II OSK 1716/20
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-05-18
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Tomasz Bąkowski, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie terenu kostką brukową, służące jako parking dla więcej niż 10 pojazdów, stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że utwardzenie terenu kostką brukową, które służy jako parking dla więcej niż 10 pojazdów, stanowi obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia na budowę oraz niewykonanie obowiązków nałożonych w ramach postępowania legalizacyjnego uzasadniają wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie ma funkcja obiektu (parking dla więcej niż 10 pojazdów) oraz brak spełnienia wymogów formalnych, a nie samo niespełnienie warunków technicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki rozbudowanej części parkingu naziemnego, wykonanego poprzez utwardzenie terenu kostką brukową. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę spółki na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę. Spółka złożyła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwą kwalifikację prawną utwardzonego terenu jako obiektu budowlanego wymagającego pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędzia NSA Tomasz Bąkowski, Sędzia WSA (del.) Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Wr 748/19 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części parkingu naziemnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 25 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 748/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi "[...]" sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej [...]WINB) we W. z [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowanej części parkingu naziemnego zlokalizowanego na terenie działki nr [...],[...], obręb [...], przy ul. [...] we W., oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła "[...]" sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w S., zaskarżając go w całości.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 i 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), polegające na nieuwzględnieniu skargi, nieuchyleniu zaskarżonej decyzji organu administracyjnego pierwszej i drugiej instancji oraz zaakceptowaniu przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego oraz ustalonego w jego wyniku stanu faktycznego przyjmującego, że:
a) na terenie działki nr [...][...], obręb [...] we W. powstała nowa część obiektu budowlanego o funkcji parkingu, podczas gdy ustalenia dotyczące materiałów, z których wykonano utwardzenie, sposobu jego wykonania oraz parkowanie pojazdów zostały poczynione w oparciu o jednorazowe oględziny, które nie dawały podstawy do dokonania jednoznacznych i niebudzących wątpliwości ustaleń stanu faktycznego sprawy, ponadto Sąd w sposób ogólny odwołał się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentacji skarżącej, przez co nie można stwierdzić, że w sposób niebudzący wątpliwości dokonano kwalifikacji prawnej wykonanego utwardzenia,
b) istniały podstawy do wdrożenia trybu legalizacyjnego, podczas gdy Sąd pierwszej instancji nie dokonał jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego sprawy przez pryzmat przepisów, które w ocenie organów nadzoru budowlanego stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do stanowiska zaprezentowanego w skardze w odniesieniu do tego, jakie znaczenie dla niniejszej sprawy, w kontekście ustalenia funkcji wykorzystania utwardzonego terenu, ma wykonanie odwodnienia terenu utwardzonego, zastosowania kostki do utwardzenia terenu, bilansowania terenu parkingowego, ustalenie dokonane podczas oględzin, podczas gdy argumenty te miały istotne znaczenie dla sprawy, bowiem odnosiły się do braku konieczności uzyskania przez skarżącą pozwolenia na budowę, tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, nie przedstawiając własnej argumentacji, powielił stanowisko organów nadzoru budowlanego i odwołał się do ogólnikowych twierdzeń dotyczących materiału dowodowego,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpatrzenia i odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do prawidłowości i podstaw do wdrożenia trybu legalizacyjnego w odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem postępowania, podczas gdy zasadność trybu również powinna zostać rozpatrzona i uzasadniona w ramach rozpoznawania skargi w granicach danej sprawy.
Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 i 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 3 i art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że wykonane utwardzenie terenu, z uwagi na brak powiązania funkcjonalnego z obiektem, stanowi osobną budowlę, podczas gdy brak jest podstaw do uznania, że utwardzenie jako urządzenie techniczne musi być funkcjonalnie powiązane z obiektem budowlanym, co w efekcie doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 Prawa budowlanego w zw. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i z art. 3 pkt 3, 6 i 7 Prawa budowlanego w zw. z § 3 pkt 25 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, dalej: "rozporządzenie techniczne") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na orzeczeniu nakazu rozbiórki obiektu uznanego za parking, wobec niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, podczas gdy z uwagi na nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego przepisy te nie znajdowały zastosowania w sprawie,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego i art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania, wobec czego parking powinien podlegać rozbiórce, wobec niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, podczas gdy z uwagi na nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie,
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. b rozporządzenia technicznego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykonane utwardzenie, kwalifikowane przez organy nadzoru jako parking, nie spełniło wymagań rozporządzenia technicznego w zakresie odległości usytuowania parkingu od granicy działki nr [...], wobec czego powinien on podlegać rozbiórce, wobec niewykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, podczas gdy z uwagi na nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego, przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie,
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w zw. § 20 ust. 3 pkt 12 oraz § 21 ust. 2 pkt 9 i 10 uchwały nr XXXVI/827/12 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulic [...],[...] i [...] we Wrocławiu (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2013 r. poz. 2600), polegające na uznaniu, że nie zostały zachowane wymogi wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, co dało podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, podczas gdy do obiektu w postaci utwardzenia terenu, dla którego nie jest wymagana decyzja o pozwoleniu na budowę, nie znajdują zastosowania wymogi określone w planie zagospodarowania przestrzennego.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, w tym opłaty od pełnomocnictwa.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
Stosownie do art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie sporządzanego przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sporządzone uzasadnienie wyroku może odnosić się do oceny zarzutów, które świadczą o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej.
Przedmiotem sporu, w sprawie objętej skargą kasacyjną jest ocena prawna zasadności zastosowania przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i orzeczenie o rozbiórce przedsięwzięcia, na działce nr [...] obręb [...] we W., polegającego na wyłożeniu kostką brukową powierzchni tej działki - od ścianki oporowej w części wschodniej działki do istniejącego parkingu przyległego do budynku przy ul. [...].
Podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., skarżąca kasacyjnie kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organy orzekające w sprawie, które to następnie ustalenia przyjął za prawidłowe Sąd I instancji.
Nie jest jednak zasadny podnoszony jako zarzut skargi kasacyjnej, że ustalenia dotyczące materiałów, z których wykonano utwardzenie, sposobu jego wykonania oraz parkowanie pojazdów zostały poczynione w oparciu o jednorazowe oględziny, a Sąd w sposób ogólny odwołał się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). Wobec tego, jeżeli organ prowadzący postępowanie uzna, że wszystkie sporne okoliczności zostały wyjaśnione, może wydać decyzję określonej treści i odpowiednio ją uzasadnić. Nie jest istotne, czy organ przeprowadzi jednorazowe oględziny, czy też przeprowadzi kilka czynności dowodowych dla ustalenia stanu sprawy. Istotne jest, czy działania podjęte przez organy są wystarczające dla uznania, że w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy. Należy bowiem mieć na uwadze, że powinnością organów wynikającą z zasad ogólnych k.p.a. jest nie tylko prowadzenie postępowania dowodowego, ale również, wynikająca z art. 12 k.p.a., zasada wnikliwości i szybkości działania. Jeżeli zatem już nawet jednorazowe oględziny, w połączeniu z wiedzą specjalistyczną pracowników organu, uzasadniają przyjęcie, że ustalony stan sprawy nakazuje zastosowanie odpowiednich przepisów prawa materialnego, to trudno oczekiwać, by organ poszukiwał jeszcze innych dowodów.
W sprawie objętej skargą kasacyjną ustalenia organów nie ograniczyły się tylko do jednej czynności procesowej.
W dniu [...] października 2018 r. przeprowadzono kontrolę obiektu, zaś [...] listopada 2018 r. ponowne oględziny. W trakcie kontroli na terenie działki nr [...] nie stwierdzono zaparkowanych samochodów, jednak w trakcie oględzin z dnia [...] listopada 2018 r. stwierdzono, że na terenie spornej nieruchomości były zaparkowane pojazdy osobowe. Oparto się również na zdjęciach z ortofotomapy, na których widać zaparkowane pojazdy osobowe.
Bezspornie ustalono, że wydzielenie krawężnikami i połączenie z istniejącym już parkingiem, utwardzenie nawierzchni kostką brukową a także wyznaczenie liniami 19 miejsc postojowych, tworzy zorganizowaną całość, która umożliwia manewrowanie pojazdów osobowych i ich parkowanie. Obiekt spełnia zatem funkcje parkingu.
Skoro w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zrealizowana inwestycja nie była przedmiotem ani udzielonego pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, rolą organów było wszczęcie postępowania, które miałoby na celu zalegalizowanie tego obiektu.
Postępowanie mające na celu legalizację samowoli budowalnej, o jakim mowa w art. 48 Prawa budowlanego, przebiega dwuetapowo. W pierwszym z nich organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów i jedynie na potrzeby tego postępowania przeprowadza postępowanie dowodowe. Gdy strona w wyznaczonym terminie wykona obowiązki nałożone poprzedzającym postanowieniem, organ nadzoru budowalnego wszczyna kolejne postępowanie, mające na celu sprawdzenie kompletności i prawidłowości dokumentów legalizacyjnych, które może prowadzić do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót lub w przypadku gdy budowa została już zakończona wyłącznie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 49 ustawy).
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia, w terminie 3 miesięcy, dokumentów, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Postanowienie to mogło być kwestionowane w toku postępowania administracyjnego, o czym skarżącą Spółkę pouczono, jednak z akt sprawy nie wynika, by strona skorzystała z jego kontroli instancyjnej. Nie przedłożyła również w zakreślonym terminie dokumentów, o które została wezwana tj. zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, 4 egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak również nie wnosiła o przedłużenie terminu na wykonanie tego wezwania. Oznacza to, że strona nie skorzystała z możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy. Legalizacja obiektu nie jest obowiązkiem lecz uprawnieniem strony, zaś proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora. Oczywistym jest, że inwestor nie ma przymusu wykonania nałożonego na niego obowiązku, jednakże w takim jednak przypadku powinien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. Gdy strona nie wypełnia nałożonego na nią obowiązku, brzmienie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nie przewiduje możliwości innej reakcji organu nadzoru budowlanego, niż wydanie nakazu rozbiórki. Organ nadzoru budowlanego nie dysponuje swobodą co do dalszego trybu postępowania, gdyż konstrukcja powołanej normy nie pozostawia mu uznaniowości ani też możliwości odmiennego od wskazanego rozstrzygnięcia sprawy. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.
Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej Spółki, że w postępowaniu zakończonym decyzją o rozbiórce parkingu nieprawidłowo ustalono stan faktyczny – poprzez uznanie wykonanego utwardzenia za obiekt budowalny, w sytuacji gdy ustalenie to zostało dokonane już na wstępnym etapie postępowania legalizacyjnego – kiedy to postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia, dokumentów, o jakich mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w celu zalegalizowania zrealizowanego obiektu budowlanego.
Sąd w zaskarżonym wyroku jasno wskazał, że zakres robót dokonanych przy ww. inwestycji wymagał pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Stanowisko to jest prawidłowe i zostało w sposób dostateczny wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew zarzutowi skargi nie został naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Motywy wyroku przekonują o słuszności rozstrzygnięcia zarówno w zakresie przyjętej podstawy prawnej, jak i w zakresie ustaleń faktycznych. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy, które pozwalają na prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz tym samym poddaje się kontroli instancyjnej. Kontrolując decyzję wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowalnego sąd administracyjny ocenia, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z tych unormowań, tj. czy mający podlegać rozbiórce obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 Prawo budowlane oraz czy obowiązki, o których mowa w ust. 3 art. 48 tej ustawy faktycznie nie zostały spełnione w terminie.
W niniejszej sprawie przed wydaniem zaskarżonej decyzji organy nadzoru budowlanego ustaliły, że przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 ww. ustawy a także, iż obowiązki, o których mowa w ust. 3 art. 48, nałożone na skarżącą kasacyjnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., nie zostały spełnione w terminie.
Podnosząc zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 3 i art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane skarżący kasacyjnie twierdzi, że obiekt ten nie powinien podlegać rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż utwardzeniu nawierzchni terenu kostką brukową nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Istotnie, zgodnie art. 29 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych.
Decydującym jednak kryterium zakwalifikowania wykonanego obiektu do określonej kategorii obiektów budowlanych powinna być, obok spełniania przez wykonany obiekt przesłanek wskazanych w art. 3 ustawy Prawo budowlane, zamierzona i realizowana przez inwestora funkcja obiektu. Jeżeli więc utwardzenie terenu powstaje dla umożliwienia unieruchomienia pojazdu i temu celowi służy, to powinno być traktowane, jako miejsce postojowe (por. wyrok NSA z 5 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 593/12). Taka też funkcja terenu została ustalona w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym.
Dla klasyfikacji takich inwestycji ważny jest również przepis art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego, zgodnie z którym budowa do 10 stanowisk postojowych dla samochodów osobowych zwolniona jest od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawodawca za plac postojowy a tym samym za urządzenie budowlane niebędące obiektem budowlanym (budowlą) traktuje teren utwardzony umożliwiający postój do 10 samochodów osobowych. W konsekwencji, jeżeli w wyniku robót utwardzających teren powstaje plac umożliwiający postój więcej niż 10 samochodów osobowych, to nie jest to już wyłącznie urządzenie budowlane (plac postojowy), a obiekt budowlany, którego budowa zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3050/14; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 77/08).
W orzecznictwie trafnie wskazuje się również, że samo niespełnienie przez miejsce postojowe warunków określonych w § 18-21 rozporządzenia technicznego nie oznacza, że nie jest ono miejscem przeznaczonym do postoju pojazdu i art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego nie znajduje w stosunku do niego zastosowania. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 września 2016 r. (sygn. akt II OSK 3050/14), przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do obejścia prawa w zakresie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę miejsc postojowych dla samochodów osobowych powyżej 10 stanowisk. Powyższe oznacza, że wbrew wywodom skargi nie jest istotne, czy na tak rozumianym "placu postojowym" zostały wydzielone poszczególne miejsca parkingowe, ale kluczowe znaczenie ma ustalenie, że służy on do postoju więcej niż 10 pojazdów samochodowych.
Mając to uwadze stwierdzić należy, iż rację ma Sąd pierwszej instancji, że sposób wykonania inwestycji, odrębność konstrukcyjną, funkcjonalność powoduje, że nie można jej zaliczyć do urządzenia budowlanego o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego bowiem warunkiem zakwalifikowania placu do urządzeń budowlanych jest jego techniczne związanie z obiektem umożliwiające użytkowanie tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Trafnie Sąd I instancji wywiódł, że w przypadku budowy część parkingu naziemnego na działce [...] takiego związku nie sposób się doszukać, gdyż parking jest obiektem samodzielnym, służącym do realizacji funkcji tylko jemu przypisanych, a więc nie związanej wyłącznie ze zlokalizowanym w sąsiedztwie budynkiem biurowym (przy ul. [...]).
Nie jest zasadny również zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w zw. § 20 ust. 3 pkt 12 oraz § 21 ust. 2 pkt 9 i 10 uchwały nr XXXVI/827/12 Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulic [...],[...] i [...] we Wrocławiu (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2013 r. poz. 2600). Podstawę do orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu budowalnego stanowiło było bowiem niewykonanie nałożonych na skarżącą obowiązków. Wobec tego w sytuacji, gdy upłynął termin określony w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, badanie zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest decydujące o orzeczeniu nakazu rozbiórki. Wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 Prawa budowlanego jest konsekwencją niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 art. 48 tej ustawy.
Z uwagi na to, że postawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia innych jednostek redakcyjnych art. 48, które w sprawie nie miały zastosowania.
Skoro skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw zatem na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło