II SA/Lu 501/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędziowie Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., nr [...] [...]; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz P. D. [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia 5 lipca 2018r. P. D. zażądał wstrzymania budowy jednorodzinnego domu mieszkalnego, prowadzonej na sąsiednich działkach o nr ewid.[...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] w K. , stanowiących własność P. S. na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawca wyraził obawę co do zachowana przez inwestora wymogów wynikających z §12, §13 i §60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowane w szczególności tzw. linijki słońca, usytuowania wylotu rynien, odległości przeciwpożarowych od budynku z drugiej strony, podwyższenia działki i związanej z tym wysokości zerowej budynku od budynku i odległości ścian od granicy jego nieruchomości. Wniósł ponadto o zbadania potrzeby uzyskania uzgodnienia z konserwatorem zabytków. Postanowieniem z dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. odmówił wstrzymania wspomnianych robót budowlanych. Po rozpoznaniu zażalenia P. S. i P. D. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Wyjaśnił, że przeprowadzone 9 sierpnia 2018r. oględziny budynku nie wykazały odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Obiekt wytyczono geodezyjnie w dniu [...] 2018 r. przez uprawnionego geodetę. Odległość realizowanego obiektu - ściany w stanie surowym od budynku znajdującego się na działce o nr ewid. [...] wynosi [...] m tj. tyle, ile przewidywał projekt budowlany w stanie wykończonym. Ponieważ stwierdzono, że wokół budynku nasypano grunt, co może wskazywać na podniesienie posadowienia parteru w stosunku do posadowienia projektowanego, organ postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek wykonania oceny technicznej, zawierającej prawidłowość usytuowania zera budynku wraz z pomiarem sytuacyjno-wysokościowym wybudowanych obiektów wraz z oceną zgodności ich realizacji z uzyskanym pozwoleniem na budowę. Taka ocena została złożona 20 grudnia 2018r., nie potwierdziła jednak, aby inwestor dopuścił się istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Sporządzający ją geodeta stwierdził, na podstawie pomiarów dokonanych urządzeniami geodezyjnymi, w oparciu o ustawę z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjno-kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 263, poz. 1572), że dla realizowanego obiektu projektowana rzędna posadzki na gruncie wynosi 157,13 m (157,40 m - 0,27 chudy beton), zaś wartość pomiaru posadzki na gruncie wynosi 157,17 m, co stanowi różnicę +0,04 m - dopuszczalny błąd pomierzonego elementu wynosi 0,05 m (art.36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z kolei projektowana odległość obiektu od granicy z działką o nr ewid. [...] wynosi 3 m, a w stanie surowym 3,20 m, zaś wartość pomiaru odległości ściany w stanie surowym od granicy w narożniku północno-wschodnim wynosi 3,17 m, a w narożniku południowo- wschodnim 3,18 m, co w stosunku do projektowanej odległości budynku w stanie surowym od granicy stanowi różnicę odpowiednio -0,03 m i - 0,02 m, przy czym dopuszczalny błąd pomierzonego elementu wynosi 0,10 m (art.29 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia). Odnośnie odległości obiektu od budynku znajdującego się na działce o nr ewid. [...], projektowana odległość miała wynosić w narożniku północno-wschodnim 6,27 m, w stanie zaś surowym bez docieplenia i tynków na podstawie rysunku rzutu parteru 6,47 m, zaś wartość pomiaru odległości ściany w stanie surowym w narożniku północno-wschodnim od budynku na działce o nr ewid. [...] wynosi 6,30 m, co w stosunku do projektowanej w stanie surowym stanowi różnicę -0,17 m. Geodeta wyjaśnił jednak, że w projekcie zagospodarowania terenu położenie budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...] nie jest zgodne ze stanem faktycznym - jego odległość od narożnika północno-wschodniego realizowanego obiektu wynosi - 0,16 m co przekracza dopuszczalną wartość błędu pomiaru wynoszącą 0,15 m, co daje różnicę od wartości odległości projektowej realizowanego obiektu od obiektu znajdującego się na działce [...] wynoszącą - 0,02 m - dopuszczalny błąd pomierzonego elementu wynosi 0,10 m (art.29 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia). Powyższe oznacza, że usytuowanie zera omawianego obiektu oraz jego odległość od granicy jak i od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce o nr ewid. [...] w stosunku do warunków pozwolenia na budowę mieszczą się w granicach dopuszczalnych błędów pomierzonych elementów. Z dostarczonego przy piśmie PINB w P. z dnia 21 maja 2019 r. protokołu z dokonanych na omawianym obiekcie w tym dniu oględzin wynika, że odległość okapu do lica ścian nieocieplonych wynosi 105 cm z obydwu stron budynku (z projektu budowlanego wynika, że okap powinien wystawać 80 cm od lica ściany ocieplonej) oraz, że budynek jest orynnowany z odprowadzeniem wód opadowych na własny teren nieutwardzony. Organ wskazał ponadto, że decyzją Starosty [...] z dnia [...]. zatwierdzono zmiany w projekcie budowlanym przedmiotowego budynku w zakresie wymiarów zewnętrznych wiatrołapu. Zasadnie więc odmówiono wstrzymania prowadzenia robót budowlanych realizowanej inwestycji. Organ wyjaśnił ponadto, że sprawa ewentualnego przesłaniania okien znajdujących się w parterze budynku usytuowanego na działce o nr ewid. [...], może być przedmiotem odrębnego postępowania wyjaśniającego zgodność realizacji budynku znajdującego się na działce o nr ewid. [...] z pozwoleniem na budowę i warunkami techniczno-budowlanymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. D. zarzucił L. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego brak obiektywnego rozpatrzenia podniesionych zarzutów. Jako niezgodny z rzeczywistością uznał twierdzenie, że został zachowany poziom posadowienia realizowanego budynku, ponieważ według projektu cokół budynku w stosunku do istniejącego terenu miał wynosić 0,32 m, a wykonany jest na wysokości ok. 0,60-0,65 m. Zdaniem skarżącego powyższa różnica skutkuje zmianą wysokości budynku, a w konsekwencji zmianą warunków zacieniania i przesłaniania okien pomieszczeń mieszkalnych w jego budynku. Ponadto wadliwe było powoływanie się na opracowanie geodezyjne złożone do akt sprawy, ponieważ nie wypełnia obowiązku nałożonego w postanowieniu z dnia [...] r. Ma o tym przesądzać stwierdzenie zawarte w pkt. 9 opracowania, że obecnie obowiązujące przepisy z zakresu geodezji i kartografii nie określają wartości dopuszczalnych, których przekroczenie stanowi odstępstwo od projektu usytuowania obiektu budowlanego, jak i wysokości jego elementów. Skarżący zwrócił uwagę, że w opracowaniu w celu zachowania odległości pomiędzy projektowanym budynkiem na działce nr ew. [...] , a jego budynkiem na działce nr ew. [...] , mająca wynosić 6,27 m , zmieniono jego lokalizację o 0,15-0,17 m , mimo, że istnieje w tym miejscu od lat 70- tych XX wieku. Pozwoliło to stwierdzić, że określona odległość realizowanego na działce nr ew. [...] budynku mieszkalnego jest zgodna z projektem. Skarżący zarzucił również brak reakcji ze strony organów nadzoru budowlanego na sposób wykonywania przez inwestora ściany od strony jego działki ( powinna być ścianą oddzielenia pożarowego ) niezgodnie z przepisami § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunkami pozwolenia na budowę. Wskazał na brak odpowiedzi na zarzut dotyczący kierowania przez inwestora wód opadowych ze wschodniej połaci dachowej, w stronę jego działki, co może powodować w przyszłości zawilgocenie budynku oraz zalewanie nieruchomości jako niżej położonej oraz zarzucił opieszałość organów w trakcie prowadzonego postępowania. Odpowiadając na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 36a ust. 5 pkt. 1 w zw. Z art. 34 ust. 3 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019r. poz. 1186 ) każde odstępstwo od projektu budowlanego w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki lub terenu jest odstępstwem istotnym. Zgodnie z treścią drugiego z powołanych przepisów projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmuje określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Nie można jednak zgodzić się ze skarżącym, że inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa w zakresie rzędnych budynku. Wniosek taki należy wywieść ze sporządzonej w sprawie przez geodetę oceny technicznej prawidłowości usytuowania zera budynku wraz z geodezyjnym pomiarem sytuacyjno – wysokościowym wybudowanego obiektu z uzyskanym pozwoleniem na budowę. Poziom zero oznacza wykonanie budynku do poziomu +/-0,00, właściwie do poziomu konstrukcji posadzki ( czyli minus grubość posadzki i izolacji ) bez warstw wykończeniowych, jak wylewka. Zakres prac obejmuje zalanie utwardzonego gruntu betonem podkładowym tzw. chudym betonem, ewentualnie wykonanie stropu, jeżeli jest piwnica lub płyta fundamentowa. Jak podał biegły i co wynika z mapki projektu zagospodarowania dla realizowanego obiektu projektowana rzędna poziomu podłogi na gruncie wynosi 157,40m, rzędna projektowa poziomu podłogi posadzki na gruncie 157,13 m (157,40 m - 0,27 m chudego beton), zaś wartość pomiaru posadzki na gruncie 157,17 m, co stanowi różnicę +0,04 m, a więc znajduje się w granicy dopuszczalnego błędu wynoszącego 0,05 m, stosownie do § 36 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ( Dz. U Nr 263, poz. 1572 ). Jest natomiast oczywiste, że samo obsypanie budynku ziemią wydobytą z wykopu, co stwierdzono podczas oględzin w dniu, co stało się powodem do zobowiązania inwestora do sporządzenia wspomnianej oceny, nie przesądza o jego podwyższeniu. Równie bezzasadny jest zarzut dotyczący odstąpienia od zachowania odległości realizowanego budynku od granicy z nieruchomością nr [...]. Według projektu odległość ta powinna wynosić 3m. Według danych ujawnionych w ocenie technicznej odległość zmierzonego narożnika budynku znajdującego się najbliżej od budynku skarżącego ( pkt. 4 ) bez ocieplenia i tynków wynosi 3,17 m, zaś narożnika znajdującego się najdalej – 3,18. Ponieważ do obliczenia wymiarów wymaganych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sprawie warunków technicznych ( Dz. U z 2019r. poz. 1065 ) zastosowanie ma § 9 ust. 1, a więc jako uzyskane z uwzględnieniem wykończenia powierzchni elementów budynku, odległość ta zostanie pomniejszona o ocieplenie i tynk. Z projektu wynika, że ta ściana, jako zewnętrzna, zostanie ocieplona wełną skalną [...] o grubości 20 cm, a więc o taką wartość zmniejszy się odległość od granicy. W efekcie oznacza to odpowiednio odległość 2,97 i 2,98 cm. Również w tym wypadku geodeta wyjaśnił, że wymagana, uzyskana z pomiarów sytuacyjnych dokładność położenia zgodnie z § 29 ust. 1 pkt. 1 wspomnianego rozporządzenia wynosi 0.10m. Trzeba podkreślić, że przeciwko wywodom skarżącego przemawia również złożona przez niego na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019r. mapka geodezyjna, z której wprost wynika, że ściana realizowanego budynku znajduje się w odległości 3,02m od jego działki [...]. Skarżący potwierdził przy tym, że jest to odległość zmierzona od ściany już ocieplonej. Niezależnie zatem od wyliczeń zawartych w ocenie technicznej, już ten dowód pozwala na uznanie zarzutu skarżącego za pozbawiony przekonującej argumentacji. Rzeczywiście natomiast nie do końca jasna jest kwestia zachowania odległości realizowanego budynku od budynku skarżącego. Według projektu powinno to być 6,27m licząc od narożnika znajdującego się najbliżej jego domu. Odległość projektowa obliczona przez geodetę zawarta w ocenie technicznej bez ocieplenia i tynków wynosi natomiast 6,47m. Odległość zaś rzeczywista to 6,30m. Różnica zatem miedzy odległością projektowana i odległością rzeczywistą wynosi 0,17 m. Geodeta podał, że wymagana dla pomiarów sytuacyjnych dokładność położenia obiektów budowlanych wynosi 0,10 m. Jednocześnie jednak wskazał, że w tym przypadku dopuszczalna wartość błędu różnicy położenia obiektów budowlanych tj odległości pomiędzy nimi wynosi 0,15m, nie podał jednak podstawy tej tezy. Co więcej, zakwestionował zgodność położenia budynku skarżącego w projekcie zagospodarowania terenu ze stanem faktycznym i to zarówno w stosunku do działki inwestora jak i działki nr [...]. Dla narożnika budynku znajdującego się najbliżej działki inwestora ( pkt.11 ) różnica położenia wynosi 0,25m, zaś od krawędzi znajdującej się najdalej ( pkt.10 ) – 0,18m. Według geodety różnice położenia przekraczają dopuszczalną wartość wynosząca 0, 15m. Nie wiadomo, dlaczego tego położenia nie ujawniono w projekcie budowlanym, skoro jak twierdzi skarżący, jego budynek istnieje w tym samym miejscu od wielu lat. Kwestie te powinny zostać poddane ocenie organów nadzoru budowlanego właśnie w kontekście istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust.5 pkt.1 prawa budowalnego. Tym bardziej, że według wspomnianej już mapki geodezyjnej złożonej przez skarżącego, odległość pomiędzy ścianą jego budynku, a ocieploną ścianą realizowanego budynku wynosi 6,10cm. Słusznie uważa także skarżący wskazując na konieczność rozważenia pod kątem odstępstw istotnych, także pozostałych zgłaszanych wniosków dotyczących kwestii architektoniczno – budowlanych, które, co oczywiste z uwagi na zakres określony w postanowieniu z dnia [...]., nie były przedmiotem analizy w ocenie technicznej. Z treści decyzji organu odwoławczego sądzić trzeba, że odniesiono się jedynie do wysunięcia okapu od ściany budynku, które wynosi 105cm , powinien natomiast wystawać 80 cm od ściany z zastosowaniem ocieplenia oraz wyjaśniono sprawę odprowadzania wód z budynku orynnowaniem na własną działkę inwestora. Dopiero jednak wyjaśnienie wszystkich podnoszonych zastrzeżeń pozwoli na zastosowanie odpowiedniej ścieżki postępowania. Należy przy tym zauważyć, że w przypadku, gdy roboty budowlane, o których jest mowa w art. 50 ust. 1 zostały już wykonane, zgodnie z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 3 mają odpowiednie zastosowanie bez wstrzymania robót budowlanych przewidzianego w art. 50 powołanej ustawy. Z tych względów na podstawie art. 145 §1 pkt. 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz.2325 ) należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. L.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wspomnianej ustawy w związku z §14 ust. 1 pkt.1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U z 2018r. poz. 265 ). Obejmują one zwrot wpisu od skargi w wysokości [...] zł, kwotę [...]zł za czynności radcy prawnego oraz [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.