II SAB/Wa 21/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] stycznia 2002 r. oddala skargę Dnia 2 lutego 2018 r. J.D. wywiódł do tut. Sądu skargę na bezczynność Ministra Obrony Narodowej w rozpoznaniu jego wniosku z [...] stycznia 2002r. i wniósł o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu prawnego oraz o przyznanie od organu sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia. Wniosek J.D. z [...]stycznia 2002 r. był wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego i stwierdzenie niewykonania rozkazu personalnego Szefa Departamenty Kadr MON Nr [...] z [...].01.1991 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy, stwierdzenie nieważności rozkazu dziennego Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk [...]w Z. Nr [...] z [...].03.1991r. oraz stwierdzenie nieprzestrzegania procedur przy rozpatrywaniu wystąpień do MON. W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż udzielił stronie odpowiedzi. Wskazał, iż w reakcji na w/w wniosek strony Dyrektor Sekretariatu MON pismem z [...] lutego 2002 r. odpowiedział bowiem stronie, iż brak jest podstaw prawnych do podjęcia żądanych działań a samo roszczenie jest bezzasadne. W piśmie tym wyjaśniono stronie także to, że brak jest podstaw do kwestionowania zasadności zwolnienia strony ze służby wojskowej, bowiem nastąpiło to z powodu ustalenia przez komisję lekarską niezdolności żołnierza do służby. Zwrócono też stronie uwagę na to, że podnoszona w piśmie strony problematyka, była już przedmiotem badania przez Sądy administracyjne i powszechne, które potwierdziły prawidłowość działania organów wojskowych. Na marginesie organ podniósł, iż powyższy sposób załatwienia wniosku z [...] stycznia 2002 r. organ wyjaśniał w notatce służbowej z [...] kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, w zakresie swojej kognicji orzeka m.in. w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zasadą przyjętą w piśmiennictwie jest, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy w terminie określonym przepisami prawa organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie, lecz mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności prawem przewidzianej. Wniesienie skargi na "milczenie władzy", jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu, albo do podjęcia określonych czynności. Podkreślenia wymaga również fakt, iż nie w każdym wypadku, gdy organ poinformuje stronę w piśmie, iż nie uwzględni wniosku, uwolni się od skutecznego zarzutu bezczynności. W ściśle określonych sytuacjach organ zobowiązany jest bowiem do wyartykułowania w sposób formalny swego stanowiska wobec żądania wnioskodawcy. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazania wymagało to, iż wniosek którego dotyczy niniejsza skarga na bezczynność, był wnioskiem o wszczęcie określonego postępowania administracyjnego. Taki wniosek, mógł zostać rozpoznany przez organ w dwojaki sposób: -organ mógł merytorycznie zbadać jego zasadność podejmując stosowne postępowanie -organ mógł wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślić w tym miejscu należy, iż tylko wydanie przez organ jednego z w/w rozstrzygnięć, załatwiających w sposób formalny wniosek, zwalniałoby go od zarzutu bezczynności w sprawie. Badając pismo Dyrektora Sekretariatu MON z [...] lutego 2002 r. uznać należało, iż co do zasady spełnia ono minimalne wymogi formalne, umożliwiające uznanie go za postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Stosownie do dyspozycji art.124 K.p.a. zawiera bowiem oznaczenie stron (w tym organu), zawiera datę, rozstrzygnięcie (organ stwierdził w nim bowiem brak podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku), podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego jak również krótkie uzasadnienie. Brak wskazania w powyższym postanowieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia czy też brak zawarcia pouczenia, nie pozbawia tego aktu cech postanowienia. W/w niedoskonałości postanowienia, mogłyby zaś być jedynie przedmiotem oceny, ale już w postępowaniu skargowym. W takim postępowaniu ewentualnemu badaniu podlegałoby m.in. to, czy uzasadnienie jest wyczerpujące i zasadne. W związku z powyższym, uznając skargę co do zasadny za nietrafną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) nie stwierdzając bezczynności po stronie organu.