II SAB/Gd 40/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A z siedzibą w W. na bezczynność B w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 9 kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Stowarzyszenia na bezczynność partii politycznej (dalej jako: "partia") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 12 lutego 2019 r. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 11 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ograniczenie konstytucyjnej zasady jawności finansowania partii politycznych oraz art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (zwaną dalej "u.d.i.p.") poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 12 lutego 2019 r. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie partii do dokonania czynności w zakresie udzielenie odpowiedzi na wniosek z 12 lutego 2019 r., stwierdzenie, że bezczynność partii miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie partii grzywny. W uzasadnieniu wskazano, że 12 lutego 2019 r. Stowarzyszenie wysłało do Partii wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Wyciągów i historii rachunków bankowych partii od początku istnienia partii do dnia wykonania wniosku, 2. Informacji o wszystkich wydatkach partii od początku istnienia partii do dnia wykonania wniosku poprzez podanie daty wydatku, kwoty, przedmiotu i na rzecz jakiego podmiotu został wykonany. Do dnia złożenia skargi partia nie odpowiedziała na wniosek. Wniosek został wysłany elektronicznie na adres[..] Podkreśliło skarżące Stowarzyszanie, że w wyrokach, dotyczących partii politycznych z 15 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 408/13, II SAB/Wa 409/13, uznał za informacje publiczne informacje dotyczące wydatków partii politycznych. W odpowiedzi na skargę partia polityczna wniosła o jej oddalenie w całości oraz nieobciążanie kosztami postępowania. Opisując przebieg postępowania partia podała, że wiadomością elektroniczną datowaną na dzień 1 marca 2019 r. partia poinformowała skarżącą, iż realizacja wniosku z dnia 12 lutego 2019 r. (w zakresie dozwolonym przez prawo tj. z uwzględnieniem konieczności ochrony prywatności osób fizycznych] nie może nastąpić w ustawowym terminie z uwagi na konieczność wykonania anonimizacji danych osób fizycznych. Partia przyznała, że w powyższej wiadomości -stosownie do przepisu art. 13 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (DZ.U.2018.1330 t.j.] - powinno nastąpić wskazanie terminu w jakim wniosek zostanie wykonany. W odpowiedzi na wiadomość elektroniczną z dnia 1 marca 2019 r., skarżąca w mailu z dnia 1 marca 2019 r. (adresowanym na [..]) wskazała m.in. na uchybienie partii w przedmiocie braku wskazania terminu wykonania wniosku. W odpowiedzi na co wiadomością elektroniczną z dnia 2 marca 2019 r. partia powiadomiła skarżącą, iż wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostanie wykonany do dnia 10 marca 2019 r. Wiadomością elektroniczną z dnia 10 marca 2019 r. partia wykonała wniosek skarżącej poprzez przesłanie drogą elektroniczną na wskazany przez skarżącą adres [..] w formacie pdf (skan], odpowiednio zanonimizowanych: zestawienia wydatków partii od dnia powstania partii do dnia wykonania wniosku tj. 10 marca 2019 roku; oraz wyciągów i historii rachunków bankowych partii we wnioskowanym zakresie (tj. wydatków] od początku istnienia partii do dnia wykonania wniosku. W wykonaniu wniosku partia - przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE] 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (dalej: RODO] - dokonała anonimizacji przekazanych danych. Powyższe wynikało z zapewnienia przez partię ochrony danych osobowych, stosownie do obowiązujących a wyżej przytoczonych przepisów prawa. Wskazano jednocześnie w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych konieczność ochrony danych osobowych nie zwalnia organu z obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Organ powinien wyłącznie ograniczyć dostęp do informacji umożliwiających identyfikację osoby fizycznej. W praktyce oznacza to udostępnienie dokumentów odpowiednio zanonimizowanych (por. Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2015 roku, Sygn. akt II SA/Ol 1179/15). Anonimizacja udostępnianej informacji polega na usunięciu z niej wyłącznie danych identyfikacyjnych w sposób uniemożliwiający wnioskodawcy ich odczytanie. Powyższy zabieg jest powszechnie uznawany za wystarczający (w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) do zapewnienia ochrony prywatności - w tym do zapewnienia ochrony danych osobowych osoby fizycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Podkreślić przy tym trzeba, że zasadność skargi na bezczynność ocenia się na dzień jej wniesienia, niemniej uwzględnia się również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie zwalcza bezczynność partii politycznej w udostępnieniu informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 12 lutego 2019 r. w zakresie: 1. Wyciągów i historii rachunków bankowych partii od początku istnienia partii do dnia wykonania wniosku, 2. Informacji o wszystkich wydatkach partii od początku istnienia partii do dnia wykonania wniosku poprzez podanie daty wydatku, kwoty, przedmiotu i na rzecz jakiego podmiotu został wykonany. Podstawą prawną rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej są przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.), dalej jako u.d.i.p. Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa obywateli dostępu do informacji publicznej, zagwarantowanego w art. 61 Konstytucji RP. Ustawa ta ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Bezczynność na podstawie tej ustawy polega zaś na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej nie podejmuje tej czynności bądź nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Natomiast w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się w posiadaniu organu, czy też jej udostępnienie regulują przepisy szczególne, załatwienie wniosku może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Oceniając, czy podmiot, do którego skierowano żądnie udostępnienia informacji publicznej pozostaje w tak rozumianej bezczynności należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja "prawa dostępu do informacji" publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 u.d.i.p.), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., wreszcie po trzecie żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udostępnienie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że partia polityczna jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232), oraz partie polityczne (podkreślenie Sądu). Art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 580) stanowi, że partia polityczna jest dobrowolną organizacją, występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej. Z kolei zgodnie z przepisem art. 23a tej ustawy, źródła finansowania partii politycznych są jawne, zaś w myśl art. 24 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy, majątek partii politycznej powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, z dochodów majątku oraz z określonych ustawami dotacji i subwencji oraz może być przeznaczony tylko na cele statutowe lub charytatywne. Również art. 11 ust. 2 Konstytucji RP określa, że finansowanie partii politycznych jest jawne. Zatem w ocenie Sądu żądania zawarte we wniosku mieszczą się w zakresie informacji o charakterze publicznym albowiem dotyczą finansowania i majątku partii politycznej. To zaś oznacza, że partia była zobowiązana do załatwienia wniosku Stowarzyszenia w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p. W ocenie Sądu partia udostępniła żądaną informację publiczną w sposób określony przywołanym wyżej przepisie u.d.i.p. Mianowicie po otrzymaniu drogą elektroniczną wniosku Skarżącego Stowarzyszenia w dniu 12 lutego 2019 r. partia poinformowała wnioskodawcę w dniu 1 marca 2019 r., również w formie elektronicznej na podany we wniosku adres ([...]), iż jego rozpoznanie nie może nastąpić w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na konieczność anonimizacji danych osób fizycznych dokonujących wpłat. W tej samej formie stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p. partia poinformowała wnioskodawcę, iż żądane informacje zostaną udostępnione w terminie do dnia 10 marca 2019 r. W dniu 8 marca 2019 r. partia polityczna przesłała żądane informacje na wskazany przez wnioskodawcę adres poczty elektronicznej w formacie pdf, przy czym zawarte w nich dane osób fizycznych zostały zanonimizowane. Zdaniem Sądu odmowa ujawnienia danych osobowych osób fizycznych przez partię ma uzasadnienie zarówno w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jak i w art. 47 i 51 Konstytucji R.P. Pierwszy z przywołanych przepisów stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zgodnie natomiast z art. 47 Konstytucji każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Natomiast art. 51 ust. 1 ustawy zasadniczej stanowi, że nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. W przedmiotowej sprawie osoby fizyczne wymienione w żądanych przez Stowarzyszenie informacjach nie są związane z tymi informacjami poprzez pełnienie funkcji publicznej jak również nie zrezygnowały z przysługującego im prawa do ochrony prywatności. Tym samym zasadnie partia dokonała anonimizacji danych tych osób udostępniając informacje stronie skarżącej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga na bezczynność partii politycznej w udostępnieniu informacji publicznej nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy, tj. wobec spełnienia żądania określonego we wniosku Stowarzyszenia z dnia 12 lutego 2019 r. W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. W niniejszej sprawie sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.