II SA/Bk 617/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Starosta S. udzielił P. S.A. z siedzibą w L. pozwolenia na rozbiórkę stanowiska słupowego SN w m. Ł., zlokalizowanego na działce ozn. nr geod. [...] obręb Ł., gmina S.. Odwołanie od tej decyzji złożył właściciel działki Pan H. S. zarzucając, że została podjęta z naruszeniem obowiązujących regulacji prawnych, z naruszeniem jego interesów, a także brakiem uwzględnienia żądań w zakresie ustanowienia służebności przesyłu. Ponadto zdaniem odwołującego montaż mufy kablowej w miejscu zdemontowanego stanowiska słupowego wymaga osobnego pozwolenia na budowę i dołączenia przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odwołujący wskazał również na brak określenia przez organ pierwszej instancji terminu dokonania robót rozbiórkowych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Starosty S. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm. – dalej "u.p.b."), inwestor do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę powinien dołączyć: zgodę właściciela obiektu; szkic usytuowania obiektu budowlanego; opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi (nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000); w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Zdaniem Wojewody, Inwestor wywiązał się z obowiązku określonego w art. 33 ust. 4 u.p.b., tj. wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę stanowiska słupowego SN na działce nr ewid. gr. [...], obręb Ł., gmina S., przedłożył komplet ww. wymaganych dokumentów, w tym zgodę właściciela obiektu, szkic usytuowania obiektu (projekt zagospodarowania terenu rys. E1), opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ zauważył, że zarówno sama rozbiórka, jak też teren tej inwestycji nie podlegają ochronie konserwatorskiej, tym samym inwestycja nie wymaga dołączenia do wniosku pozwoleń i uzgodnień o których mowa w art. 33 ust. 4 pkt 5 u.p.b. Wnioskowana rozbiórka nie została również ujęta w katalogu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., póz. 71 ze zm.) i leży poza granicami obszaru Natura 2000, zatem nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.b., a także dołączenia do wniosku wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii w myśl art. 32 ust. 1 pkt 2 u.p.b. W związku z powyższym Wojewoda podzielił stanowisko Starosty S. o braku przeciwskazań do zezwolenia na wnioskowaną rozbiórkę stanowiska słupowego SN. Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia obowiązujących regulacji prawnych. Wojewoda wskazał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z wymaganiami nałożonymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Obie strony zarówno odwołujący jak i Inwestor były informowane o przebiegu postępowania, jak również miały możliwość wypowiedzenia się do zebranego materiału dowodowego. Na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów Starosta dokonał ich oceny mając również na względzie zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do braku uwzględnienia żądań w zakresie ustanowienia służebności przesyłu na rzecz właściciela nieruchomości przez P., Wojewoda wyjaśnił, że zasady ustanowienia służebności przesyłu i zawarcia umowy regulują przepisy Kodeksu cywilnego. W związku z powyższym kwestia ta nie mieści się w ramach postępowania administracyjnego jakim jest wydanie pozwolenia na rozbiórkę. Praw tych odwołujący powinien dochodzić z odrębnego powództwa na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał twierdzenia odwołującego, że montaż mufy kablowej wymaga pozwolenia na budowę i załączenia przez Inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Wojewoda wskazał, że z opisu zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych (str. 9) wynika, iż linie kablowe SN na działce [...] należy połączyć za pomocą mufy kablowej i pozostawić w istniejących miejscach. Po zdemontowaniu słupa zdemontowane elementy należy natychmiast usunąć z terenu rozbiórki i składować w miejscu do tego przeznaczonym. Teren rozbiórki należy uporządkować i przywrócić do stanu pierwotnego. Opis wskazuje zdaniem organu, że wymienione czynności jakie należy wykonać w celu połączenia dwóch odcinków kabli za pomocą mufy nie stanowią robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Wojewoda zwrócił uwagę, że z art. 33 ust. 4 u.p.b. nie wynika obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Do wykonania rozbiórki wymagana jest natomiast zgoda właściciela obiektu, którym w analizowanej sprawie jest Inwestor. Organ za bezzasadny uznał ponadto zarzut braku określenia w decyzji terminu dokonania robót rozbiórkowych. Zarzut ten może dotyczyć decyzji o nakazie rozbiórki, której wydanie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego w odrębnym postępowaniu i na innych zasadach wskazanych w przepisach Prawa budowlanego, nie zaś w decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, która jak sama nazwa wskazuje jest zezwoleniem organu administracji publicznej na dokonanie rozbiórki obiektu. Końcowo Wojewoda wyjaśnił, że postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę jest postępowaniem wnioskowym, a organ jest związany treścią żądania zawartą we wniosku. Rolą organów administracji architektoniczno-budowlanej jest wyłącznie ocena kompletności wniosku o pozwolenie na rozbiórkę oraz zgodności przedłożonych materiałów do pozwolenia na rozbiórkę z obowiązującymi przepisami prawa. Reasumując Wojewoda stwierdził, że postępowanie organu pierwszej instancji było przeprowadzone prawidłowo, a przedmiotowa rozbiórka spełnia wymagania przepisów prawa oraz nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się H. S. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucił naruszenie art. 3 pkt 11, art. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zdaniem Skarżącego decyzje nie uwzględniają faktu, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane pozwolenie na roboty budowlane może być wydane jedynie w przypadku posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dotyczy to również robót polegających na rozbiórce z uwagi na to, że zgłoszenie rozbiórki nie różni się niczym od zgłoszenia budowy, czy zgłoszenia robót budowlanych. Skarżący za błędne uznaje twierdzenie Wojewody, że po demontażu stanowiska słupowego kable pozostaną w tym samym miejscu. Po demontażu stanowiska słupowego kable zostaną - po wykopaniu odpowiedniego rowu - połączone za pomocą mufy kablowej na działce Skarżącego, zajmując znacznie większą powierzchnię, niż stojący obecnie słup z osprzętem. W ocenie Skarżącego nieuprawnione jest zatem mniemanie, że decyzja dotycząca rozbiórki uprawnia do wykonania odrębnych robót, tj. ułożenia kabli z montażem tzw. mufy kablowej. W myśl definicji podanych w ustawie, linie energetyczne są budowlami (art. 3 pkt 3 i 11), a na powstanie każdej budowli wymagane jest prawo dysponowania nieruchomością w pełnym obszarze oddziaływania obiektu. Skarżący uznał ponadto za nieuprawnione twierdzenia organu o możliwości dochodzenia przez właściciela nieruchomości swoich praw w zakresie ustanowienia służebności przesyłu na drodze postępowania cywilnego. Zdaniem Skarżącego narażałoby to go na poniesienie niczym nieuzasadnionych kosztów, a ustanowienie służebności przesyłu jest w żywotnym interesie przedsiębiorcy energetycznego. P. Dystrybucja nie podejmuje zaś żadnych działań w zakresie ustanowienie tej służebności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 ust. 4 u.p.b., do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Przy czym z art. 32 ust. 1 u.p.b. wynika, że pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1) przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku poz. 1235 ze zm.); 2) uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów; 3) wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa – w przypadku budowy gazociągów o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z umów międzynarodowych. Nie ulega wątpliwości i nie jest kwestionowane przez Skarżącego, że wnioskowana przez P. rozbiórka nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 u.p.b., a także załączenia do wniosku wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii w myśl art. 32 ust. 1 pkt 2 u.p.b. Stanowisko Wojewody wyrażone w tym zakresie w zaskarżonej decyzji zasługuje na aprobatę. Oceniając natomiast kompletność wniosku Inwestora przez pryzmat wskazanego wyżej art. 33 ust. 4 u.p.b. należy wyjaśnić Skarżącemu, że w przypadku pozwolenia na rozbiórkę rola organu administracji architektoniczno-budowlanej ogranicza się przede wszystkim do sprawdzenia poprawności formalnej wniosku w tej kwestii. Organy administracji nie są natomiast uprawnione do dokonywania merytorycznej oceny zasadności wniosku lub trafności rozwiązań inżynieryjnych w nim przyjętych. Rękojmię prawidłowego przeprowadzenia robót rozbiórkowych stanowi w takim przypadku legitymowanie się przez osoby prowadzące te prace odpowiednimi kwalifikacjami w zakresie budownictwa oraz ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza za szkodę doznaną przez właścicieli nieruchomości sąsiednich (zob. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2015 r. sygn. II SA/Po 200/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Łd 20/16, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem Sądu, w analizowanym przypadku organy trafnie oceniły kompletność wniosku złożonego przez PGE stwierdzając, że Inwestor wywiązał się z obowiązku określonego w art. 33 ust. 4 u.p.b., dołączając do wniosku wszystkie wymagane dokumenty, tzn. zgodę właściciela obiektu (czyli stanowiska słupowego SN), szkic usytuowania obiektu, opis zakresu i sposób u prowadzenia robót rozbiórkowych oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Jak już wyżej zaznaczono, rozbiórka nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a także załączenia do wniosku wymaganych przepisami szczególnymi pozwoleń, uzgodnień lub opinii. Ponadto nie ma potrzeby przedstawienia projektu rozbiórki. Wystarczające było przedłożenie tych dokumentów, które dołączone zostały do wniosku P. Przy czym trafne jest stanowisko organu, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane dołączenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które wymagane jest wyłącznie w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę. Przeszkody do wydania pozwolenia na rozbiórkę nie stanowi brak zgody właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt planowany do rozbiórki. Inwestor do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę powinien natomiast dołączyć zgodę właściciela takiego obiektu. Podkreślenia wymaga, że ustawa stawia inne wymagania co do uzyskania pozwolenia na budowę i inne wymagania co do uzyskania pozwolenia na rozbiórkę. Różnica ta przejawia się m.in. w tym, że art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z kolei art. 33 ust. 4 pkt 1 tej ustawy wskazuje, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu. Z powyższego wynika wprost, że do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę nie jest wymagane dołączenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. to pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wymagana zaś, mocą art. 33 ust. 4 pkt 1 p.b., zgoda stanowi cywilnoprawne oświadczenie woli właściciela obiektu mającego podlegać rozbiórce (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. II OSK 2699/16, LEX nr 2582196). Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być przedłożone w tej sprawie przez Inwestora, gdyż decyzja dotycząca rozbiórki uprawnia jednocześnie do wykonania odrębnych robót, tj. ułożenia kabli z montażem tzw. mufy kablowej, wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Sąd podziela stanowisko Wojewody, że mufa kablowa nie stanowi budowli, tylko element osprzętu kablowego. Montaż mufy kablowej ma na celu, po zdemontowaniu stanowiska słupowego, połączenie istniejących na działce Skarżącego kabli, które obecnie znajdują się na słupie przeznaczonym do rozbiórki. Na wykonanie robót polegających na połączeniu dwóch odcinków kabli za pomocą mufy nie jest wymagane uzyskanie odrębnego pozwolenia na budowę. Odnośnie podnoszonej i w postępowaniu przed organami i w skardze kwestii nie podejmowania przez P. żadnych działań w zakresie ustanowienia służebności przesyłu, Sąd wskazuje, że organy administracji publicznej nie dysponują instrumentami prawnymi i kompetencjami nakierowanymi na rozwiązanie tego zagadnienia. Służebność przesyłu jest instytucją prawa cywilnego i w razie, gdy przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie takiej służebności, właściciel nieruchomości może zwrócić się do sądu cywilnego o jej ustanowienie przez sąd, za odpowiednim wynagrodzeniem. Okoliczność, że w sprawie tej nie ustanowiono służebności przesyłu nie ma prawnego znaczenia dla możliwości wydania decyzji zezwalającej na rozbiórkę. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że nie doszło do podnoszonego w skardze naruszenia art. 3 pkt 11 i art. 4 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 u.p.b. Organ prawidłowo ocenił, że wniosek P. dotyczący rozbiórki stanowiska słupowego SN zlokalizowanego na działce Skarżącego jest kompletny i wobec wypełnienia przez inwestora wymagań stawianych przepisem art. 33 ust. 4 u.p.b. w sprawie nie można było wydać decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na taką rozbiórkę Jako, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).