I SA/Wa 1418/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska ( spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz - Kluj WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 669/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] (dalej jako "skarżący") pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 669/16, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za blok gruntu o powierzchni [...] położony w [...], między ulicami [...], pochodzący z nieruchomości ozn. hip. jako "[...]" rej. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pomimo upływu wskazanego terminu organ nie wydał decyzji w sprawie. Wobec powyższego skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazali, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanych do organu ponagleń oraz wymierzenia przez Sąd organowi grzywny w związku z jego niewykonaniem, organ nadal pozostaje w bezczynności. Skarżący wskazali, że mają pełna świadomość stopnia skomplikowania sprawy, konieczności pozyskania licznych dokumentów oraz opinii, niemniej jednak okres prawie 6 lat od chwili złożenia wniosku inicjującego postępowanie jawi się jako zupełnie wystarczający dla zgromadzenia materiału dowodowego, jak i dokonanie całościowej analizy. Wskazali, iż w ich ocenie prowadzenie postępowania przez organ nacechowane jest złą wolą wyrażającą się w dążeniu organu do zawieszenia postępowania z uwagi na niewykazanie przymiotu strony. Podnieśli, że organ bezzasadnie zawieszał postępowanie, po ponagleniach kwestionował prawidłowość złożonych dokumentów, w bieżącym roku po upływie przeszło 5,5 roku od wszczęcia postępowania zażądał przedłożenia dokumentów na potwierdzenie tytułu prawnego do nieruchomości, pomimo, iż legitymacja prawna stron nie budziła wątpliwości. Podkreślili, że takie praktyki organu postrzegają jako krzywdzące i rodzące poczucie lekceważenia, w szczególności wobec osób w podeszłym wieku. Dodali, że mają poczucie krzywdy wynikające także z poczucia bezradności rozumianego jako zakreślanie pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. kolejnego odległego o cztery miesiące terminu na załatwienie sprawy (do dnia 31 lipca 2019 r.), w sytuacji upływu nieprzekraczalnego terminu na załatwienie orzeczonego wyrokiem Sądu, jak i terminu wskazywanego w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. – do 30 kwietnia 2019 r. Reasumując, wskazali, że wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżących jawi się jako konieczny i zasadny. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi oraz nierozpoznawanie jej w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 669/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę [...] na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 7 września 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 22 grudnia 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 22 marca 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do dnia 3 grudnia 2019 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z dnia [...] maja 2019 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 7 września 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 669/16. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 7 września 2016 r., okoliczność że jest to już druga skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1128/18 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 2000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Co istotne, organu nie zmobilizowało również wymierzenie przez Sąd grzywny w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Za niezasadny Sąd uznał natomiast wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej stosownie do art. 154 § 7 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Wyjaśnić trzeba, że suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Przyznanie takiej sumy uzasadniać mogą szczególne okoliczności danej sprawy administracyjnej, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, jak też obawa, że bez przyznania tej kwoty na rzecz strony skarżącej wyrok sądu nadal nie zostanie wykonany. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie, a nałożona grzywna jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym organ do wykonania wyroku i rozpoznania sprawy. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2 i § 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. O oddaleniu skargi w pkt 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.