III SA/Po 135/16

Dnia 19 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę W dniu [...] maja 2014 r. J.B. (określana dalej jako Skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Do wniosku dołączono deklaracje pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007 – 2013. Na podstawie wniosku ustalono, że J.B. deklaruje realizację pakietu 2 – rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.1 – uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) na powierzchni [...] ha. W oparciu o przedmiotowy wniosek i jego korektę z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdzono, że skarżąca deklaruje realizację wariantu 2.1 – uprawy rolnicze na działkach rolnych: A – mieszanka wieloletnia traw o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej [...] leżącej w powiecie [...], gminie L., obrębie ewidencyjnym S., B – mieszanka wieloletnia traw o powierzchni [...] ha położona na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] w powiecie [...], Gminie L., obrębie ewidencyjnym S., C – mieszanka wieloletnia traw o powierzchni [...] ha położona na działce ewidencyjnej nr [...] leżącej w powiecie [...], Gminie L., obrębie ewidencyjnym D.. W trakcie przeprowadzonej w dniach [...] i [...] lipca 2014 r. oraz w dniu [...] lipca 2014r. kontroli na miejscu stwierdzono na działce rolnej oznaczonej we wniosku o płatności literą B, gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawczynię uprawa mieszanki wieloletniej traw (wariant 2.1) na obszarze [...] ha, że przedmiotowa wielkość działki jest większa od powierzchni stwierdzonej tj. [...] ha. Na pozostałych działkach rolnych tj. A i C stwierdzono powierzchnie mieszanki wieloletniej traw równą powierzchniom deklarowanym. Z kontroli sporządzono raport, do którego skarżąca wniosła zastrzeżenia w odniesieniu do prawidłowości ustaleń związanych z określeniem deklarowanych powierzchni. W dniu [...] grudnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. wezwał J.B. do złożenia wyjaśnień, w odpowiedzi na które wnioskodawczyni przesłała protokoły z kontroli przeprowadzanych przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji SA, Oddział Badań i Certyfikacji w [...] – Zespół Certyfikacji Rolnictwa Ekologicznego, z których wynika, że przez cały okres realizacji wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) w gospodarstwie J.B. nie stwierdzono żadnych naruszeń, w tym zagrożeń w zakresie wymaganej minimalnej obsady roślin sadowniczych. W uzupełnieniu, w odpowiedzi na kolejne wezwanie organu, wnioskodawczyni przesłała do organu I instancji rachunek z dnia [...].03.2011 r. dotyczący zakupu jabłoni domowej w ilości [...] sztuk wskazując, iż zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego dokonała na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2013 r., wykonując zmianę do planu rolnośrodowiskowego pod koniec 2013 r. Organ wziął również pod uwagę opinię biegłego [...] sporządzoną w dniu [...] maja 2014 r. zawierającą analizę z oględzin uprawy jabłoni domowej wraz z dokumentacją fotograficzną wskazującą, że z przyczyn niezależnych plantacja sadu nie daje szans na powodzenie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. odmówił Skarżącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca dokonała nieuprawnionej zmiany wariantu 2.9 na 2.1 wbrew regulacjom zawartym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.). W przedmiotowej decyzji w wyniku uznania działania siły wyższej, organ odstąpił od ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Od powyższej decyzji J.B., reprezentowana przez radcę prawnego złożyła odwołanie, kwestionując prawidłowość poczynionych przez organ ustaleń. Skarżąca w rozległym odwołaniu podniosła m.in., że jak wynika z treści rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, płatności wieloletnie są w celu rekompensowania zobowiązań do przeprowadzenia dodatkowych działań. Organ w ocenie skarżącej naruszył art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w zw. z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005 poprzez jego pominięcie. Skarżąca mogła bowiem dokonać zmiany wariantu 2.9 na wariant 2.1 we wskazanym okresie roku 2013. Skarżąca prawidłowo wypełniła deklarację w 2014 r., podając uprawy trawy, gdyż jest to obraz rzeczywisty jej użytków rolnych. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał w szczególności, że wyjątek od reguły wyrażonej w § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, zwanego dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2013 r.) został wskazany §50a, który precyzyjnie i bez możliwości dowolnej interpretacji określa, że tylko w roku 2013 dopuszczalna była zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262, ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2009 r.). W 2011 r. skarżąca podjęła nowe zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2007-2013 deklarując uprawę jabłoni domowej i przez cały czas do Biura Powiatowego w S. nie wpłynęła informacja wskazująca na problemy z utrzymywaniem sadów. Organ nie zakazał skarżącej wystąpienia z wnioskiem o zmianę wniosku, bowiem skarżąca nigdy z takim nie wystąpiła. Wystąpienie siły wyższej miało miejsce w okresie lutego-marca 2014 r., jak wynika z opinii biegłego oraz twierdzeń skarżącej, zatem niemożliwe byłoby mniemanie, że skarżąca chciała zmienić zobowiązanie w 2013 r. Korekta zmiany planu rolnośrodowiskowego została zarejestrowana dopiero w dniu [...] czerwca 2014 r. Ponadto skarżąca była dwukrotnie wzywana do złożenia wyjaśnień, a przedłożone przez nią protokoły z kontroli przeprowadzanych przez Jednostkę Certyfikującą nie wykazywały żadnych uchybień w prowadzeniu sadów ekologicznych. Skarżąca nie zgłaszała żadnych przeszkód w realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego ani nie informowała o chęci zmiany wariantu w ramach rolnictwa ekologicznego. Organ podkreślił, że to beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności aby dotrzymać warunków na jakich pomoc ma być przyznana. Nadzwyczajne okoliczności nie umożliwiają przyznania pomocy w danym roku, a jedynie brak konieczności zwrotu płatności już wypłaconych, czego organ dokonał. W skardze na powyższą decyzję skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego wnosząc o przedstawienie na podstawie art. 187 p.p.s.a. zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego lub pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o treści "Czy § 50 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętej programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 r. (Dz. U. 2013.361 z dnia 15.03.2015 r. oraz § 50a dodany na mocy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętej programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 Dz. U. 2013.nie są sprzeczne art. 2, 31 ust. 3 i 32 oraz 92 ust. 1 Konstytucji.", a nadto o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów. Skarżonej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: 1. art. 2, 31 ust. 3 i art. 32 oraz 92 ust. 1 Konstytucji poprzez ich pominięcie i uznanie, że zastosowanie nakazów, wymogów i zakazów w zakresie programu rolnośrodowiskowego w 2013 r. w drodze Rozporządzenia, bez delegacji ustawowej w tym zakresie, jaki wynikać powinien z art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz ROW (Dz. U, Z 2013 r., poz. 173), była zgodna z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji oraz nie naruszała prawa skarżącego do realizowania programu według praw nabytych na podstawie Rozporządzenia MRiRW z 2009 r., gdzie przewidziano prawo do zmiany uprawy w trakcie 5-letniego zobowiązania, przy czym czy prawidłowo sąd ustalił, że prawo zawarte z § 50 i § 50a oby Rozporządzeń MRiRW z 15.03 oraz 4.11 w 2013 roku było wydane zgodnie z zasadą prawidłowej legislacji i było wykonalne, 2. art. 7 w/w Rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym do celów płatności rolnośrodowiskowych stosuje się odpowiednio art. 2 akapit drugi pkt 1, 10 i 20, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 12, 14, 16 i 20, art. 25 ust. 1 akapit drugi, art. 73, 74 i 82 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009, co uzasadnia wniosek skarżącej o wypłatę płatności rolnośrodowiskowej w przypadku zajścia siły wyższej, 3. art. 39 ust. 4 Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z 20/09/2005 poprzez jego pomięcie, a zgodnie z którym płatności rolnośrodowiskowej udziela się corocznie i obejmuje ona dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania, a tych okoliczności nie badano w przedmiotowej sprawie, 4. błędy w ustaleniu stanu prawnego i brak jednoznacznego rozstrzygnięcia, w zakresie interpretacji § 50a Rozporządzenia MRiRW z 4.11.2015 r. Przepis ten wymaga głębszej analizy prawnej, chociażby z tego powodu, że Kierownicy Biur Powiatowych Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie, Warszawie i samo Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęli różne interpretacje tego samego przepisu (interpretacje załączono do skargi). Jako przykład należy podać, że Kierownik Biura Powiatowego w Bartoszycach uznał zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego na 2014 r. u innego beneficjenta i przyznał mu płatności rolnośrodowiskowe do uprawy rolniczej z pakietu 2.1 zmienionej po sadach - objętych pakietem 2.9, podczas gdy dokonano tożsamej zmiany planu rolnośrodowiskowego w grudniu 2013 r., zakładając zmianę na 2014r. Już ta rozbieżność interpretacji winna skłonić Naczelny Sąd Administracyjny do analizy tego przepisu, tym bardziej że budzi on poważne zastrzeżenia w zakresie jego stosowania i w oparciu o niego zmianę uprawy w 2013 roku po 14 listopada 2013 roku, podczas gdy wszedł on w życie po dniu 10 czerwca 2013 r, który był ostatecznym terminem do zmian we wnioskach na 2013 rok, co wynika z art. 23 ust 2 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009, 5. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez błąd w ustaleniach faktycznych sprawy, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżący winien był zawiadomić organ o zmianie planu rolnośrodowiskowego jeszcze w 2013 r., podczas gdy § 6 ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 wynika, że zawiadomienie winno zostać złożone we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Wynika z powyższego, że w 2013 roku - takiego zawiadomienia złożyć nie było już można, bo termin na zmiany upłynął 10 czerwca 2013 r. w czasie obowiązywania zakazu zmiany uprawy z sadowniczej na inną i zawiadomienie o zmianie planu dokonanej w 2013 r., polegającą na zmianie uprawy na 2014 r. skarżący prawidłowo złożył we wniosku na 2014 r., oraz w piśmie z kwietnia 2014 r., gdzie wnioskował o możliwość wykonania zmiany, na które w niezwłocznym terminie nie otrzymał odpowiedzi i potraktował jej brak, jak zgodę organu, 6. art. 51 ust. 1 w/w Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z 20/09/2005 r. poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym, jeżeli w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego nie są przestrzegane podstawowe wymogi (w tym wypadku obsada w sadzie) w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej zgodną z ochroną środowiska i jeżeli jest to wynikiem działania lub zaniechania, które można przypisać bezpośrednio beneficjentowi składającemu w danym roku wniosek o płatność, wtedy na podstawie szczegółowych zasad, o których mowa w ust. 4 redukuje się płatność lub się wyklucza beneficjenta, podczas gdy redukcję lub wykluczenie z płatności można zastosować jedynie po stwierdzeniu winy lub zaniechania Beneficjenta a tego z protokołów kontroli wywnioskować nie można. Ponadto nawet w wyniku zaniedbania redukcja nie może przekroczyć 5% i tylko w przypadku nie podjęcia po wezwaniu działań naprawczych. W żadnej części decyzji i jej uzasadnienia nie ma wykazania, że nieprzestrzeganie wymogu jest winą lub zaniechaniem Beneficjenta, 7. ust. 3 art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego poprzez jego błędną interpretację i nieprawidłowe przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego, podczas gdy na organie ciążył obowiązek udowodnienia, że skarżący za późno dokonał zmiany uprawy oraz wykazania kiedy, w jakiej dacie mógł ją wykonać, nie było także wskazania właściwej podstawy prawnej, z której wynikałby obowiązek poinformowania organu jeszcze w 2013 roku o zmianie planu działalności rolnośrodowiskowej na 2014 rok, a na tej podstawie sąd oddalił skargę, 8. Pominięcie § 38 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, poprzez jego błędne zastosowanie i interpretację, podczas gdy jego prawidłowa interpretacja i zastosowanie nie daje podstawy do odmowy płatności, ponieważ tylko jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, a w niniejszej sprawie rolnik nie był winny uszkodzeniu sadzonek jabłoni w 2013 r. i prawidłowo po 14 listopada 2013 roku zmienił plan rolnośrodowiskowy na 2014 r., bowiem tylko tak można było zadziałać w 2013 r, po zmianie rozporządzenia MRiRW z 4 listopada 2013 roku. Innej możliwości o jakiej pisze Sąd I instancji czyli zmiany uprawy w 2013 roku, nie można było wykonać z uwagi na zakazy wynikające z innych przepisów prawa, w tym z ustawy i rozporządzenia unijnego, które ma wyższą rangę niż rozporządzenie krajowe, 9. naruszenie § 2, § 3, §5, §6, §9, §10, §11, §12, §18, §20, §26, §38, §39, §50 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przez organ w podstawie prawnej decyzji, oraz pominięcie przez Sąd I instancji § 50a Rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 4 listopada 2013 r., zgodnie z którym skarżący miał prawo do zmiany uprawy w planie na kolejny rok, na podstawie zmienionego planu działalności rolnośrodowiskowej w 2013 roku, 10. art. 50a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 listopada 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-20131. W 2013 r. , poprzez jego błędną interpretację, podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisu wskazuje, że w 2013 roku dopuszczalna jest również zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, polegająca na zmianie uprawy, przez co zakaz ustanowiony na 2013 rok w rozporządzeniu z marca 2013 r. został uchylony i nie obowiązuje dotychczas, w innym wypadku ustawodawca nie zastosowałby słowa "również". Tylko taka interpretacja jest prawidłowa i nie narusza zasady nie działania prawa wstecz, zasad prawidłowej legislacji do zobowiązań podjętych na podstawie Rozporządzenia MRiRW z 2009 roku. Przy przyjęciu innej interpretacji zachodzi sprzeczność § 50a nie tylko z art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009, ale także z art. 2 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady poprawnej legislacji. Chodzi głównie o zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa i wynikający z niej obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa prawnego, ochrony praw nabytych i interesów w toku, zakaz wstecznego działania prawa, nakaz przestrzegania reguł przyzwoitej legislacji, w tym przestrzeganie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa oraz ustanawiania odpowiedniej vacatio legis (wyroki z: 13 kwietnia 1999 r., K 36/98 i 10 kwietnia 2006 r., SK 30/04). Zasada państwa prawnego wymaga stanowienia norm nienagannych z punktu widzenia techniki legislacyjnej. Przepisy § 50 ust. 1 i 2 oraz § 50a ust. 1 pkt 1 Rozporządzeń MRiRW z 2013 roku nie można uznać, za zgodne z tymi normami, bowiem czytając je łącznie po pierwsze nie można zrozumieć ich znaczenia, a zestawiając je z przepisami wyższej rangi dochodzimy do przekonania, że były niemożliwe do zastosowania w 2013 roku przez obywatela, przez co wielu rolników, jak skarżący musieli ponieść koszty odtworzenia uprawy sadowniczej, po szkodach w 2012 roku, kolejny raz po szkodach w 2013 roku i nie otrzymali dopłat, a chcąc wprowadzić uprawę inną na gruntach w kolejnym roku- gdzie dopuszczał to § 5 Rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 roku (Dz. U. Nr 33, poz. 262), na podstawie którego podejmowali zobowiązanie pięcioletnie, zostali tego prawa pozbawieni, bez możliwości przerwania zobowiązania. Ta niedookreśloność prawa nie powinna mieć miejsca w państwie prawa, 11. błędy w ustaleniach faktycznych skutkujące zastosowaniem niewłaściwej podstawy prawnej i odmowę płatności, co w okolicznościach niniejszej sprawy pozwana przyjąć, że decyzja skarżona, przy prawidłowym jej przeanalizowaniu - nie może ostać się w obrocie prawnym, 12. art. 145 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego pominięcie i błędne uznanie, że brak było podstawy do uchylenia decyzji organu II instancji, z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, poprzez błędne uznanie że w 2014 roku nadal obowiązywał zakaz zmiany uprawy, podczas gdy przepisu tego nie podtrzymywał żaden paragraf rozporządzenia MRiRW z 4 listopada 2013 roku a § 50a skutecznie zakaz wyeliminował. Gdyby było inaczej, to w jaki sposób rolnicy mogliby dokonać zmiany we wnioskach na 2013 rok, gdzie zgodnie z art. art. 18 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest to termin prawa materialnego - który nie podlega przywróceniu, 13. art. 23 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009, poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym zmiany do wniosku po upływie terminu składania wniosków są niedopuszczalne, co oznacza że wbrew stanowisku Sądu I Instancji, skarżący nie mógł dokonać zmian we wniosku na rok 2013 r., jaki złożył 15 maja 2013 roku, pomimo zmiany planu rolnośrodowiskowego pod koniec 2013 roku, 14. § 6 ust. 3 Rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" ... Dz. U. 2013.361 z 2013.03.15 poprzez jego pominięcie, i błędne założenie w uzasadnieniu wyroku, że skarżący miał obowiązek poinformowania o zmianie planu rolnośrodowiskowego na 2014 r., podczas gdy jego prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że skarżący miał obowiązek powiadomić o zmianie w planie rolnośrodowiskowym z 2013 roku, we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie. Sąd pomija w wykładni tego przepisu że od 15 marca 2015 r. do 14 listopada 2013 roku zmiany uprawy z sadu na inne nie były dopuszczalne. Skarżący w związku z taką konstrukcją przepisów został zobowiązany na podstawie § 6 w/w Rozporządzenia MRiRW do powiadomienia o zmianie uprawy, dopiero we wniosku o dopłaty na 2014 rok z uwzględnieniem nowej uprawy, jaką zakładał zmieniony plan rolnośrodowiskowy., 15. art. 134 § 1 ppsa poprzez jego pominięcie i przerzucenie oceny legalności decyzji organu II instancji na skarżącego, podczas gdy na sądzie spoczywał obowiązek badania w pierwszej kolejności czy przy wydaniu decyzji, jak w niniejszym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia prawa, w tym art. 2 Konstytucji RP, na jakie wskazywał pełnomocnik w skardze, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami ani nawet podstawą prawną zawartymi w skardze albowiem w pierwszej kolejności ma stać na straży praworządności, a sąd I instancji ten wymóg w sprawie w zupełności pominął a miało to najistotniejszy wpływ na wydane orzeczenie w sprawie. Bezsprzecznie wynika z przedstawionych powyższej przepisów, że przepisy § 50 ust. 1 i 2 w zw. z § 50a są ze sobą sprzeczne, naruszają prawa rolnika do zmiany uprawy w każdym roku trwania zobowiązania na które obie strony wyraziły zgodę zawierając to zobowiązanie na podstawie Rozporządzenia MRiRW z 26 lutego 2009 r. w szczególności § 5 ust. 1 pkt 5 (Dz. U. Nr 33, poz. 262). W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej rozwinął argumentację wskazując na treść wybranych przepisów oraz posiłkując się znacznymi fragmentami rozważań judykatury i doktryny. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Na wstępie wskazać należy, iż na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania. W tej mierze zarzuty pełnomocnika skarżącej sprowadzają się do zarzutu naruszenia art. 133, 134 i 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 1 p.p.s.a. normuje on postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (postępowanie sądowoadministracyjne). Niezrozumiałe są zatem zarzuty radcy prawnego reprezentującego skarżącą, który w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuca naruszenie wskazanych przepisów oraz wielokrotnie odnosi się do działań Sądu I instancji. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę organy administracyjne nie naruszyły przepisów postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – (Dz. U. z 2007 r., nr 64, poz. 427, ze zm., dalej jako: U.W.R.O.W.) do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy U.W.R.O.W. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się, że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek , a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne . Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów. W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem , że organ "stoi na straży praworządności ( co jest modyfikacją zasady z art. 7 k.p.a. ) oraz "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy " ( co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 k.p.a. , pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z k.p.a., w tym w szczególności art. 80 , który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona . Nadto, zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. , fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy. Na tle rozpoznawanej sprawy wskazać także należy, że wymienione wyżej modyfikacje reguł postępowania administracyjnego mają swe podstawy w specyfice postępowań o przyznanie płatności , które inicjowane są wnioskiem ubiegającego się o dopłatę rolnika, pozostawiając jego woli, czy i w jakim zakresie chce skorzystać z pomocy . W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Poczynione ustalenia faktyczne uwzględniają bowiem cały materiał dowodowy i wszystkie wynikające z niego okoliczności. Materiał ten zebrany został prawidłowo i jest kompletny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne ustalenia faktyczne, które - jak wyżej wspomniano - co do zasady wynikają z norm prawa materialnego, zostały poczynione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. W ocenie sądu uzasadnienia decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., wskazując obszernie i trafnie przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne . Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, zwane dalej: rozporządzeniem rolnośrodowiskowym z 2013 r. określa w § 1 pkt 1 i 2, szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", w tym, m.in. tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Stosownie do dyspozycji § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2013 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku (§ 2 ust. 2). Zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3). Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio (§ 2 ust.4). Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: 1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone; 2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne; 3) uchylony; 4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000; 5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000; 6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie; 7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie; 8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód; 9) Pakiet 9. Strefy buforowe. Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody; 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 3). Stosownie do § 6 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Przepisy tegoż rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany w ramach pakietu 2. - rolnictwo ekologiczne, w szczególności gdy zmiana zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4, 7, 8 polega na: 4) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno środowiskowej ; 7) zmianie wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inny z tych wariantów; 8) zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi; W myśl § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku, rolnik, który podjął zobowiązanie rolno środowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.), w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 roku. Natomiast § 50 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku stanowi: "Zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, jest niedopuszczalna, z wyjątkiem zmiany wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne realizowanych na gruntach, na których są uprawiane truskawki lub poziomki na wariant pierwszy, drugi, piąty, szósty, siódmy lub ósmy pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2. Stosownie do treści § 50a ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. , w 2013 r. dopuszczalna jest również zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.)., polegająca na zmianie: 1) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub 2) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub 3) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie. Sąd podziela stanowisko organu, iż § 50a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., dający możliwość zmiany podjętego zobowiązania w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w szerszym zakresie niż § 50 miał zastosowanie tylko w 2013 r. Natomiast wprowadzone zmiany wymienionego rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku ogłoszone w Dz. U. 2014, poz. 324 z dnia 15.03.2014 r. przewidują dokonanie zmian, w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zmiany w 2014 r. wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w ramach którego uprawiane są drzewa owocowe na inny wariant tego pakietu. W związku z powyższym, zdaniem Sądu prawidłowo odmówiono skarżącej przyznania płatności w ramach wariantu 2.1 uprawy rolnicze na których w 2013 roku był sad, a co do których w 2014 roku dokonano zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego niezgodnie z przepisami. Należy podkreślić, że w związku z tym, że w 2014 r. uznano działania siły wyższej, organ odstąpił od ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Zdaniem Sądu skarżąca nie mogła samowolnie dokonać zmiany wariantów realizowanych w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne z wariantu 2.9 na wariant 2.1. Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. rolnik składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zobowiązuje się m.in.: do przestrzegania wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu, niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, korzystanie lub dalsze wypłacanie płatności rolnośrodowiskowej ; o każdej zmianie powstałej w okresie trwania złożonych przez producenta zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni; utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Treść powołanych powyżej zobowiązań zawarta jest we wzorze wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, który skarżąca podpisała. Skarżąca była tym samym zobligowana do dochowania powinności związanych z realizacją zadeklarowanego przez nią w ramach płatności rolnośrodowiskowej wariantu. Zdaniem Sądu organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżąca wyciągnęła inne wnioski niż organ, nie świadczy o naruszeniu wymienionych wyżej przepisów przez organ, a wskazuje, iż skarżąca w istocie akceptuje swoje uprawnienia do pozyskania płatności, jednocześnie ignorując obowiązki w tym zakresie. Mając na uwadze poszczególne zarzuty skargi podkreślić należy, że stanowią one w istocie powtórzenie zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji, do których organ odwoławczy odniósł się. Sąd za niezasadne uznał również pozostałe zarzuty skargi mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wskazaną przez organy argumentację, którą to podziela. Odnosząc się do wniosku skarżącej o przedstawienie zagadnienia prawnego wskazać należy, iż zgodnie z treścią wskazanego przez pełnomocnika skarżącej przepisu, jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie stanowi skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.