I SA/Wa 1876/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-03
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Anna Falkiewicz - Kluj, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu, na podstawie art. 214 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zasadne, jeśli spadkobiercy poprzedniego właściciela zgłosili swój udział w postępowaniu, przedstawili dokumenty potwierdzające następstwo prawne i prawo własności, a następnie zmarła jedna ze spadkobierczyń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania na podstawie art. 214 b ustawy o gospodarce nieruchomościami było niezasadne. Spadkobiercy wykazali swoje następstwo prawne i prawo własności poprzedniego właściciela w wymaganym terminie, co wyczerpało przesłanki zastosowania tego przepisu. Dalsze postępowanie wyjaśniające, w tym kwestie związane ze śmiercią jednej ze spadkobierczyń, powinno być prowadzone w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie art. 214 b ustawy o gospodarce nieruchomościami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, złożonego w 1949 r. na podstawie dekretu warszawskiego. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że spadkobiercy dawnego właściciela nie udowodnili swojego następstwa prawnego i prawa własności w terminach określonych w art. 214 b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując m.in. na wadliwe uznanie dowodów i niezastosowanie przepisów o zawieszeniu postępowania po śmierci jednej ze spadkobierczyń.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska ( spr.) Sędziowie WSA Anna Falkiewicz - Kluj WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako "[...]" lit. [...] nr hip. [...], o pow. [...], aktualnie oznaczonej jako działka nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Stanowi obecnie własność Skarbu Państwa, pozostającą we władaniu [...]. Zgodnie z treścią zaświadczenia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. Nr [...] tytuł własności tej nieruchomości zapisany był na imię [...].
Wnioskiem z dnia [...] lutego 1949 r. [...] wystąpił o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do tej nieruchomości. W sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony poza wnioskiem dekretowym. Pismem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1950 r. wezwano [...] do wniesienia opłaty manipulacyjnej związanej ze złożonym wnioskiem. W aktach sprawy nie odnaleziono dowodu jego doręczenia, ani odpowiedzi na to wezwanie.
W dniu [...] kwietnia 2018 r. organ I instancji zamieścił w ogólnopolskim wydaniu "Gazety Wyborczej" i "Rzeczpospolitej" ogłoszenie o którym mowa w art. 214 b ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 121), celem ustalenia następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości - [...] i ich adresów zamieszkania. W dniu 25 października 2018 r. upłynął przewidziany w powołanym art. 214 b ust. 2, sześciomiesięczny termin do udzielenia odpowiedzi na ogłoszenie przez potencjalnych spadkobierców wnioskodawcy z 16 lutego 1949 r. W zakreślonym terminie zgłosili się spadkobiercy [...], czyli: [...], przedkładając szereg postanowień spadkowych i aktów dziedziczenia, potwierdzających ich następstwo prawne. Wezwaniem z dnia [...] października 2018 r. Prezydent [...] wystąpił do następców prawnych [...] o uzupełnienie przedłożonych dokumentów spadkowych. W związku z niewykonaniem, w ocenie organu I instancji, wezwania w terminie trzech miesięcy liczonych od dnia 25 października 2018 r., "czyli od dnia dokonania ogłoszenia w prasie ogólnopolskiej" Prezydent [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., odwołując się do treści art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umorzył postępowanie w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, [...] złożyli odwołanie. W uzasadnieniu zarzucili organowi I instancji naruszenie przepisów art. 28, art. 30, art. 97 § 1 pkt 1, art. 98 kpa oraz art. 214 b ust. 1 i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Rozpatrując odwołanie, Wojewoda [...] stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ przywołał treść art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz art. 214 b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że regulacja ta oznacza, że prócz zbadania przesłanek zawartych w obowiązującym art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, konieczne jest w takiej sprawie zbadanie dodatkowych przesłanek "niezależnych od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu" wymienionych w art. 214 b pkt 1 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przy tym, w ostatnim przepisie mowa jest o tym, że organ administracji publicznej "umarza" postępowanie w sprawie przyznania użytkowania wieczystego z tych przyczyn. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, w przeciwieństwie do dyspozycji art. 214 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stanowiącego także samodzielny wobec art. 7 dekretu zbiór przesłanek do wydania odmownej decyzji dekretowej, że działanie organu w formie umorzenia postępowania ma charakter obligatoryjny. Jeżeli w przypadku spełnienia w sprawie przesłanek umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa użytkowania wieczystego zawartych w powołanym art. 214 b ust. 1 i 2 organ I instancji umorzył postępowanie, to nie można czynić mu skutecznego zarzutu naruszenia prawa materialnego ani przepisów odnoszących się do ochrony interesu strony.
W rozpatrywanej sprawie Prezydent [...] uznał, że zachodzi przesłanka zawarta w art. 214 b ust. 1 i 2.
Organ odwoławczy ponownie przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie i uznał, że ponieważ pozostawienie bez rozpoznania wniosku, nawet poprzez zaprzestanie rozpoznawania sprawy, bez dokonywania innych czynności kończących postępowanie, nie kończy sprawy co do istoty, prawidłowo organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie niniejszej nie zostało zakończone. W sprawie niniejszej spełniona została zatem przesłanka, zgodnie z którą podstawa umorzenia postępowania dekretowego zachodzi wówczas, kiedy w aktach znajduje się jako jedyny dokument w postaci wniosku z art. 7 dekretu. Wojewoda stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki powołanego art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia [...] października 2018 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o: dokumenty potwierdzające, że [...] s. [...], spadkobierca [...] to ta sama osoba oraz czytelną kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1981 r., sygn. akt [...] - prawidłowo uwierzytelnioną lub oryginał, a także dokument poświadczający prawo własności do nieruchomości na dzień 21 listopada 1945 r. - np. zaświadczenie hipoteczne, wyrok ustalający właściwego sądu. W terminie kolejnych trzech miesięcy od upływu terminu sześciomiesięcznego, który upłynął od dnia obwieszczenia z dnia [...] kwietnia 2018 r. o toczącym się postępowaniu, pełnomocnik stron nie odpowiedział na wezwanie organu i tym samym nie uzupełnił odpowiedzi na ogłoszenie z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz nie udowodnił praw spadkowych swych mocodawców ani tytułu własności pierwotnego wnioskodawcy do przedmiotowej nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W ocenie Wojewody zaświadczenie Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. nr [...], które zostało załączone do pierwotnego wniosku [...] z dnia [...] lutego 1949 r., stwierdza jedynie, że "w księdze hipotecznej nieruchomości "[...]" pow. [...]. - przy wniosku z dnia [...] lipca 1944 r. Nr [...] tomu [...] zaprojektowana została między innymi treść na przepisanie własności - wchodzącej w skład tej księgi działki gruntu ozn. nr [...] o pow. [...] na imię [...] z tytułu nabycia." Zatem dokumentu tego nie można uznać za stwierdzający stan własności konkretnej nieruchomości.
Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. organ I instancji został poinformowany, że nie żyje jedna ze spadkobierczyń dawnego właściciela - [...] i w związku z tym wniesiono o zawieszenie postępowania w sprawie, do czasu przeprowadzenia postępowania spadkowego po niej.
Oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że nie naruszył on powołanego przepisu art. 214 b. W sprawie spełnione zostały przesłanki do obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] lutego 1949 r. Pomimo bowiem wystosowania obwieszczenia w warunkach odpowiadających dyspozycji art. 214 b ust. 3 i ust. 4 strony nie udowodniły należycie następstwa prawnego po dawnym właścicielu nieruchomości, przekraczając dwa terminy - sześcio- i trzymiesięczny, przewidziane w art. 214 b ust. 2. W tej sytuacji Prezydent [...] był zobligowany do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutem, że poprzez podjęcie wyłącznie czynności w postaci obwieszczenia, przewidzianego w powołanym art. 214 b, organ I instancji naruszył przepisy art. 7 i 77 kpa, gdyż dopełnił czynności, jakie nakłada nań dyspozycja szczegółowej podstawy orzekania w tej sprawie. Organ II instancji nie uznał za słuszny zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 i art. 98 kpa, poprzez brak zawieszenia postępowania do czasu ustalenia następców prawnych po zmarłej [...]. Powołany art. 214 b nie przewidział bowiem takiej możliwości ani konieczności.
Na poparcie zasadności swojego stanowiska Wojewoda przywołał obszerne fragmenty wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2016 r. sygn. akt Kp 3/15.
Na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli [...]. W uzasadnieniu zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 28 w zw. z art. 30 oraz art. 97 § 1 pkt 1, art. 98 i art. 99 Kodeksu postępowania administracyjnego, co spowodowało wadę decyzji powodującą jej nieważność z mocy prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie obu tych decyzji w stosunku do osoby zmarłej - [...], która zgłosiła swój udział w niniejszym postępowaniu jako strona i podała swój adres oraz została wykazana w sposób niekwestionowany jako spadkobierczyni wnioskodawcy [...]. Umorzenie nastąpiło mimo wiedzy obu organów o śmierci strony i mimo złożonego w dniu [...] listopada 2018 r. wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania spadkowego,
- art. 76 § 3 kpa w zakresie odmowy uznania mocy dowodowej zaświadczenia Sądu Okręgowego w [...] nr [...] (w skardze błędnie [...]) przedłożonego do akt w 1949 r. wraz z wnioskiem o ustanowienie własności czasowej w kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, które to zaświadczenie korzystało i korzysta nadal z waloru dowodowego jako dokument urzędowy, który stanowi dowód posiadanych praw do nieruchomości objętej postępowaniem,
- art. 214 b ust 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204) przez bezzasadne jego zastosowanie w przypadku braku przesłanek umorzenia postępowania, tj. w sytuacji, gdy wszyscy spadkobiercy pierwotnego wnioskodawcy [...] w terminie wynikającym z ogłoszenia prasowego zgłosili swój udział w postępowaniu, wykazując następstwo prawne i podając swoje adresy.
W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawili argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy organowi I instancji celem jej dalszego merytorycznego prowadzenia, z uwzględnieniem spadkobierców zmarłej [...], tj. [...] oraz mocy dowodowej zaświadczenia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. nr [...], a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 214 b ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.). Zgodnie z jego treścią w sprawach dotyczących rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy umarza się postępowanie, jeżeli nie jest możliwe ustalenie stron postępowania lub ich adresów (ust. 1). Podstawa umorzenia o której mowa w ust. 1 zachodzi, gdy organ wezwał wnioskodawcę oraz jego ewentualnych następców prawnych do uczestnictwa w postępowaniu przez ogłoszenie, a w sprawie nie wpłynęło żadne inne pismo pochodzące od strony oprócz wniosku o którym mowa w ust. 1. Organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu (ust. 2). Decyzja o umorzeniu postępowania stanowi podstawę do ujawnienia tytułu własności do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księgach wieczystych prowadzonych dla budynku i dla lokali wydzielonych z tego budynku jako odrębnych nieruchomości oraz do zamknięcia powyższych ksiąg (ust. 5).
Art. 214 b jest przepisem szczególnym umożliwiającym zakończenie wszczętego ponad siedemdziesiąt lat temu postępowania dekretowego w sytuacji, gdy w aktach sprawy nie znajduje się żadne pismo strony poza wnioskiem dekretowym, który wszczął postępowanie. Z przytoczonego przepisu wynika, że umorzenie postępowania dekretowego na jego podstawie następuje w przypadku, jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy lub nie wskazał swego adresu. Skutkiem takiego umorzenia postępowania jest utrata przez byłego właściciela lub jego następców prawnych możliwości uzyskania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości warszawskiej, wynikającej z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), pomimo złożenia w ustawowym terminie wniosku dekretowego i braku jego merytorycznego rozpatrzenia.
W ocenie Sądu orzekającego, taki skutek umorzenia postępowania powoduje, że przepis art. 214 b musi być interpretowany ściśle, bez możliwości wykładni rozszerzającej i stosowany wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w tej normie prawnej.
Z analizy akt sprawy wynika, że następcy prawni [...] - byłego właściciela nieruchomości położonej w [...] w odpowiedzi na ogłoszenie z dnia [...] kwietnia 2018 r., pismem z dnia [...] października 2018 r. zgłosili swój udział w postępowaniu dekretowym. W piśmie podane zostały pełne dane adresowe wszystkich następców prawnych byłego właściciela. Do pisma załączone zostały dokumenty potwierdzające następstwo prawne po [...] (załączniki 9-17). Ponadto w celu udowodnienia praw do przedmiotowej nieruchomości do pisma załączona została kserokopia aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1940 r. umowy zawartej pomiędzy [...] a [...], dotyczącej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości.
W aktach sprawy znajduje się wniosek z dnia 15 lutego 1949 r., złożony w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przez pełnomocnika [...] o przyznanie [...] prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości za czynszem symbolicznym oraz złożony jako załącznik do tego wniosku uwierzytelniony odpis świadectwa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. dotyczącego stanu księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości.
W tym stanie sprawy nie ulega wątpliwości Sądu orzekającego, że podjęte przez następców prawnych byłego właściciela działania stanowiły spełnienie warunków określonych w ogłoszeniu, wynikających z art. 214 b ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.). Spadkobiercy byłego właściciela w przewidzianym terminie ujawnili swoje roszczenia, podali swoje aktualne adresy oraz przedstawili dokumenty potwierdzające zarówno prawo własności przysługujące ich poprzednikowi prawnemu, jak i swoje następstwo prawne. W tej sytuacji, z chwilą złożenia pisma z dnia [...] października 2018 r. wraz z załącznikami wyczerpane zostały możliwości zastosowania w sprawie art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.), jako przepisu szczególnego. Dalsze postępowanie w sprawie wniosku dekretowego, w tym uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości organu winno toczyć się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązujące przepisy prawa materialnego, czyli przede wszystkim dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
W ocenie Sądu orzekającego kwestie podniesione w piśmie z dnia [...] października 2018 r. skierowanym do pełnomocnika skarżących przez organ I instancji wykraczają poza materię przewidzianą w art. 214 b. Oznacza to, że powinny one być wyjaśnione w postępowaniu dekretowym.
Zdaniem Sądu orzekającego sformułowanie "nikt nie zgłosił swych praw albo zgłosiwszy je, nie udowodnił ich w terminie kolejnych trzech miesięcy" zawarte w art. 214 b ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.) nie może być rozumiane jako wymóg, aby w zakreślonym terminie zakończone zostało przez organ zbieranie materiału dowodowego, niezbędnego do merytorycznego rozpatrzenia złożonego wniosku dekretowego. W szczególności nie można z tego przepisu wywodzić wymogu, aby we wskazanym terminie trzech miesięcy organ na podstawie zebranego materiału dowodowego mógł uznać za udowodnione wszelkie kwestie istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Z wykładni językowej analizowanego przepisu art. 214 b ust. 2 wynika, że zwrot "udowodnił ich" dotyczy praw osoby zgłaszającej swój udział w postępowaniu, a więc w przypadku następców prawnych byłego właściciela swojego następstwa prawnego, nie zaś praw przysługujących byłemu właścicielowi. Wszelkie inne kwestie dotyczące prawidłowości lub skuteczności złożonego wniosku dekretowego (podmiotowe lub przedmiotowe) powinny być wnikliwie rozpatrzone w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), a nie w trybie art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.). Restrykcyjny charakter przepisów art. 214 b uzasadnia przy tym uznanie, że przedłożenie w terminie przewidzianych prawem dokumentów dotyczących następstwa prawnego stanowi "udowodnienie" tego następstwa w rozumieniu przepisów art. 214 b, nawet jeśli, jak w rozpatrywanej sprawie, konieczne jest prowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, dotyczącego kolejności imion w dokumentach.
Art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.) w oczywisty sposób nie może mieć także zastosowania do kwestii wynikających ze zgonu jednej ze stron postępowania, która w terminie zgłosiła w nim swój udział. W tej sytuacji zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania organu w przypadku śmierci strony postępowania. W rozpatrywanej sprawie [...] zgłosiła swój udział w postępowaniu w terminie wynikającym z art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.), załączając dokumenty potwierdzające jej następstwo prawne po byłym właścicielu nieruchomości [...]. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktu zgonu, [...] zmarła w [...] dnia [...] października 2018 r. o godzinie 21:30. W tej sytuacji organ winien zastosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania w przypadku zgonu strony postępowania administracyjnego.
W tej sytuacji Sąd orzekający stanął na stanowisku, że w rozpatrywanej sprawie umorzenie postępowania dekretowego nastąpiło z naruszeniem art. 214 b ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.).
Podkreślić należy, że Sąd rozpatrywał niniejszą sprawę w granicach wynikających z art. 214 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2204 ze zm.). Poza zakresem obecnej kontroli sądu pozostały zatem wszelkie inne kwestie dotyczące wniosku dekretowego złożonego przez [...]. Należy jednak zwrócić uwagę, że znajdujący się w aktach archiwalnych odpis świadectwa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. dotyczącego stanu księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości, uwierzytelniony przez pełnomocnika [...] adwokata [...] stanowi dowód z dokumentu, który przez ponad 70 lat nie był kwestionowany przez organy jako dowód, że w dniu wejścia w życie dekretu prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługiwało [...]. Załączona do zgłoszenia z dnia [...] października 2018 r. kserokopia aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1940 r. umowy zawartej pomiędzy [...] a [...], dotyczącej sprzedaży przedmiotowej nieruchomości wraz ze wskazanym powyżej świadectwem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 1946 r. potwierdzają, że [...] był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wobec braku jakichkolwiek dowodów, które podważałyby wiarygodność tych dokumentów, brak jest podstaw do kwestionowania prawa własności, na które powoływał się pełnomocnik [...], składając wniosek dekretowy w dniu [...] lutego 1949 r. Domaganie się od stron, aby po ponad 70 latach bezczynności organów w sprawie rozpatrzenia złożonego wniosku dekretowego dostarczyły dodatkowe dokumenty potwierdzające prawo własności nieruchomości na dzień 21 listopada 1945 r., uznać należy za stojące w sprzeczności z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, wynikającymi z art. 7, 8 i 9 kpa.
Wobec uchylenia przez Sąd z wyżej podanych przyczyn decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego z wniosku [...], organ I instancji rozpatrzy złożony wniosek dekretowy z udziałem stron, które zgłosiły swój udział w postępowaniu, w tym następców prawnych [...].
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło