruszenia.
Organ wyjaśnił, że rozpatrując ponownie sprawę nie stwierdził naruszenia art. 14 ust. 1 rozporządzenia 261, ponieważ wielokrotne kontrole przeprowadzane na lotnisku w [...] potwierdziły stałą obecność plakatów informacyjnych w hali odlotów oraz czytelnej informacji z zakresu uprawnień pasażerów linii lotniczych znajdujących się przy stanowiskach odprawy biletowo-bagażowej.
Skargę na decyzję Prezesa ULC z dnia [...] lutego 2019 r. wniosła A. K. (dalej: "skarżąca") zaskarżając ją w części tj. "w zakresie umorzenia postępowania w zakresie obowiązku usunięcia naruszenia art. 7 ust. 1 b rozporządzenia (WE) nr 261/2004, co do roszczeń skarżącej poprzez wypłatę na jej rzecz kwoty 400 Euro tytułem rekompensaty za opóźnienie rejsu".
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieokreśleniu obowiązku i terminu usunięcia naruszenia prawa, pomimo ustalenia naruszenia przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 7 ust.1b rozporządzenia 261;
2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o treść orzeczenia sądu powszechnego, co nie znajduje umocowania w przepisach prawa, bowiem Prezes ULC nie orzeka na podstawie K.p.c.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2017 r. w ww. zakresie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezes ULC prawidłowo ustalił naruszenie przez przewoźnika art. 7 ust. 1b rozporządzenia 261, ale wbrew ustaleniom organu na treść decyzji nie mogą mieć wpływu orzeczenia sądów, skoro zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego sygn.. akt III CZP 113/13 skarżący mają prawo równoległego korzystania z dwóch środków ochrony prawnej (przemienność postępowania przed sądem powszechnym oraz Prezesem ULC, które to pojęcie błędnie interpretuje organ). W ocenie skarżącej brak jest przepisu prawa, na mocy którego organ administracyjny byłby związany treścią wyroku sądu, a to z uwagi na brak odesłania w przepisach regulujących działalność Prezesa ULC do stosowania przepisów K.p.c.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że Sąd Rejonowy rozstrzygnął kwestię roszczeń pasażera o charakterze cywilnoprawnym i z tego względu Prezes ULC nie był uprawniony do ponownego rozstrzygania w tym względzie, ale z uwagi na okoliczność, że orzeczenie to odnosi się wyłącznie do kwestii roszczeń cywilnoprawnych pasażera, organ był uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie stwierdzenia naruszenia prawa i nałożenia kar administracyjnych na przewoźnika. W tym bowiem zakresie nie był związany treścią wydanych orzeczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie w części, w jakiej skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji
Istota problemu prawnego występującego w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy prawomocny wyrok sądu powszechnego oddalający powództwo skarżącej przeciwko przewoźnikowi o zapłatę w związku z przedawnieniem roszczenia jest okolicznością uzasadniającą umorzenie przez Prezesa ULC postępowania w zakresie ustalenia terminu usunięcia naruszenia art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261.
Przypomnieć należy, że decyzją z dnia [...] października 2017 r. Prezes ULC po rozpatrzeniu skargi A. K. stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit b w zw. z art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 261 poprzez zaniedbanie obowiązku wypłaty pasażerce odszkodowania w wysokości 400 Euro w związku z opóźnieniem lotu; umorzył postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia ww. naruszenia w stosunku do A. K.; nałożył na przewoźnika lotniczego [...] S.A. w likwidacji karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 1.000 zł.
W postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pełnomocnik przewoźnika przedłożył wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. sygn. akt [...] oddalający apelację A. K. od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo przeciwko przewoźnikowi o zapłatę. Oddalenie powództwa nastąpiło z uwagi na przedawnienie roszczenia.
W związku z powyższym Prezes ULC uznał za uzasadnione umorzenie postępowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia stwierdzonych naruszeń, gdyż w tym zakresie w obrocie prawnym pozostaje orzeczenie sądu powszechnego.
Sąd takiej oceny nie podziela.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wyrok sądu powszechnego wywiera skutki prawne wyłącznie inter partes (pomiędzy stronami) a nie erga omnes (wobec wszystkich). Oznacza to, że jeżeli sąd powszechny oddali powództwo o zapłatę, to powód nie może drugi raz wystąpić z takim roszczeniem na drodze sądowej przed sądem powszechnym (ne bis in idem).
Poza tym, zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, ale wyłącznie w zakresie ujętym w sentencji tego prawomocnego orzeczenia, tj. rozstrzygnięcie (osądzenie) sprawy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 655/98, 23 maja 2002 r., sygn. akt IV CKN 1073/00, 8 czerwca 2005 r., sygn. akt V CK 702/04, 21 czerwca 2007 r., sygn. akt IV CSK 63/07, 15 listopada 2007 r., sygn. akt II CSK 347/07, 13 marca 2008 r., sygn. akt III CSK 284/07 - OSNC 2008, Nr D, poz. 127 – 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I PK 301/07, 4 marca 2009 r., sygn. akt IV CSK 441/08 13 stycznia 2011 r., sygn. akt III CSK 94/10, 15 stycznia 2015 r., sygn. akt IV CSK 181/14 - Legalis).
W doktrynie podkreśla się, że "z prawomocnością orzeczenia sądowego (zarówno w ujęciu materialnym, jak i formalnym) związana jest powaga rzeczy osądzonej (art. 366 K.p.c.), przy czym jest to konstrukcja prawna odmienna – choć ściśle powiązana – z regulacją art. 365 § 1 K.p.c. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Moc wiążąca orzeczenia może być rozważana tylko wtedy, gdy rozpoznawana jest inna sprawa niż ta, w której wydano poprzednie orzeczenie oraz gdy kwestia rozstrzygnięta innym wyrokiem stanowi zagadnienie wstępne. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu charakteryzuje się dwoma aspektami. Pierwszy z nich odnosi się tylko do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia. Aspekt ten występuje, gdy w poprzednim postępowaniu, w którym zapadło prawomocne orzeczenie nie brała udziału choćby jedna ze stron nowego postępowania, a nie jest ona objęta prawomocnością rozszerzoną. Nie można bowiem takiej strony obciążać dalszymi skutkami wynikającymi z prawomocnego orzeczenia. Drugi aspekt mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest określony jako walor prawny rozstrzygnięcia (osądzenia) zawartego w treści orzeczenia. Jest on ściśle związany z powagą rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 K.p.c.) i występuje w nowej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami, choć przedmiot obu spraw jest inny. W nowej sprawie nie może być wówczas zastosowany negatywny (procesowy) skutek powagi rzeczy osądzonej polegający na niedopuszczalności ponownego rozstrzygania tej samej sprawy. Występuje natomiast skutek pozytywny (materialny) rzeczy osądzonej przejawiający się w tym, że rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu (rzecz osądzona) stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika" – por. komentarz do art. 365 k.p.c. w: A. Zieliński (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 9, Warszawa 2017).
Jakkolwiek w dacie orzekania przez Prezesa ULC zaskarżoną decyzją wyrok Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt [...] był prawomocny to podkreślić należy, że powodem oddalenia powództwa tym wyrokiem, było przedawnienie roszczenia. Stanowi o tym art. 778 k.c., zgodnie z którym roszczenia z umowy przewozu osób przedawniają się z upływem roku od dnia wykonania przewozu, a gdy przewóz nie został wykonany - od dnia, kiedy miał być wykonany.
W związku z tym, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie pojawiają się wątpliwości odnośnie dopuszczalności stosowania tego przepisu przy rozstrzyganiu sprawy w postępowaniu administracyjnym przez Prezesa ULC o żądaniu pasażerów zapłaty odszkodowania, przewidzianego w art. 7 ust. 1 rozporządzenia 261, tut. Sąd wyjaśnia, że analiza wyroku TSUE z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie C-139/11 [...], pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że Trybunał ten w sposób wyraźny wskazuje, że kwestia przedawnienia została zaliczona przez TSUE do zasad proceduralnych, dotyczących wytaczania powództw przed sądami, których regulacja pozostaje w kompetencji państw członkowskich, z zastrzeżeniem obowiązku przestrzegania zasad równoważności i skuteczności. Trybunał uznał, że termin do wytoczenia powództwa o odszkodowanie, o którym mowa w art. 5 i 7 rozporządzenia nr 261, powinien być ustalany według przepisów każdego państwa członkowskiego regulujących przedawnienie roszczeń.
Do takiego też rozumienia zakresu stosowania art. 778 k.c. nawiązuje Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt III CZP 111/16, stwierdzając, że "roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91, przedawnia się w terminie rocznym na podstawie art. 778 KC".
Sądy powszechne (cywilne) przyjmują za podstawę orzekania przepisy materialnego prawa cywilnego i kodeksu postepowania cywilnego, a w konsekwencji mogą oddalić powództwo o zapłatę na skutek podniesionego zarzutu przedawnienia, wynika to z art. 1 k.c. w zw. z art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c.
Dokonując natomiast ustalenia, czy organy administracji publicznej orzekając w sprawach administracyjnych mogą przyjmować za podstawę orzeczenia przepisy cywilnoprawne, Sąd wyjaśnia, że Prawo lotnicze określa wyłącznie jeden przypadek, w którym takie przepisy mogą mieć zastosowanie. Z dyspozycji art. 205b ust. 6 ustawy Prawo lotnicze wynika, że do egzekucji należności stwierdzonych w decyzji stwierdzającej naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego i określającej zakres nieprawidłowości oraz nakładającej karę, o której mowa w art. 209b ust. 1 Prawo lotnicze (a także w razie określającej obowiązek i termin jego usunięcia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia 261) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawodawca wyraźnie zatem wskazał, w jakim zakresie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego do wydanej przez organ decyzji administracyjnej, wyłączając tym samym domniemanie stosowania wobec tej decyzji przepisów o egzekucji w postępowaniu administracyjnym.
Dlatego też należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2714/15 (publ. CBOSA), że powyższe odesłanie do stosowania przepisów k.p.c. w zakresie egzekucji należności nie dotyczy stosowania Kodeksu cywilnego. Przedawnienie zaś jest uregulowane w k.c., a nie w k.p.c.
Wobec powyższego Sąd stoi na stanowisku, że Prezes ULC nie był związany tym, że sąd powszechny uznał przedawnienie roszczenia o zapłatę.
Art. 205b ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, będący materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi, że w razie złożenia skargi, o której mowa w art. 205a ust. 1, Prezes ULC stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, określając zakres nieprawidłowości oraz nakładając karę, o której mowa w art. 209b ust. 1, zaś w razie stwierdzenia naruszenia przepisu art. 7, art. 8 ust. 1 lit. a lub art. 10 ust. 2 rozporządzenia 261 określa również obowiązek i termin jego usunięcia. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że wydając decyzję Prezes ULC w pierwszej kolejności w każdym przypadku stwierdza naruszenie prawa przez przewoźnika lotniczego, a następnie określa zakres nieprawidłowości oraz nakłada karę, dodatkowo w razie stwierdzenia naruszenia określonych przepisów rozporządzenia 261 określa również obowiązek i termin usunięcia naruszenia prawa.
Jeśli zatem organ uznał, że zaistniały przesłanki roszczenia z art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 261, a ponadto, że przewoźnik lotniczy zaniedbał obowiązku wypłacenia tego odszkodowania i nie wykazał, że opóźnienie lotu wynikło z przyczyn od niego niezależnych – to tym samym nie mógł umorzyć postępowania w zakresie ustalenia terminu usunięcia naruszenia prawa.
Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.
Z podanych wyżej powodów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w części w jakiej utrzymała w mocy decyzję organu I instancji umarzającą postepowanie w zakresie ustalenia terminu usunięcia naruszenia art. 7 ust.1 lit. b) rozporządzenia 261 została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego i z tej przyczyny orzeczono jak w wyroku (pkt I) na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).
O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 powołanej ustawy, ustalając je w wysokości 680 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło