II SA/Sz 715/19

WyrokWSA w Szczecinie2019-09-26

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji) w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzednich orzeczeniach nakazał organowi samodzielne dokonanie merytorycznych ustaleń i rozstrzygnięcie sprawy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., naruszył art. 153 P.p.s.a. (związanie oceną prawną i wskazaniami sądu). Sąd administracyjny w poprzednich orzeczeniach nakazał organowi samodzielne dokonanie merytorycznych ustaleń dotyczących zasięgu oddziaływania inwestycji i statusu strony, a nie ponowne przekazywanie sprawy do organu I instancji. Organ odwoławczy powinien był samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie, zgodnie ze wskazaniami sądu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu K. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Wójta Gminy Ś. odmawiającą uchylenia decyzji o warunkach zabudowy w wyniku wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania złożył F. I., twierdząc, że nie został prawidłowo uznany za stronę w pierwotnym postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez WSA, Kolegium ponownie uchyliło decyzję Wójta, powołując się na art. 138 § 2 K.p.a. Skarżący zarzucili naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. i art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań sądu z poprzednich wyroków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze sprzeciwu K. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących K. C. i P. C. kwotę [...](osiemset sześćdziesiąt trzy [...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Wójt Gminy Ś., decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. art. 107 § 1, art. 147, art. 148, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako: "K.p.a.", odmówił uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, własnej decyzji z dnia [...] r., nr [...], zmieniającej decyzję z dnia [...] r., ustalającą na wniosek K. C. i P. C. warunki zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarsko-magazynowego na produkcyjno-warsztatowo-magazynowy oraz zmiany sposobu użytkowania budynku mleczarni-warsztatu na socjalno-biurowo-mieszkalny wraz z rozbudową, przebudową i nadbudową na działce nr [...] położoną w C. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że dnia [...] r. [...] zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Wójta Gminy Ś. podnosząc, że organ doręczył sporną decyzję o warunkach zabudowy tylko wnioskodawcom, pomijając właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką o nr [...]. Ponadto, oświadczył, że powinien być uznany przez organ za stronę postępowania, gdyż posiadał przymiot strony w innym postępowaniu, dotyczącym działki nr [...], a nieruchomość której jest właścicielem, graniczy z obiema wymienionymi działkami. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] r. wznowiono postępowanie w sprawie celem zbadania czy wnioskodawca posiada przymiot strony, a także czy bez własnej winy nie brał w nim udziału. Organ dokonując tej oceny ustalił, że decyzją z dnia [...] r. ustalono warunki zabudowy dla powyżej opisanego przedsięwzięcia. Ponadto organ stwierdził, że nieruchomość wnioskodawcy nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie zrealizowanego przedsięwzięcia, zaś za stronę zostały uznane tylko osoby wnioskujące o ustalenie warunków zabudowy oraz właściciele działek bezpośrednio graniczących z nieruchomością inwestorów. Nadto, powołując się na znikomy lub żaden wpływ na otaczające budynek działki sąsiednie, stwierdził, że nie było uzasadnionym przyjęcie za strony właścicieli działek pozostających w dalszym sąsiedztwie. Skoro zatem F. I. nie brał udziału w tym postępowaniu, to nie mógł być także stroną postępowania, którego przedmiotem była zmiana decyzji z dnia [...] r., gdyż nie było żadnych podstaw do poszerzania kręgu osób, które mogłyby być uznane za strony tego postępowania. Od powyższej decyzji odwołał się Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wskazując, że organ I instancji wydał ją z naruszeniem przepisu art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 K.p.a., wobec niewskazania w oparciu o jakie ustalenia stwierdził znikomy lub żaden wpływ na otaczające budynek działki sąsiednie. Nadto podkreślił, iż w realiach tej konkretnej sprawy nie jest ustalona kwestia, czy użytkowanie budynków jest zgodne z planowaną nową funkcją (jej rozmiarem), na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy i posiadanym zezwoleniem, w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej (zbiór i transport odpadów). Odwołanie złożył również F. I., zarzucając organowi naruszenie: - art. 28 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu, w wyniku którego została wydana kwestionowana decyzja, - art. 7, 8, 77 i 107 § 1 K.p.a. poprzez brak zgromadzenia materiału dowodowego, niedostateczne jego zbadanie, brak odniesienia się organu I instancji do wskazanych przez odwołującego okoliczności i podnoszonej argumentacji prezentowanej w składanych do organu pismach i mimo to uznanie przez organ, że odwołujący nie był stroną postępowania zakończonego tą decyzją, - art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 151 pkt 2 K.p.a. poprzez brak jego zastosowania, a w konsekwencji brak uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania nowej decyzji, mimo istnienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli K. P. C., wnosząc o jej uchylenie. Powyższa decyzja Kolegium została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1150/17 ze wskazaniem, że skoro organ I instancji rozstrzygnął kwestię posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to obowiązkiem organu było dokonanie merytorycznej oceny tej okoliczności w kontekście akt sprawy, obowiązujących przepisów prawa, jak i zarzutów odwołania. Po ponownym rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. i [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. W motywach decyzji organ II instancji wskazał między innymi, że w analizowanej sprawie odwołujący jako podstawę wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., zmieniającą decyzję z dnia [...] r. powołał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ zaznaczył, że w przypadku postępowa o ustalenie warunków zabudowy krąg stron ustalany jest w oparciu o zasadę dobrego sąsiedztwa uregulowaną w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej przywoływana jako "u.p.z.p.") w zw. z art. 28 K.p.a. Zdaniem organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że odwołujący jest właścicielem sąsiedniej działki, znajdującej się w granicach terenu analizowanego, na podstawie którego organ badał przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i ustalał parametry nowej zabudowy, jednak nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, gdyż oddzielona jest pasem drogi. Sam fakt usytuowania nieruchomości w granicach terenu analizowanego nie przesądza automatycznie o posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Konieczne jest bowiem przeanalizowanie przez organ rodzaju inwestycji i zasięgu jej ewentualnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Według Kolegium, skoro organ I instancji trafnie ocenił – co w uzasadnieniu wyroku podkreślił Sąd – że nieruchomość odwołującego nie znajduje się w zasięgu oddziaływania inwestycji, ponieważ ten zamyka się w granicach działki inwestycyjnej nr [...], to w toku postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla tejże inwestycji, nie przysługiwał mu przymiot stron postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. W konsekwencji nie można zatem stwierdzić, że odwołujący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Zaakcentowano też, że kwestia ochrony praw osób trzecich została dostatecznie zagwarantowana w decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wywiódł, że poprawne jest ustalenie przez organ I instancji i w pełni zaakceptowane w wyroku Sądu, że w realiach tej sprawy nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co obligowało organ I instancji do wydania decyzji o odmowie uchylenia własnej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 937/18 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] r. W ocenie Sądu, organ odwoławczy, uzasadniając decyzję z dnia 17 maja 2018 r., błędnie zinterpretował orzeczenie Sądu zawarte w wyroku z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz [...], bezzasadnie uznając, jakoby Sąd przesądził w nim o trafności zajętego przez Wójta Gminy Ś. stanowiska w przedmiocie statusu strony [...] w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Organ odwoławczy zaniechał dokonania własnych rozważań w tym przedmiocie, w szczególności odnoszących się do zasięgu oddziaływania inwestycji objętej decyzją z dnia [...] r., zmieniającej decyzję z [...] r. Sąd zauważył, że to właśnie ta okoliczność ma w badanej sprawie najistotniejsze znaczenie i poczynienie prawidłowych i niebudzących wątpliwości ustaleń dotyczących zasięgu oddziaływania inwestycji powinno poprzedzać ustalenie, czy wywody [...] dotyczące tego, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, zasługują na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, ocena taka nie jest możliwa bez wyjaśnienia, dla jakiego rodzaju planowanej produkcji ustalono warunki zabudowy. Jest rzeczą oczywistą, że działalność produkcyjna może być mniej lub bardziej uciążliwa i może mieć różny zasięg oddziaływania. Dlatego bez wyjaśnienia tej okoliczności nie jest możliwe ustalenie, czy oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicach terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, czy też będzie wykraczać poza jego granice. Uchylając zaskarżoną decyzję Kolegium z dnia [...] r., znak: [...], Sąd wskazał nadto, że w ponownym postępowaniu koniecznym będzie dokonanie analizy akt postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, którego dotyczy zaskarżona decyzja i ustalenie – w oparciu o akta, jaki jest obszar oddziaływania inwestycji, z czego wynika twierdzenie organu I instancji, że obszar ten zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, czy obejmuje on działkę [...], a w konsekwencji, czy powinien on posiadać przymiot strony w tym postępowaniu. Tak przeprowadzona analiza powinna skutkować wydaniem rozstrzygnięcia, w którym organ szczegółowo uzasadni zajęte w sprawie stanowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. oraz [...], uchyliło decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie nie powinno budzić wątpliwości, że F. I. niezasadnie został pominięty/nieuznany za stronę w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r., które to postępowanie dotyczyło nieruchomości bliźniaczej dla tej, dla której prowadzone jest postępowanie wszczęte pod znakiem [...] Zdaniem organu odwoławczego, wobec wykazanych przez odwołującego nowych okoliczności sprawy zasadnym jest uchylenie kwestionowanej decyzji z dnia [...] r. odmawiającej uchylenia decyzji Wójta Gminy Ś. w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ zauważył, że odwołujący podkreślił, że budynek posadowiony na działce nr [...], część budynku, którego dotyczyła decyzja z dnia [...] r. znajduje się w takiej samej odległości od jego działek, jak budynek – część budynku – znajdującego się na działce nr [...]. Co więcej wywodził, że jest to jeden i ten sam budynek, który fizycznie został wzniesiony na dwóch działkach [...] i [...], czego potwierdzeniem jest dołączona wraz z dokumentacją fotograficzną mapka. W ocenie Kolegium, bezspornym jest – o czym przesądza nadesłane wraz z pismem z dnia [...] r. przez [...] zawiadomienie go jako strony o toczącym się przed tym samym organem administracji postępowaniem w analogicznej sprawie (o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek magazynowo-garażowy na działce nr [...] w miejscowości C., że w sprawie koniecznym jest dokonanie przez organ I instancji oceny słuszności prezentowanego wcześniej stanowiska w zakresie braku przymiotu strony [...] w postępowaniu zakończonym decyzją organu z dnia [...]., zmieniającej decyzję ustalającą na wniosek K. C. i P. C. warunki zabudowy dla wnioskowanej zmiany, a obecnie uznanie [...] za stronę w postępowaniu dotyczącym sprawy [...] Organ odwoławczy podał dalej, że w analizowanej sprawie odwołujący jako podstawę wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r., zmieniającą decyzję z dnia [...] r., powołał się na przepis art. 145 §1 pkt 4 K.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ I instancji, prowadząc ponownie wznowione w dniu [...] r. postanowieniem znak: [...], postępowanie winien kwestie te wyjaśnić. Kolegium za wykraczające poza zakres postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznało podnoszony w odwołaniach zarzut, że na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, brak jest ustaleń w tej decyzji, jakie odpady zamierza magazynować wnioskujący o decyzję o warunkach zabudowy. Podobnie za chybiony uznało zarzut o braku weryfikacji co do kwestii użytkowania budynku powyższego w świetle ustaleń pochodzących od organów inspekcji ochrony środowiska w postępowaniu poprzedzającym określenie warunków zabudowy – zmiana sposobu użytkowania budynku inwentarsko-magazynowego na garażowo- magazynowy. Za wykraczające poza zakres sprawy regulowanej przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i poza zakres kognicji organu wydającego decyzję ustalającą warunki zabudowy organ uznał również zarzut sprowadzający się w istocie do sprzeciwu [...], co do prowadzenia działalności w zakresie zbierania odpadów na podstawie wydanego przez Starostę Koszalińskiego zezwolenia. Według organu odwoławczego, chybione są także wywody Prokuratora, iż organ nie poczynił rozważań, czy planowana przez wnioskodawcę zmiana sposobu użytkowania tych budynków, na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy i posiadanym zezwoleniem Starosty, w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej (zbiór i transport odpadów) jest zgodna z planowaną nową funkcją. Na wyżej opisaną decyzję Kolegium sprzeciw wnieśli K. C. i P. C., wskazując na naruszenie: - przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na zastosowanie go w niniejszej sprawie, podczas gdy nie było podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem decyzja Wójta Gminy Ś. nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania skutkującym koniecznością ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, zaś zgodnie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 935/18 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zobowiązane było do dokonania analizy akt postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, którego dotyczy zaskarżona decyzja i ustalenia zasięgu oddziaływania inwestycji na działce K. i P. C. w celu zweryfikowania prawidłowości ustaleń organu I instancji, a czego organ II instancji zaniechał; powoduje to, że kasatoryjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. jest bezpodstawna i co najmniej przedwczesna, bowiem organ II instancji posiada kompetencje reformacyjno-merytoryczne i winien był samodzielnie poczynić ustalenia, co do zasięgu oddziaływania inwestycji na działce nr [...] Krystyny i P. C., co umożliwiałoby w sposób prawidłowy zweryfikować, czy decyzja organu I instancji, stwierdzająca, że F. I. w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. nie przysługiwał status strony jest prawidłowa; - naruszenie przepisów postępowania mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 153 P.p.s.a. poprzez pominięcie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 935/18, zgodnie z którymi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zobowiązane było do ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji na działce nr [...] Krystyny i P. C. w celu zweryfikowania prawidłowości ustaleń organu I instancji, a w szczególności wyjaśnienia z czego wynika twierdzenie tego organu, że obszar ten zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, czego organ II instancji zaniechał, a co powoduje, że kasatoryjna decyzja Kolegium jest bezpodstawna i co najmniej przedwczesna, bowiem organ II instancji posiada kompetencje reformacyjno-merytoryczne i winien był samodzielnie poczynić ustalenia, co do obszaru oddziaływania inwestycji na działce nr [...] Krystyny i P. C., co umożliwiłoby w sposób prawidłowy zweryfikować czy decyzja organu I instancji przyjmująca, że [...] w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. nie przysługiwał status strony jest prawidłowa. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jego oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Stosownie do przywołanego wyżej art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przedmiotem kontroli w tym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., uchylająca decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. nr [...] i przekazująca sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Istotne w sprawie jest jednak to, że w kontrolowanym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekał już dwukrotnie. Pierwszy z wyroków zapadł w dniu 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1150/17, drugi natomiast w dniu 8 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 935/18 – dwukrotnie uchylając przy tym zaskarżone decyzje. W uzasadnieniu wyroku z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 935/18 Sąd stwierdził między innymi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., rozpoznając ponownie – na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji tego organu z dnia [...] r., dokonało błędnej interpretacji uzasadnienia wyroku z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz [...], skutkiem czego było wydanie wadliwej decyzji, nieuwzględniającej wskazania Sądu co do dalszego postępowania. Rozpoznając skargę [...] na wskazaną wyżej decyzję SKO w K., uchylającą – na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że brak było podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej. Sąd uwzględnił bowiem okoliczność, iż organ I instancji ocenił, czy wnoszącemu podanie o wznowienie przysługiwał przymiot strony wskazując, że w tych okolicznościach rzeczą organu było merytoryczne rozpatrzenie odwołania i zajęcie stanowiska w przedmiocie słuszności wywodów Wójta Gminy Ś. w tym zakresie. Sąd wyraził również pogląd, że w realiach badanej sprawy, to w jakiej fazie badana jest legitymacja procesowa wnioskodawcy nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. Ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Szczecinie z dnia [...] r. wynikało również, że rzeczą organu odwoławczego w tej sprawie będzie zatem dokonanie analizy akt postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, którego dotyczy zaskarżona decyzja i ustalenie – w oparciu o akta, jaki jest obszar oddziaływania inwestycji, z czego wynika twierdzenie organu I instancji, że obszar ten zamyka się w granicach działki inwestycyjnej, czy obejmuje on działkę [...] I. , a w konsekwencji, czy powinien on posiadać przymiot strony w tym postępowaniu. Tak przeprowadzona analiza powinna była skutkować wydaniem rozstrzygnięcia, w którym organ odwoławczy winien był szczegółowo uzasadnić zajęte w sprawie stanowisko. Z uzasadnienia zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji wynika natomiast, że SKO w K. kolejny raz naruszyło art. 153 P.p.s.a. oraz art. 138 § 2 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Artykuł 153 P.p.s.a. ma przy tym charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W świetle powyższego, w razie wnoszenia kolejnych skarg z powodu niewłaściwego wykonania zapadłego wyroku uwzględniającego skargę, sąd administracyjny jedynie weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnika on natomiast w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen. Należy dodatkowo podkreślić, że naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Biorąc pod uwagę wiążący charakter wyroku rolą Sądu w niniejszym postępowaniu, było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że rację mają Skarżący. Kolegium kolejny raz nie wykonało bowiem wiążących go wskazań wynikających z opisanego wyżej wyroku Sądu z dnia [...] r. Przede wszystkim jednak – wbrew zaleceniom Sądu zawartym w przywołanym wyroku – Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, zamiast samodzielnie poczynić ustalenia i stosownie do wyników tych ustaleń wydać odpowiednie rozstrzygnięcie. Zauważyć przy tym trzeba, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie wznowienia, a nie w trybie zwykłym. Wznowione postępowanie nie daje możliwości ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już decyzją ostateczną, a jedynie powoduje konieczność powtórnego przeprowadzenia postępowania tylko w zakresie, w jakim postępowanie instancyjne dotknięte było kwalifikowaną wadą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Taki stan rzeczy jednoznacznie wskazuje na niewykonanie przywołanego wyżej wyroku WSA w Szczecinie, który bezwzględnie wiązał Kolegium. Zaniechanie organu w ww. zakresie równoznaczne jest z naruszeniem art. 153 P.p.s.a. Mimo ustawowego obowiązku organ nie wykonał bowiem wskazań Sądu. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 935/18. W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 P.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy sąd – na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., orzekł o jej uchyleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło