IV SAB/Wr 208/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi R. A. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje adwokat O. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. R. A. (zwany dalej stroną, wnioskodawcą lub skarżącym), odbywający karę pozbawienia wolności, pismem z dnia 8 kwietnia 2019 r., zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w W. (zwanego dalej Dyrektorem ZK lub organem) o przesłanie informacji publicznej w formie kserokopii "orzeczeń lekarskich o zdolności do wykonywania pracy, dotyczących skazanych zatrudnionych na rzecz Zakładu Karnego w W. (dalej jako zakład karny) na stanowisku "roznoszący artykuły żywnościowe" w oddziale mieszkalnym IIIA, odpowiednio zanonimizowanych w części dotyczącej danych wrażliwych". Dyrektor ZK pismem z dnia 18 kwietnia 2019 r., doręczonym stronie w dniu 23 kwietnia 2019 r., poinformował skarżącego, że wnioskowane przez niego informacje nie mieszczą się w katalogu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu określonym w art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej jako ustawa o dostępie do informacji publicznej lub w skrócie u.d.i.p.). Jednocześnie przypomniano, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1318, dalej w skrócie u.p.p.R.P.P.) podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta. W tym kontekście wskazano, że administracja zakładu karnego nie posiada żadnej informacji jakoby skarżący był przedstawicielem ustawowym któregokolwiek z osadzonych zatrudnionych w charakterze roznoszącego posiłki. Dodano także, iż wnioskodawca nie przedstawił również żadnego upoważnienia w powyższej sprawie podpisanego przez któregokolwiek z tych osadzonych. Strona, zastępowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła w skargę z dnia 2 września 2019 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. W skardze wniesiono o zobowiązanie Dyrektora ZK do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni oraz zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości lub w części. Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że do dnia złożenia skargi, tj. do dnia 3 września 2019 r., organ nie udostępnił żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czym naruszył ustawowy 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Podniesiono także, iż skarżący wniósł również ponaglenie w przedmiotowej sprawie, wyznaczając w nim dodatkowy 14-dniowy termin na udzielenie przedmiotowej informacji, czym wypełnił ustawowy obowiązek poprzedzenia skargi ponagleniem. Zdaniem skarżącego decyzja będąca przedmiotem wniosku stanowi dokument urzędowy, który podlega udostępnieniu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Dyrektor ZK w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż jego zdaniem nie jest ona uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl z kolei art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie u.p.p.s.a.) kontrola, o której mowa powyżej, obejmuje m. in. orzekanie w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie natomiast do treści art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a u.p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a u.p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie art. 149 § 2 u.p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. Wyjaśnić również trzeba, iż obowiązujące przepisy nie przewidują terminu do złożenia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej. W takim przypadku nie istnieje też obowiązek uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia bezczynności, ani też wezwania organu o usunięcie naruszenia prawa. Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi warto zwrócić uwagę, iż w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej, pod którym to pojęciem, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. rozumie się każdą informację o sprawach publicznych. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1240) oraz partie polityczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż organy administracji zakładów karnych mieszczą się w zakresie podmiotowym ustawy i jako organy władzy publicznej zobowiązane są do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej precyzują, że podmiot zobowiązany, rozpatrując wniesione do niego żądanie winien zachować się w jeden z następujących sposobów: - przede wszystkim udzielić informacji publicznej pod warunkiem, że nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia i znajduje się ona w jego posiadaniu (tzw. czynność materialnotechniczna), lub - poinformować wnioskodawcę w formie zwykłego pisma, że jego żądanie nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż nie dotyczy informacji mających charakter publiczny lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił lub podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia (art. 4 u.d.i.p.), bądź też zawiadomić stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), lub - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) albo odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) w formie decyzji administracyjnej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy, a także w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc wówczas, gdy mimo wezwania strona nie wykaże, w jakim zakresie uzyskanie danej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nakłada na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego z dnia 8 kwietnia 2019 r. został rozpatrzony przez Dyrektora ZK w sposób przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej, tj. poprzez poinformowanie wnioskodawcy w formie zwykłego pisma, że jego żądanie nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, gdyż dotyczy informacji nie mającej charakteru informacji publicznej. Istotną zatem do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest odpowiedź czy żądanej przez skarżącego kserokopii dokumentacji medycznej w postaci orzeczeń lekarskich o zdolności do wykonywania pracy na stanowisku "roznoszący posiłki w oddziałach mieszkalnych" można nadać przymiot informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym uznaje za prawidłowe stanowisko organu, iż żądana przez skarżącego informacja nie stanowiła informacji publicznej, gdyż orzeczenia lekarskie mają charakter indywidualny i prywatny, są wynikiem przeprowadzonych badań medycznych odnoszących się do oceny stanu zdrowia konkretnej osoby i zawierają tzw. biologiczne dane wrażliwe, a tym samym nie dotyczą sprawy publicznej. W konsekwencji należało przyjąć, że orzeczenia lekarskie stwierdzające zdolność poszczególnych skazanych, przebywających w zakładzie karnym, do wykonywania pracy w charakterze roznoszących posiłki na oddziałach mieszkalnych zakładu karnego nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ nie stanowią informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Mając na względzie powyższe rozważania, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. W przedmiocie wynagrodzenia adwokata ustanowionego w ramach pomocy prawnej orzeczono zgodnie z art. 250 § 1 i art. 205 § 2 u.p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.).