II SA/Łd 544/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-06
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Paweł Kowalski, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca zabezpieczenie miejsca katastrofy budowlanej, wydana na podstawie art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać utrzymana w mocy, mimo braku wskazania w niej terminu wykonania niezbędnych robót, jeśli nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak wskazania terminu wykonania robót w decyzji wydanej na podstawie art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego nie stanowi wystarczającej przesłanki do jej uchylenia, jeśli nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Rygor ten oznacza obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji, co w praktyce niweluje skutki braku terminu. Ponadto, sąd podkreślił, że postępowanie w przypadku katastrofy budowlanej ma charakter zabezpieczający i wstępny, a jego celem jest uporządkowanie terenu i zapobieżenie dalszym szkodom, a nie definitywne uregulowanie stanu prawnego obiektu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał właścicielom zabezpieczenie miejsca katastrofy budowlanej, polegające na częściowej rozbiórce zniszczonego budynku. Decyzja została wydana w trybie art. 78 ust. 1 Prawa budowlanego z rygorem natychmiastowej wykonalności, z uwagi na zagrożenie dla życia i mienia. Właściciele sąsiedniej nieruchomości wnieśli odwołanie, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji lub nakazania natychmiastowej rozbiórki całego budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Właściciele zaskarżyli decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wskazania terminu wykonania robót.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku sprawy ze skargi K. B.-G. i P. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu zabezpieczenia miejsca katastrofy budowlanej oddala skargę. A. P.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z [...], działając na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa Prawo budowalne bądź ustawa) oraz art. 10 § 2 i art. 108 § 1 k.p.a., nakazał K.B. i P.G. zabezpieczenie miejsca katastrofy budowlanej z dnia 15.02.2019 r. przy ul. A 30C, w Ł. (działka nr 147/1, obręb [...]) w nieużytkowanym budynku warsztatowym z częścią mieszkalną poprzez 1). zdjęcie grożących zawaleniem pozostałych elementów konstrukcji dachu i stropu nad parterem, części północnej dwukondygnacyjnej usytuowanej w granicy nieruchomości z nieruchomością przy ul. B 29B pozostawiając część zachodnią, 2). rozebranie ścian zewnętrznych (północnej, południowej i wschodniej) i wewnętrznych I piętra części północnej dwu kondygnacyjnej do bezpiecznej wysokości stropu nad parterem, pozostawiając część zachodnią, 3). rozebranie głowic kominowych wystających ponad dach, 4). Umieszczeniu na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia i o zakazie wstępu. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że 15.02.2019 r. około godziny 12.00 otrzymał informację o zawaleniu stropu i dachu na części nieużytkowanego budynku przy ul. A 30C w Łodzi w budynku usytuowanym bezpośrednio w granicy. Podczas kontroli przeprowadzonej na nieruchomości tego samego dnia PINB ustalił, że:
- na terenie nieruchomości w granicy północno zachodniej znajduje się budynek prawdopodobnie warsztatowy z częścią mieszkalną nie użytkowany dwukondygnacyjny od strony północnej, a od strony południowej parterowy, budynek według oświadczeń sąsiadów prawdopodobnie jest samowolą budowlaną, wybudowany jest w technologii tradycyjnej, oględzin dokonano z chodnika ulicy A i działki sąsiedniej przez otwory okienne w ścianie, usytuowanej w granicy nieruchomości, ściany są murowane gr. 1 cegły około 30 cm z tynkiem obustronnym, stropodach o konstrukcji drewnianej z pokryciem papą asfaltową,
w części środkowej budynku dwukondygnacyjnego od strony północnej widoczny jest zarwany strop nad I piętrem i stropodach, na powierzchni około 30 m2., tj. na długości około 5,00m i na całą szerokość budynku około 6,00m. Zawalony strop i dach leżą na posadzce parteru. Spadający dach uszkodził ścianę attykową usytuowaną w granicy nieruchomości na wysokości około 5 warstw cegieł czyli około 40 cm., widoczne są luźne cegły wystające z muru. Przez otwór okienny widoczna jest też ścianka działowa poprzeczna gr 12 cm i dł około 6.00m., która jest zawieszona w próżni nad zawalonym stropem.
z oględzin z zewnątrz można stwierdzić że pozostała konstrukcja stropu i drewniana konstrukcja stropodachu, od strony wschodniej jest zawilgocona uszkodzona biologiczne, grozi zawaleniem. Co może spowodować ciąg zdarzeń spadający dach i stropy do wnętrza budynku mogą spowodować wypchnięcie ścian podłużnych na zewnątrz. Część zachodnia budynku dwukondygnacyjnego widocznie oddylatowana od części wschodniej sprawia wrażenie nie uszkodzonej, która może pozostać dwukondygnacyjna, chyba że podczas zabezpieczania przez rozbiórkę części wschodniej pod nadzorem osoby uprawnionej zostanie podjęta decyzja o jej rozebraniu do poziomu stropu nad parterem.
Organ uznał, że nastąpiło niezamierzone, gwałtowne uszkodzenie elementów konstrukcyjnych tj. części ścian podłużnych i poprzecznych, stropu i stropodachu, sierdzono również wysoki stopień zużycia i uszkodzenia elementów konstrukcyjnych obiektu, Powstało w ten sposób bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, doszło do katastrofy budowlanej w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, wobec czego nieodzowne jest wykonanie czynności określonych w sentencji niniejszej decyzji na podstawie art. 78 Pr. Bud.
Zagrożenie, o którym mowa powyżej dotyczy również osób przebywających w jego sąsiedztwie na sąsiedniej nieruchomości przy ul. B 29B.
Ze względu na niecierpiącą zwłoki konieczność załatwienia sprawy organ nadzoru budowlanego odstąpił od zasady czynnego udziału stron w niniejszym postępowaniu administracyjnym. W ocenie organu z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego i grożącą niepowetowaną stratę materialną spełnione są przesłanki zastosowania art 10 § 2 k.p.a. Po myśli przepisu art. 10 § 3 k.p.a. zostały one utrwalone w aktach sprawy w drodze adnotacji. Organ powołał również art. 108 § 1 Kpa, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Jako adresatów rozstrzygnięcia wskazano właścicieli nieruchomości K.B. i P.G., którzy odpowiadają za stan techniczny nieruchomości (art. 61 Pr bud).
Organ wyjaśnił również, jakie obowiązki ciążą na właścicielach przed wykonaniem robót skazanych w decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji W. i J. S. wnieśli o stwierdzenie jej nieważności z powodu naruszenia powagi rzeczy osądzonej, ewentualnie o jej uchylenie i wydanie decyzji nakazującej natychmiastową rozbiórkę całego budynku. Odwołujący się podkreślili, że budynek, który uległ zawaleniu powinien być rozebrany już 50 lat temu. Tymczasem organ (...) zajął się jedynie stanem technicznym budynku, który uległ katastrofie budowlanej (...). Budynek nie był użytkowany od ponad 20 lat, a do obecnych rozmiarów był on rozbudowywany etapami, systemem gospodarczym z materiałów bardzo złej jakości, niezgodnie ze sztuką budowlaną; na sukcesywnie zapadającym się, popękanym dachu wyrosły drzewka, od lat na działce 147/1 nikt się nie pojawia. Wykonanie decyzji nr [...], to jest częściowa rozbiórka budynku na pewno, z uwagi na jego stan techniczny, spowoduje zawalenie się całego budynku. Do odwołania uczestnicy załączyli szereg dokumentów dla potwierdzenia zarzutów dotyczących stanu budynków, jak i zakresu wykonywanych prac i działań organów administracji publicznej.
K.B-G. oraz P.G. w piśmie z 01.04.2019r. wnieśli o utrzymanie w mocy decyzji PINB w Ł. z dnia [...], Nr [...], "(...) lub zmianę jej pod kątem konieczności wykonania opinii technicznej określającej rzeczywisty zakres niezbędnych do podjęcia działań zabezpieczających oraz sposobu prowadzenia tych prac". Poinformowali o podjęciu działań w celu przeprowadzenia w sposób bezpieczny prac po awarii konstrukcji, m.in. zlecili ekspertyzę techniczną. Odnieśli się do zarzutów zawartych w odwołaniu pp S. o rzekomej samowoli budowlanej, przedstawiając szeroko dotychczasowy stan prawny nieruchomości i wydawane przez organy decyzje. Zaprzeczyli zarzutowi nieużytkowania budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przytoczył ustalenia faktyczne PINB dokonane po zawiadomieniu przez małż. S. o zaistniałej katastrofie.
[...]WINB podkreślił, że w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę wyjątkowy charakter postępowania w związku z zaistnieniem katastrofy budowlanej. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy rozdziału 7 ustawy Prawo budowlane jest zabezpieczenie obiektu i usunięcie bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi będącego następstwem samej katastrofy budowlanej, umożliwiające następnie doprowadzenie obiektu do stanu właściwego. Z tych względów, w postępowaniu niniejszym nie mogą odnieść oczekiwanego przez stronę skarżącą rezultatu argumenty związane z orzeczonymi w latach 60 ubiegłego wieku nakazami rozbiórki. Te kwestie winny stanowić przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego.
Organ II instancji przytoczył unormowania art. 73, 74, 76 i 768ustawy Prawo budowlane.
W ocenie [...]WINB ustalenia faktyczne poczynione podczas kontroli w dniu 15 lutego 2019 roku - zawalenie się stropu oraz dachu na części obiektu budowlanego, w Ł. przy ul. A 30C. - wypełniają znamiona katastrofy budowlanej w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Niniejsze obligowało tym samym organ I instancji do przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 74 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że w przypadku wystąpienia katastrofy budowlanej decyzje organu mają na celu jedynie uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Jeśli właściciel obiektu nie doprowadza obiektu do stanu właściwego, organ nadzoru budowlanego może i powinien prowadzić postępowanie w trybie art. 65 i 66 ustawy Prawo budowlane, orzekając nawet rozbiórkę zniszczonego w wyniku katastrofy obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ustawy Prawo budowlane. Jeśli natomiast inwestor uzna, że obiekt należy rozebrać (bez względu na przyczyny, do których można również zaliczać nieopłacalność remontu czy odbudowy) winien wystąpić do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie stosownej decyzji.
A zatem, jak wskazano powyżej, zakres przedmiotowy decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 78 ustawy Prawo budowlane może dotyczyć wykonania wyłącznie robót, które są niezbędne do tego, aby doprowadzić do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, zakres obowiązku nałożonego na właścicieli nieruchomości K.B.-G. i P.-G. mieści się w zakresie robót niezbędnych, o których mowa w art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zakres ten wynika z ustaleń kontroli z dnia 15.02.2019 r., w tym z dokumentacji fotograficznej. Zakres obowiązku nałożonego na Zobowiązanych niewątpliwie zmierza do zabezpieczenia obiektu, który uległ katastrofie budowlanej, poprzez usunięcie tych jego elementów, w odniesieniu do których istnieje prawdopodobieństwo zawalenia się, celem jednoznacznej eliminacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a więc wystąpienia dalszej katastrofy budowlanej. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż jedna ze ścian przedmiotowego obiektu budowlanego usytuowana jest w granicy z działką oznaczoną w ewidencji nr 148/3, należącą do W.B.S. oraz J.A.S..
Jako prawidłowe ocenił organ II instancji nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem konieczność jej wykonania przed upływem terminu do wniesienia odwołania uwarunkowana jest bezpieczeństwem życia i zdrowia ludzi, z uwagi na istniejące prawdopodobieństwo dalszego zawalenia się spornego obiektu budowlanego.
K.B.-G. i P.G. zaskarżyli decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] i wnieśli o wstrzymanie jej wykonania. Decyzji zarzucono 1). naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik spraw)', tj. art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez:
utrzymanie w mocy decyzji wadliwej, tj. niezawierającej obligatoryjnego elementu w postaci terminu wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego, a także niewskazującej w sposób precyzyjny ich zakresu;
nakazanie Skarżącym zabezpieczenia miejsca katastrofy budowlanej poprzez dokonanie czynności, które nie spełniają celu naruszonej normy prawnej, tj. nie są wystarczające do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.
2). naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym podlegającej stwierdzeniu jej nieważności z powodu niewskazania w decyzji jej obligatoryjnych elementów, tj. terminu wykonania i zakresu niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego;
art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, tj. oględzin i dokumentacji fotograficznej wykonanych poza terenem nieruchomości obejmującej budynek będący przedmiotem katastrofy budowlanej, prowadzące do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy;
art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającej na:
wadliwym ustaleniu, że dokonanie wskazanych czynności doprowadzi do uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego w sytuacji, gdy czynności te nie są w tym celu wystarczające;
nieprawidłowym ustaleniu, że budynek dotknięty katastrofą budowlaną jest budynkiem warsztatowym z częścią mieszkalną, podczas gdy budynek ten jest w całości przeznaczony na cele mieszkalne;
nieprawidłowym ustaleniu, że konstrukcja stropodachu nad częścią budynku objętego katastrofą budowlaną jest drewniana, podczas gdy w rzeczywistości w części zachodniej konstrukcja ta jest żelbetowa, zaś w części środkowej i wschodniej - strop gęstożebrowy (strop Ackermana).
art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. poprzez ograniczenie Skarżącym udziału w postępowaniu po wydaniu decyzji organu I instancji, polegające na niedoręczeniu Skarżącym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] o numerze [...], w przedmiocie zabezpieczenia miejsca katastrofy budowlanej z dnia 15 lutego 2019r. przy ul. A 30C w Ł. z powodu wysłania jej na błędny adres;
art. 107 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie stron postępowania, tj. wskazanie, że decyzja jest adresowana do K.B., podczas gdy obecnie Skarżąca nosi nazwisko B.-G.;
art. 7 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interes obywateli polegającym na nakazaniu Skarżącym dokonania czynności prowadzących do powstania nieodwracalnych skutków w postaci częściowej rozbiórki budynku;
Art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej polegające na oparciu się na materiale dowodowym i twierdzeniach dostarczonych przez stronę, której interesy są sprzeczne z interesami Skarżących.
Nadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi na okoliczności wskazane w jej uzasadnieniu oraz zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skarga nie wnosi nowych argumentów i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2019 r. tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne nie przejmują sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz oceniają, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli sądu poddane zostało postępowanie prowadzone w trybie art. 73 – 79 ustawy Prawo budowane, poświęconych katastrofie budowlanej, zakończone decyzją wydaną na podstawie art. 78 ust.1 tej ustawy (rozdział 7 Pr bud. "Katastrofa budowlana"). Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo budowlane katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów. Natomiast stosownie do art. 76 ust. 1 w zw. z art. 74 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego, niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie, po pierwsze powołuje komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, po drugie zawiadamia o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast na podstawie art. 78 ust. 1 powoływanej ustawy po zakończeniu prac komisji organ nadzoru budowlanego niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.
W ocenie sądu organ przeprowadził niezbędne czynności, wymagane przy postepowaniu w razie stwierdzenia katastrofy budowlanej zakreślone przepisami rozdziału 7 ustawy Prawo budowlane.
Istotą i celem tego postępowania jest określenie zakresu katastrofy budowlanej, rozmiaru zniszczeń i ustalenie czynności niezbędnych do zabezpieczenia miejsca katastrofy - wstępne zabezpieczenie miejsca katastrofy. To sprawia, że poza jego zakresem, a tym samym poza kontrola sądu pozostają zarzuty dotyczące stanu prawnego nieruchomości i budynku, który uległ zniszczeniu częściowemu bądź całkowitemu.. Zarzuty te podnosili w odwołaniu uczestnicy postępowania, właściciele sąsiedniej nieruchomości, obawiający się wpływu katastrofy na ich budynek, graniczący z domem, który uległ częściowemu zniszczeniu, skarżący szczegółowo się do tych zarzutów odnieśli, składając szereg dowodów, dotyczących stanu faktycznego nieruchomości, jak i decyzji wydawanych przez organy architektoniczno – budowlane oraz przez organy nadzoru budowlanego. Sytuacja prawna budynku na tym etapie procedowania pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Jak wynika z przytoczonego wcześniej art. 78 ust.1 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca nakłada obowiązek zakreślenia terminu wykonania robót. Niespornym jest, że PINB tego nie uczynił. Nie stanowi to jednak wystarczającej przesłanki uchylenia decyzji, bowiem jednocześnie organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności i w ten sposób niejako usunął skutki powyższego uchybienia. Rygor natychmiastowej wykonalności oznacza bowiem, jak sama nazwa wskazuje obowiązek wykonania decyzji nie tylko przed uzyskaniem przymiotu ostateczności, ale natychmiastowego, bezzwłocznego. Nawet wniesienie środka odwoławczego nie stanowi podstawy odstąpienia od realizacji decyzji. Zatem uchybienie w postaci braku wskazania terminu realizacji robót budowlanych w sytuacji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie stanowi podstawy uchylenia decyzji, nie jest tej kategorii uchybieniem, które w tej sytuacji miałoby wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). Tym bardziej nie jest przesłanką stwierdzenia jej nieważności, nie sposób go zakwalifikować jako rażącego naruszenia prawa, o którym stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie może odnieść skutku również zarzut, że nakazane decyzją roboty budowlane nie były wystarczające do zabezpieczenia miejsca katastrofy budowlanej. Skarżący zresztą bliżej nie sprecyzowali tego zarzutu, nie wyjaśnili, jakich niezbędnych robót organ w decyzji nie nakazał. Organ nakazał usunięcie grożących zawaleniem pozostałych elementów konstrukcji dachu i stropu nad parterem części północnej dwukondygnacyjnej, rozebranie ścian zewnętrznych (północnej, południowej i wschodniej) i wewnętrznych I piętra części północnej dwukondygnacyjnej do bezpiecznej wysokości stropu nad parterem, pozostawiając część zachodnią oraz rozebranie głowic kominowych wystających ponad dach. Takie określenie robót mieści się w zakresie robót niezbędnych, o których mowa w art. 78 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Przede wszystkim należy jednak zwrócić uwagę, że działanie organu nadzoru budowlanego w trybie art. 78 ustawy Prawo budowlane jest działaniem podejmowanym w sytuacji nagłego, nieprzewidzianego zdarzenia, a decyzja wydawana na podstawie powołanego przepisu jest decyzją zabezpieczającą przed dalszymi szkodami, czy rozprzestrzenianiem się katastrofy. Celem tej decyzji było zatem jedynie zabezpieczenie miejsca katastrofy budowlanej, zapobieżenie jej dalszemu rozprzestrzenianiu. Kolejny krok należy do inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, który zgodnie z art. 79 ustawy Prawo budowlane po zakończeniu postępowania, o którym mowa w art. 78 ustawy, jest obowiązany podjąć niezwłocznie działania niezbędne do usunięcia skutków katastrofy budowlanej.. Trafnie charakter i istotę tej decyzji wyjaśnił organ odwoławczy uzasadnieniu swej decyzji podkreślając jej rolę jako środka zabezpieczającego, a nie kończącego postępowanie organu nadzoru budowanego. Decyzja wydana na podstawie art. 78 ustawy Prawo budowlane kończy jedynie pierwszy etap, nie zamyka postępowania zmierzającego do usunięcia skutków i przyczyn katastrofy budowlanej, nie zmierza do doprowadzenia miejsca katastrofy do stanu zgodnego z prawem. Tak więc zarzut niewystarczającego określenia zakresu robót budowalnych nie może skutkować wyeliminowaniem z obrotu zaskarżonej decyzji.
Właściciele nieruchomości decyzją tą nie zostali pozbawieni prawa do wykonywania jakichkolwiek innych, niż określone w decyzji robót budowlanych. Mogli także zwrócić się do organu o podjęcie działań w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, jeśli mieli wątpliwości, czy stan techniczny budowli zastał prawidłowo oceniony przez nadzór budowlany. Jak słusznie wskazał [...]WINB, bezpośrednio po wydaniu decyzji na podstawie art. 78 ustawy Prawo budowlane na organie nadzoru budowalnego wręcz ciąży obowiązek rozważenia postępowania w trybie art. 65 i 66 tej ustawy. Z tej też przyczyny nie sposób podzielić zarzutu skarżących, że organ w sposób niewystarczający ustalił stan faktyczny sprawy, że dokonał oględzin miejsca katastrofy z sąsiedniej nieruchomości. Dla wydania decyzji o charakterze wstępnym, zabezpieczającym ustalenia organu uznać należy za wystarczające, chybiony jest zarzut naruszenia dyspozycji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a..
Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 7 i art.8 k.p.a. organ nadzoru budowalnego, wydając decyzji w ciągu trzech dni od zaistnienia katastrofy budowalnej organ działał w interesie społecznym, w interesie właścicieli sąsiedniej nieruchomości, dla której zaistniała katastrofa mogła stwarzać zagrożenie.
Trafnie skarżący podnoszą, że w toku postępowania doszło do błędnego wskazania nazwiska współwłaścicielki. Jest to oczywiście wada decyzji, nie powinno dojść do takiego uchybienia, ale jej skutki okazały się znikome, decyzję doręczono właściwej osobie. Jak wynika zresztą z wyjaśnień organu, dane właścicieli nieruchomości dotkniętej katastrofą budowlaną ustalono na podstawie katastru nieruchomości. W tego typu sprawach, gdy organ nadzoru budowanego jest zobligowany do natychmiastowego działania, takie zachowanie było usprawiedliwione.
Sąd w pełni podziela argumentację organu o zasadności zastosowania w rozpoznawanej sprawie normy art. 10 § 2 k.p.a., który upoważnia organ do odstąpienia od zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku postepowania prowadzonego w trybie art. 76 i nast. ustawy Prawo budowlane. Decyzja wydawana na podstawie art. 78 ust 1 ustawy Prawo budowlane jest decyzją o charakterze zabezpieczającym. Już w jej treści ustawodawca obliguje organ do działań szybkich, niezwłocznych. Jak już wspomniano wyżej rolą organu nadzoru budowalnego w tym przypadku jest jedynie zabezpieczenie miejsca katastrofy, zapobieżenie jej rozprzestrzenianiu, mnożeniu skutków. Z tej też perspektywy – charakteru i celu tego postępowania, zastosowanie normy art. 10 § 2 k.p.a. okazało się niezbędne.
Reasumując, zarzuty skargi okazały się nieskuteczne, organ przeprowadził postępowanie w sposób zgodny z unormowaniami ustawy Prawo budowlane, respektując unormowania jej rozdziału 7, określającego obowiązki organu w razie stwierdzenia katastrofy budowalnej, nie naruszając również przepisów k.p.a. w stopniu, który uzasadniałby wyeliminowanie z obrotu zaskarżonych decyzji.
Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
D.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło