II SA/Kr 803/19
WyrokWSA w Krakowie2019-10-03
Skład orzekający: Andrzej Irla, Anna Szkodzińska, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszcza wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy nieruchomość ma być zajęta jedynie pod pas technologiczny linii elektroenergetycznej, a nie pod same urządzenia przesyłowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, jeśli nieruchomość ma być zajęta jedynie pod pas technologiczny linii elektroenergetycznej, a nie pod same urządzenia przesyłowe. Skoro zakazy i ograniczenia wynikające z planu miejscowego dla pasa technologicznego już obowiązują na mocy aktu prawa miejscowego, nie ma potrzeby ich konkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w tej sprawie była prawidłowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. Dystrybucja S.A. na postanowienie Wojewody Małopolskiego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Suskiego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oraz zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie. Wniosek dotyczył zajęcia części działki nr 4986 pod pas technologiczny napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Organy administracji uznały, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie obejmuje sytuacji zajęcia nieruchomości jedynie pod pas technologiczny, a ograniczenia w tym zakresie wynikają już z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w K. na postanowienie Wojewody z dnia 30 maja 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r., znak: WS-VI.7536.1.33.2019.KA, na podstawie art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144, art. 141 § 1 i art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia T.D. S.A. z siedzibą w Krakowie na postanowienie Starosty Suskiego z dnia 7 marca 2019 r. znak: WG-II.6821.60.2018 – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie, które jest przedmiotem skargi, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia 7 marca 2019 r., znak: WG-II.6821.60.2018, Starosta Suski, po rozpatrzeniu wniosku T.D. S.A. z siedzibą w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2018 r. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, położonej w Lachowicach, oznaczonej jako działka ewid. nr 4986 o pow. 0,1681 ha, objętej Aktem Własności Ziemi Nr [...], w celu zezwolenia na zajęcie części nieruchomości pod pas technologiczny napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji Jeleśnia - Sucha Beskidzka oraz o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości, działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) w związku z art. 124 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm.): 1) odmówił wszczęcia postępowania o ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej, położonej w Lachowicach, oznaczonej jako działka ewid. nr 4986 o pow. 0,1681 ha, objętej Aktem Własności Ziemi Nr [...], w celu zezwolenia na zajęcie części nieruchomości pod pas technologiczny napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji Jeleśnia - Sucha Beskidzka o szerokości 20 m po 10 m od osi linii i powierzchni ograniczenia wynoszącej 0,0067 ha w ramach realizacji projektu pod nazwą "Poprawa bezpieczeństwa zasilania obszaru Żywiecczyzny. Budowa linii napowietrznej dwutorowej 110 kV, wraz z budową GPZ Jeleśnia oraz rozbudową stacji GPZ Sucha i GPZ Zabłocie" oraz 2) odmówił wszczęcia postępowania o zezwolenie w drodze decyzji na niezwłoczne zajęcie ww. nieruchomości opisanej w pkt 1 z rygorem natychmiastowej wykonalności w ramach realizacji projektu pod nazwą "Poprawa bezpieczeństwa zasilania obszaru Żywiecczyzny. Budowa linii napowietrznej dwutorowej 110 kV, wraz z budową GPZ Jeleśnia oraz rozbudową stacji GPZ Sucha i GPZ Zabłocie".
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość (działka ewid. nr 4986) jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Przebieg linii elektroenergetycznej 110 kV wyznacza treść aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi: Stryszawa, Lachowice, Kurów, Hucisko, Pewelka zatwierdzonego uchwałą Nr XX/161/16 Rady Gminy Stryszawa z dnia 28 grudnia 2016 r., a więc obejmuje tereny w Gminie Stryszawa przeznaczone w ww. planie dla lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Zgodnie z wypisem z planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi: Stryszawa, Lachowice, Kurów, Hucisko, Pewelka z dnia 11 sierpnia 2017 r., zatwierdzonego uchwałą Nr XX/161/16 Rady Gminy Stryszawa z dnia 28 grudnia 2016 r., działka nr 4986, położona w miejscowości Lachowice, znajduje się w jednostce strukturalnej: 7R1 – tereny gruntów rolnych. Ponadto przez w/w działkę przebiega projektowana dwutorowa napowietrzna linia elektroenergetyczna 110 kV wraz z pasem technologicznym oznaczona na rysunku planu symbolem En 110 kV. Zgodnie z obowiązującymi ustaleniami planu w zakresie zaopatrzenia terenów w energię elektryczną, w pkt 1 ppkt 5) wpisano, iż dopuszcza się lokalizację dwutorowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV, oznaczonej na rysunku symbolem En 110 kV, z odcinkowym jej kablowaniem, oznaczonym symbolem Ek 110 kV. Dopuszcza się wynikającą z dokumentacji technicznej korektę przebiegu linii. Natomiast w ppkt 7) ujęto zapis, iż obowiązuje zachowanie pasa technologicznego od napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV o szerokości 20 m (po 10 m od osi linii w obie strony), a od kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV o szerokości 4 m (po 2 m od osi linii w obie strony). W granicach pasów technologicznych obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia określone w przepisach odrębnych dotyczących lokalizacji sieci energetycznych. W ustaleniach planu w zakresie ochrony środowiska i kształtowania ładu przestrzennego w pkt 2.4 zapisano, iż w zakresie ochrony przed polem elektromagnetycznym związanym z przebiegiem dwutorowej linii elektroenergetycznej oznaczonej na rysunku planem symbolem En 110 kV, wyznacza się pas technologiczny o szerokości 20 m, w granicach którego obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia określone w przepisach odrębnych dotyczących lokalizacji sieci energetycznych. Na granicy ww. pasa, maksymalne natężenia pola elektromagnetycznego, zakłóceń radioelektrycznych i poziomu dźwięków emitowanych przez pracującą linię, nie mogą przekraczać wartości granicznych dla terenów zabudowy mieszkaniowej oraz obiektów i pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, określonych w przepisach odrębnych dotyczących poziomów pól elektromagnetycznych i hałasu w środowisku. Dodatkowo w pkt 2.5 zapisano, iż na obszarze objętym planem obowiązuje zakaz lokalizacji linii elektroenergetycznych zaliczonych do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem linii 110 kV, której przebieg wskazano na rysunku planu. W ustaleniach szczegółowych – przeznaczenie terenów oraz zasad ich zagospodarowania w pkt 3.4 wpisano: "pozostałe ustalenia dla terenów oznaczonych symbolem: "Z", "R1", R2", "R/ZL", "ZL", "KDL", "KDW": zakaz realizacji obiektów budowlanych, w tym związanych z produkcją rolną, obiektów tymczasowych i realizowanych na zgłoszenie, za wyjątkiem obiektów, sieci i urządzeń infrastruktury technicznej, w tym związanych z realizacją linii elektroenergetycznej oznaczonej na rysunku planu symbolem En 110 kV (napowietrznej) i Ek 110 kV (kablowej)". Z powyższego wynika, iż przebieg przedmiotowej linii został już ustalony na etapie tworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Stryszawa dla m.in. wsi Lachowice, który to akt prawa miejscowego obejmuje także ograniczenia wynikające z wybudowania projektowanego obiektu liniowego. Zgodnie z rysunkiem planu w skali 1:2000, stanowiącym załącznik nr 1 do ww. uchwały, na przedmiotowej nieruchomości naniesiono tylko pas technologiczny, co znajduje odzwierciedlenie na załącznikach mapowych przedłożonych przez inwestora, stanowiących załączniki do decyzji. Na przedmiotowej nieruchomości przewidziano tylko zajęcie jej części pod pas technologiczny zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W świetle art. 124 u.g.n. decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, którego istota polega na wydaniu zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości celem posadowienia oraz utrzymania pod ziemią, na ziemi lub nad ziemią określonych obiektów liniowych lub urządzeń. Przepis ten nie dopuszcza więc możliwości wprowadzania ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości wynikających z samego tylko wyznaczenia pasa technologicznego, o co wystąpił inwestor we wniosku. Organ I instancji wskazał na możliwość skorzystania przez inwestora z instytucji uregulowanej w art. 47 ust. 1-3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 – Prawo budowalne.
Zażalenie na powyższe postanowienie Starosty Suskiego złożyła T.D. S.A. z siedzibą w Krakowie, podnosząc w szczególności, iż "Skoro decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 UGN musi jednoznacznie wskazywać nie tylko przebieg inwestycji ale i zakres uszczuplenia władztwa właściciela, a przez to uszczuplenie należy rozumieć nie tylko ograniczenie związane bezpośrednio z posadowieniem czy podwieszeniem na działce przewodów napowietrznej linii (bądź też innych urządzeń), ale (...) również strefę pasa technologicznego i strefę pasa ochronnego, w którym obowiązują ograniczenia w zakresie zagospodarowania terenu, to odmowa ograniczenia nieruchomości, mimo iż znajduje się ona w zakresie pasa technologicznego, była bezzasadna. Obszar pasa technologicznego stosownie do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwalonego Uchwałą Rady Gminy Stryszawa nr XX/161/16 28 grudnia 2016 r.), związany z przebiegiem dwutorowej linii elektroenergetycznej 110 kV wyznaczony został na 20 m w zakresie ochrony przed polem elektroenergetycznym, w granicach którego obowiązują zakazy, nakazy i ograniczenia określone w przepisach odrębnych dotyczących lokalizacji sieci energetycznej (§ 4 pkt 13, § 6 pkt 8 ppkt 5) niezależnie od tego czy na danej działce posadowione i/lub podwieszone są urządzenia przesyłowe. W tym stanie rzeczy wynikający z ustanowienia 20 m pasa technologicznego zakres ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości ma istotne znaczenie także z punktu widzenia realizacji inwestycji, wymagającej wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 UGN, uwzględniającej ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, powstałe nie tylko z uwagi na posadowienie i/lub podwieszenie na danej nieruchomości urządzeń przesyłowych, ale i w związku z ich posadowieniem i/lub podwieszeniem, na sąsiedniej działce, nawet jeżeli dana nieruchomość znajdzie się jedynie w obszarze pasa technologicznego bez urządzeń przesyłowych, w szczególności z uwagi na: 1) zakazy oraz ograniczenia wynikające z oddziaływania pola elektrycznego i pola magnetycznego linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV, 2) obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w art. 124 ust. 6 u.g.n. albowiem egzekwowanie tego obowiązku odnosi się do sytuacji, w których Starosta wydał wcześniej decyzje o ograniczeniu sposobu korzystania z danej nieruchomości".
Na skutek zażalenia Wojewoda Małopolski wydał opisane na wstępie postanowienie, którym utrzymał zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda Małopolski przytoczył i wyjaśnił treść art. 61a k.p.a., a dalej ocenił jako zasadne stanowisko organu I instancji, że decyzja oparta na art. 124 u.g.n., ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, jest szczególnym rodzajem wywłaszczenia, którego istota polega na wydaniu zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości celem posadowienia oraz utrzymania pod ziemią, na ziemi lub nad ziemią określonych obiektów linowych lub urządzeń, a tym samym wyklucza możliwość wszczęcia postępowania administracyjnego wynikającego z samego wyznaczenia pasa technologicznego, bowiem w samej treści omawiany tryb nie zawiera takich przesłanek. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z rysunkiem planu (k.a. 24 organu I instancji) oraz treścią załączników graficznych (k.a. 77 organu I instancji) do decyzji organu I instancji, na działce nr 4896 zlokalizowany będzie jedynie pas technologiczny sieci napowietrznej o szerokości 20 m. W tym zatem zakresie ograniczenie sposobu korzystania z działki nr 4896 nie powinno wynikać z decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż już wynika ono z zapisów planu miejscowego Rady Gminy Stryszawa dla m. in. wsi Lachowice, zgodnie z uchwałą Rady Gminy Stryszawa nr XX/161/16 z 28 grudnia 2016 r., będącego wszak aktem prawa miejscowego. W ocenie organu odwoławczego, powyższe okoliczności wynikały już z treści samego wniosku, co czyniło bezzasadnym wszczynanie postępowania administracyjnego w żądanym przez wnioskodawcę zakresie. Nawiązując do punktu 2 zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy wskazał, iż zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest immanentnie związane z decyzją dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości. Art. 124 ust. 1a u.g.n. stanowi, iż w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja oparta o przepis art. 124 ust. 1a nie ma samodzielnego bytu prawnego i zależy od istnienia wcześniejszej decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 lub 124a u.g.n. Konsekwencją odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1-3 u.g.n.) jest również odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości potencjalnie "ograniczonej" decyzją z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Pismem z dnia 18 czerwca 2019 r. T.D. S.A. z siedzibą w Krakowie złożyła skargę na powyższe postanowienie Wojewody Małopolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 61a k.p.a. w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2204) polegające na odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w szczególności w oparciu o przyjęcie, że ograniczenie sposobu korzystania z działki 4896 nie powinno wynikać z decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, gdyż już wynika ono z zapisów planu miejscowego Rady Gminy Stryszawa dla m. i wsi Lachowice, zgodnie z uchwałą Rady Gminy Stryszawa nr XX/161/16 z dnia 28 grudnia 2016 r., będącego aktem prawa miejscowego, podczas gdy orzeczenie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest niezbędne z uwagi na potrzebę zajęcia działki pod pas technologiczny linii 110kV zarówno na czas prac budowlano-montażowych jak i po zakończeniu inwestycji celem uzyskania dostępu do urządzeń przesyłowych (usuwanie awarii, naprawy, konserwacje itp.). Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia. Organ ustosunkował się także do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu, a także czy przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżone postanowienie zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ono prawu i nie ma podstaw do pozbawienia go mocy wiążącej.
Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie wszczęcia postepowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga – przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Przez "inne uzasadnione przyczyny" rozumie się w szczególności stan zawisłości sprawy w postępowaniu wszczętym uprzednio, istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę (stan rei iudicatae) tudzież wystąpienie z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej ani też nie dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu powszechnego. Podstaw do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania upatruje się nie tylko w jakichś szczególnych okolicznościach wykluczających czynienie użytku z kompetencji jurysdykcyjnej, ale także w braku przesłanek do wydania przewidzianej prawem decyzji kształtującej czyjąś sytuacją prawną. Ogólnie rzecz ujmując, tylekroć zachodzą wspomniane podstawy, ilekroć ktoś domaga się czynności jurysdykcyjnych od organu administracji publicznej, a obiektywnie nie ma możliwości konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, innymi słowy, nie ma sprawy administracyjnej.
Elementami konstytutywnymi sprawy administracyjnej są zawsze dwie normy: norma uprawniająca do konkretyzacji prawa (norma kompetencyjna) i norma konkretyzowana (norma merytoryczna). Pierwsza norma przesądza o samym istnieniu sprawy, a druga – stanowi o prawach i obowiązkach, które mają podlegać konkretyzacji. W konsekwencji konieczne jest wyróżnienie dwóch hipotetycznych stanów faktycznych, a mianowicie stanu faktycznego, od którego zależy sama możliwość podjęcia decyzji stosowania prawa, i stanu faktycznego, od którego zależy treść rozstrzygnięcia. Nieomal zawsze w jakiejś części pokrywają się one, ponieważ jedna i ta sama okoliczność może podlegać niejako podwójnej kwalifikacji prawnej: wpierw – na etapie wszczęcia postępowania – może być traktowana jako przesłanka podjęcia czynności jurysdykcyjnych, a następnie – na etapie orzekania – jako podstawa konkretyzowanych w decyzji uprawnień i obowiązków. Niemniej jednak stan faktyczny brany pod uwagę na etapie orzekania jest z reguły o wiele szerszy, obejmuje więcej okoliczności, w tym także takie, których ustalenie wymaga skomplikowanych czynności dowodowych. Specyficzną przesłanką faktyczną, związaną ściśle z etapem wszczęcia postępowania, jest przewidziany w prawie materialnym wniosek strony, który warunkuje podjęcie czynności jurysdykcyjnych. Jednak nawet na gruncie takich konstrukcji normatywnych nie każdy wniosek ma zdolność kreowania sprawy administracyjnej – lecz tylko taki, w którym strona wskazuje na prawa i obowiązki mogące podlegać decyzyjnej konkretyzacji. Jeżeli zatem strona domaga się ukształtowania normy indywidualnej nieprzewidzianej przepisami prawa materialnego, to jej wniosek wspomnianej sprawy administracyjnej nie tworzy, a adekwatną reakcją organu nań jest odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.
W świetle powyższego – przy przyjętych przez organy założeniach materialnoprawnych, w myśl których art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2204, dalej u.g.n.) nie dopuszcza możliwości wprowadzania ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości wynikających z samego tylko wyznaczenia pasa technicznego – rozstrzygnięcie odmowie wszczęcia postępowania jawi się jako prawidłowe. Istota sporu – na co wskazuje w szczególności zarzut skargi – dotyczy jednak w gruncie rzeczy tego, czy wspomniane założenia materialnoprawne są trafne. Zdaniem skarżącej bowiem art. 124 u.g.n. może znaleźć zastosowanie także w przypadku, gdy orzeczenie o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest niezbędne z uwagi na potrzebę zajęcia działki pod pas technologiczny linii 110kV zarówno na czas prac budowlano-montażowych, jak i po zakończeniu inwestycji celem uzyskania dostępu do urządzeń przesyłowych (usuwanie awarii, naprawy, konserwacje itp.). Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze.
Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n.: "Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Zdaniem Sądu, z powołanego przepisu w żaden sposób – a w każdym razie przy zastosowaniu metod wykładni adekwatnych do reguły statuującej swego rodzaju wywłaszczenie – nie da się wyprowadzić kompetencji organu do decyzyjnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, na której nie przewiduje się zakładania (przeprowadzenia) urządzeń przesyłowych, li tylko w celu zajęcia jej pod pas technologiczny tudzież w celu uzyskania dostępu do urządzeń usytuowanych lub planowanych na innej nieruchomości.
Okoliczność, że obowiązujący na odnośnym terenie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje na przedmiotowej nieruchomości pas technologiczny linii 110kV i – w konsekwencji – statuuje tam, a w zasadzie potwierdza obowiązywanie zakazów, nakazów i ograniczeń określonych w przepisach odrębnych – nie stanowi przekonującego argumentu na poparcie stanowiska skarżącej, przeciwnie, skoro wspomniane zakazy, nakazy i ograniczenia wynikają z aktu normatywnego, to nie ma podstaw ani potrzeby ich konkretyzacji w drodze decyzji.
Sąd podziela również stanowisko Wojewody Małopolskiego co do tego, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest immanentnie związane z decyzją dotyczącą ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości i że decyzja przewidziana w art. 124 ust. 1a nie ma samodzielnego bytu prawnego; zależy od istnienia wcześniejszej decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 lub 124a u.g.n. Trafnie organ odwoławczy przyjął, że konsekwencją odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1-3 u.g.n.) jest również odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości potencjalnie "ograniczonej" decyzją z art. 124 ust. 1 u.g.n. oraz nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło