II SAB/Rz 95/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. T. i S. T. na bezczynność A. S.A. w [....] Oddział [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje A. S.A. w [...] Oddział [...] do rozpatrzenia wniosku T. T. i S. T. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy organowi; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od A. S.A. w [...] Oddział [...] na rzecz skarżących T. T. i S. T. kwoty po 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 13 września 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: Sąd lub WSA) wpłynęła skarga TT i ST (dalej: "skarżących") na bezczynność A. S.A. z/s [...] (dalej: "Spółka"), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dnia 31 października 2018 r. skarżący zwrócili się do Spółki m.in. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, posadowienia, przebudowy, remontów i eksploatacji urządzeń infrastruktury przesyłowej na stanowiących własność działkach nr 148/1, 150 i 151 w miejscowości [...]. Jak wynika z nadesłanych akt sprawy, wniosek skarżących wpłynął do A. S.A. z/s [...]w dniu 6 listopada 2018 r., a w dniu 8 listopada 2018 – do A. S.A. z/s [...], Oddziału w [...]. W piśmie z dnia 16 listopada 2018 r. nr L. [...], A. S.A. z/s [...], Oddział w [...] poinformowała skarżących, że z uwagi na konieczność odszukania akt archiwalnych wnioskowana informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie 14 dni. Jednocześnie organ podał termin załatwienia sprawy do dnia 13 grudnia 2018 r. W piśmie z dnia 4 grudnia 2018 r. nr [...] Spółka powiadomiła skarżących, że nie odnaleziono w archiwum zakładowym żądanej dokumentacji, niemniej może ona znajdować się we właściwych organach oraz archiwach administracji publicznej. Skarżący zarzucili, że Spółka nie wydała rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej, względnie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie i dlatego pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności. Informacja o braku posiadania oryginałów wnioskowanej informacji stanowi próbę pozbawienia skarżących prawa do uzyskania informacji publicznej. Twierdzenie Spółki, niepoparte żadnymi dowodami w zakresie braku posiadania dokumentacji objętej wnioskiem, wyklucza przyjęcie, że Spółka nie pozostaje w bezczynności. Powinnością adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest wykazanie, że nie posiada takiej informacji. Ponadto Spółka w piśmie z dnia 16 listopada 2018 r., stanowiącym m.in. odpowiedź na wezwanie do zawarcia umowy ustanowienia służebności przesyłu, podała datę budowy urządzeń przesyłowych na działkach skarżących, co oznacza, że dysponuje wnioskowaną dokumentacją. Zakresem żądania skarżących objęte zostały również dokumenty związane z bieżącą eksploatacją urządzeń Spółki. Nie jest prawdopodobne, aby ze względu na zakres działania Spółka nie dysponowała, dokumentacją inwestycji, którą eksploatuje oraz planuje modernizację. Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o: 1. stwierdzenie, że A. S.A Oddział w [...] dopuściła się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; 2. zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku skarżących w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu wyroku; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów dwukrotności zastępstwa procesowego; 4. zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, gdyż wymiana pism ze skarżącymi nie została jeszcze zakończona i skarga jest przedwczesna. Ponadto skarga nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Żądane informacje nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) – dalej: "u.d.i.p.". Skarżący formułują względem Spółki roszczenia cywilnoprawne, wynikające z przysługującego im prawa własności, a jedynie na marginesie domagają się udostępnienia informacji publicznej. Zmierzają do uzyskania dowodu na zasadność lub bezzasadność ich roszczeń cywilnoprawnych. Gdyby nawet założyć, że wnioskowane dane stanowią informację publiczną, to w sytuacji, gdy skarżący żądają ustanowienia służebności przesyłu, przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460 z późn. zm.) – dalej: "K.p.c.", regulujące zasady gromadzenia dokumentów wyprzedzają przepisy u.d.i.p. – w rozumieniu normy kolizyjnej wskazanej w art. 1 ust 2 u.d.i.p. Niezależnie od ww. argumentów, Spółka wskazała, że co do zasady rozpoznała wniosek skarżących, gdyż niezwłocznie powiadomiła wnioskodawców o niemożności udostępnienia informacji w 14-dniowym terminie, wskakując na przyczyny zwłoki, a po sprawdzeniu archiwum poinformowała o braku możliwości uwzględnienia ich żądania. Przepisy u.d.i.p. nie nakładają na adresatów wniosków o udostępnienie informacji publicznej obowiązku poszukiwania żądanych dokumentów w zasobach innych niż własne. Informacje o formalnych uwarunkowaniach lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych muszą korzystać z ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby bezpośrednio, bądź pośrednio wpływać na kondycję finansową Spółki, jako podmiotu działającego na wolnym i konkurencyjnym rynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018r, poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, jak wynika z kolei z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo do informacji, w świetle art. 61 Konstytucji RP, jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ustawa, co oczywiste, znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Bezczynność organu w zakresie dostępu do informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art. 13 u.d.i.p. terminie, stosownych czynności, tj. nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 dostępny na str. cbosa). Trzeba również wskazać, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w sprawach skarg na bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej skarżący nie jest zobowiązany do składania wezwania o usunięcie naruszenia prawa w oparciu o art. 52 § 3 P.p.s.a. (n.p. wyrok NSA ww., wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09). W wyroku NSA z dnia 24 maja 2006 r. postawiono znajdującą zastosowanie w niniejszej sprawie tezę, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego zarzut formalny Spółki, o braku wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mógł skutkować odrzuceniem skargi. Wbrew twierdzeniom Spółki zostały spełnione przesłanki przedmiotowe i podmiotowe do rozpoznania wniosku skarżących o udzielenie informacji publicznej. Oceniając zasadność skargi trzeba wskazać, że w kontrolowanej sprawie bezsporny pozostaje fakt, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, który zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mieści się w kręgu podmiotów określonych przez ustawodawcę, jako obowiązane do udostępniania informacji publicznej w zakresie, w jakim byłby on dysponentem żądanej informacji oraz zastosowanie do żądanej informacji miałby tryb przewidziany w u.d.i.p. Zgodnie z art. 17 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, a wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro, według art. 16 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji, to również odmowa udzielenia informacji publicznej przez inny podmiot zobowiązany następuje w drodze decyzji. Wniosek skarżących zainicjował postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej i powinien zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. zasadniczo albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o jej odmowie - o ile oczywiście znajduje się w posiadaniu tej informacji. W piśmie z dnia 16 listopada 2018 r. Spółka poinformowała skarżących, że wnioskowana informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie 14 dni od złożenia wniosku z powodu konieczności odszukania akt archiwalnych dotyczących przedmiotowej sprawy. Zatem w piśmie tym skarżąca przyznała, że żądana informacja nosi charakter informacji publicznej. Termin, do którego Spółka zobowiązała się udzielić informacji minął 14 grudnia 2018 r. Zawarte w odpowiedzi na skargę stanowisko, ze żądane informacje nie są informacją publiczną nie zasługują na uwzględnienie. Stanowisko sądów administracyjnych w tym zakresie jest jednoznaczne (np. wyrok NSA z 9.04.2015r., sygn. akt I OSK 2376/14 dostępny na str. cbosa). Ponadto zasadnie skarżący wskazują na wiarygodność wyjaśnień Spółki, że nie dysponuje żądanym materiałem dowodnym, gdy posługuje się informacjami identyfikujące tę dokumentację. Kwestia ta powinna jednoznacznie wynikać z akt sprawy. Z tego względu w tym zakresie skarga zasługiwała na uwzględnienie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a, czemu Sąd dał wyraz w pkt I sentencji wyroku. Natomiast Sąd nie stwierdził, że brak udzielenia informacji publicznej uniemożliwiał realizację roszczenia skarżących o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu przedstawionego w piśmie do Spółki z dnia 31 października 2018 r., w którym został przedstawiony również wniosek o udzielenie informacji publicznej. Brak stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa skutkowała oddaleniem na podstawie art. 151 P.p.s.a. wniosku o przyznanie sumy pieniężnej z art. 149 § 2 P.p.s.a. W związku z tym, że wniosek o udzielenie informacji publicznych pochodził od dwóch podmiotów, Sąd stwierdził, ze istnieje w tym przypadku współuczestnictwo formalne orzekł o zwrocie kosztów postępowania dla każdego skarżącego na podstawie art. 200 P.p.s.a.