II FSK 1626/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda, , , po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 886/19 w sprawie ze skargi K.sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 17 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 9 października 2019 r., sygn. akt I SA/Kr 886/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd podał, że przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymujące w mocy stanowisko wierzyciela tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego K. zawarte w postanowieniu z 3 kwietnia 2019 r., wydanym na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Dalej Sąd pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że złożona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna z mocy samego prawa i musi zostać przez sąd administracyjny odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik spółki zarzucił naruszenie: - "art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez brak realizacji badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu i zaniechanie poddaniu analizie negatywnych następstw prawnych, których pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonego aktu jest determinantem oraz odniesienie się jedynie do kwestii niedopuszczalności złożenia skargi do WSA ze względów formalnych i pominięcie szeregu istotnych aspektów podnoszonych przez skarżącego w granicach sprawy i mających ścisły związek z wnioskami które w skardze zawarł", - "art. 135 p.p.s.a.- poprzez nie podjęcie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". W odpowiedzi na skargę kasacyjna Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej odrzucenie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucając skargę w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jako złożoną w sprawie wyłączonej spod kognicji sądów administracyjnych. Należy wskazać, że przyjęta w art. 2 ustawą z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) zasada demokratycznego państwa prawnego, z której wyprowadzane jest prawo do sądu zakłada, że prawo do obrony sądowej następuje na drodze regulowanej przepisami prawa procesowego. Granice wyznaczenia prawa do procesu przed sądem administracyjnym reguluje ustawa – p.p.s.a. Merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Podstawowym warunkiem dopuszczalności skargi jest to, aby sprawa podlegała właściwości sądu administracyjnego tj. mieściła się w ustawowym katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. O właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem wskazał, że art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza spod właściwości sądów administracyjnych możliwość kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie i powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na marginesie wskazuje, że nie oznacza to, iż stanowisko wierzyciela nie podlega kontroli sądowej. Stanowisko wierzyciela podlega kontroli sądowej w ramach zasadniczej sprawy egzekucyjnej, a więc w następstwie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru w sprawie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.