I GSK 436/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej MP od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 października 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 478/19 w sprawie ze skargi MP na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2019 r. nr 0401-IEE.711.163.2019 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić MP ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy 100 (sto) złotych tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA, Sąd I instancji wyrokiem z 8 października 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 478/19 oddalił skargę M.P. (dalej: strona, skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy (dalej: DIAS, Dyrektor DIAS) z 24 czerwca 2019 r. w przedmiocie skargi na czynność organu egzekucyjnego, a także orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skargę kasacyjną – stosownie do treści "art. 174 § 1 w zw. z art. 176 § 1 ust. 2 ustawy «o postępowaniu..............................»" – wniosła strona, a zaskarżając wyrok w całości, zażądała "na podstawie art. 176 § 1 ust. 3 uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez uznanie prawa «lokatorów głównych» do umieszczenia w ogłoszeniu o licytacji lokalu mieszkalnego ich praw do zamieszkiwania w licytowanym lokalu". Kasator wskazał na naruszenie zasad postępowania przez nieuwzględnienie okoliczności, że w sprawie występuje zjawisko tzw. "luki w prawie", którą w toku procesu można "wypełnić" bezpośrednim zastosowaniem przepisów konstytucji, zgodnie z orzeczeniami Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w sferze prawnej. W motywach wskazano na argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. DIAS – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – wniósł o odrzucenie lub oddalenie, a także o zasądzenie od strony na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej (kontrolnej) Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a.). Ponadto art. 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r. sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r. sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Z kolei w przypadku zarzutu błędnej wykładni konieczne jest wskazanie na czym polega wadliwe rozumienie przez Sąd pierwszej instancji przepisu. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut mający oparcie w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. bowiem we wniesionym środku zaskarżenia nie oznaczono precyzyjnie norm, które zostały naruszone; brak jakiegokolwiek oznaczenia ustawy (tj. daty jej uchwalenia, nazwy, miejsca publikacji) sprawia, że uniemożliwiona została kontrola orzeczenia Sądu I instancji. W skardze kasacyjnej nie zarzucono też obrazy jakiegokolwiek przepisu o charakterze materialnym, co nie pozwala ocenić podnoszone przez kasatora zjawisko "luki w prawie" tłumaczone koniecznością bezpośredniego zastosowania zapisów Konstytucji RP (w szczególności art. 2). Nadmienić należy, że kasator w żaden sposób nie łączy treści tej regulacji w powiązaniu z sytuacją "głównych lokatorów", co także powoduje, iż Sąd II instancji nie jest władny ocenić zasadność tej koncepcji autora skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną. Zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na postawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.