VII SA/Wa 918/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-06
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Joanna Gierak – Podsiadły, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisów prawa, może zostać uznana za nieważną w trybie nadzwyczajnym, jeśli naruszenia te nie mają charakteru rażącego?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest trybem nadzwyczajnym, który może być zastosowany jedynie w przypadku oczywistego i kwalifikowanego naruszenia prawa, a nie w celu naprawienia wszelkich błędów popełnionych w postępowaniu zwyczajnym. Rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga łącznego spełnienia przesłanek oczywistości naruszenia, jasności przepisu oraz wystąpienia negatywnych skutków społeczno-gospodarczych. Wady niekwalifikowane, które nie spełniają tych kryteriów, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że zarzucane naruszenia prawa nie miały charakteru rażącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę oraz utrzymaniu jej w mocy przez organy wyższych instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] Prezydenta Miasta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. Sp. z o.o. w B. (dalej jako Inwestor) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi na terenie działek o nr ewid. [...] i [...] w obrębie [...] przy ul. S.w B.
Decyzja ta stała się ostateczna na skutek jej nie zaskarżenia. Stroną postępowania był przy tym m.in. właściciel działki sąsiedniej o nr ewid. [...] – S. M.
II.
Wnioskiem z dnia z dnia 13 listopada 2017 r. J. Ż. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji budowlanej, zaś pismem z dnia 15 lutego 2018 r. także S. M. (Skarżący w niniejszej sprawie) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] wskazując jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.).
III.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania, rozpoznając wniosek S. M. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...].
IV.
Po rozpatrzeniu odwołania S. M., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił przede wszystkim, że okoliczności związane ze sposobem realizacji spornej inwestycji pozostają poza zakresem sprawy, zaś w postępowaniu nieważnościowym sprawa oceniana jest na podstawie zamkniętego materiału dowodowego, tj. takiego, którym dysponował organ udzielający pozwolenia na budowę. Nie mógł więc zostać uwzględniony wniosek o sporządzenie opinii przez uprawnionego hydrologa.
Jak dalej wskazał GINB, Inwestor złożył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działkami o nr ewid. [...] i [...] na cele budowlane.
Nadto w aktach postępowania zwykłego znajdują się:
1) kopia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]sierpnia 2012 r., nr [...], znak: [...] ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na działkach o nr ewid. [...] i [...] w obrębie [...] przy ul. S. w B.;
2) kopia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2012 r., znak: [...], utrzymująca w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r.
W ocenie GINB rozwiązania projektowe spornej inwestycji nie naruszają rażąco ustaleń decyzji o warunkach zabudowy. W szczególności parametry projektowanego obiektu nie naruszają ustaleń zabudowy co do:
- rodzaju zabudowy; linii zabudowy;
- wielkości powierzchni zabudowy - min. 11% - max 33% (projektowana - 25,95% - Projekt budowlany. Branża Architektura. Opis techniczny, str. 30);
- powierzchni terenu biologicznie czynnego - min. 35% dla budynku do 4 kondygnacji oraz min. 40 % dla budynku powyżej 4 kondygnacji (projektowana - 39,85 % dla zabudowy do 4 kondygnacji oraz 40,36 % dla zabudowy powyżej 4 kondygnacji - Projekt budowlany. Branża Architektura. Opis techniczny, str. 30; Akta formalnoprawne - str. 69);
- geometrii dachu - dach o kącie nachylenia do 5 stopni wysokości głównej kalenicy dachu - min. 15 m max 21 m (projektowany kąt nachylenia - od 1,15 stopni (2%) do 1,43 stopnia (2,5%);
- projektowanej wysokości głównej kalenicy dachu - ok. 20 m - Projekt budowlany. Branża Architektura. Rzut Dachu, rys. nr 9, str. 51; Przekrój 1-1, rys. nr 10);
- szerokości elewacji frontowej - min. 10 m - max 18 m (projektowana szerokość - 17,06 m - Projekt budowlany. Branża Architektura. Projekt zagospodarowania terenu, str. 33);
- ilości miejsc parkingowych - 1,2 miejsca postojowego na 1 mieszkanie (projektowany wskaźnik - 1,2 miejsca postojowego na 1 mieszkanie (48 miejsc postojowych na 40 mieszkań) - Projekt budowlany. Branża Architektura. Opis techniczny, str. 30).
Wprawdzie organ zauważył, iż jednym z wymogów decyzji o warunkach zabudowy jest wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej w przedziale: 15-21 m do gzymsu lub attyki. Zgodnie zaś z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki mierzy się od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku. Z analizy dokumentacji projektowej wynika, że sporny budynek został zaprojektowany jako budynek kaskadowy, składający się z czterech części: 1) 4-kondygnacyjnej części usytuowanej najbliżej ulicy S.; 2) 5-kondygnacyjnej części; 3) 6-kondygnacyjnej części; 4) 7-kondygnacyjnej części. Część budynku usytuowana najbliżej ulicy S., zgodnie z powyższą definicją ma wysokość 13,49 m, a więc jest nieznacznie mniejsza niż 15 m przewidziane w decyzji o warunkach zabudowy. Powyższe naruszenie nie ma jednak rażącego charakteru z uwagi na brak skutków społeczno-gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawa. Niezachowana jest jedynie nieznacznie minimalna wysokość budynku. Natomiast zachowany został warunek maksymalnej wysokości budynku (21 m).
W ocenie GINB niezasadny jest zarzut rażącego naruszenia prawa polegający na braku w przedmiotowej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm. - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji - dalej jako ustawa ocenowa), uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Powyższe dwie kategorie przedsięwzięć zostały wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397 ze zm.). W powyższym rozporządzeniu nie zostało wymienione przedsięwzięcie polegające na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
W toku postępowania przed organem wojewódzkim wskazany został § 3 pkt 70 ww. rozporządzenia. Inwestycja w sposób oczywisty nie wiąże się z poborem wód podziemnych oraz nie stanowi sztucznego systemu zasilania wód podziemnych zatem przepis ten nie miał w ogóle zastosowania.
Zdaniem organu nie znajdują także uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 63 i art. 73 ustawy ocenowej jak i zarzut naruszenia art. 72 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1232), który wskazuje jakie treści powinno zawierać studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie GINB w sprawie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 8 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm., według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanego pozwolenia na budowę), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na odwodnienie obiektów lub wykopów budowlanych oraz zakładów górniczych. Natomiast stosownie do treści art. 124 pkt 6 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane na odwadnianie obiektów lub wykopów budowlanych, jeżeli zasięg leja depresji nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem. W toku postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. nałożył na Inwestora m.in. obowiązek wyjaśnienia "czy projektuje się odwodnienie wykopów, bowiem w takim wypadku należy określić czy powstały lej depresji nie będzie się znajdował wyłącznie w granicach działek, co do których inwestor posiada prawo" (pkt 9). Tym samym organ stopnia podstawowego, w toku postępowania zwykłego podjął działania mające na celu ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Z analizy zatwierdzonej dokumentacji projektowej wynika, że "Odwodnienie wykopów odbywać będzie się w obrębie ścianek szczelnych - wobec powyższego lej depresyjny nie występuje." (Projekt budowlany. Branża Architektura. Opis techniczny, str. 29). W dokumentacji projektowej wskazano także, że "Realizacja obiektu odbywać będzie się w strefie ograniczonej ściankami szczelnymi." (Projekt budowlany. Branża Konstrukcja. 4.2 Projekt geotechniczny, str. 13).
Zgodnie z § 7 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463), w przypadku obiektów budowlanych wszystkich kategorii geotechnicznych opracowuje się opinię geotechniczną. W przypadku obiektów budowlanych drugiej i trzeciej kategorii geotechnicznej opracowuje się dodatkowo dokumentację badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny. W przypadku obiektów budowlanych trzeciej kategorii geotechnicznej oraz w złożonych warunkach gruntowych drugiej kategorii wykonuje się dodatkowo dokumentację geologiczno-inżynierską zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163 poz. 981).
Z dokumentacji projektowej wynika, że teren inwestycyjny został zaliczony do II kategorii geotechnicznej w złożonych warunkach gruntowych (Projekt budowlany. Branża konstrukcja. Opis techniczny, str. 12). Sporządzono dokumentację, o której mowa w § 7 ust. 1-3 ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. W aktach postępowania zwykłego znajdują się: 1) Opinia geotechniczna, 2) dokumentacja badań podłoża gruntowego, 3) projekt geotechniczny, 4) dokumentacja geologiczno-inżynierska określająca warunki geologiczno-inżynierskie dla terenu inwestycyjnego, sporządzona w sierpniu 2013 r. a ponadto 5) kopia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], znak: [...], zatwierdzająca dokumentację geologiczno-inżynierską, sporządzoną w celu określenia warunków geologiczno-inżynierskich dla potrzeb posadowienia na terenie o złożonych warunkach gruntowych zabudowy wielorodzinnej przy ul. S. [...] w B., 6) kopia decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2013 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzająca projekt robót geologicznych. Projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i kwalifikacje, które złożyły oświadczenia o jego opracowaniu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Wymóg załączenia do projektu budowlanego wyników badań oraz geotechnicznych warunków posadowienia budynku nie ma charakteru bezwzględnego lecz, jak wyraźnie zastrzeżono w treści art. 34 ust. 3 pkt 4 P.b., aktualizuje się tyko "w zależności od potrzeb". Dokumentacja w postaci wyników badań geologiczno-inżynierskich i geotechnicznych warunków posadowienia budynku powinna być opracowana tylko wówczas, gdy uzna to za konieczne projektant konstrukcji obiektu budowlanego, przy braku dostatecznych danych o strukturze gruntu i strumieniach wodnych. Dokumentacja w postaci wyników badań geologiczno-inżynierskich i geotechnicznych warunków posadowienia budynku w przedmiotowej sprawie została sporządzona. Projektanci spornej inwestycji uznali, że posiadają wystarczające dane o strukturze terenu inwestycyjnego do zaprojektowania spornego budynku. Innymi słowy, to projektant ponosi pełną odpowiedzialność jeżeli chodzi o zaliczenie terenu inwestycyjnego do danej kategorii geotechnicznej, zastosowanie rozwiązań konstrukcyjnych związanych z realizacją poszczególnych etapów budowy, czy też brak zastosowania innych rozwiązań.
W kontekście powyższego GINB zauważył, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do weryfikacji, a tym bardziej do kwestionowania rozwiązań projektowych przyjętych przez osoby posiadające stosownie uprawnienia budowlane, czy też do stwierdzania konieczności zastosowania innych rozwiązań projektowych. W aktualnym stanie prawnym brak bowiem przepisów prawnych, które obligowałby organy administracji do podejmowania czynności sprawdzających w tym zakresie.
Odnośnie do zarzutów dotyczących rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. GINB wskazał, że projekt budowlany z branży konstrukcyjnej od strony 13 zawiera projekt geotechniczny (4.2) sporządzony w oparciu o ww. dokumentację geologiczno-inżynierską i odsyłający do niej w różnych punktach. Na stronie 15 ww. projektu wskazano m.in. "Ze względu na wysoki poziom wody gruntowej oraz konieczność wymiany części gruntów organicznych i nienośnych realizacja inwestycji musi być prowadzona pod osłoną ścianek szczelnych. Po wykonaniu ścianek szczelnych dookoła całego obrysu zewnętrznego budynku (...) należy prowadzić roboty ziemne. Wykop realizować do wymaganego projektem poziomu gruntów nośnych oraz do poziomu gruntu nośnego w miejscach gdzie zaleganie torfu i gruntów nienośnych jest głębsze niż poziom posadowienia betonu podkładowego pod płytami fundamentowymi. Poziom wody gruntowej (wewnątrz przestrzeni ograniczonej ściankami szczelnymi) obniżyć tak, aby można bez przeszkód prowadzić prace ziemne oraz wymianę gruntu a następnie prace przy konstrukcji budynku. Fundamentem budynku będą żelbetowe wylewane płyty fundamentowe o grubości 80 cm pod częścią wyższą oraz 60 cm pod częścią niższą i garażem zewnętrznym (...). Płyta powinna być zalana w sposób ciągły betonem z maksymalnie ograniczonym skurczem zgodnie z instrukcją i technologią "białej wanny" (...). - Wszystkie prace ziemne, wymiana gruntu, wykonanie ścianek szczelnych, pompowanie wody itd. Muszą być prowadzone pod nadzorem uprawnionego geologa. - maksymalny poziom wody gruntowej nawiercony na terenie inwestycji kształtuje się na rzędnej 61,76 m npm i może podnieść się o 0,7 mnp do rzędnej 62,46 m npm. Oznacza to że pompowanie można przerwać dopiero po wykonaniu stropu nad II piętrem (nad IV kondygnacja), wtedy można też usunąć ścianki szczelne."
Uwzględniając powyższe w ocenie GINB niezasadny jest zarzut rażącego naruszenia § 3 ust. 1 pkt 2 (ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania polega na zaprojektowaniu odwodnień budowlanych) i § 4 (ustalanie geotechnicznych warunków posadawiania polega na zaprojektowaniu barier lub ekranów uszczelniających) ww. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych.
Niezasadny jest także zarzut związany z ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze. Sporna inwestycja nie obejmuje robót polegających na wykonywaniu odwodnień budowlanych otworami wiertniczymi (art. 90 ust. 1 pkt 2 c tej ustawy). W dokumentacji geologiczno-inżynierskiej znajduje się ocena warunków hydrogeologicznych (pkt 4.3).
Nie zachodzi zdaniem GINB także rażące naruszenie § 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r. poz. 462). Projekt spornej inwestycji zawiera elementy wymienione w powyższym rozporządzeniu.
Odnośnie do zarzutów naruszenia art. 59 i art. 61 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 647, ze zm.) GINB wyjaśnił, że odnoszą się one do kwestii związanych z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy.
Decyzja budowlana nie narusza warunków technicznych, w szczególności § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Sporny budynek został zaprojektowany w następujących odległościach od granic sąsiednich działek budowlanych: elewacja zachodnia z otworami usytuowania jest w odległości od 4,29 m do 4,30 m od granicy z działką nr ewid. [...]; elewacja wschodnia z otworami w odległości od ok. 6 m do 6,20 m od działki nr ewid. [...]; elewacja południowa z otworami w odległości 4,02 m od granicy z działką nr ewid. [...]; elewacja północna z otworami w odległości ok. 35 m od granicy z działką nr ewid. [...].
Inwestycja nie narusza rażąco § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 60 (Wymagany czas nasłonecznienia). W aktach znajduje się Analiza przesłaniania i czasu nasłonecznienia z której wynika, że wobec projektowanej inwestycji oraz sąsiednich budynków przy ul. S. [...], oznaczonych nr 1 i 2, warunki z § 13 i § 60 zostały spełnione. Odnośnie do zarzutu, że powyższa analiza nie obejmuje budynku mieszkalnego i ogrodu na działce nr ewid. [...] organ wyjaśnił, że z uwagi na geograficzne położenie spornego budynku względem działki nr ewid. [...] (strony świata) oraz odległości, sporny budynek nie może zacieniać budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. działce nr ewid. [...], zaś § 60 nie odnosi się do nasłonecznienia ogrodów.
Sporna inwestycja nie narusza rażąco warunków technicznych w zakresie usytuowania budynków ze względu na bezpieczeństwo pożarowe (§ 218, § 235, § 271 i nast. rozporządzenia). Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych stwierdził zgodność ww. projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, co zostało potwierdzone jego podpisem i pieczątką na projekcie zagospodarowania terenu. Ponadto w aktach postępowania zwykłego znajdują się: postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], oraz postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], wyrażające zgodę na rozwiązania projektowe w zakresie dojazdu pożarowego (Projekt budowlany. Architektura, str. 20; Akta administracyjne Prezydenta Miasta [...], str. 103). Z analizy dokumentacji projektowej wynika także, że warunki wskazane w powyższych postanowieniach z dnia [...] listopada 2013 r. oraz z dnia [...] lutego 2014 r. zostały spełnione: m.in. zaprojektowano kurtyny rolowane przeciwpożarowe (Projekt budowlany. Branża Architektura, str. 44), przewidziano hydrant na terenie nieruchomości inwestycyjnej (Projekt budowlany. Branża Architektura. Projekt zagospodarowania terenu, str. 33).
Zgodnie z rozwiązaniem przyjętym w art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., kontroli przed wydaniem pozwolenia na budowę podlega jedynie zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi, nie podlega jej natomiast projekt architektoniczno-budowlany, gdyż w tym zakresie odpowiedzialność, za prawidłowość przyjętych rozwiązań ponosi projektant.
Niezasadne są w ocenie GINB zarzuty naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), oraz § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030).
Odnośnie do zarzutów dotyczących charakteru budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w kontekście wymagań przeciwpożarowych podkreślono, że rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych stwierdził zgodność ww. projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej. Tym samym nie naruszono rażąco prawa w powyższym zakresie.
Odnośnie do zarzutu dotyczącego przestępstwa polegającego na fałszowaniu danych wskazano, że powyższa okoliczność może stanowić ewentualną podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), a nie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę.
Niezasadne są zdaniem, GINB także zarzuty naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 12, art. 77, art. 78, art. 80, art. 106, art. 107 § 3 k.p.a.
Końcowo zwrócono uwagę na fakt, że zatwierdzony projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Ponadto projektanci złożyli oświadczenia, stosownie do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, o zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, oraz zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego.
V.
Skargę na powyższą decyzję wywiódł S. M. kwestionując ją w całości i zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy,
2. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, mimo rażących naruszeń postępowania procesowego i materialnego przy wydawaniu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę,
3. art. 156 k.p.a. przez uznanie, że nieprawidłowości materialno-prawne w związku z wydaniem decyzji przedmiotowego pozwolenia na budowę nie mają charakteru "rażącego" naruszenia prawa,
4. art. 62 k.p.a. przez jego nie zastosowanie przez GINB w sytuacji, gdy wniosek J. Ż. z uczestnictwem Skarżącego rozpatrzony został przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego w trybie art. 62 k.p.a.
5. art. 28 k.p.a. w związku z art. 62 k.p.a. przez błędną wykładnię procedury odwoławczej, w której stronami postępowania odwoławczego są wszystkie podmioty, które były stronami przed organem I instancji,
6. art. 10 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a. przez nie poddanie ocenie faktu, że postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji do 3 lutego 2014 r., niezbędnej do wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę, zostało wydane po dacie zawiadomienia stron z 14 stycznia 2014 r. o możliwości zapoznania się z dokumentacją w ciągu 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia, przez co uniemożliwiono im wypowiedzenie się co do całości zebranego materiału. Istotne braki wynikające z postanowienia dotyczą treści m.in. w punkcie: 8, 9, 15, 16 i 17 postanowienia. Zawiadomienie stron z dnia 6 lutego 2014 r. o możliwości zapoznania się z dokumentacją, o którym mowa w uzasadnieniu przedmiotowego pozwolenia na budowę, zostało skierowane tylko do firmy G. Sp. z o.o. działającej w imieniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej S. [...],
II. naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1. § 12 ust. 1 i § 271 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 7 i art. 9 Prawa budowlanego przez uznanie, że odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie można zaakceptować stosowną opinią rzeczoznawcy p-poż., której w dokumentacji brak, Odstępstwa powołane w uzasadnieniu decyzji dotyczyły ponadnormatywnego zbliżenia drogi pożarowej do planowanego obiektu,
2. § 218 rozporządzenia przez pominięcie w uzasadnieniu decyzji wyjaśnień dotyczących rażącego naruszenia tego przepisu,
3. § 235 rozporządzenia przez uznanie, że opinia rzeczoznawcy p-poż., że budynek gospodarczy z dachem rozprzestrzeniającym ogień na działce nr [...] posadowiony w granicy z działką nr [...] jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, podczas gdy w aktach dokumentacji jest projekt zagospodarowania terenu z wyrysowaną i przewidzianą do wykonania ścianą oddzielenia przeciwpożarowego wzdłuż budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...]. Opinia rzeczoznawcy p-poż. dotycząca tego obiektu była załącznikiem do wniosku inwestora o odstępstwo, skierowanego do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, dotyczące ilości hydrantów na terenie inwestycji oraz nienormatywnego zbliżenia drogi pożarowej do mającego powstać budynku,
4. art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. przez uznanie, że projekt budowlany jest zgodny z warunkami zabudowy dla przedmiotowej inwestycji z pominięciem istotnego zapisu (pkt. 2.5 a i b, str. 3), wynikającego z uzgodnienia z Wydziałem Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska z dnia 26.01.2012 r., zobowiązującego do określenia stateczności całej skarpy oraz odniesienia się do kwestii przydatności terenu pod planowaną inwestycję - terenu o średnim zagrożeniu ruchami masowymi, przez projektanta-geotechnika,
5. art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przez uznanie, że organ wydający pozwolenie na budowę wywiązał się ze swoich obowiązków oraz że kontrola zgodności usytuowania planowanego obiektu względem sąsiedniej zabudowy nie leży w kompetencji organów administracji,
6. art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. przez brak wnikliwego sprawdzenia projektu budowlanego pod kątem istnienia właściwych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz uznanie, że projekt budowlany nie był wadliwy,
7. art. 35 ust. 3 P.b. w związku z art. 10 k.p.a., przez powołanie się w uzasadnieniu skarżonej decyzji na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.2014 r., wzywające inwestora do usunięcia istotnych braków w dokumentach z pominięciem istotnego faktu, że zawiadomienie z 14.01.2014 r. o możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą wydania pozwolenia na budowę, w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia, pozbawiło strony postępowania możliwości zapoznania się z całą dokumentacją dotyczącą wydania pozwolenia na budowę,
8. art. 33 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 2 P.b. przez nie odniesienie się do zarzutów odwołania, że pozwolenie na budowę wydane zostało bez projektu wykopu budowlanego, jego rozmiarów, obudowy, zabezpieczenia, oraz jego odwodnienia z opracowanym operatem wodnym (dokumentacja hydrogeologiczna), na podstawie którego organ wydający pozwolenie na budowę mógł ocenić zasadność odstępstwa od udzielenia pozwolenia wodnoprawnego,
9. art. 33 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 3 i art. 34 ust. 3 P.b. przez uznanie, że pozwolenia na budowę bez projektu budowy muru oporowego i zjazdu można pominąć, a zapis w pozwoleniu na budowę o warunkowym uzyskaniu pozwolenia na ich budowę przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku jest zgodny z prawem budowlanym,
10. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w związku z § 206 ust. 1 i w związku z § 204 ust. 5 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie z uwagi na brak oceny wpływu szerokoprzestrzennego, głębokiego wykopu budowlanego i jego odwodnienia na ochronę uzasadnionego interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji,
11. art. 122 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 124 pkt 6 Prawa wodnego przez uznanie, że odwodnienie wykopu budowlanego nie wykracza poza teren inwestycji oraz że nie było ono prowadzone przy użyciu studni depresyjnych nie podając źródła swojego uzasadnienia,
12. art. 122 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 124 pkt 6 Prawa wodnego przez uznanie, że oddziaływanie odwodnienia wykopu budowlanego nie wykracza poza granice terenu, którego zakład jest właścicielem, przez pominięcie istoty wykonania opinii hydrogeologicznej zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 23 grudnia 2011 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz.U. 2011 nr 291, poz. 1715); teren przeznaczony pod inwestycję przed rozpoczęciem prac budowlanych był terenem nie uzbrojonym, co oznacza, że woda z odwadniania wykopu musiała być usuwana poza teren budowy,
13. § 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej przez nie dołączenie do projektu budowlanego dokumentacji hydrogeologicznej wykonanej przez uprawnionego projektanta-geotechnika,
14. § 1 w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego oraz w związku z art. 34 ust. 2 P.b. przez uznanie, że to projektant "w miarę potrzeby" ustala zakres robót budowlanych, na które powinien uzyskać pozwolenie na budowę przed uzyskaniem docelowego pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego, a organ wydający pozwolenie na budowę nie miał obowiązku sprawdzenia, czy sposób posadowienia budynku musi być uwzględniony w dokumentacji uzupełniającej do projektu o projekt obudowy wykopu i jego odwodnienia,
15. § 3 w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (wykonawstwo skomplikowanych robót fundamentowych i ziemnych oraz zapewnienie bezpiecznej realizacji obiektu budowlanego) przez uznanie, że inwestor (projektant) nie miał obowiązku zaprojektowania odwodnień budowlanych (§ 3 ust. 1 pkt 2), zaprojektowaniu barier lub ekranów uszczelniających (§ 3 ust. 1 pkt 4), ustaleniu wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego i podłoża gruntowego w różnych fazach budowy i eksploatacji, a także wzajemnego oddziaływania obiektu budowlanego z obiektami sąsiadującymi (§ 3 ust. 1 pkt 6).
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
VI.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VII.
Skarga jest niezasadna.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji tego rodzaju aktu i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym. Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w nim decyzji. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym nowych dowodów, ani nie czyni nowych ustaleń. Ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym.
W postępowaniu nieważnościowym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Oceniając zatem sprawę dotyczącą nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy mieć na uwadze, iż tylko wady kwalifikowane, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Z kolei o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a na tę właśnie podstawę w głównej mierze powołuje się Skarżący, można mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka"; charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia głębszej wykładni) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka musi mieć przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej.
VIII.
Chybione w ocenie Sądu są zarzuty naruszenia przepisów postępowania (nr I.1 - I.6 skargi). Pierwsze 3 zarzuty procesowe wynikają z ogólnego przekonania Strony, że decyzja budowlana Prezydenta Miasta [...] dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa, przez co decyzje organów nadzorczych (Wojewody i GINB) naruszają wskazane normy procesowe. W ocenie Sądu decyzja pierwotna nie narusza jednak prawa w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego w trybie nieważności, a zatem nie ma podstaw do kwestionowania decyzji ją kontrolujących (w trybie nieważności). W tym kontekście zarzuty te są wtórne i zależne od skuteczności zarzutów rażącego naruszenia prawa materialnego.
W sprawie nie można także mówić o naruszeniu art. 28 i art. 62 k.p.a. (zarzut nr I.4 i I.5) poprzez ich niezastosowanie. Zgodnie z treścią art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. To, że sprawa była początkowo prowadzona z wniosku J. Ż., zaś Skarżący dołączył się do niej odwzorowując wszystkie uchybienia sformułowane przez pierwotną inicjatorkę sprawy, nie oznacza że z tej przyczyny komukolwiek z nich przysługuje z tego tytułu interes prawny. Nie jest prawidłowe twierdzenie Skarżącego, że stronami postępowania odwoławczego są wszystkie podmioty, które były stronami w postępowaniu przed organem I instancji. Ta ogólna zasada w niniejszej sprawie (rozumianej jako kwestionowanie decyzji budowlanej w trybie stwierdzenia nieważności) nie ma zastosowania bowiem zostały złożone dwa wnioski o unieważnienie decyzji budowlanej (przez J. Ż. oraz przez Skarżącego, który dodatkowo był uczestnikiem postępowania zwykłego). Oba wnioski rozstrzygane były w jednym postępowaniu (dotyczą bowiem decyzji budowlanej wydanej co do określonego zamierzenia budowlanego), jednakże ich ocena była i zawsze być powinna zindywidualizowana, uwzględniająca m.in. kwestie interesu prawnego każdej z tych osób. I tak w przypadku J. Ż. organy uznały, że nie ma ona interesu prawnego, a zatem nie może dalej uczestniczyć w sprawie (postępowanie z jej wniosku umorzono). Dodatkowo Sąd zauważa, że Skarżący nie ma uprawnień do występowania w niniejszej sprawie w interesie i na rzecz innej strony, którą uznaje za uprawnioną do brania udziału w sprawie. W jego przypadku organy nie kwestionują istnienia interesu prawnego. Stwierdzają natomiast, że nie został on naruszony.
Sąd nie stwierdza również naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w działaniu zarówno organu budowlanego - Prezydenta Miasta [...], jak i tym bardziej organów nadzorczych (Wojewody i GINB).
W sprawie pierwotnie rozstrzyganej Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. (k. 53) rzeczywiście nałożył na Inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji projektowej. Wcześniej, w dniu 14 stycznia 2014 r. (k. 42-43) zawiadomiono strony, w tym S. M., o możliwości zapoznania się z dokumentacją w ciągu 7 dni od daty otrzymania tego zawiadomienia. Istotne braki wynikające z postanowienia uzupełnione zostały zatem po tym, jak poinformowano strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy. Zdaniem Skarżącego powtórne zawiadomienie z dnia 6 lutego 2014 r. o możliwości zapoznania się z dokumentacją zostało skierowane tylko i wyłącznie do firmy G. Sp. z o.o. działającej w imieniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej S. [...].
W tak przedstawionych przez Skarżącego okolicznościach sprawy Sąd zauważa, że powtórne zawiadomienie z dnia 6 lutego 2014 r. zostało skierowane również do S. M. i odebrane przez jego matkę w dniu 10 lutego 2014 r. o godz. 18:25 (stosowne ZPO przesyłki znajduje się w aktach sprawy k. 99 zwrotka nr 11). Tym samym nie naruszono wskazanych w omawianym zarzucie przepisów prawa procesowego. Co istotne, Skarżący miał zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu, w tym możliwość złożenia odwołania od decyzji i podnoszenia zarzutów, które aktualnie formułuje.
IX.
Chybione są także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.
W odniesieniu do zarzutów nr II.1-II.3 skargi Sąd wskazuje, że w projekcie budowlanym znajduje się opinia specjalisty ds. zabezpieczeń pożarowych – A. Ś. z dnia 20 grudnia 2013 r. nr [...], który bez uwag stwierdził zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (zob. Projekt budowlany, branża architektura, k. 33 oraz k. 84 akt organu budowlanego). Ponadto, lokalizacja drogi pożarowej, służącej - co wymaga podkreślenia - do prowadzenia akcji gaśniczej względem budynku inwestycyjnego, a nie względem budynku gospodarczego Skarżącego (ten winien mieć bowiem własne rozwiązania przeciwpożarowe), została uzgodniona przez Kujawsko-Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. Nie ma zatem podstaw aby te ustalenia kwestionować, skoro nawet organ odpowiedzialny za powszechne bezpieczeństwo pożarowe, dysponując planem inwestycji, nie widzi przeszkód w takiej jej realizacji.
Zaprojektowany budynek znajduje się w odległościach od 6 do 6,5 m od krawędzi budynku gospodarczego znajdującego się na działce Skarżącego. Wskazanie, że ściana tego budynku, jak i ściana budynku inwestycji, wyposażona w kurtyny przeciwpożarowe na tej wysokości spełnia wymagania ściany oddzielenia przeciwpożarowego powoduje, że odległości z § 271 ust. 1 i 2 rozporządzenia ws. warunków technicznych jest zachowana.
W kontekście powyższego nie jest też rażąco naruszony przepis § 218 i § 235 rozporządzenia ws. warunków technicznych. Skarżący mógł stosowne uwagi podnosić na etapie postępowania zwykłego, w którym brał udział, nie zaś formułować je w chwili obecnej w postępowaniu nieważnościowym twierdząc, że wada jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia skutków społeczno-gospodarczych. W projekcie zagospodarowania terenu (k. 33 projektu) nie ma naniesionego muru przeciwpożarowego wzdłuż działki Strony Skarżącej, a zatem ewentualna okoliczność wadliwego podjęcia przez Straż Pożarną decyzji o zgodzie na odstępstwo (jak można przypuszczać zarzut zmierza właśnie do wykazania wprowadzenia w błąd organów Straży Pożarnej) winien być podnoszony w ramach procedury wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia istnienia wady rażącej.
Chybione są także zarzuty nr II.4-II.6, II.8 oraz II.11-II.15 skargi. Skarżący uznaje przede wszystkim, iż zdawkowość wyjaśnień Inwestora co do zakresu leja depresji jaki powodować będzie wykop fundamentowy projektowanego budynku wskazuje i implikuje szereg naruszeń popełnionych przez projektanta i Inwestora m.in. w zakresie braku pozwolenia wodnoprawnego, decyzji środowiskowej, odpowiednich załączników do projektu budowlanego, itd. Zdaniem Strony, powtarzającej w tym zakresie argumenty J. Ż., lej depresji powstały w związku z realizacją wskazanego wykopu spowoduje, że obszar oddziaływania inwestycji wykroczy poza teren działek Inwestora, co wymagać będzie uzyskania decyzji wodnoprawnej. Przybliżając w niezbędnym zakresie pojęcie leja depresji należy wskazać, że mamy z nim do czynienia wówczas, gdy dokonany wykop np. budowlany, wykracza poniżej naturalnego zwierciadła wód gruntowych, powodując ich napływanie (do tego właśnie wykopu, którego dno jest poniżej lustra wody), zaś w konsekwencji wypompowywania wody (w celu prowadzenia robót budowlanych w warunkach suchych), może nastąpić co najmniej czasowe zachwianie stosunków wodnych danego obszaru poprzez obniżenie lustra wody - przesuszenie gruntów, wysychanie studni, itp.
Projekt budowlany w zakresie wskazanego leja depresji nie ogranicza się jedynie do wskazania, że "odwodnienie wykopów odbywać będzie się w obrębie ścianek szczelnych - wobec powyższego lej depresyjny nie występuje". Również w części dotyczącej konstrukcji (zob. Projekt budowlany. Branża Konstrukcja. 4.2 Projekt geotechniczny, str. 13) szczegółowo opisana została procedura działania Inwestora związana z realizowaniem wskazanego wykopu (rodzaj materiałów, niezbędne zabezpieczenia i czynności).
W kontekście obowiązków organu architektoniczno-budowlanego, które odnoszą się do niezbędnych sprawdzeń projektu i co do zasady dotyczą kontroli zgodności projektu zagospodarowania terenu, a nie przyjętych rozwiązań technicznych, za które odpowiedzialność ponosi projektant, nie można zarzucić organowi stopnia podstawowego, że rażąco w tym zakresie naruszył prawo. W postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości czynienia ustaleń faktycznych i weryfikowania każdej z podnoszonych wad, które powinny były zostać przeanalizowane w ramach postępowania zwykłego. Ponadto Sąd zwraca uwagę na aktualność wskazywanych przez Skarżącego naruszeń, które dotyczą kwestii - mówiąc z konieczności w pewnym uproszczeniu - prawidłowego zabezpieczenia i odwodnienia wykopu budowlanego pod fundament. W sytuacji w której budynek został już zrealizowany (zlikwidowany został więc nawet potencjalnie istniejący lej depresji), wszelkie uwagi w tym względzie są bezprzedmiotowe.
Z zarzutów skargi wynika również, że nie przeanalizowano zdaniem Strony w sposób właściwy zapisów decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla spornej inwestycji (pkt 2.5 lit. a i b poprzez brak analizy stabilności całej skarpy, na której posadawiany jest budynek). Projektowanie inwestycji odbywało się jednak na podstawie i w oparciu o zatwierdzoną dokumentację geologiczno-inżynierską, która została przez projektanta uznana za wystarczającą dla określenia możliwości bezpiecznego posadowienia obiektu i określenia obszaru jego oddziaływania. Po drugie, jakkolwiek decyzja o warunkach zabudowy wskazuje na potrzebę przeanalizowania stabilności skarpy, której część stanowi nieruchomość inwestycyjna, to jednak pozostawia w tym względzie swobodę działania projektanta (to on ma bowiem ostatecznie zadecydować o koniecznym zakresie tej dokumentacji). Dodać należy, że dokumentacja geodezyjno-inżynierska (załączniki 4.1 - 4.6) dokonuje analizy gruntu od jego powierzchni do głębokości 55, 54 oraz 52 m n.p.m. W tych konkretnych realiach trudno więc przyjąć, że doszło do uchybienia obowiązkom dokonania niezbędnych sprawdzeń dokumentacji projektowej, która dodatkowo miałaby cechę rażącego naruszenia prawa.
Chybiony jest zarzut nr II.7 skargi w istocie podnoszący omówione już wcześniej uniemożliwienie Skarżącemu rzetelnego zapoznania się z projektem po tym, jak zostało wydane postanowienie wzywające Inwestora do uzupełnienia braków merytorycznych wniosku o pozwolenie na budowę (zob. uwagi do zarzutu I.6 skargi). Jak już wyjaśniono, Skarżący został - wbrew temu co twierdzi - poinformowany o ponownej możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z żadnego z wyznaczonych terminów nie skorzystał (brak w aktach spawy informacji by je przeglądał po 6 lutego 2014 r.).
Za niezasadny Sąd uznaje także zarzut nr II.9 skargi. Organ budowlany wskazał, że kwestia przebudowy zjazdu jak również budowa muru oporowego (przewidzianego notabene w zatwierdzonym projekcie budowlanym, branża drogi, k. 12) powinna zostać uregulowana przed uzyskaniem obligatoryjnej w tym przypadku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (zob. pkt 1 tiret siódme i pkt 5 ppkt 2 decyzji budowlanej). Takie rozwiązanie nie może być widziane jako rażąco naruszające art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 3 i art. 34 ust. 3 P.b. Inwestycja niniejsza może bowiem zostać legalnie oddana do użytkowania dopiero po uzyskaniu oficjalnego zatwierdzenia (decyzji o pozwoleniu na użytkowanie), która powinna uwzględniać wymagania zawarte w decyzji budowlanej.
Końcowo Sąd zauważa, iż kwestie wynikające z realizacji spornej inwestycji, w szczególności zaś ewentualne szkody spowodowane ruchem ciężkich maszyn i pojazdów budowlanych przy granicy nieruchomości Skarżącego i spowodowane tym - wedle twierdzenia Strony - uszkodzenia obiektu, mogą być dochodzone w ramach postępowania cywilnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło