II SA/Kr 1118/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy ref. sąd. Maksymilian Krzanowski przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu Pawła Dunikowskiego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – Nadleśnictwa K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 11 lipca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie opłaty stałej za wprowadzenie wód opadowych do potoku skargę oddala. Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 9 maja 2019 r. działając na podstawie art. 271 ust. 7, w związku z art. 271 ust. 4, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502), oraz art. 104 K.p.a. określił Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu, Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Krościenko opłatę stałą w wysokości 192, 00 zł za wprowadzenie wód opadowych do potoku Stary w km 2+728 w ilości Q=0,21 l/s pochodzących z pasa drogowego drogi wewnątrzzakładowej w miejscowości Szczawnica. Od tej decyzji odwołało się Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Krościenko, wnosząc o uchylenie powyższej decyzji, uzasadniając, że nie jest słuszne określenie opłaty odwołującemu się jako podmiotowi, który odprowadza do wód wody opadowe lub roztopowe z otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzenia opadów atmosferycznych, gdyż organ pierwszej instancji nie wykazał na jakiej podstawie uznał, że urządzenia wodne, tj. rów i wylot służący do wprowadzenia wody do wód to system kanalizacji, skoro przepisy Prawa wodnego nie definiują pojęcia systemu kanalizacji deszczowej zamkniętej lub otwartej. Zdaniem odwołującego się, przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że rów wykonany wzdłuż drogi z wylotem służącym do wprowadzania wody do potoku Stary to system kanalizacyjny, było bezpodstawne. odwołujący się podniósł ponadto, że w myśl art. 3 pkt 2 ustawy o lasach drogi leśne są lasem, a wykonanie m.in. rowu i wylotu służącego do odprowadzenia wody objęte jest projektem "Przeciwdziałania skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich, zwiększenia retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nim infrastruktury w dobrym stanie". Odwołujący się zarzucił brak oceny zebranego materiału dowodowego i niewskazanie dowodów, które stwierdzałyby istnienie podstawy określenia opłaty oraz nieuzasadnione domniemanie faktu, że odwołujący się odprowadza do wód wody opadowe lub roztopowe otwartym lub zamkniętym systemem kanalizacji deszczowej służącym do odprowadzania opadów atmosferycznych. Nadto odwołujący podniósł, że w sprawie opłat za rok 2018 toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na podstawie wniesionej przez Wody Polskie kasacji. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie decyzją z dnia 11 lipca 2019 r. nr KR.RUO.470.7.2019 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 268 ust. 1 pkt 3) lit. a ustawy Prawo wodne stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za: odprowadzanie do wód (...) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służce do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast; (...)", a art. 270 w ust. 1 podaje, że opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Rozwinięcie tej zasady zawiera m.in. ust. 11 art. 270, w którym określono, że opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. W myśl przepisu art. 271 ust. 1 pkt 3) lit. a tej ustawy wysokość opłaty stałej za (...) odprowadzanie do wód (...) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (...) ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty, a zgodnie z ust. 3 wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód (...) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. Zgodnie z art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Natomiast w myśl art. 271 ust. 7 ustawy Prawo wodne jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji. W omawianym przypadku Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu ustalił wysokość opłaty stałej Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Krościenko w oparciu o zasady określone ww. przepisami, przekazując podmiotowi najpierw informację roczną z ustaleniem kwoty obliczonej zgodnie z art. 271 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo wodne, a następnie – po stwierdzeniu, że obowiązek nałożony art. 271 ust. 6 ustawy Prawo wodne nie został zrealizowany w związku z nieuiszczeniem należnych rat opłaty za 2018 rok - wydał decyzję określającą opłatę stałą w takiej samej wysokości jak w informacji rocznej, zgodnie z art. 271 ust. 7 ustawy. Powyższe działania organu l instancji są zatem zgodne z obowiązującymi uregulowaniami ustawy Prawa wodne w tym zakresie. Ponadto organ odwoławczy stwierdza, że opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające, w szczególności w omawianym przypadku za wprowadzanie wód opadowych do potoku Stary pochodzących z pasa drogowego drogi wewnątrzzakładowej w miejscowości Szczawnica. W odwołaniu odwołujący się. nie kwestionował wysokości opłaty stałej naliczonej za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., ale zasadność jej naliczenia w sytuacji, gdy wody opadowe lub roztopowe z pasa drogowego drogi wewnątrzzakładowej w miejscowości Szczawnica rowem przydrożnym, a następnie odprowadzane do potoku Stary w km 2+721 istniejącym wylotem. Organ drugiej instancji nie podziela wątpliwości odwołującego się co do tego, czy wskazane wyżej urządzenia przechwytujące wody opadowe lub roztopowe, a następnie przekierowujące je do wód powierzchniowych płynących, stanowią system otwartej kanalizacji deszczowej. Jest oczywistym, że usługa w postaci odprowadzania do wód -wód opadowych lub roztopowych jest nierozerwalnie związana z istnieniem otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej służących do odprowadzania opadów atmosferycznych albo istnieniem systemów kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, z czym wiąże się obowiązek ponoszenia opłaty stałej za tę usługę. Jak wynika z wyroku WSA w Olsztynie z dnia 28 sierpnia 2018 r. (II SA/Ol 399/18), "przez system kanalizacji deszczowej rozumie się zbiór urządzeń wodnych, takich jak kanały, rowy, rury, kolektory, przeznaczone do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych", a "warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji deszczowej lub kanalizacji zbiorczej jest potwierdzenie, że zostały one wybudowane i oddane do użytku oraz, że funkcjonują realizując przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód". Zarówno z treści sentencji, jak i uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w pkt II decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia 2 września 2013 roku, odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do potoku Stary miało odbywać się i faktycznie odbywa się nie powierzchniowo, ale poprzez system urządzeń wodnych w postaci istniejącego wylotu W-l rowu drogowego w km 2+728 potoku Stary. Powyższy fakt potwierdza zresztą odwołujący się we wniesionym odwołaniu, co niesłusznym czyni zarzut odnośnie nieustalenia prawdy obiektywnej, tym bardziej że organ pierwszej instancji dochował pełnej staranności zapewniając stronie prawo czynnego udziału w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym. Kwestią sporną okazała się zatem wykładnia pojęcia "systemu kanalizacyjnego", jednak w ocenie organu drugiej instancji zarówno rów drogowy, jak i wylot powinny być uznane ze względu na pełnioną funkcję za zbiór urządzeń wodnych stanowiących system otwartej kanalizacji deszczowej, gdyż służą one do przechwytywania wód opadowych lub roztopowych oraz do dalszego ich odprowadzania do wód - w tym przypadku do wód powierzchniowych płynących potoku Stary. Wobec powyższego, ustalona odpłatność została zasadnie i prawidłowo wyliczona od maksymalnej ilości wód wyrażonej w m3/s odprowadzanych do wód. Kwestia wykonania kaszyc drewnianych w korycie potoku Stary w ramach projektu "Przeciwdziałania skutkom odpływu wód opadowych na terenach górskich, zwiększenia retencji i utrzymanie potoków oraz związanej z nim infrastruktury w dobrym stanie" nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Z kolei postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które toczy się w związku z zaskarżeniem decyzji administracyjnej z dnia 15 maja 2018 r., która została wydana na innej podstawie prawnej, również nie ma znaczenia dla oceny postępowania organu pierwszej instancji zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej z dnia 9 maja 2019 r. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe Nadleśnictwo w Krościenku zarzucając naruszenie: 1/ art. 268 ust. 1 pkt 3, art. 270 ust. 11 a, art. 271 ust. 4 Prawa wodnego i zastosowanie tych przepisów w stosunku do skarżącego w sytuacji, w której brak było ku temu przesłanek; 2/ prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na ogranie administracji z mocy art. 7, art. 77 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocenia legalności decyzji określającej wysokość opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych do potoku Stary. W ocenie strony skarżącej decyzja jest wadliwa, ponieważ organ nie przeprowadził postępowania celem ustalenia czy powstało urządzenie wodne, na wykonanie którego wydano pozwolenie wodnoprawne oraz czy urządzenie to stanowi element kanalizacji deszczowej. W ocenie sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z dyspozycją art. 270 ust 11 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm.(dalej; ustawa) opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. Z kolei art. 271 ust 4 w/w ustawy stanowi, iż wysokość opłaty stałej za odprowadzanie do wód: 1) wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, 2) wód pochodzących z odwodnienia gruntów w granicach administracyjnych miast - ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości wód, wyrażonej w m3/s, odprowadzanych do wód. W ocenie sądu konstrukcja tych przepisów nakazuje przyjąć, iż ustawodawca wprowadzając dwie składowe opłat za korzystanie z wód tj. opłatę stałą oraz opłatę zmienną wprowadził jednocześnie dwie zasady ustalania tych opłat. O ile opłata zmienna uzależniona jest od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych o tyle opłata stała powiązana jest wyłącznie z uprawnieniem do wprowadzania wód opadowych, jakie danemu podmiotowi nadaje decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym. Wynika to wprost z art. 271 ust 4 ustawy gdzie mowa o ustalaniu wysokości tej opłaty w oparciu o wartości określone w tej właśnie decyzji. Jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 4 kwietnia 2019 r. IV SA/Po 1038/18 porównanie przepisów o opłacie stałej i o opłacie zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych jednoznacznie wskazuje, że wielkości podane w pozwoleniu wodnoprawnym (verba legis: "określona w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych") stanowią podstawę tylko do ustalenia opłaty stałej. W przypadku opłaty zmiennej ustawodawca nie odwołuje się do ww. kryterium, a zatem należy uznać, że istotne znaczenie w takim przypadku ma ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych i roztopowych. Taki wniosek pozostaje w zgodzie z założeniem o językowej racjonalności prawodawcy. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 14 maja 2019 r. II SA/Łd 231/19 wskazuje, iż Wielkości podane w pozwoleniu wodnoprawnym stanowić mogą podstawę do ustalenia jedynie opłaty stałej. Takie samo stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 28 marca 2019 r. IV SA/Po 1030/18. Poglądy prawne wyrażone w wyżej przytoczonych orzeczeniach w pełni pobiera sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. W ocenie sądu nie sposób przyjąć, iż organ ustalając wysokość opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych powinien badać jakiekolwiek inne kwestie niż te wynikające z decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym – w odróżnieniu od opłaty zmiennej. Znamiennym jest, iż strona nie zarzuca, że urządzenie to nie istniej a zatem, że organ ustala opłatę od urządzenie nieistniejącego a jedynie że organ tego nie ustalił. Zauważyć jednak należy, iż w odwołaniu strona nie kwestionuje, że przedmiotowe urządzenie - drewniane kaszyce istnieją. Z reklamacji wynika natomiast wprost, że urządzenie to zostało wykonane. W reklamacji strona wskazuje, iż "kaszyca wybudowana jest w potoku Stary w terenie leśnym będącym w granicach administracyjnych miasta Szczawnica, poza terenem zurbanizowanym". Jeżeli zatem uznać by, że pogląd iż organ ustalając wysokość opłaty stałej za wprowadzanie wód opadowych musiałby ustalać czy urządzenie wodne na wykonanie którego wydano pozwolenie wodnoprawne faktycznie istnieje i działa to fakt przyznania przez stronę w reklamacji, że urządzenie to istnieje nakazywałby przyjąć, iż uchybienie przepisom postępowania przez organ nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie sądu urządzenie wodne w postaci drewnianych kaszyc jest elementem systemu kanalizacji deszczowej, o której mowa w art. 35 ust 3 pkt 7 oraz art. 270 ust 11 ustawy, od której ustala się opłatę za usługi wodne. Jest to bowiem urządzenie wykonane celowo i służące zbieraniu, ukierunkowaniu i odprowadzaniu wód opadowych do cieku wodnego. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sad na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.