I SA/Wa 772/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-03
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Anna Falkiewicz - Kluj, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby legitymujące się następstwem prawnym po G.T., która była adresatem decyzji dekretowych, ale niekoniecznie właścicielką nieruchomości, mają interes prawny do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności tych decyzji, jeśli współwłaścicielką nieruchomości była E.T., a nie G.T.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby legitymujące się następstwem prawnym po G.T. nie mają interesu prawnego do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dekretowych dotyczących nieruchomości, której współwłaścicielką była E.T., a nie G.T. Brak jednoznacznego dowodu na tożsamość G.T. i E.T. uniemożliwia ustalenie następstwa prawnego po faktycznej współwłaścicielce, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1954 r. odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości. Wnioskodawcy wywodzili swoje prawa od G.T., która była adresatem tych decyzji. Jednakże, zgodnie z aktem notarialnym z 1946 r., współwłaścicielką nieruchomości była E.T. Organ administracji umorzył postępowanie, uznając, że następcy prawni G.T. nie mają interesu prawnego, ponieważ nie wykazali następstwa prawnego po faktycznej współwłaścicielce E.T. Skarżący zarzucili naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz przepisów KPA dotyczących oceny dowodów i wszechstronnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Anna Falkiewicz - Kluj WSA Elżbieta Sobielarska ( spr.) Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S., D. T., E. B., M. T. i W. T. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r.
nr [...] po rozpatrzeniu wniosku P.P., W.P., H.P., J.T., R.T. i K.T.
w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej
Nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom H.P. i G.T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Zabudowana nieruchomość warszawska położona przy ul. [...],
ozn. nr hip. [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50,
poz. 279).
Prawo własności nieruchomości [...] ozn. nr hip. [...] zostało ustalone na podstawie świadectwa Sądu Okręgowego w W. Wydział Hipoteczny z dnia [...] listopada 1946 r. nr [...] i przysługiwało I. R. w [...] częściach, K. S. w 3/16 częściach, A. S. w 3/16 częściach, J. S.w 3/16 częściach oraz E. S. w 4/16 częściach. K. S. należący do niego udział wraz z odziedziczonymi prawami spadkowymi po zmarłych I. R., A. S., J. S. i E. S. sprzedał H.P. i E. T. w równych częściach na mocy aktu z dnia [...] września 1946 r.
Jak wynika z treści umowy sprzedaży z dnia [...] września 1946 r. Nr repetytorium [...] sporządzonej przez notariusza w W., K. S. oświadczył, że stanowiącą jego bezsporną własność w [...] częściach nieruchomości Nr [...] w W., jak również przysługujące mu prawa spadkowe do [...] niepodzielnych części tejże nieruchomości, aktem niniejszym sprzedaje H.P. i E. T. w częściach równych niepodzielnie, a H. P. i E. T. sprzedaż powyższą przyjmują.
Z dniem wejścia wżycie ww. dekretu, tj. z dniem [...] listopada 1945 r., przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca
1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).
Obecnie nieruchomość ta znajduje się w obrębie [...] i wchodzi w skład działek ewidencyjnych stanowiących własność W. numer:
[...] (zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [...], oddanej w użytkowanie wieczyste osób fizycznych), działki nr [...] oraz działki nr [...].
W dniu [...] stycznia 1949 r. do Zarządu Miejskiego w W. Wydziału Polityki Budowlanej wpłynął wniosek H.P. i G.T. o przyznanie im prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do terenu nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym
z dnia [...] lipca 1954 r. nr [...] odmówiło H.P. i G.T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż zachodzi konieczność przejęcia posesji na cele publiczne.
Od powyższego orzeczenia, H.P. i G.T. złożyły odwołanie do Ministerstwa Gospodarki Komunalnej.
Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] grudnia 1954 r.
nr [...] utrzymało w mocy ww. orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1954 r. nr [...].
W dniu [...] marca 2001 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynął wniosek P.P., W.P., H.P., J.T., K.T. i R.T. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom H.P. i G.T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...].
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2001 r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu rozpoznanie ww. wniosku do czasu przedłożenia do akt sprawy postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po E.T. bądź postanowienia sądu stwierdzającego, że właścicielką nieruchomości była G.T.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r.
nr [...] umorzył postępowanie z wniosku H.P., J.T., W.P., P.P., K.T., W. T.
i M. S., reprezentowanych przez r. pr. D. O.,
o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej
Nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. Nr [...]z dnia [...] lipca 1954 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] grudnia 2013r.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa odmówił podjęcia zawieszonego z urzędu postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2001 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych dotyczących nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie występuje zagadnienie wstępne stanowiące przyczynę zawieszenia postępowania, polegające na braku tożsamości osoby wskazanej w akcie notarialnym jako nabywcy ww. nieruchomości [...] (E. T.) oraz osoby spadkodawcy, od której swoje prawa wywodzą wnioskodawcy postępowania (G.T.).
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1252/16 uchylił postanowienie Ministra Infrastruktury
i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] oraz postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] wskazując w uzasadnieniu, iż niewykazanie przez zainteresowany podmiot interesu prawnego w sprawie skutkuje umorzeniem postępowania z przyczyn podmiotowych w oparciu o art. 105 § 1 k. p. a. a nie zawieszeniem postępowania do czasu jego wykazania, jak to uczynił organ w 2001 r.
W aktach sprawy znajduje się:
- postanowienie Sądu Rejonowego dla W. w W.z dnia [...] kwietnia 2000 r., sygn. akt [...], zgodnie z którym spadek po zmarłej H.P. nabyli synowie: P. P., W. P.
i H. P., po 1/3 części spadku każdy z nich;
- postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 stycznia 1996 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłej G.T. nabyli synowie: R.T., J.T., K.T.;
- akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] maja 2013 r. Rep. A nr [...] zgodnie z którym spadek po zmarłym R. T. nabyli: W. T. oraz M. S.;
- akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Rep. A nr [...] zgodnie z którym spadek po zmarłym J. T. nabyli: L. T., E. B., M. T.;
- postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 2016 r., sygn. akt [...] zgodnie z którym spadek po zmarłej L. T. nabyła E.B. oraz M.T.;
- akt poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] czerwca 2014 r. Rep. A nr [...] zgodnie z którym spadek po zmarłym K. T. nabyła D. S.
Na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższym wyroku sądu wiążą w tej sprawie organ.
Rozpatrując sprawę ponownie organ podniósł, że z akt sprawy wynika,
że wpisanymi przez zastrzeżenie właścicielami przeddekretowym nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] była H.P. i E.T. (por. świadectwo Sądu Okręgowego w W. Wydział Hipoteczny z dnia [...] listopada 1946 r. nr [...] oraz zaświadczenie Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2014 r. L.dz. [...], a także akt notarialny z dnia [...] września 1946 r. Nr repetytorium [...]). Osobami składającymi wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym do terenu nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] była H.P. i G.T.. Osoby te są równocześnie adresatami orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca
1954 r. nr [...] oraz decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej
z dnia [...] grudnia 1954 r. nr [...].
Przy czym organ zwrócił uwagę, iż podmiot będący adresatem decyzji dekretowej nie musiał być równocześnie właścicielem nieruchomości dekretowej
(lub jego następcą prawnym).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem administracyjnym, stronami postępowania dotyczącego oceny legalności decyzji wydanych na podstawie dekretu
z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze
m.st. Warszawy są podmioty, którym przysługuje tytuł rzeczowy (m. in. własność, użytkowanie wieczyste) do nieruchomości objętej żądaniem wnioskodawców.
Zatem stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organów dekretowych są osoby zgłaszające roszczenia dekretowe bądź ich spadkobiercy (wnioskodawcy), właściciel gruntu, osoby będące użytkownikami wieczystymi gruntu,
a w przypadku zabudowanego gruntu także właściciele lokali z którymi związane
są odpowiednie udziały w użytkowaniu wieczystym gruntu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r., I OSK 1110/06. Dotychczasowe orzecznictwo administracyjne w tym zakresie potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 508/14. Wnioskodawcy postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r., tj. P. P., W. P., H. P., udokumentowali swoje następstwo prawne po dotychczasowej współwłaścicielce przedmiotowej nieruchomości - H.P.. Natomiast wnioskodawcy: J.T. (w miejsce którego wstąpili: L. T., E.B. oraz M. T.), K.T. (w miejsce którego wstąpiła D. S.) oraz R.T. (w miejsce którego wstąpiła W. T. i M. S.) udokumentowali swoje następstwo prawne wyłącznie po G.T., adresatce obu decyzji dekretowych.
Z uwagi na brak tożsamości osoby wskazanej w akcie notarialnym jako nabywcy nieruchomości [...] oraz osoby spadkodawcy, od której swoje prawa wywodzą wnioskodawcy postępowania, tj. następcy prawni G.T: W. T., M. S., E.B., M. T.
oraz D. S. organ uznał, iż ww. osoby nie mają interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu. Wątpliwość dotycząca imienia właściciela nieruchomości (E. czy G.) nie może być zdaniem organu rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, na co wskazał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 15 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1252/16. Zgodnie z art. 105 § 1 k p a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzję o jego umorzeniu. W niniejszej sprawie organ ustalił, że wniosek w części złożony przez R.T., J.T. oraz K.T. poparty przez ich następców prawnych tj. W. T., M. S., E. B., M. T. oraz D. S. jest bezprzedmiotowy, bowiem nie pochodzi od następców prawnych byłej współwłaścicielki nieruchomości, tj. od stron postępowania, tym samym nie mają one interesu prawnego we wszczęciu postępowania.
Tym samym zdaniem organu zachodzą przesłanki wynikające
z art. 105 § 1 k. p. a. uzasadniające umorzenie postępowania prowadzonego z wniosku poprzedników prawnych W. T., M. S., E. B., M. T. oraz D. S. Wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...]
z dnia [...] grudnia 1954 r. oraz orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] lipca 1954 r. złożony przez P.P., W.P. i H.P. zostanie rozpatrzony odrębnie.
Na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. S., E.B., M. T., W. T., D. T. zarzucając jej:
naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) poprzez formułowanie nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej
w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2016 roku, wydanym w sprawie I SA/Wa 1252/16, pomimo związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku,
naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 3 KPA polegające w szczególności na rażącym naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przeprowadzenie oceny dowodów w sposób przeczący regułom logiki,
wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz błędnym ustaleniu stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji
do zgromadzonych materiałów, naruszenie art. 7 i 8 KPA poprzez nierozpoznanie sprawy przez Ministra Inwestycji i Rozwoju w sposób wszechstronny i wyczerpujący, naruszenie art. 7 KPA poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, naruszenie art. 28 KPA poprzez przyjęcie, że Skarżący nie mają interesu prawnego
w prowadzonym postępowaniu wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2016 roku, wydanym w sprawie I SA/Wa 1252/16 wyraźnie wskazał, iż: "przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy trzeba podkreślić, że kwestia badania legitymacji wnioskodawców w zakresie zgłoszonego przez nich żądania stwierdzenia nieważności decyzji dekretowej nie zależy od orzeczenia innego organu czy sądu powszechnego". Kwestie oceny
czy wnioskodawcy wykazali interes prawny dający im przymiot strony postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji dekretowej leżą w kompetencji organu administracji właściwego w sprawie". Zdaniem skarżących Minister Inwestycji i Rozwoju nie zważając na dokonaną w orzeczeniu sądowym ocenę prawną i wskazania
co do dalszego postępowania formułuje nowe, sprzeczne z wyrażonymi przez WSA oceny prawne wskazując, że wątpliwość dotycząca imienia byłej współwłaścicielki nieruchomości (E. czy G.) nie może być rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, pomimo iż. WSA wskazał dokładnie odwrotnie. Powyższa okoliczność w sposób bezsporny zdaniem skarżących wskazuje, że Minister Inwestycji i Rozwoju naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Minister nie zważając na treść art. 8, art. 80, art. 7, i art. 77 § 1 KPA
oraz art. 107 § 3 KPA w żaden sposób zdaniem skarżących nie odniósł się do szerokiego materiału dowodowego złożonego i zawnioskowanego w sprawie uzasadniającego, w ocenie Skarżących, w sposób bezsporny, że składający niniejszy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy są następcami prawnymi po współwłaścicielce nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. tj. są następcami prawnymi po G./E.T., w tym między innymi, nie odniósł się do dowodów wskazywanych we wniosku o podjęcie postępowania z dnia [...] lipca 2015 r.,
tj. nie odniósł się w szczególności do niżej wskazanych dowodów:
- korespondencji G.T. potwierdzająca posługiwanie się przez nią zdrobniałą formą imienia, tj. E.,
- kopii aktu notarialnego z dnia [...] września 1946 r. (osoba sporządzająca
akt notarialny (A. S. - zastępca K. H. Notariusza przy Wydziałach Hipotecznych Sądu Okręgowego w W.) znała osobiście strony stawające do aktu notarialnego i zwyczajowo zwracała się do G.T. - G. Osoba ta sądząc, że oficjalnym imieniem G.T.
(zdrobniale nazywanej G.) było imię E., tak ją określiła w akcie notarialnym. G.T. będąc nieświadoma różnicy pomiędzy posługiwaniem się imieniem oficjalnym, a nieformalnym (ale również przez nią używanym) podpisała się pod aktem notarialnym imieniem E. (zauważyć należy, że nie posługując się tym imieniem na co dzień, składając podpis pod aktem notarialnym zrobiła dwa błędy tj. zamiast E. podpisała się "E."), dokumentów urzędowych kierowanych do byłych właścicielek ww. nieruchomości, tj.: kopii orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1954 r. wydanego przez Prezydium Rady Narodowej w W., Stołeczny Zarząd budynków mieszkalnych i terenów, kopii pisma z dnia [...] grudnia 1954 r. podpisanego w imieniu Dyrektora Departamentu Ministerstwa Gospodarki Komunalnej przez Naczelnika Wydziału, kopii pisma z dnia [...] grudnia 1954 r. sporządzonego przez Prezydium Rady Narodowej w W. Stołeczny Zarząd budynków mieszkalnych i terenów, kopii pisma z dnia [...] lutego 1956 r. sporządzonego przez Prezydium Rady Narodowej w W., Stołeczny Zarząd budynków mieszkalnych i terenów. Z dokumentów tych zdaniem skarżących jednoznacznie wynika, że dla organów państwowych bezsporne było. że właścicielami przedmiotowej nieruchomości była G.T. i H.P. a nie E.T. i H.P. a wszelkie orzeczenia administracyjne i inna dokumentacja urzędowa była kierowana do G.T. i H.P.
Z zaświadczenia z Archiwum Państwowego w L. nr [...].
wynika, że G.T. z domu Latek figuruje w rejestrze mieszkańców miasta K. od 1936r. Pobyt stały G.T. w mieście K. zarejestrowany
jest od [...] maja 1945r. Jednocześnie, szczególnie istotną zdaniem skarżących
jest informacja, że w rejestrach Archiwum Państwowego nigdy nic figurowała
jako mieszkanka miasta K. osoba o imieniu i nazwisku E.T. z domu L. Organ nie przeprowadził szeregu zawnioskowanych przez skarżących dowodów, tj. w szczególności dowodu z: zeznań świadka J. L., przesłuchania W. P., przesłuchania H. P., biegłego z zakresu badania autentyczności pisma ręcznego na okoliczność identyfikacji, że podpis złożony pod aktem notarialnym z dnia [...] września 1946 r. złożyła ta sama osoba, która złożyła podpis pod korespondencją złożoną w aktach sprawy (o której mowa powyżej).
W uzasadnieniu faktycznym decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. organ zdaniem skarżących nie wskazał dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W odpowiedzi na skargę odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a. organ przytoczył fragmenty uzasadnienia wyroku z 15 listopada 2016 r.
(I SA/Wa1252/16) cyt. "zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, co powoduje, że zakres kognicji Sądu ogranicza się wyłącznie do odmowy podjęcia zawieszonego postępowania i zasadności zawieszenia postępowania w 2001 r. i nie odnosi się do kwestii przyszłego rozstrzygnięcia merytorycznego". "Na tym etapie postępowania Sąd w żadnej mierze nie przesądza czy skarżący posiadają interes prawny w sprawie, bo okoliczność
ta nie była w ogóle przedmiotem badania ani oceny".
Skoro więc powołane orzeczenie nie odnosiło się do treści przyszłego rozstrzygnięcia merytorycznego, a do kwestii procesowych, dotyczących zasadności zawieszenia i odmowy podjęcia przez organ zawieszonego postępowania w stanie faktycznym ww. wyroku, to wydając rozstrzygnięcie merytoryczne, tj. zaskarżoną decyzję, organ nie mógł naruszyć przepisu art. 153 p.p.s.a. Naruszenie ww. przepisu nastąpiłoby, gdyby wbrew wyrażonej w wyroku ocenie prawnej, organ ponownie zawiesił postępowanie z przyczyn wskazanych w postanowieniu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 2001 r. nr [...],
co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Przytaczając fragmenty uzasadnienia powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący starają się zasugerować, że wydając zaskarżone orzeczenie organ przyjął ocenę prawną sprzeczną z wyrażoną
w uzasadnieniu ww. wyroku oceną WSA, iż kwestie badania legitymacji wnioskodawców, ocena, czy wnioskodawcy wykazali interes prawny dający im przymiot strony postępowania leżą w kompetencji organu właściwego w sprawie (nie zaś innego organu lub sądu powszechnego). Z powyższą sugestią organ nie może się zgodzić. Przeciwnie wydając zaskarżoną decyzję organ zbadał legitymację wnioskodawców
i dokonał oceny, czy wnioskodawcy wykazali interes prawny, dający im przymiot stron postępowania. Sąd wskazał jedynie, że kwestia legitymacji czynnej w sprawie
o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego podlega badaniu właściwego organu sprawie, co nie oznacza, że organ jest właściwy do ustalenia następstwa prawnego po E.T. czy prawa własności po stronie G.
Powołanie się przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
na ww. stanowisko nie stanowi zatem formułowania przez organ nowych, sprzecznych
z wyrażonymi przez WSA w uzasadnieniu powołanego wyroku ocen prawnych. Przeciwnie, organ powołuje się na stanowisko wyrażone przez WSA.
Organ nie zgodził się także z zarzutami naruszenia art. 7, art. 77 § 1
oraz art. 107 k.p.a., 7 i 8 k.p.a., oraz 7 k.p.a.
Odnosząc się do przytoczonego przez skarżących fragmentu uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z [...] stycznia 2009 r., sygn. [...], zgodnie z którym w postępowaniu administracyjnym powinno nastąpić ustalenie komu przysługiwało uprawnienie do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej
na podstawie dekretu, organ zaznaczył, że dokonał takiego ustalenia w oparciu
o dokumenty przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (świadectwo Sądu Okręgowego w W. Wydział Hipotetyczny z [...] listopada 1946 nr [...], zaświadczenie Sądu Rejonowego z [...] marca 2014 r. L.dz. [...] oraz akt notarialny obejmujący umowę sprzedaży z [...] września 1946 r., repertorium [...]).
Zdaniem organu nie jest też zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 28 KPA.
Z tych względów organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -
Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej p.p.s.a.).
Dokonując w tak zakreślonych granicach kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] stycznia 2019 r. umarzającą postępowanie wszczęte z wniosku P.P., W.P., H.P., J.T., R.T. i K.T. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] grudnia 1954 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] lipca 1954 r.
nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom H.P. i G.T. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...].
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepis art. 105 § 1 kpa.
wiąże bezprzedmiotowość postępowania z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji,
gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub organ administracji stwierdził oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W doktrynie przyjmuje się, iż postępowanie staje się bezprzedmiotowe np. w przypadku śmierci strony, gdy sprawa dotyczy praw i obowiązków niedziedzicznych i nieprzechodzących na następców prawnych, albo w toku postępowania okazuje się, że osoba, której żądanie spowodowało wszczęcie postępowania nie legitymuje się interesem prawnym.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest to czy skarżący legitymujący
się następstwem prawnym po G.T. tj. J.T., R.T.
i K.T. mieli prawo do zainicjonowana postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji dekretowych dotyczących nieruchomości [...] przy ul. [...], której współwłaścicielką jak wynika z materiału dowodowego sprawy była E.T., a nie G.T.
(umowa sprzedaży z dnia [...] września 1946 r. nr Rep [...]). Należy zgodzić się
z organem że, kwestia bezspornego następstwa prawnego po danym właścicielu (współwłaścicielu nieruchomości) jest najważniejszym elementem przedmiotowej sprawy mającym istotny wpływ na jej rozpoznanie. Słusznie bowiem podkreślił organ, że podmiot będący adresatem decyzji dekretowej nie musiał być równocześnie właścicielem nieruchomości dekretowej (lub jego następcą prawnym). Odnosząc się
do zarzutów skargi, Sąd uznał je za niezasadne. Zdaniem Sądu organ nie naruszył
art. 153 p.p.s.a. nie stosując się do zaleceń i ocen prawnych zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2016 r. (I SA/Wa 1252/16). Postępowanie sądowe dotyczyło wyłącznie oceny odmowy podjęcia zawieszonego postępowania i zasadności jego zawieszenia w 2001 r., nie odnosiło się zatem do przyszłego rozstrzygnięcia merytorycznego. Dlatego wydając orzeczenie merytoryczne organ nie mógł naruszyć art. 153 p.p.s.a. (zrobiłby to gdyby np. ponownie zawiesił postępowanie). Zdaniem Sądu organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji zbadał legitymację wnioskodawców
w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy i słusznie uznał, że spadkobiercy po G.T. nie posiadają przymiotu strony uprawniającej ich do zainicjonowana postępowania nieważnościowego dotyczącego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], której współwłaścicielką jak wynika
z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy była E.T. Sąd podziela stanowisko organu, że jest on zobowiązany
w przedmiotowej sprawie do zbadania legitymacji czynnej w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego, ale poza jego kognicją jest ustalenie następstwa prawnego po E.T. czy prawa własności do spornej nieruchomości po stronie G.T. To po stronie skarżących należy wykazanie za pomocą
nie budzących wątpliwości dowodów (np. aktu urodzenia, opinii grafologa),
że G.T. i E.T. to na pewno ta sama osoba. Do skutecznego wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji dekretowych, osoby muszą legitymować się bezspornie prawem do spadku po poprzednich właścicielach
(w tej sprawie po współwłaścicielce E.T.). Z akt sprawy powyższa okoliczność nie wynika, zatem skarżący J.T., R.T. i K.T. nie mieli interesu prawnego do zainicjonowana powyższego postępowania, a zatem przymiotu strony w rozumieniu art. 28 KPA.
Sąd zwraca uwagę, że w niniejszym postępowaniu do kompetencji organu nadzoru należało bowiem jedynie wyjaśnienie, czy wnoszący o wszczęcie postępowania nieważnościowego wylegitymowali się dokumentem potwierdzającym
w sposób jednoznaczny tytuł prawny do mienia, którego sprawa dotyczy. Zdaniem sądu w zakresie odnoszącym się do legitymacji procesowej skarżących, postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało prawidłowo, a ocena interesu prawnego skarżących w kontekście materiałów dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy
nie miała charakteru dowolnego. Z tego też względu podnoszony w skardze zarzut naruszenia szeregu przepisów proceduralnych dotyczących zasad postępowania administracyjnego pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw.
Reasumując, w niniejszym stanie faktycznym i prawnym Sąd uznał,
że prawidłowa jest ocena organu nadzoru orzekającego w sprawie, że J.T., R.T. i K.T. nie mając tytułu prawnego do przedmiotowej, nieruchomości, nie mieli też interesu prawnego i tym samym nie mieli przymiotu bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Skoro organ wszczął postępowanie na ich wniosek, a następnie ustalił, że nie mają oni przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa to zasadnie umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Zdaniem sądu organ swoje stanowisko w sposób logiczny i prawidłowy przedstawił
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z tych względów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło