II GSK 239/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-21
Skład orzekający: Cezary Pryca, Gabriela Jyż, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując ponownie sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na nowym stanie faktycznym i prawnym, czy też powinien ocenić prawidłowość pierwotnej decyzji w świetle stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania, uwzględniając jednocześnie wykładnię NSA?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując ponownie sprawę po wyroku NSA, jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w tym wyroku (art. 153 p.p.s.a.). Nie może oprzeć swojej decyzji na nowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym, jeśli dotyczy to oceny prawidłowości decyzji wydanej w przeszłości, lecz powinien dokonać kontroli tej decyzji w świetle stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania, uwzględniając wykładnię NSA. Oparcie się na nowym stanie faktycznym i prawnym, z pominięciem wiążącej wykładni NSA i oceny decyzji z daty jej wydania, stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasad prowadzenia postępowania dowodowego oraz zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie wydał decyzję cofającą zgodę, uznając, że skarżący nie spełnia warunków dotyczących dysponowania kadrą ratowników wodnych i zapewnienia stanu gotowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając, że organ nie uwzględnił wykładni NSA i oparł się na nowym stanie faktycznym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1045/19 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcie zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 października 2019 r., uwzględnił skargę K. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r., w przedmiocie cofnięcia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego, uchylając tą decyzję i orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
mocą decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r., skarżący uzyskał zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego.
Pismem z dnia 12 września 2016 r., Wojewoda Zachodniopomorski zgłosił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji okoliczność niewspółpracowania przez skarżącego z systemem PRM oraz brak aktualnych danych związanych z wykonywaniem funkcji ratownika wodnego.
Ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego postępowania stały się podstawą decyzji Ministra z dnia 31 marca 2017 r., którą cofnięto zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego przez skarżącego. Organ uznał bowiem, że skarżący przestał spełniać warunki określone w art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 656, dalej: ustawa o bezpieczeństwie osób) - nie dysponował kadrą ratowników wodnych w liczbie niezbędnej do zapewnienia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego oraz nie zapewniał stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych.
W wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie, organ decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie, która to decyzja wskutek wniesionej skargi została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 października 2018 r., oddalił wywiedzioną przez Ministra, skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji, nakazując organowi uwzględnienie dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób i w jej świetle dokonanej kontroli prawidłowości oceny spełniania przez stronę warunków, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy.
Objętą skargą decyzją Minister ponownie utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2017 r. Organ wskazał, że skarżący nie spełniał wymogów z art. 12 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie osób gdyż nie dysponował kadrą ratowników wodnych w liczbie niezbędnej do zapewnienia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego oraz nie zapewniał stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych. Skarżący dysponował kadrą ratowników wodnych w innym składzie osobowym, niż na dzień wydania decyzji w sprawie wyrażenia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego zaś skład ten ulegał również zmianie w trakcie przedmiotowego postępowania. Ponadto organ wskazał, że strona nie udokumentowała spełnienia przez członków aktualnej kadry ratowniczej wszystkich przesłanek wymaganych dla ratownika wodnego zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób. Dokonując analizy przedłożonych przez stronę umów o pracę oraz umów zlecenia, organ stwierdził, że wszystkie dotyczyły zatrudnienia na wyznaczonym obszarze wodnym (na krytej pływalni M. O. S. i R. w K.) i żadna z nich nie przewidywała możliwości wykonywania dodatkowych obowiązków ratownika wodnego w ramach stałych dyżurów. Ponadto, nie wszyscy z zatrudnionych przez stronę posiadali uprawnienia ratownika wodnego - w odniesieniu do dwóch osób nie przedłożono żadnych dokumentów na okoliczność spełniania przez te osoby ustawowych warunków dla ratownika wodnego, w odniesieniu do jednej osoby nie przedstawiono dokumentów potwierdzających posiadanie przez nią kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym, w przypadku innej osoby zaświadczenie o ukończeniu kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy i uzyskaniu tytułu ratownika straciło ważność.
W takim stanie sprawy organ uznał, że skarżący nie dysponuje kadrą ratowników wodnych w liczbie niezbędnej do zapewnienia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, w konsekwencji nie zapewnia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, poprzez utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych, co oznacza, że podmiot ten przestał spełniać warunki określone w art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o bezpieczeństwie osób.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdzi, że organ rozpoznając ponownie sprawę nie uwzględnił dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób i w jej świetle dokonał nieprawidłowej kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia z dnia [...] marca 2017 r.
Sąd stwierdził, że organ utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji oparł się na nowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, z uwzględnieniem zmian jakie miały miejsce w zakresie prowadzonej przez skarżącego działalności, jak również zmiany stanu prawnego, a w szczególności nowego brzmienia art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób. W ocenie Sądu taki stan powodował, że organ nie tylko nie wziął pod uwagę, że postępowanie w przedmiotowej sprawie miało miejsce od września 2016 r., a nie od chwili wydania przez NSA wyroku, ale przede wszystkim, że dotyczy oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej z 2017 r., z uwzględnieniem określonego stanu prawnego i faktycznego sprawy. Minister, objętą skargą decyzją, oceniając stan faktyczny i prawny sprawy oparł się na ustaleniach aktualnych na dzień wydania nowej decyzji z 2019 r., na tej podstawie uznając de facto prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej z 2017 r. i utrzymując ją w obrocie prawnym. Oznaczało to zdaniem Sądu I instancji, że w obrocie istnieją dwie decyzje tego samego organu administracji, wydane w postępowaniu w tej samej sprawie, a dotyczące w istocie różnego okresu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że na dzień wydania nowej decyzji w II instancji, ważność znacznej części umów lub zaświadczeń znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego uległa już rozwiązaniu lub przedawnieniu i nie odzwierciedlała dokładnego, aktualnego stanu faktycznego dla wyjaśnienia sprawy, a skarżący, jak wskazywał, zawarł w tym czasie nowe umowy, które nie zostały wciągnięte w poczet materiału dowodowego sprawy.
Konsekwencją powyższego było wydanie przez organ decyzji z dnia [...] marca 2019 r. z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej w wyniku oparcia decyzji na niepełnym bądź nieaktualnym materiale dowodowym sprawy, a w konsekwencji także z naruszeniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto naruszono zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skutkiem tego było również nieuwzględnienie powołanej wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób, jakiej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie ze poprzednio obowiązującym stanem prawnym, stanowiącym podstawę wydania decyzji pierwszoinstancyjnej.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
I. przepisów postępowania:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a w zw. z art. 127 § 3 i art. 136 § 1 k.p.a. przez uwzględnienie skarg poprzez błędne przyjęcie, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalne zaś organ administracji nie powinien uwzględniać zmiany stanu faktycznego, która nastąpiła po dniu wydania decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących odwołania, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. powoduje, że w trakcie postępowania nie ma zastosowania jedynie art. 136 § 1 in fine k.p.a., tj. w zakresie zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję; w pozostałym zakresie przepis znajduje zastosowanie;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art 127 § 3 i art. 15 k.p.a. przez uwzględnienie skargi, poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem odpowiednio stosowanej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego do postępowania, w ramach którego przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy zdaniem organu zastosowanie art. 136 k.p.a. w postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie prawy nie stanowi naruszenia odpowiednio stosowanej zasady dwuinstancyjności;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez uwzględnienie skargi w związku z błędnym przyjęciem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. W ocenie organu podjęto wszelkie niezbędne czynności do ustalenia stanu faktycznego sprawy, który był zgodny ze stanem rzeczywistym zważywszy, że organ uwzględnił wszystkie dokumenty przedłożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w piśmie złożonym w dniu 5 lutego 2019 r. bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez uwzględnienie skargi w związku z błędnym przyjęciem, że organ administracji powinien uchylić decyzję poprzedzającą zaskarżoną decyzję, a następnie orzec co do istoty sprawy, wydając tożsame rozstrzygnięcie merytoryczne pomimo, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru reformatoryjnego, ponieważ "powiela" w swej treści rozstrzygnięcie zawarte w decyzji poprzedzającej, zatem nie mieści się w ramach wyznaczonych wzorcem określonym w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie znajduje również zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.;
5. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie się przez Sąd meriti od rozpoznania sprawy i niezbadanie istotnych aspektów sprawy udowodnionych w zgromadzonym materiale dowodowym, z którego wynika, że skarżący nie zapewnia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego, ponieważ nie utrzymuje dyżurów stałych ratowników wodnych, wbrew dyspozycji wynikającej z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób, z uwagi na fakt, że wszyscy ratownicy wodni wykazani w oświadczeniu skarżącego, jako kadra ratowników wodnych, zostali zaangażowani w wykonywanie umów zawartych przez skarżącego z zarządzającymi wyznaczonymi obszarami wodnymi (pływalniami); skutkiem powyższego naruszenia, nie badając istotnych aspektów sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uznał, że nie zaistniały przesłanki do cofnięcia przedmiotowej zgody, podczas gdy zarówno w dacie wydania decyzji nr [....] w dni [...] marca 2017 r., cofającej zgodę na wykonywanie ratownictwa wodnego przez skarżącego, jak również w dacie wydania zaskarżonej decyzji nr [...] w dniu [...] marca 2019 r., która utrzymała w mocy decyzję cofającą zgodę, skarżący nie udokumentował, iż zatrudniał ratowników wodnych, którzy wykonują obowiązki polegające na pełnieniu stałych dyżurów ratowniczych;
6. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. przez uwzględnienie skargi, pomimo, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt II GSK 966/18 wiążą organ administracji w tej sprawie; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że organ administracji w powołanym wyroku NSA został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia dokonanej przez NSA wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób (wykładni "innych kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym", o których mowa w tym przepisie) i w jej świetle dokonania kontroli prawidłowości oceny spełnienia przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie, co też organ uczynił. Wobec tego organ nie mógł zgodnie z poleceniem sformułowanym przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2019 r. "uchylić swoją poprzednią decyzję" i rozstrzygnąć sprawę w warunkach faktycznych i prawnych z dnia 31 marca 2017 r.;
II. prawa materialnego:
1. art. 12 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie osób oraz w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, poprzez przyjęcie, że brak było podstaw do zastosowania art. 12 ust. 5 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie w zw. z art. 12 ust. 2 tej ustawy, jako podstawy zaskarżonej decyzji, co skutkowało nieuzasadnionym uchyleniem decyzji, pomimo spełnienia ustawowych przesłanek określonych w art. 12 ust. 5 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie obligujących organ do cofnięcia skarżącemu zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego, w związku z ustaleniem, że skarżący zaangażował w działania ratownicze na pływali wszystkie osoby wchodzące w skład kardy ratowniczej, co uczyniło dyżur stały, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie osób niemożliwym do spełnienia;
2. art. 12 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie osób w zw. z art. 136 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 12 ust. 5 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie w zw. z art. 12 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 marca 2019 r.
Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi K. T. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w tej sprawie nie występują.
Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a. można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), przy czym skarga powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przy formułowaniu zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest nie tylko wskazanie przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd pierwszej instancji, ale wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało i jaki mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
W analizowanej skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, w ocenie autora kasacji,w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jak i zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i nie zastosowanie. W ramach zarzutów, które Naczelny Sąd Administracyjny musi rozpatrzeć w pierwszej kolejności, tj. zarzutów naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie wskazał na naruszenie przez Sąd I "art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. przez uwzględnienie skargi, pomimo, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt II GSK 966/18 wiążą organ administracji w tej sprawie; powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że organ administracji w powołanym wyroku NSA został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy i uwzględnienia dokonanej przez NSA wykładni art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób (wykładni "innych kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym", o których mowa w tym przepisie) i w jej świetle dokonania kontroli prawidłowości oceny spełnienia przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 i ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie, co też organ uczynił. Wobec tego organ nie mógł zgodnie z poleceniem sformułowanym przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2019 r. "uchylić swoją poprzednią decyzję" i rozstrzygnąć sprawę w warunkach faktycznych i prawnych z dnia 31 marca 2017 r." (podpunkt 6 punktu I petitum skargi kasacyjnej).
Zarzut ten jest kluczowy z uwagi na fakt, iż zarówno organ administracji, jak i sądy administracyjne w analizowanej sprawie działają w ramach związania wcześniejszym orzeczeniem sądu (wyrokiem NSA z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt II GSK 966/18). Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym rację ma Sąd I instancji, który stwierdził w zaskarżonym wyroku, że organ administracji ponownie rozpatrując sprawę naruszył art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych i w jej świetle nieprawidłowym dokonaniu kontroli prawidłowości spełniania przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 tejże ustawy, a w konsekwencji zasadności cofnięcia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego, na zasadzie art. 12 ust. 5 tej ustawy, w stanie faktycznym i prawnym, w jakim została wydana decyzja MSWiA z dnia [...] marca 2017 r., wydana w I instancji.
| Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 października 2018 r. (sygn. akt II GSK 966/18) dokonał wykładni przepisów mających |
|zastosowanie w niniejszej sprawie. W szczególności wskazał, że jak wynika z art. 12 ust. 1 cyt. ustawy o bezpieczeństwie osób |
|przebywających na obszarach wodnych, ratownictwo wodne mogą wykonywać podmioty uprawnione tzn. – Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe oraz|
|inne podmioty, jeżeli uzyskały, w drodze decyzji administracyjnej, zgodę ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Organ ten rozstrzyga |
|sprawę w oparciu o wniosek zainteresowanego podmiotu, dokonując w oparciu o zebrany materiał dowodowy oceny, czy podmiot ten spełnia |
|określone w art. 12 ust. 2 warunki – w tym, m.in., warunek zapewnienia stanu gotowości do wykonywania ratownictwa wodnego poprzez |
|utrzymywanie stałych dyżurów ratowników wodnych (pkt 1) i warunek dysponowania kadrą ratowników wodnych w liczbie niezbędnej do |
|zapewnienia stanu gotowości, o którym mowa w pkt 1. W ocenie NSA wyrażonej w tymże wyroku: "Uważna lektura powołanego przepisu pozwala |
|przyjąć, po pierwsze, że określone w pkt 1 i pkt 2 warunki, mimo że mają samodzielny charakter pozostają ze sobą w związku, a po wtóre, że|
|zasadnicze znaczenie dla oceny spełniania tych warunków ma jasna i jednoznaczna wykładnia art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie (...) |
|definiującego pojęcie "ratownika wodnego" m.in. przez posiadanie innych kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym." Zdaniem |
|Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób: "doznaje trudności, w odniesieniu do wymogu innych|
|kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym, a przecież, co trzeba w tym miejscu zauważyć, jednoznaczne rozumienie przywołanego |
|przepisu ma zasadnicze znaczenie dla możliwości podjęcia i prowadzenia działalności we wskazanym zakresie. To od oceny spełniania przez |
|wnioskujący podmiot warunków wykonywania ratownictwa wodnego, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie (...) uzależnione |
|jest wydanie zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego, na podstawie ust. 1 wskazanego artykułu, jak też jej cofnięcie na podstawie art. 12|
|ust. 5 tej ustawy. Należałoby zatem oczekiwać, że regulacja prawna w zakresie warunków powinna być jednoznaczna i wyczerpująca. Tymczasem |
|tak nie jest, gdyż w żadnym miejscu cytowanej ustawy, ani w żadnym innym akcie prawnym czy to wydanym na jej podstawie, czy z nią |
|treściowo powiązanym prawodawca, choćby symbolicznie, nie wyjaśnia jakie umiejętności (stwierdzone stosownym zaświadczeniem kwalifikacje) |
|mieszczą się pod tym pojęciem, jaki ma być ich zakres i czy muszą to być kwalifikacje całkowicie różne od tych, o których mowa w art. 13 |
|ust. 1 ustawy PRM, czy też mogą to być kwalifikacje wynikające z rozszerzonego szkolenia w stosunku do tych umiejętności, które zostały |
|uzyskane w ramach kursu podstawowego ratownictwa medycznego tj. kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy. Niedoprecyzowanie normy prawnej w |
|tym względzie rodzi zasadniczą wątpliwość na ile niewykazanie lub niedostateczne wykazanie i jakich "innych przydatnych w ratownictwie |
|wodnym kwalifikacji" może stać na przeszkodzie uznaniu za ratownika wodnego osobę spełniającą wymogi określone w art. 13 ust. 1 ustawy PRM|
|oraz posiadającą wiedzę i umiejętności z zakresu ratownictwa i technik pływackich, czego wymaga komentowany przepis. Z treści przepisu |
|art. 2 pkt 5 można wynieść wrażenie, że te "inne kwalifikacje", które towarzyszą pozostałym wskazanym w przepisie warunkom, powinny być |
|traktowane jako równorzędne. Jednak brak jakiegokolwiek normatywnego przybliżenia o jakie kwalifikacje idzie i poprzestanie tylko na ich |
|określeniu jako "przydatnych w ratownictwie wodnym" nakazuje przyjąć, że kwalifikacje takie należy oceniać jako pożądane i oceniać w |
|kontekście obszaru wodnego, na którym realizować się ma ratownictwo wodne. Jeżeli zatem, jak stanowi art. 2 pkt 4 cyt. ustawy, ratownictwo|
|wodne realizuje się na różnych przewidzianych ustawą obszarach wodnych to różna, bo odpowiednia do warunków i potrzeb wynikających z |
|właściwości danego obszaru, musi być ocena innych przydatnych w tym ratownictwie kwalifikacji, o których mowa w pkt 5 tego artykułu." W |
|przekonaniu NSA, wyrażonym w cytowanym wyroku: "zdumiewa zaprezentowane w zakwestionowanej przez sąd I instancji decyzji rozumowanie |
|organu, który wyjaśnia uprawnionemu do wykonywania ratownictwa wodnego na obszarze basenu krytego i kąpieliska H. należących do gminnego |
|ośrodka sportu, że "inne kwalifikacje przydatne w ratownictwie wodnym" to kwalifikacje z żeglugi morskiej oraz śródlądowej, w |
|szczególności patenty: żeglarza jachtowego, sternika jachtowego, kapitana żeglugi etc. W ocenie sądu kasacyjnego niezrozumiałe jest też |
|odrzucenie wykazanych przez skarżącego kwalifikacji, jako mieszczących się w zakresie kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy, w sytuacji |
|braku określenia co należy rozumieć przez inne przydatne w ratownictwie wodnym kwalifikacje, ukończenie, poza wymaganym art. 13 ust. 1 pkt|
|3 ustawy PRM kursem, szkolenia w określonym, specjalistycznym i niewątpliwie związanym z ratowaniem zdrowia lub życia zakresie, nie może |
|być traktowane inaczej, niż jako mieszczące się w innych kwalifikacjach przydatnych w ratownictwie wodnym nawet wówczas, gdy ukończone |
|szkolenie w pewnym zakresie pokrywa się ze szkoleniem kursowym w zakresie udzielania pierwszej pomocy." W tymże wyroku NSA wskazał, aby |
|ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględnił dokonaną przez Sąd kasacyjny wykładnię art. 2 pkt 5 ustawy o bezpieczeństwie osób na |
|obszarach wodnych i w jej świetle dokonał kontroli prawidłowości oceny spełnienia przez skarżącego warunków, o których mowa w art. 12 ust.|
|2 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy i zasadności cofnięcia zgody na wykonywanie ratownictwa wodnego, na zasadzie art. 12 ust. 5 ww. ustawy. |
|Jak zasadnie zauważył Sąd I instancji w zaskarżonym tu wyroku organ po wydaniu wyroku przez NSA: "w wyniku ponownego rozpatrzenia |
|przedmiotowej sprawy, dokonał analizy jej stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania nowej decyzji z [...] marca 2019 r., która |
|dotyczyła, co należy podkreślić, prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] marca 2017 r. Utrzymując w mocy decyzję |
|pierwszoinstancyjną organ oparł się na nowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, z uwzględnieniem zmian jakie miały miejsce w zakresie |
|prowadzonej przez skarżącego działalności, jak również zmiany stanu prawnego, a w szczególności nowego brzmienia art. 2 pkt 5 ustawy o |
|bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych." Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznaje za prawidłową ocenę |
|dokonaną przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, iż organ administracji utrzymując w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji nie |
|tylko nie wziął pod uwagę, że postępowanie w przedmiotowej sprawie ma miejsce od września 2016 r., a nie od chwili wydania przez NSA ww. |
|wyroku, ale przede wszystkim, że dotyczy oceny prawidłowości decyzji I instancji z 2017 r., z uwzględnieniem określonego stanu prawnego i |
|faktycznego sprawy, stanowiących podstawę jej wydania. "Tymczasem organ II instancji oceniając stan faktyczny i prawny sprawy oparł się na|
|ustaleniach aktualnych na dzień wydania nowej decyzji z 2019 r., na tej podstawie uznając de facto prawidłowość decyzji |
|pierwszoinstancyjnej z 2017 r. i utrzymując ją w obrocie prawnym." Zasadnie WSA uznał w uzasadnieniu zaskarżonego tu wyroku, iż: "Oznacza |
|to, że w obrocie istnieją dwie decyzje tego samego organu administracji, wydane w postępowaniu w tej samej sprawie, a dotyczące w istocie |
|różnego okresu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej." Naczelny Sąd Administracyjny podziela zdanie WSA, że wydanie |
|przez organ administracji nowej decyzji z dnia [...] marca 2019 r. nastąpiło z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7|
|k.p.a, w wyniku oparcia decyzji na niepełnym bądź nieaktualnym materiale dowodowym sprawy, a w konsekwencji także z naruszeniem zasad |
|prowadzenia postępowania dowodowego. "Takie rozstrzygniecie organu przeczy ponadto zasadzie dwuinstancyjności postępowania |
|administracyjnego, o której mowa w art. 15 kpa, gdyż każda sprawa administracyjna, co do zasady, podlega badaniu w dwóch instancjach, |
|przynajmniej w tożsamym stanie faktycznym." Słuszna jest także konkluzja WSA, iż: "Skutkiem takiego postępowania organu było także wydanie|
|nowej decyzji nieuwzględniającej dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w cytowanym wyżej wyroku, wykładni art. 2 |
|pkt. 5 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych, zgodnie ze "starym" stanem prawnym, stanowiącym podstawę wydania|
|decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz w oparciu o nowy materiał dowodowy, jak również nowy stan prawny." Jak podkreśla Sad I instancji: " W |
|tej kwestii (tj. zastosowania się do wskazań NSA) organ sam sobie zdaje się ponadto przeczyć, wskazując w odpowiedzi na skargę, że: "po |
|dokonanej kontroli sądowej, rozpatrując wniosek K. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy uwzględnił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu |
|Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. akt VI SA/Wa 1741/17 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października|
|2018 r., sygn. akt II GSK 966/18 i uznał na korzyść Skarżącego wszystkie dokumenty przedłożone do akt postępowania administracyjnego na |
|okoliczność potwierdzenia "innych kwalifikacji przydatnych w ratownictwie wodnym", w tym kursy operatora AED oraz operatora deski |
|ortopedycznej.". |
|Zasadnie zatem Sąd I instancji podkreślił, iż w takiej sytuacji: "uznając stanowisko skarżącego za prawidłowe, organ powinien niewątpliwie|
|w pierwszej kolejności uchylić swoją pierwszoinstancyjną decyzję, a następnie ponownie rozstrzygnąć sprawę co do istoty, jeżeli istniały |
|ku temu wystarczające podstawy, w tym także związane ze zmianą stanu prawnego i faktycznego. Tymczasem organ utrzymał tę decyzję w mocy, |
|uznając tym samym ją za prawidłową i przedstawiając w uzasadnieniu argumentację, która nie ma bezpośredniego związku ze sprawą |
|rozstrzyganą w uwarunkowaniach faktycznych oraz prawnych decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia 31 marca 2017 r." |
|W konsekwencji uznania zarzutów z podpunktu 6) punktu I i podpunktu 2) i 3) punktu I petitum analizowanej skargi kasacyjnej za niezasadne,|
|Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutów pomieszczonych w podpunktach 1) i 4) i 5) punktu I petitum analizowanej skargi |
|kasacyjnej. W ocenie NSA nie doszło w tej sprawie do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 127|
|§ 3 k.p.a. i art. 136 k.p.a. oraz w zw. z art.138 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, 77, 80 k.p.a. Sąd I instancji nie naruszył także art. |
|133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a., "poprzez uchylenie się przez Sąd meriti od rozpoznania sprawy i niezbadanie istotnych |
|aspektów sprawy udowodnionych w zgromadzonym materiale dowodowym, z którego wynika iż Skarżący nie zapewnia stanu gotowości do wykonywania|
|ratownictwa wodnego". Wbrew stanowisku organu - Sąd I instancji w niniejszej sprawie wydal wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt |
|sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), działając w sytuacji związania oceną prawną i wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonymi w |
|wyroku NSA z dnia 26 października 2018 r. (sygn.. akt II GSK 966/18). |
|Końcowo stwierdzić należy, iż odnoszenie się do zarzutów pomieszczonych w punkcie II petitum skargi kasacyjnej (szczegółowo wymienionych |
|wyżej), a dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji, jest przedwczesne. |
|Mając powyższe na względzie, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna. |
| |
| |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło