I GZ 396/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 321/19 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 27 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 321/19, odmówił S. W. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję ZUS z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 24 czerwca 2019 r., zatem termin do wniesienia skargi upływał 24 lipca 2019 r. W dniu 26 lipca 2019 r. skarżący złożył, za pośrednictwem organu, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wskazując, że z uwagi na problemy życiowe i zdrowotne nie był w stanie sporządzić skargi, dlatego wysłał ją za pośrednictwem poczty e-mail w dniu 24 lipca 2019 r. W treści wniosku skarżący zawarł skargę na decyzję z [...] czerwca 2019 r. Zdaniem WSA, skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. WSA zauważył, że skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów celem uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku; nie sprecyzował, czego dotyczą wskazane przez niego problemy "o charakterze życiowym i zdrowotnym" ani w jakim zakresie uniemożliwiły mu dokonanie czynności procesowej w terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i finansowej. Podał, że jest chory, mieszka sam i nie radzi sobie z obowiązkami. Zwrócił się do Sądu z prośbą, by przyjechał do niego pracownik Sądu i przeprowadził dowód z jego "standardu życiowego", ponieważ sam nie jest w stanie skompletować stosownej dokumentacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z dnia: 8 października 2013 r., sygn. akt II GZ 549/13; 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13; 1 października 2013 r., sygn. akt II OZ 833/13 CBOiSA). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym wobec dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności i w ujęciu praktycznym oznacza, że podmiot zobowiązany powinien jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 515-516 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie uprawdopodobnił on, że zachował należytą staranność w prowadzeniu swoich spraw, zaś niedochowanie terminu do złożenia skargi nastąpiło wskutek nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć i które są przez niego niezawinione. Ogólne powołanie się na zły stan zdrowia i trudną sytuację życiową nie stanowi uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministarcyjnym. W kontekście argumentów zażalenia podkreślenia wymaga, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności. Ustawa p.p.s.a. nie przyznaje Sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu kompetencji samodzielnego ustalania, w jakiej sytuacji znajduje się skarżący i czy ta sytuacja uniemożliwiła mu dochowanie terminu do wniesienia skargi przy zachowaniu należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w myśl art. 87 § 1 w zw. z art. 87 § 3 p.p.s.a., należy złożyć w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wobec tego, skoro skarżący złożył wniosek w tym przedmiocie, to nie może być skuteczna argumentacja, że nie jest w stanie go uzasadnić. W tych okolicznościach należało uznać, że zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.