V SA/Wa 1056/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w części oddala skargę. C.V.S. E.B.(dalej – "Skarżąca", "Strona") zwróciła się z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu u którego w gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi - szkody na powierzchni uprawy w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy oraz co najmniej 70% danej uprawy. Skarżąca przedłożyła również polisę zawartą z [...] o numerze [...] , dotyczącą ubezpieczenia upraw w gospodarstwie rolnym Skarżącej na okres od 4 lipca 2018 r. do 15 listopada 2018 r. oraz protokół oszacowania szkód nr [...] z dnia [...]sierpnia 2018 r. Decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z.z/s w W. (dalej – Kierownik BP ARiMR) przyznał Skarżącej pomoc finansową, w wysokości 169.347,50 zł i odmówił udzielenia pomocy w pozostałej części objętej wnioskiem, wskazując na brak ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkód. Strona złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Decyzją z [...] marca 2019 r., nr [...] Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (dalej również jako "organ") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika BP ARiMR. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z § 13r. ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2015 r., poz. 187 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie" pomoc finansową pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR zaznaczył, że z protokołu oszacowania szkody wynika, iż szkoda wystąpiła 1 kwietnia 2018 r. zaś ubezpieczenie upraw od ryzyka szkód (grad, deszcz nawalny, huragan) dotyczy okresu 4 lipca 2018 r. – 15 listopada 2018 r. Wobec powyższego, w ocenie organu przedłożona przez Skarżącą polisa ubezpieczenia nie może zostać uwzględniona w sytuacji gdy niekorzystne zjawisko wystąpiło przed zawarciem wymaganego ubezpieczenia. Podkreślono, że w dniu wystąpienia szkody Strona w ogóle nie posiadała żadnej polisy ubezpieczenia upraw rolnych, a zatem – wobec treści § 13r. ust. 12 rozporządzenia – zasadnym było pomniejszenie kwoty pomocy o 50%. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji Kierownika BP ARiMR. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2019 r. o przyznaniu Skarżącej wnioskowanej pomocy finansowej w części. Z akt sprawy wynika, że 9 października 2018 r. Skarżąca złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, dotyczący szkód powstałych na powierzchni upraw w wysokości co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy. Skarżąca przedłożyła również umowę ubezpieczenia upraw rolnych zawartą na okres od 4 lipca 2018 r. do 15 listopada 2018 r. Przy czym, w pkt VIII wniosku, Skarżąca oświadczyła, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie z wyłączeniem łąk i pastwisk, było ubezpieczonych, co najmniej od jednego z ryzyk. Orzekające w sprawie organy ustaliły jednak, iż warunek ubezpieczenia przez rolnika co najmniej 50% powierzchni upraw występujących w gospodarstwie rolnym na dzień wystąpienia szkody nie został spełniony, w związku z czym wnioskowana pomoc finansowa została pomniejszona o 50% wysokości. Wskazane ustalenie organów zostało zakwestionowane przez Skarżącą. Istotę sporu stanowi zatem kwestia czy orzekające organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie nie został spełniony warunek ubezpieczenia przez Skarżącą na dzień wystąpienia szkody w uprawach rolnych co najmniej 50% upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, stanowiący podstawą do pomniejszenia wnioskowanej pomocy finansowej o 50%. Przepisy regulujące przyznawanie producentom rolnym pomocy finansowej w związku ze szkodami spowodowanymi przez niekorzystne zjawiska atmosferyczne zawarte zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. I tak, w myśl § 13r ust. 1 tego rozporządzenia w 2018 i 2019 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy; 3) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014. Jak stanowi zaś § 13r ust. 12 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1 pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy, wskazać należy w pierwszej kolejności, że w sprawie bezspornym jest, że Skarżąca jako producent rolny uprawniona była do wystąpienia z wnioskiem o pomoc finansową udzielaną przez ARiMR w związku z powstaniem w jej gospodarstwie rolnym szkód w uprawach rolnych, spowodowanych wystąpieniem w 2018 r. suszy, obejmujących co najmniej 30% danej uprawy. Przedłożony przez Skarżącą protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym Skarżącej, sporządzony w dniu [...]sierpnia 2018 r. potwierdza bowiem wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy w przedmiotowym gospodarstwie. Okoliczność ta była bezsporna pomiędzy stronami postępowania. Ponadto z przedstawionej przez Skarżącą umowy ubezpieczenia uprawy (polisa nr [...] ) wynika, iż zawarta została ona na okres od 4 lipca 2018 r. do 15 listopada 2018 r. Natomiast z protokołu oszacowania szkody nr [...] z [...]sierpnia 2018 r. wynika, że szkoda spowodowana suszą wystąpiła w dniach od 1 kwietnia 2018 r. do 10 czerwca 2018 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że zawarta przez Skarżąca umowa ubezpieczenia nie obowiązywała w dniu wystąpienia szkody. Przy czym dniem wystąpienia szkody jest data powstania szkody, nie zaś data jej oszacowania przez komisję powołaną przez wojewodę. Nieprawidłowa jest zatem przyjęta przez Skarżącą interpretacja § 13r ust. 12 rozporządzenia, traktująca jako dzień powstania szkody także okres po zakończeniu zdarzenia powodującego szkodę (tj. suszy w rozpoznawanej sprawie) i ujawnieniu się jego skutków (tj. szkód w uprawach), w którym nadal istniały skutki tego zdarzenia w postaci zniszczonych upraw. Umowa ubezpieczenia upraw została zawarta przez Skarżącą 20 czerwca 2018 r., a więc już po zaistnieniu zdarzenia powodującego szkodę i wystąpieniu szkód, a tym samym, nie można uznać, że został spełniony warunek ubezpieczenia upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód, niezbędny do uzyskania w pełnej wysokości pomocy, o której mowa w § 13r ust. 1 rozporządzenia. W powyższych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko orzekających w sprawie organów, iż w rozpoznawanej sprawie zaistniały podstawy obligujące organ do pomniejszenia Skarżącej pomocy finansowej o 50%, ze względu na brak ubezpieczenia przez Skarżącą co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym. Przeprowadzona przez Sąd kontrola rozstrzygnięć orzekających organów wykazała, że w sprawie został w sposób prawidłowy ustalony stan faktyczny na podstawie zgromadzonych dokumentów, do którego organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, a w konsekwencji prawidłowo przyznały Skarżącej pomoc finansową w pomniejszonej wysokości na podstawie § 13r ust. 12 rozporządzenia, wyliczając wysokość przyznanej pomocy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.