III SA/Wa 564/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-06
Skład orzekający: Jacek Kaute, Piotr Dębkowski, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli złożył rezygnację z funkcji przed terminem płatności zobowiązania podatkowego, a jego rezygnacja nie została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym, ale faktycznie zaprzestał on wykonywania obowiązków członka zarządu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe wadliwie oceniły materiał dowodowy w zakresie ustalenia, czy skarżący faktycznie pełnił funkcję członka zarządu w czasie, gdy powstało zobowiązanie podatkowe. Podpisanie sprawozdania finansowego za rok 2013, w którym wskazano, że zarząd stał się jednoosobowy od 1 grudnia 2013 r., koresponduje z rezygnacją skarżącego z funkcji od 1 listopada 2013 r. i nie stanowi wystarczającego dowodu na dalsze pełnienie funkcji po złożeniu rezygnacji. Organy nie wykazały również skuteczności rezygnacji ani faktycznego wykonywania obowiązków przez skarżącego po jej złożeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki (J. G.) za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i Ordynacji podatkowej, w tym błędną ocenę dowodów dotyczącą jego rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz faktycznego pełnienia tej funkcji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając zasadność skargi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2018 r. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz J. G. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz J. G. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. G. wraz z drugim członkiem zarządu (L. G.) oraz spółką za zaległości A. sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Decyzją z [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS) utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że odpowiedzialność J. G. orzeczona decyzją NUS dotyczyła zaległości podatkowej spółki, wynikającej z nieuregulowania podatku wykazanego w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 za 2013 r. NUS wystawił w dniu [...] listopada 2014 r. tytuł wykonawczy, którego odpis doręczono spółce 24 grudnia 2014 r. Z kolei postępowanie w sprawie odpowiedzialności strony, jako osoby trzeciej, zostało wszczęte z chwilą doręczenia postanowienia z [...] stycznia 2018 r., a więc 29 stycznia 2018 r.
W ocenie DIAS, skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie gdy upływał termin płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. Z zebranego materiału dowodowego wynikało, że uchwałą z 15 czerwca 2010 r. skarżący został powołany na stanowisko vice prezesa spółki. Znajdujący się w aktach sprawy odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego wskazuje, że J.G. pełni funkcję członka zarządu do chwili obecnej, a zarząd ten jest obecnie jednoosobowy. W aktach sprawy znajduje się kopia rezygnacji L. G. z 25 sierpnia 2016 r., który został wykreślony zgodnie z wpisem z 29 grudnia 2017 r.
DIAS podkreślił, że po wszczęciu postępowania podatkowego, w pismach z 5 lutego 2018 r. oraz z 14 lutego 2018 r. J. G. podał, że pismem z 18 września 2013 r. wystosowanym do spółki złożył rezygnację z funkcji vice prezesa zarządu z dniem 1 listopada 2013 r. Na dowód powyższego załączył kopię rezygnacji z pełnionej funkcji opatrzonej datą 18 września 2013 r. kierowanej na ręce L. G. - prezesa zarządu spółki wraz z kopią potwierdzenia nadania przesyłki poleconej.
DIAS wskazał, że NUS dwukrotnie wzywał L. G. w charakterze świadka by wyjaśnić powyższe okoliczności, lecz ten nie stawiał się na wyznaczane terminy przesłuchań i przedstawiał zwolnienia lekarskie. W zaistniałych okolicznościach NUS, pismem z 21 czerwca 2018 r. wezwał L. G. do złożenia wyjaśnień na piśmie w sprawie rezygnacji J. G. z członkostwa zarządu spółki. L. G., w piśmie z 05 lipca 2018 r. oświadczył, że nie przypomina sobie, aby J. G. złożył oświadczenie o rezygnacji z członkostwa zarządu spółki.
DIAS podkreślił, że w piśmie 18 września 2013 r. skarżący, oprócz rezygnacji z funkcji, zawarł również wniosek o dokonanie stosownych zmian w umowie spółki i w KRS. NUS, badając kwestię wspomnianej rezygnacji, dokonał oględzin akt rejestrowych w KRS i stwierdził brak wpływu jakiejkolwiek rezygnacji J. G.
DIAS stwierdził, że G. nie okazał dowodu doręczenia spółce przesyłki zawierającej rezygnacje z pełnionej funkcji. Nie można było zatem uznać, że oświadczenie o rezygnacji z członkostwa zarządu w spółce doszło do skutku.
DIAS podniósł ponadto, że z akt sprawy wynika, iż J. G. po dniu 1 listopada 2013 r. nadal wykonywał obowiązki członka zarządu, co nawet przy uznaniu złożonej rezygnacji za skuteczną powoduje odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki. DIAS zauważył, że bilanse oraz rachunki zysków i strat za lata 2010-2013 zostały podpisane przez dwóch członków zarządu L. G. i J. G., przy czym ostatnie z nich z datą 30 czerwca 2014 r. W ocenie DIAS stanowiło to dowód, że J.G. w znacznym stopniu wziął na siebie odpowiedzialność za treść wspomnianego dokumentu, co potwierdzało, iż brał udział w sprawowaniu funkcji w zarządzie spółki.
W kwestii bezskuteczności z majątku spółki DIAS wyjaśnił, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony spółce 24 grudnia 2014 r. wraz z zawiadomieniem z 2 grudnia 2014 r. o dokonaniu zajęcia rachunku bankowego w [...] w W. Bank poinformował, że spółka posiada rachunek bieżący z zerowym saldem oraz, że wystąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną.
W oparciu o inne tytuły wykonawcze w dniu 31 października 2014 r. podjęto próbę dokonania czynności egzekucyjnych pod adresem siedziby spółki, tj. ul. [...] [...] W. Poborca skarbowy ustalił, że spółka nie prowadzi działalności pod tym adresem, o czym świadczy sporządzony raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z tego dnia.
Ponadto, podejmowano próby zajęć wierzytelności u kontrahentów spółki m.in. u M. B., w G., w G. w S. sp. z o. o., w S. sp. z o. o., w G. S.A. s.k.a., w I. S.A., w I. sp. z o. o., w Banku [...] Zawiadomieniem z 14 listopada 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności u L. D. W odpowiedzi uzyskano informację, że kupił on od A. sp. z o. o. ciągnik rolniczy, na który zaciągnął kredyt w I. sp. z o. o.
W toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych.
Z informacji udzielonej przez CEPiK z 25 września 2014 r. wynikało, że spółka jest właścicielem przyczepy ciężarowej Meyer wyprodukowanej w 1999 r. Pismem z 23 października 2014 r. ZUS poinformował, że spółka nie opłacił należnych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za pracowników za 03/2014 r. oraz wskazał numer rachunku bankowego, z którego dokonała wpłaty w dniu 28 stycznia 2014 r. Pismem z 17 grudnia 2014 r. Ministerstwo Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych poinformowało, że według stanu na dzień 12 grudnia 2014 r. spółki nie odnaleziono w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.
Przesłuchany 16 września 2014r. L. G. oświadczył, że spółka rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w 2007 r. Zajmuje się sprzedażą maszyn i ciągników rolniczych. Zatrudnia 4 pracowników. Ma siedzibę pod adresem [...] w W. (adres rejestracyjny, siedziba biura rachunkowego). Lokal został użyczony od wspólnika T.K. Spółka nie posiada nieruchomości. Spółka posiada rachunki bankowe w banku [...] S.A. oraz [...] w W. Spółka nie ma stałych kontrahentów. Niezapłacone wierzytelności wynoszą ok. 300 tys zł. Spółka nie posiada papierów wartościowych, weksli, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej, udziałów w spółce z. o. o., akcji, obligacji, lokat, nie udzieliła pożyczek. Spółka nie posiada środków transportu (umowy leasingowe wypowiedziane przez leasingodawcę). Spółka posiada zaległości wobec Urzędu Skarbowego W. i Z. na ok 30 000 zł. Zaległości powodowane są spadkiem sprzedaży ze względu na brak klientów.
Pismem z 13 listopada 2014 r. organ egzekucyjny zlecił NUS wykonanie czynności egzekucyjnych z majątku znajdującego się w miejscu prowadzenia działalności pod adresem ul. [...], [...] w O. NUS podał, że spółka nie prowadzi działalności i nie ma fizycznie siedziby przy ul. [...] w O. Informacji udzielił właściciel posesji A.H. Ustalono również, że spółka nie pozostawiła żadnych ruchomości pod tym adresem. Ponadto poinformował, że w O. nie ma adresu [...]. Adres ten przynależy do miejscowości O.
Pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do realizacji obowiązku. Mając na uwadze powyższe fakty, w dniu 25 czerwca 2015 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne.
DIAS uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał uznać, iż NUS prawidłowo wykazał, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki odpowiedzialności, tj. bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki, oraz pełnienie przez J. G. funkcji członka zarządu spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązania objętego niniejszym postępowaniem.
W kwestii przesłanek egzoneracyjnych DIAS skonstatował, że już w kwietniu 2014 r. istniała podstawa do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Spółka nie wykonywała bowiem swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych, o czym świadczą zaległości podatkowe wobec NUS z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych za okresy IX, X i XII 2013 r. oraz od I-V 2014 r., podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Spółka nie regulowała w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenie społeczne od marca 2014 r. co potwierdzał pismo ZUS. Także wpisy w dziale 4 KRS potwierdzały, że wobec spółki toczyła się egzekucja sądowa, która została umorzona z uwagi na fakt, iż nie uzyskano sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.
NUS dokonał także krótkiej analizy sytuacji ekonomicznej spółki na podstawie sprawozdań finansowych oraz zeznań rocznych CIT-8 za lata 2010-2014. Spółka rachunek zysków i strat za 2010 r. zamknęła stratą w wysokości 67.813.88 zł. Już wtedy, zdaniem DIAS, mogło dość do zachwiania sytuacji finansowej Spółki.
Końcowo DIAS wskazał, że zarówno przed jak i w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego J. G. nie wskazał żadnego majątku, do którego można by skierować egzekucję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji DIAS, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym nie przesłuchanie wspólników dłużnej spółki na okoliczność kondycji finansowej dłużnej spółki oraz majątku z jakiego można prowadzić egzekucje;
2) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi w postaci wypowiedzenia pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego wystosowanego pismem poleconym w placówce operatora państwowego, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego (potwierdzenie nadania), z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do okoliczności nieuznania wystosowanego wypowiedzenia jako skutecznego;
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. zbadania przez organ kiedy nastąpił stan niewypłacalności spółki oraz niedostatecznie zbadanie okoliczności złożenia przez skarżącego rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki przez co sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 Kpa;
4) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu pierwszej instancji;
5) art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 Op, polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków z uwagi na udowodnienie przez organ okoliczności przeciwnych niż teza dowodowa strony, a w konsekwencji orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego w sytuacji, gdy nie skierowano egzekucji do całego majątku dłużnika;
6) art. 122 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 125 § 1 w zw. z art. 188 Op, polegające na nieuwzględnieniu zarzutu naruszenia tychże przepisów i uznaniu za prawidłowe zmarginalizowanie dowodu z oświadczenia skarżącego o wypowiedzeniu pełnienia funkcji członka zarządu z uwagi na udowodnienie przez organ okoliczności przeciwnych niż dowód strony, a w konsekwencji orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego w sytuacji, gdy skarżący nie pełnił już wskazanej funkcji;
7) art. 187 § 1 Op, polegające na nieprawidłowej i fragmentarycznej analizie materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji uznaniu, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej na gruncie art. 116 Op;
8) art. 197 Op, poprzez nie powołanie biegłego księgowego do ustalenia odpowiedniego czasu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości;
9) art. 116 Op, poprzez uznanie skarżącego za osobę pełniącą funkcje członka zarządu w chwili powstania i wymagalności zobowiązania podatkowego przez co odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Wskazać należy, że decyzja NUS orzekająca o odpowiedzialności skarżącego za zaległość podatkową spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. została wydana [...] sierpnia 2018 r. Nastąpiło to zatem przed upływem terminu, o którym mowa w art. 118 § 1 Op, czyli do dnia 31 grudnia 2019 r. Z tych względów prawo do orzekania przez NUS w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego za powstałe zaległości podatkowe nie uległo przedawnieniu.
Z akt sprawy wynika ponadto, że tytuł wykonawczy dot. rzeczonej zaległości (powstałej wskutek niezapłacenia kwoty wynikającej z deklaracji CIT-8) doręczono spółce 24 grudnia 2014 r. Z kolei postępowanie w sprawie odpowiedzialności strony, jako osoby trzeciej, zostało wszczęte z chwilą doręczenia postanowienia z [...] stycznia 2018 r., a więc 29 stycznia 2018 r. Nie naruszono więc art. 108 § 2 pkt 3 w zw. z art. 108 § 3 Op.
Przechodząc do kwestii podstaw odpowiedzialności skarżącego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że organy podatkowe obu instancji prawidłowo powołały się na art. 116 § 1 Op.
Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (pkt 1 a i b), bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (pkt 2).
Przy tym odpowiedzialność członków narządu, określona w § 1, obejmuje między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało unormowane w art. 116 § 4 Op.
Przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można więc podzielić na dwie kategorie:
a) przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe,
b) przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które nie mogą zaistnieć, aby organ podatkowy mógł orzec o tej odpowiedzialności.
Warunkiem sine qua non orzeczenia względem konkretnej osoby odpowiedzialności za zaległości spółki kapitałowej jest wykazanie przez organy obu przesłanek pozytywnych. Dopiero wówczas, gdy obie te przesłanki są spełnione, należy dodatkowo rozważyć czy dana osoba przypadkiem nie uwolniła się od odpowiedzialności poprzez złożenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wskazała majątek spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie zaległości podatkowej w całości lub w znacznej części.
Zdaniem Sądu, organy wykazały, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku spółki okazało się bezskuteczne.
Pojęcie "bezskutecznej egzekucji" w rozumieniu art. 116 § 1 Op, to sytuacja, w której nie zachodzi możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucji skierowanej do majątku podatnika (spółki), nie doszło do przymusowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Jednocześnie orzecznictwo i doktryna jednoznacznie wskazują, że postanowienie o umorzeniu egzekucji, czy to wydane przez komornika, czy przez organy egzekucji administracyjnej, a nadto postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, względnie o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, wyczerpują pojęcie bezskuteczności egzekucji.
Zgodnie natomiast z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 grudnia 2008 r. (sygn. akt. II FPS 6/08, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.
W powyższej uchwale skład orzekający wskazał ponadto, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych toczy się z uwzględnieniem zasad ogólnych (art. 120 i nast. Op). Oznacza, to, że organ podatkowy prowadzący postępowanie obowiązany jest do podjęcia wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Op) a także do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op) także w odniesieniu do ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji w całości lub w części w tym także w zakresie dotyczącym oceny dowodów stwierdzających tę przesłankę (art. 191 Op).
W kwestii bezskuteczności egzekucji należy wspomnieć, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony spółce 24 grudnia 2014 r. wraz z zawiadomieniem z 2 grudnia 2014 r. o dokonaniu zajęcia rachunku bankowego w [...] w W. Bank poinformował, że spółka posiada rachunek bieżący z zerowym saldem oraz, że wystąpił zbieg egzekucji sądowej z administracyjną. W oparciu o inne tytuły wykonawcze w dniu 31 października 2014 r. podjęto próbę dokonania czynności egzekucyjnych pod adresem siedziby spółki, tj. ul. [...] [...] W. Poborca skarbowy ustalił, że spółka nie prowadzi działalności pod tym adresem, o czym świadczy sporządzony raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych z tego dnia. Ponadto, podejmowano próby zajęć wierzytelności u kontrahentów spółki m.in. u M. B., w G., w G. w S. sp. z o. o., w S. sp. z o. o., w G. S.A. s.k.a., w I. S.A., w I. sp. z o. o., w B. Zawiadomieniem z 14 listopada 2014 r. dokonano zajęcia wierzytelności u L. D. W odpowiedzi uzyskano informację, że kupił on od A. sp. z o. o. ciągnik rolniczy, na który zaciągnął kredyt w I. sp. z o. o. W toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych. Z informacji udzielonej przez CEPiK z 25 września 2014 r. wynikało, że spółka jest właścicielem przyczepy ciężarowej Meyer wyprodukowanej w 1999 r. Pismem z 23 października 2014 r. ZUS poinformował, że spółka nie opłacił należnych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za pracowników za 03/2014 r. oraz wskazał numer rachunku bankowego, z którego dokonała wpłaty w dniu 28 stycznia 2014 r. Pismem z 17 grudnia 2014 r. Ministerstwo Sprawiedliwości Departament Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralna Informacja o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych poinformowało, że według stanu na dzień 12 grudnia 2014 r. spółki nie odnaleziono w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych.
Przesłuchany 16 września 2014 r. L. G. oświadczył, że spółka rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w 2007 r. Zajmuje się sprzedażą maszyn i ciągników rolniczych. Zatrudnia 4 pracowników. Ma siedzibę pod adresem [...] w W. (adres rejestracyjny, siedziba biura rachunkowego). Lokal został użyczony od wspólnika T. K. Spółka nie posiada nieruchomości. Spółka posiada rachunki bankowe w banku [...] S.A. oraz [...] w W. Spółka nie ma stałych kontrahentów. Niezapłacone wierzytelności wynoszą ok. 300 tys. zł. Spółka nie posiada papierów wartościowych, weksli, autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej, udziałów w spółce z. o. o., akcji, obligacji, lokat, nie udzieliła pożyczek. Spółka nie posiada środków transportu (umowy leasingowe wypowiedziane przez leasingodawcę). Spółka posiada zaległości wobec Urzędu Skarbowego W. i Z. na ok 30 000 zł. Zaległości powodowane są spadkiem sprzedaży ze względu na brak klientów.
Pismem z 13 listopada 2014 r. organ egzekucyjny zlecił NUS wykonanie czynności egzekucyjnych z majątku znajdującego się w miejscu prowadzenia działalności pod adresem ul. [...], [...] O. NUS podał, że spółka nie prowadzi działalności i nie ma fizycznie siedziby przy ul. [...] w O. Informacji udzielił właściciel posesji A. H. Ustalono również, że spółka nie pozostawiła żadnych ruchomości pod tym adresem. Ponadto poinformował, że w O. nie ma adresu [...]. Adres ten przynależy do miejscowości O.
Pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do realizacji obowiązku. Mając na uwadze powyższe fakty, w dniu [...] czerwca 2015 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne.
Zdaniem Sądu, organy słusznie uznały, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne. Z kolei skarżący nie podważył tego ustalenia. W treści skargi, oprócz uwag o charakterze ogólnym, nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności przemawiających za tym, że w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego spółka dysponowała realnym majątkiem, który pozwalałby na zaspokojenie licznych zaległości u wierzycieli prywatnych oraz zaległości o charakterze publicznym.
Zastrzeżenia budzi natomiast konstatacja organów, że skarżący był członkiem zarządu spółki w czasie upływu terminu płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r.
Wskazać należy, że zobowiązanie roczne za 2013 r., ujawniane w deklaracji CIT-8, spółka miała obowiązek rozliczyć do 31 marca 2014 r. Skarżący twierdzi, że wówczas już nie był członkiem zarządu spółki, gdyż wcześniej złożył rezygnację. Potwierdzać to miała treść pisma z 18 września 2013 r., kierowana do L.G. – ówczesnego prezesa zarządu spółki.
Organy twierdzą, że treść oświadczenia zawartego w tym piśmie nie dotarła do właściwych organów spółki, a przynajmniej skarżący nie ma tę okoliczność żadnego dowodu. Zdaniem organów, potwierdza to brak stosownych zmian w KRS oraz oświadczenie L. G., który wskazał, że nie przypomina sobie o takim zdarzeniu.
W ocenie Sądu, stanowisko organów należy jednak uznać za nieuprawnione. W aktach znajduje się bowiem Sprawozdanie Finansowe spółki na dzień 31 grudnia 2013 r., które podpisał zarówno skarżący jak i L.G. W treści tego dokumentu wskazano, że do 30 listopada 2013 r. kierownictwo sprawował dwuosobowy zarząd w osobach L. G. i J. G., zaś od 1 grudnia 2013 r. zarząd jest jednoosobowy, tj. w osobie L.G.
Treść tego dokumentu koresponduje z faktem złożenia rezygnacji przez J. G., który oświadczył, że rezygnuje z funkcji w zarządzie spółki od 1 listopada 2013 r. Trudno zatem dać wiarę oświadczeniu L. G., że takiej rezygnacji wówczas nie było i nie doszła ona do jego wiadomości.
Nie można więc zgodzić się z organami, że oświadczenie strony nie dotarło do spółki, zaś stosowne organy nie zapoznały się z jego treścią. Przeczy temu bowiem treść sprawozdania finansowego za 2013 r., podpisanego przez ówczesnego prezesa zarządu L. G.
Rację mają natomiast organy twierdząc, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżący odwołał się formalnie z funkcji członka zarządu, to i tak, z punktu widzenia treści art. 116 § 2 Op, kluczowe jest czy mimo to nadal pełnił tę funkcję. Z pojęciem "pełnienia funkcji" należy bowiem utożsamiać faktyczne wykonywanie czynności w imieniu spółki, a nie wyłącznie formalne pełnienie mandatu.
Sama rezygnacja, jeśli nie została ujawniona w KRS, a tak było w tej sprawie, może bowiem nie wywoływać skutków w stosunkach zewnętrznych. Dzieje się tak, gdy dana osoba, mimo rezygnacji, dalej reprezentuje spółkę. Z punktu widzenia braku odpowiedzialności za zaległości spółki konieczne jest zatem by członek zarządu zaprzestał wszelkich działań w stosunkach zewnętrznych, czyli w relacjach z osobami i podmiotami, które nie wiedzą o tym, że złożył rezygnację. W szczególności wykluczone jest aby dalej występował w imieniu spółki, w tym w szczególności podpisywał dokumenty kierowane do innych podmiotów. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, w której podmioty zewnętrzne będą w ten sposób wprowadzane w błąd co do rzeczywistej reprezentacji spółki.
Organy wskazują, że po złożeniu rezygnacji skarżący w dniu 30 czerwca 2014 r. podpisał Sprawozdanie Finansowe spółki na dzień 31 grudnia 2013 r. Wziął zatem na siebie odpowiedzialność za sprawy spółki, a co istotne, najwyraźniej w dalszym ciągu ją reprezentował. Organy pomijają jednak treść tego dokumentu, z której jednoznacznie wynika jak wyglądał skład zarządu spółki od 1 grudnia 2013 r. Raz jeszcze należy podkreślić, że ów dokument wskazuje, iż do 30 listopada 2013 r. kierownictwo sprawował dwuosobowy zarząd w osobach L. G. i J. G., zaś od 1 grudnia 2013 r. zarząd był jednoosobowy, tj. w osobie L. G.
W ocenie Sądu, wskazany dokument jest zatem raczej emanacją tego, że skarżący w zasadniczej części 2013 r. roku był członkiem zarządu spółki, więc przez większość tego okresu odpowiadał za jej kondycję finansową i dlatego podpisał sprawozdanie finansowe, niż potwierdzeniem tezy, że w dacie powstania przedmiotowej zaległości podatkowej skarżący dalej pełnił funkcję vice prezesa zarządu.
Zdaniem Sądu, podpis strony pod tym dokumentem, w którego treści wskazano wprost do kiedy skarżący pełnił swą funkcję, to za mało do uznania, że po złożeniu rezygnacji nadal pełnił obowiązki członka zarządu, więc odpowiada za zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. Nie można również czynić zarzutu skarżącemu, że zarząd w osobie L. G., po rezygnacji skarżącego, nie dopełnił obowiązku dokonania stosownych zmian w KRS.
Sąd stwierdza, że analizowany powyżej materiał dowodowy został przez organy wadliwie oceniony, a więc z naruszeniem art. 191 Op.
Organy nie zgromadziły również dostatecznych dowodów na potwierdzenie tezy, że strona nie złożyła w sposób skuteczny rezygnacji oraz na okoliczność, że skarżący dalej podejmował realne działania w imieniu spółki, a więc faktycznie pełnił funkcję jej członka zarządu. Zasadny okazał się zatem również zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Op.
W tym stanie sprawy przedwczesnym byłoby wypowiadanie się w kwestii wykazania lub niewykazania przez stronę następstwa którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 Op. Organ winien bowiem najpierw rozważyć, czy jest wstanie wykazać następstwo przesłanki pozytywnej, wymienionej w art. 116 § 2 Op.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd postanowił natomiast w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 Ppsa. Koszty postępowania w tej sprawie stanowiły uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło