I SA/Rz 771/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-12-10
Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może uchylić czynności egzekucyjne w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone, mimo wniosku zobowiązanego o rozłożenie długu na raty?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może uchylić czynności egzekucyjnych, jeśli postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone. Instytucja uchylenia czynności egzekucyjnych, uregulowana w art. 58 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być zastosowana wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, co wynika z powiązania z art. 58 § 1 tej ustawy. Rozłożenie długu na raty skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jednakże samo wykazanie woli zawarcia układu ratalnego przez zobowiązanego nie jest równoznaczne z jego zawarciem i nie obliguje organu do zawieszenia postępowania, jeśli wierzyciel nie dokonał takiej czynności.Stan faktyczny
Skarżący K.K. wniósł o uchylenie czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu wynagrodzenia za pracę, wskazując na złożony wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty i uciążliwość środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny (ZUS) odmówił uchylenia czynności, stwierdzając brak spełnienia przesłanek z art. 58 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym brak zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie jego interesu, brak dokładnej analizy sprawy, niepełne uzasadnienie postanowienia oraz błędną interpretację jego wniosku o ustalenie "lżejszych rat".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia K. K. (dalej: Zobowiązany, Skarżący,) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], w sprawie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych.
Jak wynika z akt sprawy Na podstawie wystawionych przez Wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w P., tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], organ egzekucyjny - Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rzeszowie (dalej: ZUS) prowadzi wobec Zobowiązanego postępowanie egzekucyjne.
Odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], doręczono Zobowiązanemu w dniu 29 września 2016 r., z kolei odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], doręczono Zobowiązanemu w dniu 10 lutego 2017 r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę Zobowiązanego w "A" S.A. z siedzibą w W. - zawiadomienia o zajęciu z dnia 14 września 2018 r., o numerach: [...], [...], [...], które doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 21 września 2018 r., zaś Zobowiązanemu w dniu 2 października 2018 r. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.).
Pismem z dnia 27 września 2018 r., Zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego o uchylenie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia jego wynagrodzenia za pracę, powołując się przy tym na wymienione powyżej sygnatury zawiadomień o zajęciu z dnia 14 września 2018 r. Wskazał, że złożył wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty. Podkreślił, że uciążliwość środka egzekucyjnego spowoduje brak płynności finansowej, przez co nie będzie mógł regulować zobowiązań oraz płacić zadeklarowanych rat. Jednocześnie Zobowiązany poinformował, iż wycofuje wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z dnia 21 września. 2018 r.
Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., opisanym na wstępie, wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej u.p.e.a.) odmówił uchylenia czynności egzekucyjnych w postaci zajęć wynagrodzenia za pracę Zobowiązanego w "A" S.A. z siedzibą w W., stwierdzając, że nie wypełniono łącznie przesłanek z art. 58 § 1 i § 2 u.p.e.a., warunkujących uchylenie czynności egzekucyjnych. Organ egzekucyjny wskazał przy tym, że postępowanie egzekucyjne, jakie jest prowadzone wobec Zobowiązanego na podstawie wymienionych na wstępie tytułów wykonawczych, nie zostało zawieszone. Postanowienie doręczono Zobowiązanemu w dniu 08.07.2019 r.
Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem ZUS i pismem z dnia 12 lipca 2019 r. wniósł na nie zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie ZUS z dnia [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył treść przepisów regulujących kwestię zawieszenia postępowania egzekucyjnego tj. art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a. oraz art. 56 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a.
W uzasadnieniu organ wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie uchylenia czynności egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, przy czym zastosowanie tej instytucji jest uzależnione o łącznego spełnienia przesłanek, z których jedną jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego, do której w rozpatrywanej sprawie nie doszło.
Organ podkreślił, że bezspornym jest, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Zobowiązanego nie zostało zawieszone. Skoro zatem nie doszło do zawieszenia postepowania egzekucyjnego to brak było podstaw od uchylenia czynności egzekucyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucił, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało wydane z naruszeniem jego interesu faktycznego i prawnego ponieważ organ odwoławczy badając sprawę nie wziął pod uwagę istotnych okoliczności przez niego przedstawionych.
W ocenie Skarżącego organ odwoławczy nie przeanalizował sprawy w sposób dokładny i nie dołożył należytej staranności w rozpatrzeniu wniosku i wydaniu postanowienia.
Skarżący zarzucił, że w uzasadnieniu decyzji, organ przytoczył przepisy prawne odnośnie możliwości uchylenia czynności egzekucyjnych jednakże nie przytoczył aktu prawnego, w którym te przepisy się znajdują, co stanowi poważne zaniedbanie w wydanym postanowieniu, a tym samym czyni je niepełnym.
Skarżący zwrócił uwagę na kwestię, która, w jego ocenie, jest bardzo istotna w sprawie, a mianowicie na wolę zawarcia układu ratalnego, którą wykazał. Podkreślił, że do układu ratalnego nie doszło, ponieważ to ZUS odmówił zawarcia układu ratalnego z przyczyn dla niego niezrozumiałych. Wskazał, że w przedmiocie układu ratalnego zgłosił jedynie zażalenie co do sposobu rozparzenia sprawy, czyli wysokości rat zaproponowanych przez organ. Jednocześnie wyraził chęć dalszych rozmów oraz zwrócił się z prośbą o inny sposób rozpatrzenia wniosku a mianowicie o ustalenie "lżejszych rat" dla strony. Skarżący podkreślił, że to ZUS, jako organ władczy przerwał postępowanie w przedmiocie wniosku o układ ratalny. Zarzucił, że organ nie odniósł się do wniosku strony o inny sposób rozpatrzenia wniosku, tylko w sposób władczy odmówił zawarcia wniosku traktując prośbę strony jako odmowę zawarcia układu ratalnego, co było błędną interpretacją wniosku strony.
Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie przeanalizował dostatecznie kwestii związanej z uciążliwością środka egzekucyjnego, co w przedmiotowej sprawie ma duże znaczenie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, miał na uwadze co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył prawa i w konsekwencji trafnie uznał, że brak jest podstaw do uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się z udziałem dłużnika K. K.
Kwestia uchylenia czynności egzekucyjnych została uregulowana w treści przepisów art. 58 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przepis § 1 stanowi, że w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Z kolei przepis § 2 przywiduje możliwość uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, zaś interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw.
Obydwie te jednostki redakcyjne dotyczą sytuacji, kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że instytucja uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej opisanej w przepisie art. 58 § 2 u.p.e.a. może być zastosowana tylko i wyłącznie w takiej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone. Jeżeli do zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie doszło instytucja ta stosowana być nie może.
Nie jest w sprawie kwestionowana natomiast okoliczność, że do zawieszenia tego postępowania egzekucyjnego nie doszło.
Przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. stanowi, że postepowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie, miedzy innymi, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnych. Oznacza to, że w sytuacji, gdy dochodzi do rozłożenia na raty dochodzonej w postępowaniu egzekucyjnej należności, to obowiązkiem organu jest zawieszenie postepowania egzekucyjnego. Każdorazowo rozłożenie długu na raty skutkuje zawieszeniem postepowania egzekucyjnego.
W przedmiotowej sprawie nie doszło do rozłożenia dochodzonej od skarżącego wierzytelności na raty. Brak było zatem podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma przy tym znaczenia z jakich przyczyn do takiego braku rozłożenia zobowiązania na raty nie doszło. To wierzyciel jest uprawniony do dokonania takiej czynności (rozłożenia na raty) i dopóki jej nie dokona organ ma obowiązek prowadzić postępowanie egzekucyjne. W niniejszym postepowaniu Sąd nie jest absolutnie uprawniony do kontrolowania wierzyciela w tym zakresie i zgodności z prawem odmowy rozłożenia wierzytelności na raty. Kontroli Sądu podlegają bowiem jedynie przesłanki określone w art. 58 § 2 u.p.e.a., a te jak już wyżej wykazano nie zaistniały.
Argumenty skargi dotyczące uciążliwości postępowania egzekucyjnego dla dłużnika nie maja znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ponieważ postepowanie egzekucyjne w sprawie nie zostało zawieszone i brak jest podstaw do przyjęcia aby stało się to wbrew obowiązkowi określonemu w art. 56 §1 pkt 1 upea skarga jako niezasadna w myśl art. 151 ppsa musiała ulec oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło