III SA/Wa 1399/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę 1. Decyzją z [...] marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. (dalej: "NUS") określił M. D. (dalej: "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i marzec 2013 r. Powyższa decyzja została uznana za doręczoną w dniu 20 marca 2018 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."). 2. Pismem z 17 stycznia 2019 r. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. 3. Postanowieniem z [...] marca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS"), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. DIAS stwierdził, że decyzja NUS z [...] marca 2018 r., została prawidłowo doręczona Skarżącemu, w trybie art. 150 O.p., w dniu 20 marca 2018 r. Podał, że przesyłka zawierająca ww. decyzję została dwukrotnie awizowana, odpowiednio w 6 marca 2018 r. i 14 marca 2018 r. i zwrócona do organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie", co uzasadniało zastosowanie art. 150 O.p. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja NUS została doręczona 20 marca 2018 r., to czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji, określony na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i liczony z uwzględnieniem zapisu art. 12 § 5 O.p., upłynął 3 kwietnia 2018 r. Tymczasem odwołanie od decyzji NUS zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 17 stycznia 2019 r., w konsekwencji czego organ odwoławczy był zobowiązany do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. DIAS zauważył przy tym, że Skarżący skorzystał z przysługującego mu na podstawie art. 162 O.p. uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jednakże DIAS postanowieniem z [...] marca 2019 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. 4. Nie zgadzając się z ww. postanowieniem Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu DIAS Skarżący zarzucił naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 162 § 1 i 2 O.p., poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na skutek niezasadnej odmowy przywrócenia terminu. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że uprawdopodobnił niemożność uczestnictwa w postępowaniu, a tym samym zaskarżenia decyzji. Przedstawił stosowne zaświadczenie, że z powodu choroby psychicznej był niezdolny do pracy. W jego ocenie odwołanie winno być rozpoznane. 5. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 6.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 6.2. Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. 6.3. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie DIAS z [...] marca 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] marca 2018 r. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 2 O.p. 6.4. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas wydaje postanowienie, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdza fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nie tworzy nowego stanu prawnego lecz deklaruje stan istniejący, zaistniałe zdarzenia prawne. Natomiast w sytuacji, gdy strona składa odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy uchybienie istotnie wystąpiło i w razie stwierdzenia tego faktu ma obowiązek wydać postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., przesądzając w ten sposób, istotną w sprawie przywrócenia terminu, kwestię jego uchybienia. Ustalenie, że do uchybienia terminu nie doszło powoduje – przy braku innych przeszkód – konieczność rozpatrzenia odwołania i bezprzedmiotowość orzekania o przywróceniu terminu, który nie upłynął. Natomiast stwierdzenie uchybienia terminowi w postanowieniu z art. 228 § 1 O.p., którego cechą jest ostateczność oznacza, że kwestia ta nie podlega ponownemu badaniu, czy ustaleniu przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Innymi słowy, rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w trybie art. 162 O.p., jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Dlatego też, w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ obowiązany jest wydać postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia temu terminowi, a dopiero następnie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. W konsekwencji, ewentualna zasadność wniosku o przywrócenie terminu, nie zmienia obiektywnej okoliczności, że termin ten został uchybiony i nie stanowi o wadliwości tego postanowienia. 6.5. Aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą. 6.6. W rozpatrywanej sprawie DIAS uznał, że w dniu 20 marca 2018 r. doszło do skutecznego doręczenia, na właściwy adres, decyzji NUS z [...] marca 2018 r., w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 O.p.). W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność stanowiska organu podatkowego. Ponadto okoliczności związane z doręczeniem decyzji nie są kwestionowane przez Skarżącego. Przepis art. 148 O.p. wskazuje miejsca, w których można dokonać doręczenia pisma osobie fizycznej, w tym miejsce zamieszkania. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Opisany w art. 150 O.p. tryb doręczenia pisma stanowi fikcję prawną, będąc wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji. Jako wyjątek od zasady, przepis ten musi być ściśle interpretowany, co oznacza, że skuteczność doręczenia zastępczego zależy od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia. W ocenie Sądu, w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki do uznania doręczenia zastępczego za skuteczne. Decyzja NUS z [...] marca 2018 r. (zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania) została skierowana do Skarżącego i wysłana na właściwy adres za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 5 marca 2018 r. Jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, z powodu niemożności doręczenia przesyłki zgodnie z art. 148 § 1 lub art. 149 O.p., przesyłkę awizowano dwukrotnie, tj. w dniu 6 marca i 14 marca 2018 r. Następnie przesyłkę zwrócono do organu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie" (zob. k. 143-144 akt admin.). W konsekwencji, zgodzić się należy z DIAS, że przesyłka zawierająca decyzję NUS z [...] marca 2018 r. została skutecznie doręczona adresatowi w dniu 20 marca 2018 r., w trybie art. 150 O.p. W tym zaś stanie rzeczy czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął 3 kwietnia 2018 r. Odwołanie wniesione przez Skarżącego w dniu 17 stycznia 2019 r. (data nadania przesyłki w polskim urzędzie pocztowym) uznać zatem należało za złożone po upływie czternastodniowego terminu na dokonanie tej czynności. Tym samym postanowienie DIAS stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania należało ocenić jako zgodne z prawem. 6.7. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że ewentualne okoliczności dotyczące braku zawinienia Skarżącego w uchybieniu terminowi, mogą mieć znaczenie jedynie w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, co nie jest przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest bowiem okolicznością obiektywną, jest niezależne od uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). 6.8. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.