II SA/Ke 761/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2019 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) , po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 29 maja 2019 r., znak: [...], nakazującej A. S. w terminie do 31 sierpnia 2019 r.: 1. rozbiórkę ogrodzenia betonowego usytuowanego na działce nr ew. 88/1 i 87/2 usytuowanego równolegle do wschodniej granicy działki z działką nr ew. 90/1 oraz nasypu ziemnego wykonanego na odcinku 60mb (licząc od ogrodzenia stacji trafo w kierunku północnym od poziomu 0,00 do 1,05m – wysokość nasypu); 2. rozbiórkę ogrodzenia betonowego usytuowanego na działce nr ew. 87/2 usytuowanego równolegle do południowej granicy z działką nr ew. 90/1 oraz nasypu ziemnego wykonanego na odcinku 70mb (licząc od ogrodzenia opisanego powyżej w pkt 1 w kierunku wschodnim od poziomu 1,05 do 0,15m – wysokość nasypu) - uchylił zaskarżoną decyzje w całości i w całości umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzone w sprawie budowy od strony działki nr 90/1 ogrodzenia na działkach nr ew. 88/1 i 87/2 w miejscowości W., gm. B. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 11.12.2018r. pracownicy PINB przeprowadzili oględziny w sprawie budowy ogrodzenia działek nr 88/1 i 87/2 od strony działki nr ewid. 90/1 w miejscowości W. 60, gm. B. Ustalono, że na tych działkach zrealizowane jest ogrodzenie z prefabrykowanych elementów betonowych o wysokości słupków do 3,0m. A. S. przedstawił zaświadczenie Starosty z dnia 1.09.2017r. o niewniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia z dnia 10.08.2017r. "dotyczącego zamiaru wykonania przez Pana A. S. robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia betonowego o wysokości słupków 3,0m i w odległości od granicy od 1,0m do 3,0m z powodu istnienia pasa zieleni (drzew) i rozbiórki starego ogrodzenia po wybudowaniu nowego na działkach nr 88/1 i 87/2 w miejscowości W. 60, gm. B." Na załączonej do zgłoszenia mapie, na której zaznaczono przebieg ogrodzenia potwierdzono, że dotyczy ono działek nr 88/1 i 87/2 z tym, że ogrodzenie na działce nr 88/1 usytuowane jest w odległości 3,0m od granicy. Wykonany został szkic sytuacyjny przebiegu części ogrodzenia, jak i szkic przedstawiający usytuowanie nowowybudowanego ogrodzenia względem istniejącego już ogrodzenia pomiędzy działkami 88/1 i 87/2 a działką 90/1. Organ I instancji stwierdził, że nowe ogrodzenie usytuowane jest na podniesionym terenie (nasypie) wys. 0,5 - 0,75m. Zgodnie z oświadczeniem inwestora, po wykonaniu obecnie realizowanego ogrodzenia istniejące już ogrodzenie od strony działki nr 90/1 zostanie rozebrane. Do akt sprawy załączone zostało dokonane w dniu 10.08.2017r. przez A. S. do Starosty zgłoszenie wykonania robót budowlanych wraz z załączonym zdjęciem przykładowego ogrodzenia - na którym zwymiarowany jest słupek betonowy o wys. 3,00m, a górna płyta prefabrykowana ogrodzenia pomiędzy tymi słupkami jest w kształcie łuku, tj. górna jej krawędź jest wyższa do betonowego słupka. Załączona została również mapa z zaznaczeniem przebiegu zgłaszanego ogrodzenia, które w części działki nr 88/1 od drogi do transformatora jest w odległości 3,0 m od granicy z działką 90/2 a w pozostałej części jak i na działce 87/2 jest w odległości ok. l,0m od działki nr 90/2. W wyniku ponownych oględzin przeprowadzonych w dniu 11.02.2019r. oględzin pracownicy PINB ustalili, że wykonane na działkach nr 88/1 i nr 87/2 ogrodzenie z płyt betonowych na słupkach betonowych o wysokości do 3,0m (równoległe do wschodniej granicy tych działek z działką nr ewid. 90/1) biegnie od krawędzi utwardzonej drogi gminnej do ogrodzenia wygradzającego stację trafo i słup z transformatorem na rodzimym gruncie, a następnie od tego wygrodzenia ogrodzenie o słupkach wysokości 3,0 m biegnie na nasypie wykonanym od poziomu 0,0 do poziomu do l,05m na długości ok. 60 m. Ogrodzenie na tym odcinku oddalone jest od istniejącego już ogrodzenia pomiędzy działkami na odległość od 2,04 m do 3,26 m jak i na odległość ok. 0,8 m na odcinku długości 26 m - w pobliży stacji trafo i słupa z transformatorem i istniejącego przy granicy małego budynku. Od narożnika północnego działek ( równolegle do północnej granicy pomiędzy działką nr 87/2 a 90/1) nowe ogrodzenie oddalone od granicy o 2,2 m na długości ok. 63,90 m biegnie na nasypie o wysokości od 1,05 do 0,00 m. Z opisu wykonanych podczas oględzin zdjęć wynika, że słupki nowego ogrodzenia mają 3,0m wysokości. W dniu 20.02.2019r. do PINB wpłynęło oświadczenie A. S. z dnia 12.02.2019r., w którym podnosi, że budując to ogrodzenie zaczął od strony działki sąsiada, pozostawiając od granicy 3m pas, na którym rośnie 248 drzew. Nawiązał się do poziomu działek z przodu i tak kontynuował grodzenie. Na końcu działki był zrobiony niewielki nasyp z ziemi o szer. ok. 3m, który został wykonany przed rozpoczęciem budowy ogrodzenia ze względu na to, aby nie dopuszczać do zalewania jego hal produkcyjnych przez wodę sąsiadów. Jego sąsiedzi pobudowali swoje domy bliżej ulicy. Podnieśli teren działek wyżej niż jego działka, co spowodowało, iż woda podczas deszczów jak również podczas czyszczenia ich stawów, (co wiąże się z wypompowaniem wody), wpływa na jego działkę. Teren jego działki nie może być podniesiony, ponieważ ma tam hale produkcyjne wybudowane w latach 80-tych i poziom ich posadzek jest niższy niż poziom domów sąsiadów i podniesionych działek. Ogrodzenie zrobił na tym nasypie, który chroni jego działkę przed wodami z innych działek. Na tym nasypie mają być posadzone drzewa po wybudowaniu ogrodzenia. Wykonał ogrodzenie i zrobił uchwyty na drut kolczasty, który musi być na czymś zamocowany. Ponadto inwestor oświadczył, że nasyp ziemny wykonał w okresie między czerwcem a sierpniem 2017r. jako wyrównanie terenu jego działek w odniesieniu do działek sąsiada i drogi w celu zapobieżenia przed zalewaniem jego działek wodami opadowymi od sąsiada co miało miejsce w latach wcześniejszych jak i w czerwcu i lipcu 2017r. Wykonanie nasypu jak i późniejsze wykonanie ogrodzenia to były dwie odrębne inwestycje. Ogrodzenie budował po dokonaniu zgłoszenia w sierpniu 2017r. i zaczął budowę od strony ulicy na działce nr ewid. 88/1. W oparciu o dokonane ustalenia, uznając, że istnieją podstawy do rozbiórki ogrodzenia - decyzją z dnia 29.05.2019r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. S. wykonać, w terminie do 31 sierpnia 2019 roku rozbiórkę części przedmiotowego ogrodzenia i likwidację nasypu ziemnego. W odwołaniu A. S. stwierdził, że organ I instancji wadliwie określił wysokość ogrodzenia z uwzględnieniem uchwytu do drutu kolczastego jako słupka. Uchwyt taki można zdemontować w każdym czasie, bez jakiegokolwiek naruszenia ogrodzenia i nie stanowi on o wyższej wysokości słupka. Odwołujący podtrzymał argumentację odnośnie zalewania jego działek wodami opadowymi z działki sąsiedniej. WINB nie podzielił stanowiska organu I instancji, przyjmując, że wykonanie nasypu i późniejsze legalne wykonanie ogrodzenia to były dwie odrębne inwestycje. Organ II instancji uznał, że wcześniejsze podniesienie terenu w celu ochrony swojej działki przed zalewaniem wodami od sąsiada, które zmieniło ukształtowanie działki inwestora, nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego lecz do organów ochrony środowiska, do których mogą zwracać się zainteresowane strony. W ocenie WINB, nowe ogrodzenie zostało wykonane zgodnie ze zgłoszeniem, co oznacza, że postępowanie w sprawie budowy od strony działki nr 90/1 ogrodzenia na działkach nr 88/1 i 87/2 jest bezprzedmiotowe. Brak jest bowiem podstaw do wydania w stosunku do wybudowanego betonowego ogrodzenia o wysokości słupka 3,00m, decyzji nakazującej jego rozbiórkę, co uzasadnia umorzenie postępowania na zasadzie art. 105 § 1 Kpa. W skardze do tut. Sądu M. P. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie: - art. 7 Kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, - art. 77 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nadto brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez Skarżącego, lub odniesienie w sposób niepełny, - bezkrytyczne przyjęcie wszystkich twierdzeń Odwołującego, - art. 80 Kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, - art. 8, art. 9, art. 11 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, - art. 107 § 3 Kpa poprzez brak sporządzenia uzasadnienia w sposób odpowiadający wymogom przepisu, - art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i brak uznania, że o wysokości ogrodzenia decyduje wysokość konstrukcji naziemnej tego urządzenia budowlanego, a nie wysokość liczona od poziomu gruntu. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę decyzji poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia betonowego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do organu I instancji celem jej ponownego merytorycznego rozpatrzenia i załatwienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Przedwczesne jest stanowisko organu odwoławczego, że inwestycja realizowana jest legalnie, w oparciu o dokonane zgłoszenie, w stosunku do którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu, a budowa nie narusza Prawa budowlanego. Nie można zgodzić się z poglądem WINB, że wykonanie nasypu na części działki 88/1 i 87/2 stanowi odrębną sprawę od sprawy wybudowanego na tym nasypie betonowego ogrodzenia. Jak bowiem wynika z ustaleń organu, powodem dla którego inwestor wcześniej wykonał nasyp – było podwyższenie terenu jego działek w celu zapobieżenia ich zalewaniu wodami opadowymi z sąsiedniej działki. Z tego względu organ uznał, że kwestie związane z wykonaniem nasypu nie należą do kompetencji organu nadzoru budowlanego, lecz do organów ochrony środowiska, do których osoby zainteresowane mogą wystąpić. Przede wszystkim należy zauważyć, że wykonanie nasypu nie nosi cech odrębnej całości. Wręcz przeciwnie nasyp i wybudowane na nim ogrodzenie stanowią całość techniczno-użytkową. Nie można zatem stwierdzić, tak jak to uczynił organ odwoławczy, że mamy do czynienia z dwoma odrębnymi inwestycjami. Zarówno materiał fotograficzny, sposób wykonania ogrodzenia jak i bezpośrednia zbieżność czasowa pomiędzy realizacją ogrodzenia i wykonaniem nasypu wskazują, że oba te elementy tworzą całość konstrukcyjną. Bez znaczenia pozostaje podnoszona przez inwestora okoliczność, że nasyp został wykonany wcześniej tj. pomiędzy czerwcem a sierpniem 2017 r. jako wyrównanie terenu jego działek, a dopiero następnie tj. 10 sierpnia 2017 r. dokonał zgłoszenia budowy ogrodzenia. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że w zgłoszeniu robót budowlanych inwestora brak jest odniesienia do wykonania ogrodzenia na istniejącym nasypie. Kolejną kwestią, która wymaga wyjaśnienia, a która w ogóle nie była przedmiotem rozważań organu II instancji jest ustalenie organu I instancji, że na płytach ogrodzenia został osadzony drut kolczasty. Takiego zakresu prac także nie obejmowało zgłoszenie budowy betonowego ogrodzenia. Wspomniane zgłoszenie z dnia 10 sierpnia 2017 r. dotyczyło wyłącznie budowy ogrodzenia betonowego o wysokości słupków 3m i odległości od granicy od 1m do 3m oraz rozbiórki starego ogrodzenia po wybudowaniu nowego na terenie działki położonej w W. gm. B. nr geodezyjny działek: 88/1, 87/2. Termin rozpoczęcia robót budowlanych określono na 2 września 2017 r. Kierując się poglądem Sądu odnośnie całości konstrukcyjnej ogrodzenia, organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę powinien ocenić, czy betonowe ogrodzenie spełnia wymogi zgłoszenia z dnia 10 sierpnia 2017 r. Powinien również ocenić jaki charakter ma drut osadzony na betonowych płytach ogrodzenia i czy ewentualnie jego osadzenie ma wpływ na wysokość wykonanego ogrodzenia. Brak odniesienia się organu do wskazanych wyżej kwestii uniemożliwia Sądowi weryfikację zaskarżonego rozstrzygnięcia, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie przedwczesnym i uzasadnia jego uchylenie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które składał się wpis od skargi.