I OW 176/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.), Sędzia WSA del. Edyta Podrazik, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy G. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy G. a Burmistrzem K. w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej R. S. postanawia: oddalić wniosek Wnioskiem z dnia 27 maja 2019 r. Wójt Gminy G. zwrócił się o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy G. a Burmistrzem K. dotyczącego właściwości gminy, która powinna przejąć odpłatność za pobyt R. S. w DPS w P.. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że sprawa dotyczy R. S. przebywającego w Domu Pomocy Społecznej prowadzonym przez Z. w P., za którego gmina G. ponosi odpłatność w kwocie 3062,41 zł miesięcznie. W dniu 8 października 2010 r. R. S., jako osoba małoletnia, został interwencyjnie umieszczony w DPS dla Dzieci prowadzonym przez Z. w P. (P.) na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. R. S. miał wtedy 15 lat. Obecnie mężczyzna ma 24 lata i dalej przebywa w DPS przeznaczonym dla dzieci i młodzieży. Ww. jest osobą częściowo ubezwłasnowolnioną a jego kuratorem została pani E. L., która jest jednocześnie pracownikiem ww. DPS w P. Ze względu na wcześniejsze miejsce zamieszkania i zameldowania R. S. na terenie G., tutejsza gmina jest zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt w DPS. W dniu 26 października 2017 r. R. S. został jednak wymeldowany ze stałego pobytu: ul. L. G. i zameldowany w ww. DPS na pobyt stały. Z racji tego, zdaniem Wójta Gminy G., powinna także zmienić się gmina, która ma ponosić odpłatność za jego pobyt w DPS, tym bardziej, że R. S. deklaruje zamiar stałego zamieszkania w tamtejszej gminie. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz K. wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, Gmina G. pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla R. S., jako organ, który skierował go do DPS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do oddalenia wniosku. Rozstrzygnięcie sporu o właściwość może nastąpić wówczas, gdy spór taki aktualnie istnieje. Polega ono na wskazaniu organu, który zgodnie z przepisami jest właściwy do rozpoznania sprawy. Natomiast w sytuacji, gdy spór jeszcze nie zaistniał albo przestał już istnieć - Sąd oddala wniosek. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507), właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei, zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Przepisem o charakterze szczególnym jest art. 101 ust. 6 ustawy, zgodnie z którym dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej. Interpretując przepis art. 101 ust. 6 powołanej ustawy należy mieć na względzie, że przypisuje on istotne znaczenie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i zakłada, że gmina, która spowodowała umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej, pozostaje właściwa we wszystkich sprawach dotyczących świadczeń z pomocy społecznej dla tej osoby, w czasie jej zamieszkiwania w tym domu. Przyjąć wszakże należy, że decyzja ta zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym. Jak wynika z akt sprawy R. S. został skierowany do Domu Pomocy Społecznej w P. na podstawie decyzji z dnia [...] października 2010 r., wydanej z upoważnienia Wójta Gminy G., w której ustalono jednocześnie miesięczną opłatę za jego pobyt w tej placówce. Kwestia odpłatności za pobyt ww. w DPS została zatem już rozstrzygnięta i dopóki decyzja z [...] października 2010 r. pozostaje w obrocie prawnym kształtuje ona właściwość gminy w tej sprawie, bez względu na późniejszą zmianę miejsca zameldowania pensjonariusza. Wydając decyzję w zakresie skierowania do domu pomocy społecznej, Wójt Gminy G. uznał się za właściwego w sprawie (również - co wymaga podkreślenia - w zakresie ponoszenia odpłatności za pobyt zainteresowanego w domu pomocy społecznej), a to z kolei przesądza, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniał spór o właściwość organu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 151 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.